{"id":5264,"date":"2009-01-06T12:00:00","date_gmt":"2009-01-06T12:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.polot.net\/2024\/07\/13\/pzl-an-28-m-28-bryza-skytruck-2009r\/"},"modified":"2024-07-13T20:07:18","modified_gmt":"2024-07-13T18:07:18","slug":"pzl-an-28-m-28-bryza-skytruck-2009r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=5264&lang=pl","title":{"rendered":"PZL An-28 M-28 Bryza Skytruck. 2009r."},"content":{"rendered":"<p>Mielec 2009-01-06<\/p>\n<h2 id=\"Historia\"  >Historia<\/h2>\n<h3 id=\"270b-Rozdzia\u0142-22.07.1984-rok.\"  >270b Rozdzia\u0142 22.07.1984 rok.<\/h3>\n<h3 id=\"PZL-M-28-\/-An-28.\"  >PZL M-28 \/ An-28.<\/h3>\n<p>PZL M-28 to nowoczesny samolot przeznaczony do wykonywania wielu zada\u0144, a przede wszystkim zada\u0144 transportowych. Samolot nale\u017cy do statk\u00f3w powietrznych o cechach skr\u00f3conego startu i l\u0105dowania. samolot zosta\u0142 opracowany w 80-latach XX wieku w biurze Antonowa w Kijowie, a nast\u0119pnie licencja zosta\u0142a sprzedana Polsce. W PZL Mielec p\u0142atowiec zosta\u0142 zmodernizowany, otrzyma\u0142 nowoczesne silniki i Zachodni\u0105 awionik\u0119. PZL M-28 jest wykorzystywany w Wojsku Polskim i gospodarce narodowej.<\/p>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/2b677719c57af9623e4e0c14fa6c756c0b1804b4\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/2b677719c57af9623e4e0c14fa6c756c0b1804b4\" alt=\"PZL M-28 B nb 0204. 2018 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>PZL M-28 B nb 0204. 2018 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/cfca3501d26da8db6fb0aeacbd563b4667c44a4f\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/cfca3501d26da8db6fb0aeacbd563b4667c44a4f\" alt=\"PZL M-28 B nb 0204. 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>PZL M-28 B nb 0204. 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<h3 id=\"Geneza-konstrukcji.\"  >Geneza konstrukcji.<\/h3>\n<p>Z pocz\u0105tkiem 60-lat w biurze konstrukcyjnym O. K. Antonowa w CCCP w Kijowie przyst\u0105piono do pracy nad niewielkim samolotem transportowym, o w\u0142asno\u015bciach kr\u00f3tkiego startu i l\u0105dowania. Samolot otrzyma\u0142 oznaczenie An-14. Niestety samolot mimo posiadanych zalet okaza\u0142 si\u0119 konstrukcj\u0105 za ma\u0142\u0105. Nale\u017cy s\u0105dzi\u0107, \u017ce prace prowadzono jako badawcze, a nie mia\u0142y one na celu stworzenia samolotu u\u017cytkowego. Dlatego w\u0142adze zam\u00f3wi\u0142y samolot o dwukrotnie wi\u0119kszej pojemno\u015bci. Tak zrodzi\u0142 si\u0119 samolot An-14 M, kt\u00f3ry pierwszy lot wykona\u0142 we wrze\u015bniu 1969 roku. Ale maszyna wymaga\u0142a kolejnych prac. Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy okaza\u0142 si\u0119 zbyt s\u0142aby. W 1975 roku, na prototypie zamontowano mocniejsze silniki. Ten zmodyfikowany samolot otrzyma\u0142 nowe oznaczenie An-28 i zosta\u0142 oblatany w 1975 roku.<\/p>\n<p>Jak widzimy z powy\u017cszego opisu prace nad t\u0105 konstrukcj\u0105 bardzo si\u0119 przeci\u0105ga\u0142y. Przemys\u0142 rosyjski obci\u0105\u017cony ponad miar\u0119 produkcj\u0105 wojskow\u0105, nie by\u0142 w stanie odpowiednio zaj\u0105\u0107 si\u0119 projektami dla cel\u00f3w cywilnych. W 1978 roku, rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 rozmowy pomi\u0119dzy Polsk\u0105, a CCCP na temat umieszczenie produkcji seryjnej tego typu samolotu w Polsce.<\/p>\n<p>Wbrew powszechnym opiniom, to nie Polska stara\u0142a si\u0119 o licencje tego samolotu. Dlaczego? Bo nam taki samolot nie by\u0142 potrzebny. Za ma\u0142y dla PLL LOT, a dla Aeroklub\u00f3w za du\u017cy. Poza tym, samolot nie posiada hermetycznej kabiny, co utrudnia osi\u0105ganie wy\u017cszych pu\u0142ap\u00f3w. Archaiczne, ju\u017c w 70-latach samoloty An-2 z powodzeniem wype\u0142nia\u0142y stawiane przed nimi zadania. Produkcj\u0105 licencyjn\u0105 teoretycznie mog\u0142a si\u0119 zaj\u0105\u0107 Czechos\u0142owacja, ale oni mieli w\u0142asny L-410 Turboliet. Tak wi\u0119c, w ca\u0142ym RWPG tylko Polska mog\u0142a zaj\u0105\u0107 si\u0119 jego produkcj\u0105. Polski Przemys\u0142 Lotniczy podj\u0105\u0142 wyzwane, dlatego, \u017ce odbiorca produkcji by\u0142.<\/p>\n<p>Trzeba zaznaczy\u0107, \u017ce prototyp An-28 by\u0142 dopiero na pocz\u0105tku prac badawczo-rozwojowych. Co oznacza\u0142o wykonanie tego etapu prac w Polsce. Taka sytuacja mia\u0142a oczywi\u015bci swoje dobre i z\u0142e strony, o czym w Polsce przekonano si\u0119 po latach. W tym czasie \u201ezachwytom\u201d nad wsp\u00f3\u0142prac\u0105 z CCCP nie by\u0142o ko\u0144ca. Jedno trzeba przyzna\u0107, \u017ce by\u0142y perspektywy wieloletniej produkcji.<\/p>\n<p>Konstruktorem samolotu, kt\u00f3ry nadzorowa\u0142 prace nad An-28 w Polsce by\u0142 Dimitr Kiwa. Dzi\u0119ki jego wypowiedziom wiemy, \u017ce w 1979 roku, zako\u0144czono pr\u00f3by pa\u0144stwowe tej konstrukcji w CCCP i przyst\u0105piono do przekazywania stronie Polskiej dokumentacji technicznej.\u00a0<\/p>\n<p>W tym czasie bardzo podkre\u015blano zalety konstrukcji. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 eksploatowania z lotnisk trawiastych. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 eksploatacji niemal w ka\u017cdych warunkach atmosferycznych, w dzie\u0144 i w nocy. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 l\u0105dowania tylko z jednym pracuj\u0105cym silnikiem, a nawet z niepracuj\u0105cym zespo\u0142em nap\u0119dowym. Rozwiewano kontrowersje na temat sta\u0142ego, a nie chowanego podwozia. Samolot An-28 por\u00f3wnywano g\u0142\u00f3wnie do An-2, kt\u00f3rego mia\u0142 by\u0107 nast\u0119pc\u0105. Wykazywano ogromne r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy tymi konstrukcjami, bo jako podobie\u0144stwo wskazywano tylko \u201e\u017ce produkcja tak\u017ce b\u0119dzie wielkoseryjna\u201d. Pilot do\u015bwiadczalny Aleksander Go\u0142unienko podkre\u015bla\u0142 du\u017ce bezpiecze\u0144stwo lotu, polegaj\u0105ce mi\u0119dzy innymi na niemo\u017cno\u015b\u0107 wprowadzenia samolotu w korkoci\u0105g. Zwraca\u0142 uwag\u0119 na sekwencyjno\u015b\u0107 ostrzegania; zielone lampki \u2013 wszystko w porz\u0105dku, \u017c\u00f3\u0142te \u2013 uprzedzenie o mo\u017cliwo\u015bci awarii, czerwone \u2013 awaria. Zwr\u00f3ci\u0142 tak\u017ce uwag\u0119 na wypuk\u0142e okna w kabinie, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mo\u017cna zobaczy\u0107 co znajduje si\u0119 za samolotem podczas manewr\u00f3w lotniskowych, bo samolot ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 cofania si\u0119 dzi\u0119ki rewersowi \u015bmigie\u0142.<\/p>\n<p>W grudniu 1979 roku, dosz\u0142o do podpisania Polsko-rosyjskiej umowy na mocy kt\u00f3rej WSK PZL-Mielec podj\u0105\u0142 produkcj\u0119 samolotu An-28.\u2028 Polskim konstruktorem prowadz\u0105cym zosta\u0142 Kazimierz Kolisz. Do pracownik\u00f3w zaanga\u017cowanych w produkcj\u0119 samolot nale\u017cy zaliczy\u0107; Wac\u0142aw Kiepiela, Ryszard Flaum, Czes\u0142aw Cyculenko, Stanis\u0142aw Soluch, S\u0142awomir Bili\u0144ski, Henryk Zal, Andrzej Bakot, Henryk Moraoz, Mark Rzepecki, Miros\u0142aw Kasza, i wielu innych. (Dane za Skrzydlat\u0105 Polsk\u0105 z 1986 roku).<\/p>\n<p>Oficjalnie w dniu 22.07.1984 roku, pierwszy egzemplarz zbudowany w WSK PZL-Mielec wykona\u0142 pierwszy lot. Data znamienna dla komunist\u00f3w, gdy\u017c by\u0142a to kolejna, 50-rocznica obwieszczenia Manifestu PKWN. Wed\u0142ug naszych informacji, Polski An-28 wykona\u0142 pierwszy lot kilka tygodni wcze\u015bniej. Trudno sobie wyobrazi\u0107, \u017ce w tak \u201edonios\u0142ym\u201d dniu podczas lotu Polskiego An-28 co\u015b by nie posz\u0142o w\u0142a\u015bciwie. Poniewa\u017c nie mamy dok\u0142adnej daty oblotu, dlatego przyjmujemy dat\u0119 22.07.1984 roku, jako pierwszy oficjalny lot. W Mielcu pr\u00f3by do\u015bwiadczalne prowadzi\u0142a grupa pilot\u00f3w zak\u0142adowych (do\u015bwiadczalnych) na kt\u00f3rej czele sta\u0142 in\u017cynier Tadeusz Paku\u0142a, kt\u00f3ry w tym czasie mia\u0142 na k\u0105cie 8 000 godzin w locie na szybowcach i samolotach.<\/p>\n<p>W 1984 roku, uko\u0144czono seri\u0119 samolot\u00f3w prototypowych w liczbie 5 maszyn, plus jeden p\u0142atowiec do pr\u00f3b statycznych. Samoloty te bardzo r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 od egzemplarzy przekazanych przez biuro OKB Antonowa. Dokonano oko\u0142o 21 000 zmian. By\u0142y one spowodowane pr\u00f3bami przeprowadzonymi w Polsce oraz konieczno\u015bci\u0105 dostosowania samolot\u00f3w do mo\u017cliwo\u015bci produkcyjnych Polskiego Przemys\u0142u Lotniczego. Zdolno\u015b\u0107 produkcyjn\u0105 zak\u0142ad\u00f3w w Mielcu oceniono na 30 egzemplarzy w ci\u0105gu roku.<\/p>\n<p>W 1985 roku, wyeksportowano do CCCP pierwsz\u0105 parti\u0119 samolot\u00f3w An-28. Pierwszy egzemplarz dostarczony do CCCP nosi\u0142 nr AJ 001-01, a w CCCP uzyska\u0142 numer UR-28800. Na pocz\u0105tku lutego 1986 roku, w CCCP samolot An-28 Polskiej produkcji uzyska\u0142 rosyjski certyfikat. W dwa tygodnie p\u00f3\u017aniej, tak\u017ce w lutym 1986 roku, samolot An-28 wystartowa\u0142 z lotniska w Duszanbe do pierwszego pasa\u017cerskiego przelotu. Do ko\u0144ca 1986 roku, do CCCP zak\u0142ad w Mielcu wyeksportowa\u0142 17 maszyn. W tym czasie plany by\u0142y jeszcze bardzo ambitne, gdy\u017c CCCP zamierza\u0142 kupowa\u0107 100 \u2013 150 samolot\u00f3w rocznie.<\/p>\n<p>Wraz z samolotem An-28 do Polski przekazano nowe technologie lotnicze. Ocenia si\u0119 je na kilkana\u015bcie. Nale\u017c\u0105 do nich; precyzyjne odlewanie \u0142opatek roboczych i \u0142opatek kieruj\u0105cych silnika. Walcowanie \u0142opatek roboczych. Powierzchniowe utwardzanie pi\u00f3r \u0142opatek roboczych metod\u0105 wibracji. Spawanie automatyczne w os\u0142onie argonowej. Spawanie wi\u0105zk\u0105 elektron\u00f3w.<\/p>\n<p>W 1985 roku, cena samolotu An-28 by\u0142a 10 razy wi\u0119ksza od samolotu An-2, ale i przepa\u015b\u0107 technologiczna by\u0142a ogromna. Do 1991 roku, w Mielcu zbudowano oko\u0142o 160-180 samolot\u00f3w An-28 w jedenastu seriach produkcyjnych. Prawie wszystkie samoloty zosta\u0142y wyeksportowane do CCCP. Najliczniejsz\u0105 by\u0142a wersja pasa\u017cersko-transportowa. Powsta\u0142o tak\u017ce kilkana\u015bcie egzemplarzy An-28 P \u2013 po\u017carniczych i kilkana\u015bcie przystosowanych do lot\u00f3w w klimacie arktycznym An-28 A \u2013 o powi\u0119kszonym zapasie paliwa, co zwi\u0119ksza\u0142o d\u0142ugotrwa\u0142o\u015b\u0107 lotu do ponad 5 godzin.<\/p>\n<p>Aby podkre\u015bli\u0107 jak du\u017ce w tym czasie perspektywy mia\u0142 zak\u0142ad w Mielcu, bior\u0105c pod uwag\u0119 tylko samoloty transportowe, nale\u017cy wspomnie\u0107 o produkcji element\u00f3w skrzyde\u0142 do wielkiego samolotu pasa\u017cerskiego I\u0142-86, wraz z opcj\u0105 produkcji kompletnych skrzyde\u0142 oraz rozwa\u017cano mo\u017cliwo\u015b\u0107 uruchomianie produkcji samolotu An-3, czyli An-2 z silnikiem turbo\u015bmig\u0142owym.<\/p>\n<h3 id=\"M-28-Skytruck.-1991-roku.\"  >M-28 Skytruck. 1991 roku.<\/h3>\n<p>Zmiany polityczno-ekonomiczne w Polsce postawi\u0142y program samolotu An-28 w nowych warunkach. Na dodatek za\u0142amanie rosyjskiego rynku oznacza\u0142o brak mo\u017cliwo\u015bci eksportu do CCCP-Rosji. PZL Mielec musia\u0142 sam poszukiwa\u0107 ewentualnych odbiorc\u00f3w. Aby ich znale\u017a\u0107 nale\u017ca\u0142o tak przekonstruowa\u0107 samolot, aby spe\u0142nia\u0142 wymogi rynku Zachodniego. Do\u015bwiadczenia zdobyte przy produkcji i eksploatacji PZL An-28 pozwoli\u0142y na g\u0142\u0119bokie zmodernizowanie samolotu. Poprawiano konstrukcj\u0119 i wyposa\u017cenie. Tym samym rozw\u00f3j samolotu PZL An-28 szed\u0142 w dw\u00f3ch kierunkach; cywilnym i wojskowym.<\/p>\n<p>Pierwszy kierunek reprezentowa\u0142 opracowywany od 1991 roku, PZL M-28 Skytruck. Samolot pocz\u0105tkowo nazywano nieoficjalnie PZL An-28 PT Piryt, nast\u0119pnie PZL AnM-28, nast\u0119pnie PZL M-27, a ostatecznie PZL M-28. Natomiast kierunek wojskowy reprezentowany jest przez wersje pod wsp\u00f3ln\u0105 nazw\u0105 PZL M-28 B Bryza.<\/p>\n<p>Prototyp samolotu Skytruck zosta\u0142 oblatany w lipcu 1993 roku, a nosi\u0142 nr AJEP 001-01 rejestracja SP-DDF. Samolot otrzyma\u0142 awionik\u0119 firmy Bendix-King. Silniki Pratt&amp;Whitney Canada PT6A-65B, z 5-\u0142opatowymi \u015bmig\u0142ami Hartzell. P\u0142atowiec pochodzi\u0142 z 10-serii produkcyjnej. Samolot by\u0142 szeroko promowany za granic\u0105.<\/p>\n<p>W 1996 roku, zosta\u0142 oblatany kolejny zmodyfikowany samolot oznaczony PZL M-28-02 Skytruck. P\u0142atowiec zosta\u0142 poprawiony. Pod kad\u0142ubem pojawi\u0142 si\u0119 dodatkowy baga\u017cnik o ud\u017awigu 300 kg. Zbudowano dwa prototypy M-28-02 Skytruck nr AJE 001-09 rejestracja SP-DFB oraz nr AJE 001-10 rejestracja SP-DFC, z silnikami PT i 5-\u0142opatowymi \u015bmig\u0142ami. Nast\u0119pne prace bieg\u0142y w kierunku zwi\u0119kszenia ud\u017awigu p\u0142atnego do 2 000 kg, a nawet 2 300 kg i masy startowej do 7 500 kg.<\/p>\n<h3 id=\"M-28-05-Skytruck-Model-05.\"  >M-28-05 Skytruck Model 05.<\/h3>\n<p>Druga seria produkcyjna otrzyma\u0142a ju\u017c nowe oznaczenie PZL M-28-05. Samolot otrzyma\u0142 dodatkowe drzwi w kad\u0142ubie na lewej burcie. Dodatkowe zbiorniki w skrzyd\u0142ach. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 monta\u017cu baga\u017cnika pod kad\u0142ubem. Maszyna przede wszystkim otrzyma\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 monta\u017cu awioniki r\u00f3\u017cnych producent\u00f3w. Tak\u017ce zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy b\u0119dzie zale\u017ca\u0142 od \u017cycze\u0144 zamawiaj\u0105cego.<\/p>\n<p>Aby uzyska\u0107 zainteresowanie Polsk\u0105 konstrukcj\u0105 nale\u017ca\u0142o maksymalnie podkre\u015bli\u0107 jego unikalne, ale przede wszystkim przydatne cechy. Nale\u017ca\u0142y do nich; Mo\u017cliwo\u015b\u0107 eksploatacji z prowizorycznych l\u0105dowisk. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 start\u00f3w i l\u0105dowa\u0144 z lotnisk wysokog\u00f3rskich, gdzie ci\u015bnienie jest niskie, a temperatury wysokie. Maszyna zdolna jest do transportu os\u00f3b i towar\u00f3w. Zalety STOL ( kr\u00f3tki start i l\u0105dowanie ). Doskona\u0142e w\u0142asno\u015bci lotne na ma\u0142ych pr\u0119dko\u015bciach. Wysoki ci\u0119\u017car handlowy, a dok\u0142adnie dobry stosunek masy u\u017cytecznej do ca\u0142kowitej. Tylny luk u\u0142atwiaj\u0105cy za i wy\u0142adunek. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 stosowania r\u00f3\u017cnych urz\u0105dze\u0144 d\u017awigowych i za\u0142adowczych. \u0141atwa i szybka zmiana konfiguracji kabiny. Uk\u0142ad g\u00f3rnop\u0142ata u\u0142atwiaj\u0105cy og\u00f3lne u\u017cytkowanie. Znaczne odsuniecie silnik\u00f3w od ziemi. Niskie koszty eksploatacji.<\/p>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/7c671f62aa929fe8ee0a57a408ec33cfc3a60603\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/7c671f62aa929fe8ee0a57a408ec33cfc3a60603\" alt=\"M-28-02 Skytruck rejestracja SP-DDA. 2007 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>M-28-02 Skytruck rejestracja SP-DDA. 2007 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/1abfedd9b78a523bca5bf56e8f5b36e352ee61aa\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/1abfedd9b78a523bca5bf56e8f5b36e352ee61aa\" alt=\"M-28-05 Skytruck rejestracja SP-DDA. 2017 rok. Zdj\u0119cie Waldemar Kiebzak\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>M-28-05 Skytruck rejestracja SP-DDA. 2017 rok. Zdj\u0119cie Waldemar Kiebzak<\/figcaption><\/figure>\n<p>Opis do zdj\u0119cia: M-28 Skytruck, o numerze seryjnym AJE001-01 i znakach rejestracyjnych SP-DDA, to flagowy samolot PZL Mielec. Od wielu lat czynnie uczestniczy\u0142 w wielu pokazach lotniczych organizowanych w naszym kraju. Po kilku latach zosta\u0142 zmodyfikowany od wariantu Model 02 do wariantu Model 05. Otrzyma\u0142 nowe silniki, inne wyposa\u017cenie i nowe malowanie. Nast\u0119pnie ponownie przemalowany. PZL M-28 Skytruck SP-DDA obecnie (2020 rok) u\u017cytkowany w Ekwadorze z rejestracj\u0105 AEE-208.<\/p>\n<h3 id=\"Nowy,-alternatywny-zesp\u00f3\u0142-nap\u0119dowy.\"  >Nowy, alternatywny zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy.<\/h3>\n<p>W nowej sytuacji najwi\u0119ksze ryzyko dla programu budzi\u0142y rosyjskie silniki TWD-10 B produkowane w PZL-Rzesz\u00f3w jako PZL-10 S. Sk\u0142oni\u0142y one PZL Mielec do opracowania wersji z silnikami Pratt-Whitney PT6A-65B. Silniki PT-6 znane ju\u017c u nas doskonale z pr\u00f3b na samolotach PZL-130 Orlik zosta\u0142y zabudowane w M-28 Skytruck w uk\u0142adzie odwr\u00f3conym dla skutecznego zabezpieczenia przed zasysaniem cia\u0142 obcych ( zanieczyszcze\u0144 ) dzi\u0119ki zabudowie separator\u00f3w bezw\u0142adno\u015bciowych w przewodach chwyt\u00f3w powietrza do silnik\u00f3w. Samolot z nowymi Zachodnimi silnikami oblatano ju\u017c w 1993 roku.<\/p>\n<p>M-28 Skytruck testowano w warunkach wysokog\u00f3rskich i przy wysokich temperaturach. Wyniki by\u0142y obiecuj\u0105ce i zach\u0119ci\u0142y konstruktor\u00f3w do dalszego rozwoju konstrukcji. Zwi\u0119kszano przede wszystkim ud\u017awig u\u017cyteczny maszyny.<\/p>\n<p>Samolot M-28 Skytruck uzyska\u0142 certyfikaty typu; Polski wed\u0142ug wymaga\u0144 FAR-23 nr BB-216 w 1995 roku, Ameryka\u0144ski FAA nr A56CE, indonezyjski nr A054.<\/p>\n<h3 id=\"PZL-M-28-Skytruck-na-eksport.\"  >PZL M-28 Skytruck na eksport.<\/h3>\n<p>Od 1993 roku, samolot M-28 Skytruck zacz\u0119to promowa\u0107 za Oceanem Atlantyckim, a nast\u0119pnie na ca\u0142ym \u015bwiecie. Zadanie to przej\u0119\u0142a firma Skytruck Company, st\u0105d te\u017c nazwa samolotu.<\/p>\n<p>W 1994 roku, Samolot M-28 jako drugi w historii Polski samolot ( mo\u017ce \u015bci\u015blej produkowany w Polsce ) przelecia\u0142 Ocean Atlantycki. \u2028Kupuj\u0105c wielozadaniowe samoloty bojowe F-16 w ramach offsetu liczyli\u015bmy jako nar\u00f3d na znaczn\u0105 sprzeda\u017c samolot\u00f3w M-28 na kontynent P\u00f3\u0142nocno Ameryka\u0144ski. W dniu 25.11.2004 roku, firma Skytruck Company oraz PZL Mielec poda\u0142y informacje, \u017ce po uzyskaniu certyfikatu typu FAA ( Federalny Urz\u0105d Lotnictwa Cywilnego USA ) sfinalizowano sprzeda\u017c pierwszego samolotu M-28 numer AJE 003-05. Firma Skytruck Company zarejestrowana na Florydzie w USA jest wy\u0142\u0105cznym dystrybutorem zar\u00f3wno samolot\u00f3w M-28 jak i innych produkowanych przez PZL Mielec. Plan sprzeda\u017cy M-28 przez Skytruck Company zosta\u0142 w\u0142\u0105czony do programu offsetowego F-16 jako jedno z najwi\u0119kszych wsp\u00f3lnych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 Polsko-Ameryka\u0144ski dla sprzeda\u017cy zaawansowanych technologicznie Polskich produkt\u00f3w.<\/p>\n<p>M-28 nb 003-05 by\u0142 osobi\u015bcie pilotowany przez prezesa firmy Skytruck Company pana Lance Macleana by\u0142ego pilota wojskowego i instruktora lotnictwa, na targi do Pary\u017ca ( grudzie\u0144 2004 rok), a nast\u0119pnie do USA. Do czasu sprzeda\u017cy M-28 nb 003-05 firma Skytruck Company sprzeda\u0142a ju\u017c kilka samolot\u00f3w M-28 w Ameryce Po\u0142udniowej, ale jeszcze nie mia\u0142y one certyfikatu z USA.<\/p>\n<p>W tym czasie ( 2004 rok) plany by\u0142y bardzo ambitne. Oficjalnie m\u00f3wiono o 100 maszynach, z perspektywami na kolejne. Niestety, przysz\u0142o\u015b\u0107 okaza\u0142a si\u0119 gorsza. Do 2008 roku, M-28 sprzedawa\u0142 si\u0119 s\u0142abo. Za granic\u0119 sprzedano tylko kilkana\u015bcie egzemplarzy; USA, Wenezuela, Kolumbia, Wietnam, Indonezja i Nepal.<\/p>\n<h3 id=\"M-28-B-Bryza.\"  >M-28 B Bryza.<\/h3>\n<p>Nie ustawa\u0142y starania firmy PZL Mielec, aby samolot M-28 sta\u0142 si\u0119 samolotem transportowym w Polskim Wojsku, a tak\u017ce by\u0142 platform\u0105 dla wersji specjalistycznych.<\/p>\n<p>Samolot PZL M-28 B Bryza sta\u0142 si\u0119 samolotem wielozadaniowym kr\u00f3tkie startu i l\u0105dowania w Polskiej Armii. Uzyska\u0142 certyfikat typu wydany przez G\u0142\u00f3wny Inspektorat Lotnictwa Cywilnego RP. Dodatkowo wersje militarne przesz\u0142y z pozytywnym wynikiem pa\u0144stwowe badania kwalifikacyjne.<\/p>\n<p>Wojsko Polskie przyj\u0119\u0142o na uzbrojenie samoloty M-28 B Bryza w nast\u0119puj\u0105cych wersjach; Pasa\u017cerska ze sta\u0142ymi fotelami i toalet\u0105 na pok\u0142adzie. Przewozi 17-19 os\u00f3b w fotelach turystycznych. Wersja salonka o podwy\u017cszonym standardzie przewozi 8 pasa\u017cer\u00f3w w g\u0142\u0119bokich fotelach. Cargo ( towarowa ) z systemem przenoszenia i mocowania \u0142adunk\u00f3w. Sanitarnej z noszami, podstawowym sprz\u0119tem medycznym i miejscami dla personelu medycznego. Mo\u017ce przenosi\u0107 6 rannych na noszach lub 8 rannych siedz\u0105cych oraz 2-3 lekarzy-sanitariuszy. Desantowa z wyposa\u017ceniem do wykonywania desantu spadochronowego. Patrolowo-rozpoznawcza do poszukiwania rozbitk\u00f3w i patrolowania akwen\u00f3w morskich.<\/p>\n<p>Pierwsz\u0105 wersj\u0119 jak\u0105 przej\u0119\u0142o wojsko by\u0142a wersja transportowo-desantowa w odmianach TD\/TD-I\/TD-II. Maj\u0105 one w wi\u0119kszo\u015bci awionik\u0119 produkcji Polskiej z elementami importowanymi. Jako nap\u0119d otrzyma\u0142y Polskie silniki PZL-10 S ze \u015bmig\u0142ami 3-\u0142opatowymi AW-24AN lub 5-\u0142opatoweHartzell. Wraz z samolotami wojsko otrzyma\u0142o wyposa\u017cenie do ich bie\u017c\u0105cej eksploatacji. Maszyny zbudowane w okresie 2000 &#8211; 2008, otrzyma\u0142y powi\u0119kszone zbiorniki paliwa w skrzyd\u0142ach, tak jak M-28-05 Skytruck. Samoloty otrzyma\u0142y systemy podnoszenia i mocowania \u0142adunk\u00f3w o masie do 1 750 kg ( maksymalnie 2 000 kg ). W \u0142adowni istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 do monta\u017cu stela\u017cy dla przewozu uzbrojenia w tym pocisk\u00f3w rakietowych. Bryza desantowa na pok\u0142ad zabiera 17 skoczk\u00f3w i posiada wyposa\u017cenie i sygnalizacj\u0119 dla desantu spadochronowego.<\/p>\n<p>Samolot w wersji M-28 TD u\u017cytkuje tak\u017ce Lotnicza Grupa Poszukiwawczo-Ratownicza Polskich Si\u0142 Powietrznych do zada\u0144 SAR.<\/p>\n<p>Odmiana TD-II otrzyma\u0142a dodatkowe wyposa\u017cenie do u\u017cycia gogli NVG.<\/p>\n<p>Od serii trzeciej produkowanej dla Polskiej Armii wojsko otrzyma\u0142o samoloty nap\u0119dzane silnikami kanadyjskimi PT6A-65B.<\/p>\n<h3 id=\"M-28-B-Bryza-dla-Marynarki-Wojennej.\"  >M-28 B Bryza dla Marynarki Wojennej.<\/h3>\n<p>Polskie Lotnictwo Wojskowe od ko\u0144ca 80-lat wykazywa\u0142o zainteresowanie nowym samolotem z Mielca. Od 1987 roku, w PZL Mielec pracowano nad przystosowaniem An-28 do wymog\u00f3w wojska. Wprowadzono wiele modyfikacji. Wszystko to doprowadzi\u0142o do bada\u0144 kwalifikacyjnych zako\u0144czonych pozytywnym wynikiem.<\/p>\n<p>Pierwszym odbiorc\u0105 wojskowym by\u0142a Marynarka Wojenna, kt\u00f3ra otrzyma\u0142a wersje transportowo-pasa\u017cerska An-28 TD. Samoloty zakupiono w 1988 roku i by\u0142y to dwie sztuki nr 1AJ 004-04 nb 0404 i nr 1AJ 004-05 nb 0405.<\/p>\n<p>W 1988 roku, zatwierdzono tak\u017ce WTT ( warunki taktyczno-techniczne ) dla dwusilnikowego samolotu wielozadaniowego kr\u00f3tkiego startu i l\u0105dowania. Prace nad przystosowaniem samolotu An-28 do WTT otrzyma\u0142y kryptonim Bryza. W oparciu o powy\u017csze za\u0142o\u017cenia w Mielcu przygotowano dwa samoloty.<\/p>\n<p>Pierwszym by\u0142 PZL An-28 TD Bryza-TD ( Bryza-1 ) nr 1 AJBP 01-01 nb 0723. Maszyna pochodzi\u0142a z si\u00f3dmej serii produkcyjnej nr AJ 007-23. Samolot opracowano i oblatano w 1992 roku.<\/p>\n<p>W samolocie tym otwierane na boki tylne drzwi zast\u0105piono drzwiami otwieranymi do wn\u0119trza. Taki uk\u0142ad pozwala na otwierani ich podczas lotu, co w poprzednim uk\u0142adzie by\u0142o niemo\u017cliwe. \u0141atwiejszy jest przez to i za\u0142adunek towar\u00f3w i desant spadochroniarzy. Typowo samolot zabiera 17 spadochroniarzy lub 6 rannych na noszach i 7 siedz\u0105cych lub \u0142adunek o masie 1 750 kg.<\/p>\n<p>Drugim by\u0142 samolot w wersji patrolowej PZL An-28 B1R Bryza-1R nr 1 AJGP 01-01. Maszyna pochodzi\u0142a z \u00f3smej serii produkcyjnej.\u2028Dow\u00f3dztwo Lotnictwa MW okre\u015bli\u0142o w 1989 roku, wymagania na samolot patrolowo-ratowniczy w celu zast\u0105pienia starzej\u0105cych si\u0119 PZL An-2 M. Prototyp nowego samolotu oblatano w 1992 roku, a zosta\u0142 on zbudowany na bazie p\u0142atowca An-28, kt\u00f3ry pod kad\u0142ubem w gondoli zamontowano stacj\u0119 radiolokacyjn\u0105 SRN-441XA.<\/p>\n<p>Ju\u017c w 1993 roku, samolot otrzyma\u0142 znacznie zmodyfikowany radar ARS-100. Wyposa\u017cony zosta\u0142 w now\u0105 anten, cho\u0107 ze starym wska\u017anikiem zobrazowania z radar\u00f3w morskich serii SRN-400. Pierwszy samolot nazwany M-28 RM ze SR ARS-100 zosta\u0142 przekazany do pr\u00f3b w MW w pa\u017adzierniku 1994 roku. Na tym nie koniec modyfikacji. W 1997 roku, opracowano ca\u0142kiem nowy system radiolokacyjny oznaczony ARS-400.<\/p>\n<p>SR ARS-400 s\u0142u\u017cy do wykrywania obiekt\u00f3w na powierzchni morza, wykrywania linii brzegowej, ochrony przed przemytem, ochrony rybo\u0142\u00f3wstwa, zjawisk pogodowych, wykrywania zanieczyszcze\u0144, zada\u0144 ratowniczych, namierzania urz\u0105dze\u0144 odzewowych. Mo\u017ce \u015bledzi\u0107 wybrane cele automatycznie lub r\u0119cznie. Dane automatycznie przekazuje do systemu dowodzenia \u0141eba-2. SR ma p\u0142ask\u0105 anten\u0119 z uk\u0142adem stabilizacji wi\u0105zki. SR pracuje w pa\u015bmie 9,2-9,5 GHz. Uk\u0142ad pracy jest wielokana\u0142owy \u2013 \u015bledzi cele nawodne, mapuje teren, monitoruje zjawiska atmosferyczne i zanieczyszczenia. \u015aledzi do 100 cel\u00f3w jednocze\u015bnie w odleg\u0142o\u015bci ponad 100 km.<\/p>\n<p>W sk\u0142ad innego wyposa\u017cenia wchodz\u0105; stacja radiolokacyjna nawigacyjna sprz\u0119\u017cona z systemem precyzyjnej nawigacji, automatyczny pilot, aparat fotograficzny, radionamiernik ratowniczy Cheliton, system \u0141S-10 wyj\u015bcia i wej\u015bcia po\u0142\u0105czenia z systemem dowodzenia \u0141eba-2, dwa w\u0119z\u0142y do podwieszenia 100 kg bomb o\u015bwietlaj\u0105cych, tratwy ratunkowe.<\/p>\n<p>Po zako\u0144czeniu pr\u00f3b z SR ARS-400 wojsko odebra\u0142o 7 maszyn z tym systemem. Zbudowano dla MW 7 maszyn pochodz\u0105cych z 10 i 11 serii produkcyjnej. Nb 1006, 1008, 1017, 1022, 1114, 1115, 1116.<\/p>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/7d600cdfdefd92f70320bc38e0c6e5f744fa1df0\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/7d600cdfdefd92f70320bc38e0c6e5f744fa1df0\" alt=\"M-28 Bryza nb 1008. 2014 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>M-28 Bryza nb 1008. 2014 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/c9a2b83c1c2846cdb34d3ad335283b07346d881a\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/c9a2b83c1c2846cdb34d3ad335283b07346d881a\" alt=\"M-28 Bryza nb 1118. 2014 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>M-28 Bryza nb 1118. 2014 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<h3 id=\"Wersje-transportowe-dla-Si\u0142-Powietrznych.\"  >Wersje transportowe dla Si\u0142 Powietrznych.<\/h3>\n<p>Po prototypie PZL An-28 TD Bryza-TD nr AJBP 01-01 nb 0723 w drugiej po\u0142owie 90-tych lat przyst\u0105piono do produkcji seryjnej.<\/p>\n<p>Pierwszym przyj\u0119tym przez Lotnictwo ( si\u0142y powietrzne ) samolotem by\u0142 An\/M-28 Bryza TD nb 1003 nr AJB 001-01 z silnikami PZL-10 S i \u015bmig\u0142ami AW-24 AN.<\/p>\n<p>Z kolei dla MW powsta\u0142 An\/M-28 Bryza nr AJHP 01-01 nb 1007 wykonany jako salonka. Jak \u015bwiadczy numer seryjny samolot by\u0142 prototypem i przypuszczalnie powsta\u0142 tylko w jednym egzemplarzu. Samolot powsta\u0142 z przebudowy typowego An-28, kt\u00f3ry nosi\u0142 rejestracj\u0119 cywiln\u0105 SP-PDD.<\/p>\n<p>Kolejny samoloty budowano ju\u017c jako drug\u0105 seri\u0119. Jako nap\u0119d otrzyma\u0142y silniki PZL-10 S, ale ze \u015bmig\u0142ami 5-\u0142opatowymi.<\/p>\n<p>Pierwszymi by\u0142y M-28 Bryza AJG 002-01 i AJG 002-02. Po serii test\u00f3w i po pewnym czasie otrzyma\u0142y one nb 1117 i nb 1118, szary kamufla\u017c i trafi\u0142y na stan MW.<\/p>\n<p>M-28 Bryza nr AJG 002-03 nb 0203. Dostarczony przypuszczalnie w 2001 roku. Samolot trafi\u0142 na stan 13. Eskadry Lotnictwa Transportowego w Balicach. Samolot otrzyma\u0142 kamufla\u017c zbli\u017cony do stosowanego na samolotach An-26 b\u0119d\u0105cych po remontach na Ukrainie. W tym samym czasie do Balic dostarczono drugi bli\u017aniaczy egzemplarz M-28 Bryza nr AJG 002-04 nb 0204.<\/p>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/3ea38d41b319a97cbf1c2f818a8d7e3f410afcdf\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/3ea38d41b319a97cbf1c2f818a8d7e3f410afcdf\" alt=\"PZL M-28 nb 0204. 2018 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>PZL M-28 nb 0204. 2018 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<p>Nast\u0119pnie Polskie Lotnictwo otrzyma\u0142o kolejne dwa egzemplarze M-28 Bryza nr AJG 002-05 nb 0205 i nr AJG 002-06 nb 0206. R\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 one od standardu nb 0203 wyposa\u017ceniem kabiny. Otrzyma\u0142y ekrany LCD. Samoloty otrzyma\u0142y kamufla\u017c ale odmienny od standardu M-28 nb 0203.<\/p>\n<p>Kolejna partia liczy\u0142a 6 maszyn M-28 Bryza od numeru AJG 002-07 nb 0207 do numeru AJG 02-12 nb 0212. Jako nap\u0119d otrzyma\u0142y silniki PZL-10 S i 5-\u0142patowe \u015bmig\u0142a. Maj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 przewo\u017cenia podkad\u0142ubowego baga\u017cnika. Samoloty otrzyma\u0142y kamufla\u017c standardu M-28 nb 0203.<\/p>\n<p>Kolejna partia liczy\u0142a 4 maszyny i by\u0142y to samoloty pierwotnie przeznaczone dla MW Indonezii. Maj\u0105 one numery od nr AJG 002-13 nb 0213 do nr AJG 002-16 nb 0216. Samoloty maj\u0105 silniki PT-6A-65B i \u015bmig\u0142a 5-\u0142poatowe Hartzell.<\/p>\n<p>Marynarka Wojenna otrzyma\u0142a jeszcze dwa samoloty transportowe M-28 nr AJG 002-01 nb 1117 oraz nr AJG 002-02 nb 1118. Wykonuj\u0105 one zadania typowo transportowe.<\/p>\n<p>Kolejny samolot M-28 Bryza B\/PT nr AJG 003-01 nb 0301 jest kontynuatorem M-28 nb 0213.<\/p>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/07ea89ab41402025f20ca92848db78dd3a6709bc\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/07ea89ab41402025f20ca92848db78dd3a6709bc\" alt=\"PZL M-28 B\/PT nb 0222. 2021 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>PZL M-28 B\/PT nb 0222. 2021 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<p>Opis do zdj\u0119cia: Samolot PZL M-28 B\/PT nb 0222 nr AJG 004-05 pochodzi w 4 serii produkcyjnej, ale pozostawiono numery burtowe zaczynaj\u0105ce si\u0119 od cyfr 02. Samolot ma silniki PT6A-65B. Samolot bazuje w 8. Bazie Lotnictwa Transportowego.<\/p>\n<h3 id=\"M-28-Bryza-1-E.\"  >M-28 Bryza 1 E.<\/h3>\n<p>M-28 Bryza 1E zosta\u0142a w 2000 roku, przystosowana do patrolowania strefy ekonomicznej i ochrony ekologicznej. Wyposa\u017cono je w system obserwacji Ericsson MSS-5000. Sk\u0142ada si\u0119 on z dw\u00f3ch SR obserwacji bocznej o zasi\u0119gu 80 km do tworzenia cyfrowego obrazu \u015bledzonych obiekt\u00f3w. Szeroko\u015b\u0107 skanowanego pasa wynosi 160 km. Pod kad\u0142ubem zamontowano skaner do badania grubo\u015bci warstwy zanieczyszcze\u0144 i sporz\u0105dzania ich map. Samolot ma tak\u017ce system optyczny i video, s\u0142u\u017c\u0105ce do cyfrowego zobrazowania sytuacji na morzu. Samoloty M-28 Bryza 1 E mog\u0105 by\u0107 stosowane przez wojsko jak i przez instytucje i organizacje rz\u0105dowe. Ich g\u0142\u00f3wne zadania to; patrolowanie obszar\u00f3w morskich, monitorowania zanieczyszcze\u0144, patrolowania linii brzegowej, kontrolowania ruchu wszystkich jednostek p\u0142ywaj\u0105cych.<\/p>\n<h3 id=\"M-28-B-bis-Bryza-bis.-2003-rok.\"  >M-28 B bis Bryza bis. 2003 rok.<\/h3>\n<p>Bryza bis to zmodyfikowana Bryza B 1-R. Celem modyfikacji by\u0142o unikni\u0119cie zak\u0142\u00f3ce\u0144 pracy anteny radaru wywo\u0142any sta\u0142ym podwoziem. Dlatego otrzyma\u0142 on sk\u0142adane podwozie. Przednie chowa si\u0119 do specjalnej owiewki z przodu kad\u0142uba. Natomiast g\u0142\u00f3wne pierwotnie mia\u0142o by\u0107 chowane do powi\u0119kszonych skrzyde\u0142 szcz\u0105tkowych. Jednak z tego rozwi\u0105zania zrezygnowano na rzecz prostszego. Golenie g\u0142\u00f3wne z ko\u0142ami odchylane s\u0105 na boki.\u00a0\u2028Pod wyd\u0142u\u017conym dziobem samolotu umieszczono g\u0142owic\u0119 systemu AN\/AQQ-22 Star Safire II, zdoln\u0105 do \u015bledzenia 8 cel\u00f3w jednocze\u015bnie. Posiada tak\u017ce kamer\u0119 dzienn\u0105 CCD-TV, kamer\u0119 termowizyjn\u0105 FLIR i dalmierz laserowy.<\/p>\n<p>G\u0142\u00f3wnym elementem wyposa\u017cenia jest SR ARS-800 b\u0119d\u0105ca Systemem Rozpoznania Morskiego SRM-800. Antena SR jest p\u0142aska i stabilizowana. Stacja pracuje w pa\u015bmie 8-12 GHz. Ma zasi\u0119g ponad 100 mil morskich. \u015aledzi jednocze\u015bnie ponad 100 cel\u00f3w. Ma tak\u017ce tryby pracy SAR i Inverted SAR.<\/p>\n<p>W\u015br\u00f3d innego wyposa\u017cenia znajduj\u0105 si\u0119; radar pogodowy RDR 2000, magnetometr MAG-10, boje HYD-10 wyposa\u017cone w wyrzutniki na 10 radioboi aktywno-pasywnych Ultraelectronic oraz odbiornik. System IFF typu 250 ( APX-113 ) ewentualnie S.C.-10D2. System GPS KLN 900. System \u0142\u0105czno\u015bci \u0141S-10 M dla \u0142\u0105czno\u015bci z systemem dowodzenia \u0141eba-2. Odbiornik Polip systemu Link-11. Pasywny system rozpoznania elektronicznego ESM-10 Lemur-10. Wyrzutnik flar i dipoli. System lokalizacji rozbitka Chelton.<\/p>\n<p>Nawigacj\u0119 u\u0142atwia; wspomniany radar pogodowy RDR 2000, odbiornik nawigacyjny KNR 634A.<\/p>\n<p>\u2028Poszukiwanie okr\u0119t\u00f3w podwodnych realizowane jest poprzez zrzucanie jednorazowych boi hydroakustycznych wyrzucanych z zasobnika umieszczonego wewn\u0105trz kad\u0142uba. Drugim sposobem jest wykrywanie anomalii magnetycznych poprzez detektor magnetometru MAG-10, kt\u00f3rego czujnik zosta\u0142 umieszczony w \u017c\u0105dle kad\u0142uba.\u2028Kabin\u0119 wyposa\u017cono w wy\u015bwietlacze ciek\u0142okrystaliczne i mo\u017cliwo\u015b\u0107 pilotowania z u\u017cyciem gogli NVG. Standardowym wyposa\u017ceniem jest tak\u017ce autopilot KFC 325.\u2028<\/p>\n<p>Dla samolotu przewidziano uzbrojenie w postaci lekkich torped.\u2028Standardowo za\u0142oga samolotu jest 6-osobowa; dw\u00f3ch pilot\u00f3w, mechanik pok\u0142adowy, trzech oficer\u00f3w system\u00f3w specjalnych. Stanowiska operator\u00f3w zabudowano na prawej burcie; pierwsze frontalnie, dwa pozosta\u0142e bokiem do kierunku lotu. Samolot wykonuje loty na pu\u0142apie do 6 000 m i dysonuje zasi\u0119giem 1 230 km. Lot patrolowy zwykle trwa 4 godziny.<\/p>\n<p>W 2003 roku, rozpocz\u0119to pr\u00f3by prototypu oznaczonego M-28 B 1 R bis Bryza-1 R bis. Do budowy wykorzystano egzemplarz nb 0810, poprzednio SP-PDC.<\/p>\n<p>Do 2010 roku, do standardu Bryzy-bis zmodernizowano trzy najstarsze Bryzy-1 R.<\/p>\n<h3 id=\"M-28-dla-Stra\u017cy-Granicznej.-2005-rok.\"  >M-28 dla Stra\u017cy Granicznej. 2005 rok.<\/h3>\n<p>Cywilnym odpowiednikiem Bryzy-bis jest u\u017cywany od 2006 roku, przez Polsk\u0105 Stra\u017c Graniczn\u0105 samolot zbudowany na bazie M-28-05 Skytruck z trzeciej serii produkcyjnej nr 1 AJE 003-11. Samolot otrzyma\u0142 nr SN-60YG, a podczas dostarczania dla u\u017cytkownika samolot nosi\u0142 rejestracj\u0119 SP-PDG.<\/p>\n<p>Samolot ten wyposa\u017cono w SR ARS-400 M o zasi\u0119gu 220 km, g\u0142owic\u0119 FLIR Star Safire II, skaner morski IR\/UV, nowoczesne wyposa\u017cenie ratownicze i patrolowe oraz awionik\u0119 z \u017cyroskopem laserowym.. System nawigacyjny oparty na \u017cyroskopie laserowym LCR-92. samolot ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 podwieszenia pod prawym skrzyd\u0142em zasobnik z reflektorem-szperaczem. Nie wykrywa jednak okr\u0119t\u00f3w podwodnych i ma sta\u0142e podwozie. Nap\u0119d to silniki PT 6 A-65 B i \u015bmig\u0142a Hartzell.<\/p>\n<p>Odmiana systemu pod nazw\u0105 ARS-410 planowano (2008 rok) dla bojowej morskiej odmiany \u015bmig\u0142owca PZL W-3 WARM Anakonda \/ PZL W-3 U-7 S\u0119p.<\/p>\n<h3 id=\"2008-rok.\"  >2008 rok.<\/h3>\n<p>Mieleckie samoloty u\u017cytkowane s\u0105 w kraju i za granic\u0105. Samoloty dostarczone do CCCP s\u0105 dzisiaj u\u017cytkowane w barwach rosyjskich, ukrai\u0144skich, kirgiskich, kazachskich, mo\u0142dawskich, \u0142otewskich, tad\u017cyckich, gruzi\u0144skich, arme\u0144skich. Poza tym samoloty M-28 sprzedano do; Wenezueli ( oko\u0142o 50 maszyn dla Gwardii Narodowej i Si\u0142 Powietrznych ), W\u0119gier, Madagaskar, Gwinea, Tanzania, Nepal ( Si\u0142y Powietrzne ), Indonezja ( policja ), Wietnam ( si\u0142y powietrzne ), Panama.\u2028<\/p>\n<p>Trzeba wspomnie\u0107, \u017ce podczas dostarczania samolot\u00f3w M-28 u\u017cytkownikom ( nie tylko zagranicznym ) samoloty otrzymywa\u0142y Polskie rejestracje czasowe. Np.; SP-DGD ( AJE 003-01 ), SP-DGH ( AJE 003-06 ), SP-DGI ( AJE 003-07 ), SP-DFY ( AJE 002-05 ).\u00a0\u2028W 2008 roku, Polskie Si\u0142y Powietrzne zam\u00f3wi\u0142y 12 kolejnych samolot\u00f3w typu M-28 Bryza.<\/p>\n<h3 id=\"Wersje-PZL-M-28:\"  >Wersje PZL M-28:<\/h3>\n<p>\u2028M-28-02 \u2013 pierwsza wersja produkcyjna po wycofaniu si\u0119 biura konstrukcyjnego Antonowa. Samolot otrzyma\u0142 dodatkowe wyposa\u017cenie pod konkretnego klienta. Podstawowa wersja transportowo-desantowa.<\/p>\n<p>M-28-05 \u2013 wersja produkowana od 3 serii produkcyjnej. Zasadnicza r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy 02, a 05 to zupe\u0142nie nowe wyposa\u017cenie radiowo-nawigacyjne. Zastosowano w kabinach wy\u015bwietlacze EFIS zamiast przyrz\u0105d\u00f3w analogowych. Zwi\u0119kszono zapas paliwa poprzez zabudow\u0119 kolejnych zbiornik\u00f3w w skrzyd\u0142ach. Samolot otrzyma\u0142 certyfikat na ud\u017awig frachtu 7 500 kg.<\/p>\n<p>R\u00f3wnolegle z M-28-05 prowadzono nieuko\u0144czone prace nad odmian\u0105 PZL An-28 Safari z awionik\u0105 firmy Allied Signal, silnikami kanadyjskimi PT6A-65B, ze \u015bmig\u0142ami Hartzell. Samolot miano zbudowa\u0107 na bazie p\u0142atowca samolotu pi\u0105tej serii produkcyjnej z rejestracj\u0105 SP-DDB.<\/p>\n<p>M-28 + Skytruck plus \u2013 wersja z wi\u0119ksz\u0105 przestrzeni\u0105 baga\u017cow\u0105 przystosowana do transportu trzech kontener\u00f3w lotniczych LD-3. Masa startowa mia\u0142a wynosi\u0107 8 600 kg i ud\u017awig p\u0142atny 2 700 kg. W wersji pasa\u017cerskiej mia\u0142 przewozi\u0107 27-30 pasa\u017cer\u00f3w. P\u0142atowiec w tej konfiguracji dla wojska oznaczono M-28-03, a dla odbiorc\u00f3w cywilnych M-28-04. Kad\u0142ub zosta\u0142 zaprojektowany niemal od nowa. Kabina transportowa o sta\u0142ej szeroko\u015bci, poszerzona i podwy\u017cszona dla zmieszczenia trzech kontener\u00f3w lotniczych LD-3. Dodano drugie drzwi w przedniej cz\u0119\u015bci kad\u0142uba. Jako nap\u0119d dedykowano silniki P-W Canada o mocy 2 x 870 kW. Ilo\u015b\u0107 paliwa 2 280 litr\u00f3w. Powsta\u0142a makieta z egzemplarza samolotu SP-PDA. Prace przerwano. W 2008 roku, samolot ten jako niekompletny przebywa\u0142 na lotnisku w Mielcu.<\/p>\n<p>M-28 B Bryza TD. Samolot transportowo-desantowy w r\u00f3\u017cnych wariantach.<\/p>\n<p>PZL M-34 1991r. Prace nad M-34 rozpocz\u0119to w 1991 roku, a by\u0142a to kontynuacja linii rozwojowej An-28\/M-28. Ze wzgl\u0119d\u00f3w na poszerzony kad\u0142ub musiano zaprojektowa\u0107 nowe usterzenie poziome. Opracowano powi\u0119kszony p\u0142at, kt\u00f3ry by\u0142 zaprojektowany zar\u00f3wno jako wolnono\u015bny jak i zastrza\u0142owy. Oczywi\u015bcie zbiorniki paliwa w skrzyd\u0142ach. Do nap\u0119du przewidziano silniki turbo\u015bmig\u0142owe Continental TP 500 o mocy 2 x 1 309 kW. Z M-28 pozostawiono podwozie, tyln\u0105 ramp\u0119, wyposa\u017cenie. Je\u015bli chodzi o awionik\u0119 to mia\u0142a zale\u017ce\u0107 od zamawiaj\u0105cego. Samolot mia\u0142 spe\u0142nia\u0107 wymagania przepis\u00f3w FAR-23, powsta\u0107 w r\u00f3\u017cnych odmianach i nadal mie\u0107 cechy kr\u00f3tkiego startu i l\u0105dowania. Prace zarzucono na etapie projektowania.<\/p>\n<p>PZL An-28B2 Bryza-2RF. Od po\u0142owy 90-tych lat opracowywano specjalistyczn\u0105 wersj\u0119 rozpoznania elektronicznego. Do tego celu planowano wykorzysta\u0107 system ELINT w zakresie cz\u0119stotliwo\u015bci 1-18, a p\u00f3\u017aniej do 40 GHz, system \u0142\u0105czno\u015bci SIGINT, system optyczny IMINT o zasi\u0119gu 40 km, SR ARS-800. Program mia\u0142 pocz\u0105tkowo nazw\u0119 Rybitwa. Prototyp nr 1 AJHP 01-01 budowano na bazie samolotu 10-serii produkcyjnej z nb 1007.<\/p>\n<p>M-28 Bryza B 1-R.<\/p>\n<p>M-28 Bryza bis B 1-R bis.<\/p>\n<p>\u2028\u2028Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>PZL M-28 to nowoczesny samolot przeznaczony do wykonywania wielu zada\u0144, a przede wszystkim zada\u0144 transportowych. Samolot nale\u017cy do statk\u00f3w powietrznych o cechach skr\u00f3conego startu i l\u0105dowania. samolot zosta\u0142 opracowany w 80-latach XX wieku w biurze Antonowa w Kijowie, a nast\u0119pnie licencja zosta\u0142a sprzedana Polsce. W PZL Mielec p\u0142atowiec zosta\u0142 zmodernizowany, otrzyma\u0142 nowoczesne silniki i Zachodni\u0105 awionik\u0119. PZL M-28 jest wykorzystywany w Wojsku Polskim i gospodarce narodowej.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-5264","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5264","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5264"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5264\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5451,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5264\/revisions\/5451"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5264"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5264"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5264"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}