{"id":5262,"date":"2020-05-01T15:05:40","date_gmt":"2020-05-01T13:05:40","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.polot.net\/2020\/05\/01\/podlaska-wytwornia-samolotow-samoloty-bojowe\/"},"modified":"2024-07-13T20:08:31","modified_gmt":"2024-07-13T18:08:31","slug":"podlaska-wytwornia-samolotow-samoloty-bojowe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=5262&lang=pl","title":{"rendered":"Podlaska Wytw\u00f3rnia Samolot\u00f3w. Samoloty bojowe."},"content":{"rendered":"<p>Krak\u00f3w 2020-04-27<\/p>\n<h2 id=\"Podlaska-Wytw\u00f3rnia-Samolot\u00f3w-w-Bia\u0142ej-Podlaskiej.\"  >Podlaska Wytw\u00f3rnia Samolot\u00f3w w Bia\u0142ej Podlaskiej.<\/h2>\n<h2 id=\"Samoloty-bojowe.\"  >Samoloty bojowe.<\/h2>\n<h3 id=\"Historia\"  >Historia<\/h3>\n<h3 id=\"Potez-XV,-XXVII,-XXV.\"  >Potez XV, XXVII, XXV.<\/h3>\n<p>Nowo powsta\u0142 Podlaska Wytw\u00f3rnia Samolot\u00f3w \u201ePWS\u201d rozpocz\u0119\u0142a swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 od produkcji samolot\u00f3w Potez XV A2, kt\u00f3re powstawa\u0142y na podstawie licencji. Dla uruchomienia produkcji do Bia\u0142ej Podlaskiej przyjecha\u0142a grupa in\u017cynier\u00f3w i technik\u00f3w francuskich.<\/p>\n<p>Potez XV A2 to samolot liniowy. Konstruktorem by\u0142 Henri Potez. Samolot budowany w PWS w latach 1924-1926. Zbudowano 35 samolot\u00f3w. Pierwszy lot wykonano w dniu 1925-06-09 rok. Pilotem by\u0142 Franciszek Rudkowski.<\/p>\n<p>Kolejnym samolotem by\u0142 Potez XXVII A2. Potez XXVII A2 to samolot liniowy, rozwojowy Potez XV. Samolot budowany w PWS z licencji w latach 1925-1926. Zbudowano 155 samolot\u00f3w. Pierwszy lot oko\u0142o 1926-02-18 rok. Pilotem by\u0142 Franciszek Rudkowski.<\/p>\n<p>Potez XXV to samolot liniowy. Samolot budowany w PWS z licencji w latach 1926-1929. Zbudowano 50 samolot\u00f3w. Pierwszy lot 1926 rok. Pilotem by\u0142 Franciszek Rudkowski. Samoloty Potez XV oraz Potez XXV by\u0142y r\u00f3wnolegle produkowane w wytw\u00f3rni w Lublinie.<\/p>\n<h3 id=\"PWS-1.\"  >PWS-1.<\/h3>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/cc1e500d6d2a76844f95bd37e98eb7068fb7d094\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/cc1e500d6d2a76844f95bd37e98eb7068fb7d094\" alt=\"PWS-1. 1927 rok. Zdj\u0119cie LAC\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>PWS-1. 1927 rok. Zdj\u0119cie LAC<\/figcaption><\/figure>\n<p>Pierwsz\u0105 w\u0142asn\u0105 konstrukcj\u0105 wytw\u00f3rni PWS by\u0142 samolot PWS-1. Samolot powstawa\u0142 na zapotrzebowanie Wojska Polskiego. Samolot PWS-1 to dwu miejscowy samolot my\u015bliwski i liniowy. Konstruktorami byli in\u017cynierowie Zbys\u0142aw Cio\u0142kosz i Aleksander Grz\u0119dzielski. 1927 rok. Zbudowano jeden prototyp. Pierwszy lot 1927-04-25 rok. Pilot Franciszek Rudkowski.<\/p>\n<p>Chocia\u017c samolot mia\u0142 dobre osi\u0105gi to ju\u017c w pierwszym locie okaza\u0142o si\u0119, \u017ce samolot PWS-1 jest ma\u0142o zwrotny, \u017ale skr\u0119ca\u0142. Dlatego w 1928 roku, samolot poddano modyfikacji. Samolot otrzyma\u0142 PWS-1a. Znacznie rozbudowano statecznik pionowy. Na wniosek wojska samolot otrzyma\u0142 dodatkowy zbiornik paliwa. Wojsko r\u00f3wnie\u017c za\u017c\u0105da\u0142o, aby samolot mo\u017cna by\u0142o szybko przebudowa\u0107 z wersji my\u015bliwskiej na niszczycielsk\u0105 i na odwr\u00f3t.<\/p>\n<p>W trakcie prac nad samolotem PWS-1 przewidywano zmian\u0119 skrzyde\u0142 na konstrukcj\u0119 metalow\u0105. Dla tego samolotu przewidywano oznaczenie PWS-1 bis. Po przer\u00f3bkach, samolot PWS-1a okaza\u0142 si\u0119 du\u017co ci\u0119\u017cszy. Pierwszy lot PWS-1a odby\u0142 si\u0119 na pocz\u0105tku 1929 rok. Ale samolot nie dobry. Spad\u0142y osi\u0105gi. Samolot przesta\u0142 budzi\u0107 zainteresowanie wojska i w dniu 1929-10-29 roku, prace nad nim przerwano.<\/p>\n<h3 id=\"PWS-5.\"  >PWS-5.<\/h3>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/04bc114dc39927a3ade703c71194b3166ae43344\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/04bc114dc39927a3ade703c71194b3166ae43344\" alt=\"PWS-5t2. Zdj\u0119cie LAC\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>PWS-5t2. Zdj\u0119cie LAC<\/figcaption><\/figure>\n<p>Kolejn\u0105 konstrukcj\u0105 wytw\u00f3rni PWS by\u0142 samolot PWS-5. Pocz\u0105tkowo PWS-5 projektowany by\u0142 jako samolot \u0142\u0105cznikowy, nast\u0119pnie towarzysz\u0105cy, a ostatecznie lekki samolot bojowy. Prace nad samolotem rozpocz\u0119to z pocz\u0105tkiem 1928 roku. Samolot PWS-5 by\u0142 pocz\u0105tkowo oznaczany jako PWS-7 i powsta\u0142 jako prywatna inicjatywa Podlaskiej Wytw\u00f3rni Samolot\u00f3w. D\u0105\u017cono do stworzenia samolotu taniego w produkcji i eksploatacji, ale o dobrych parametrach lotu i w\u0142a\u015bciwo\u015bciach pilota\u017cowych. Konstruktorami byli in\u017cynierowie Aleksander Grz\u0119dzielski i August Bobek-Zdaniewski.<\/p>\n<p>Samolot PWS-5 opracowano jako dwup\u0142atowiec, o konstrukcji drewnianej. Do nap\u0119du wykorzystano dobry, ale s\u0142aby silnik Wright Whirlwind J5B o mocy 220 KM. Prototyp oblatany zosta\u0142 w dniu 1928-12-28 roku, przez pilota Franciszka Rudkowskiego. Zbudowano jeden prototyp.<\/p>\n<p>W\u00f3wczas samolot PWS-5 zg\u0142oszono do Departamentu Lotnictwa Ministerstwa Spraw Wojskowych, jako propozycja samolotu \u0142\u0105cznikowego, kt\u00f3ry mia\u0142 towarzyszy\u0107 wojskom l\u0105dowym na linii frontu.<\/p>\n<p>Pr\u00f3by wykaza\u0142y dobre w\u0142asno\u015bci pilota\u017cowe samolotu. Wojsko Polskie potwierdzi\u0142 zainteresowanie i zleci\u0142o dalsze prace z uwzgl\u0119dnieniem uwag. Drugi prototyp, oznaczony PWS-5a, zosta\u0142 oblatany w lutym 1929 roku. Samolot PWS-5a mia\u0142 zmienione usterzenie pionowe i przebudowane \u0142o\u017ce silnika.  Zbudowano tylko jeden prototyp, kt\u00f3ry przeszed\u0142 pr\u00f3by w IBTL w Warszawie.<\/p>\n<p>Samolot PWS-5a poddano por\u00f3wnaniu z samolotami konkurencyjnymi Lublin R-X i PZL \u0141-2 zosta\u0142y ocenione lepiej i do produkcji wybrano samolot Lublin R-X. Jednak wojsko postanowi\u0142o zakupi\u0107 tak\u017ce kilka maszyn PZL \u0141-2 i PWS-5a. W pa\u017adzierniku 1929 roku, samolot PWS-5a zaj\u0105\u0142 pi\u0105te miejsce w I Locie Po\u0142udniowo-Zachodniej Polski.<\/p>\n<p>Wady jakie ujawni\u0142y si\u0119 w samolocie PWS-5a, by\u0142y do zaakceptowania przez wojsko. Dlatego z\u0142o\u017cono zam\u00f3wienie na parti\u0119 pi\u0119ciu samolot\u00f3w. Samoloty zbudowano, oblatano i przekazano wojsku w sierpniu 1929 roku. Samolotom nadano oznaczenie PWS-5t2, typ 51 i numery seryjne od 51-3 do 51-7. Numery by\u0142y takie, bo samoloty PWS-5 nr 51-1 i PWS-5a nr 51-2, by\u0142y w\u0142asno\u015bci\u0105 wojska. Samoloty wykorzystywano jako liniowe, do holowania cel\u00f3w powietrznych i szkolenia strzelc\u00f3w pok\u0142adowych.<\/p>\n<p>Samoloty PWS-5t2 zosta\u0142y pozbawione lotek na dolnym p\u0142acie, dodano ko\u0142pak na pia\u015bcie \u015bmig\u0142a i przebudowano kabin\u0119 strzelca-obserwatora.<\/p>\n<p>Samoloty PWS-5t2 skierowano do jednostek szkolnych w Grudzi\u0105dzu i Bydgoszczy. Latem 1930 roku, dwa samoloty PWS-5t2, przydzielono do Rzecznej Eskadry Lotniczej w Pi\u0144sku, gdzie operowa\u0142y z l\u0105dowiska usytuowanego przy Mostach Wola\u0144skich. Szybko okaza\u0142o si\u0119, \u017ce samoloty z podwoziem ko\u0142owym nie nadaj\u0105 si\u0119 w terenie podmok\u0142ym. Szukano samolot\u00f3w amfibii. Samoloty PWS-5t2 by\u0142y u\u017cywane do ko\u0144ca 1932 roku, do cel\u00f3w pomocniczych, mi\u0119dzy innymi do holowania r\u0119kaw\u00f3w do szkolenia w strzelaniu w locie.<\/p>\n<h3 id=\"PWS-6.\"  >PWS-6.<\/h3>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/22f7ead2bc799f696a11f39ac419fa8602a191cb\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/22f7ead2bc799f696a11f39ac419fa8602a191cb\" alt=\"PWS-6. Zdj\u0119cie LAC\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>PWS-6. Zdj\u0119cie LAC<\/figcaption><\/figure>\n<p>PWS-6. 1929-1931 rok. Konstruktorami byli in\u017cynierowie Aleksander Grz\u0119dzielski i August Bobek-Zdaniewski. Zbudowano jeden prototyp, kt\u00f3ry oblata\u0142 pod koniec 1930 roku, pilot Franciszek Rudkowski. Samolot PWS-6 to by\u0142a kontynuacj\u0105 maszyny PWS-5. R\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy samolotami by\u0142y znaczne. Poprawiono skrzyd\u0142a. G\u00f3rne skrzyd\u0142o na kraw\u0119dzi natarcia otrzyma\u0142y sloty. Ko\u0144ce skrzyde\u0142 zosta\u0142y zaokr\u0105glone. Na dolnym skrzydle zamontowano klapolotki.<\/p>\n<p>Prototyp zosta\u0142 oblatany w ko\u0144cu 1930 roku. W po\u0142owie 1931 roku, samolot przeszed\u0142 pr\u00f3by w Instytucie Bada\u0144 Technicznych Lotnictwa w Warszawie. Pr\u00f3by wykaza\u0142y dobre w\u0142a\u015bciwo\u015bci pilota\u017cowe, kr\u00f3tkie l\u0105dowanie i znacznie lepsze osi\u0105gi ni\u017c PWS-5, przy zastosowaniu takiego samego silnika. Samolot nadawa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do akrobacji.<\/p>\n<p>Samolot PWS-6 nie wszed\u0142 do produkcji, gdy\u017c po pr\u00f3bach por\u00f3wnawczych samolot\u00f3w PWS-6, PZL \u0141-2 i Lublin R-X, ten ostatni zosta\u0142 ju\u017c skierowany do produkcji seryjnej.<\/p>\n<h3 id=\"PWS-10.\"  >PWS-10.<\/h3>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/f4518f5c68a28b162f1cc63c854b51d0fae1c5ff\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/f4518f5c68a28b162f1cc63c854b51d0fae1c5ff\" alt=\"PWS-10. Zdj\u0119cie LAC\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>PWS-10. Zdj\u0119cie LAC<\/figcaption><\/figure>\n<p>PWS-10. 1929-1932 rok. Samolot my\u015bliwski. Konstruktorami byli in\u017cynierowie Aleksander Grz\u0119dzielski i August Bobek-Zdaniewski. Pierwszy lot wykonano w marcu 1930 roku, pilot Franciszek Rudkowski. Zbudowano dwa prototypy i 80 egzemplarzy seryjnych.<\/p>\n<p>Z ko\u0144cem 1928 roku, lotnictwo wojskowe zam\u00f3wi\u0142o budow\u0119 dw\u00f3ch prototyp\u00f3w samolotu. W marcu 1930 roku, oblatano pierwszy prototyp. W drugiej po\u0142owie 1930 roku, prototyp przeszed\u0142 pr\u00f3by w Warszawie w IBTL.<\/p>\n<p>Nap\u0119d samolotu PWS-10 stanowi\u0142 silnik Lorraine-Dietrich LD-12Eb, taki sam jak w Bl\u00e9riot SPAD S-61C1. Dlatego samolot od razu traktowano jako konstrukcj\u0119 przej\u015bciow\u0105. Zastosowanie tego silnika, do nowego p\u0142atowca przyczyni\u0142o si\u0119 do obni\u017cenia jego osi\u0105g\u00f3w.<\/p>\n<p>Drugi prototyp PWS-10\/II by\u0142 przeznaczony do zabudowania silnika Bristol \u201dJupiter VIIF\u201d, dla przeprowadzenia pr\u00f3b por\u00f3wnawczych w locie. P\u0142atowiec zosta\u0142 tak zaprojektowany, aby po zako\u0144czeniu pr\u00f3b mo\u017cna by\u0142o zabudowa\u0107 w nim silnik Lorraine-Dietrich LD-12Eb.<\/p>\n<p>Wojsko Polskie zam\u00f3wi\u0142o 50 egzemplarzy, kt\u00f3re zosta\u0142 zwi\u0119kszone do 80 egzemplarzy. Wiosn\u0105 1931 roku, rozpocz\u0119to produkcj\u0119, w ko\u0144cu 1931 roku, by\u0142y gotowe pierwsze samoloty seryjne. Ostatnie samoloty dostarczono wojsku w sierpniu 1932 roku. Wszystkie maszyny wesz\u0142y na uzbrojenie eskadr my\u015bliwskich.<\/p>\n<p>W 1933 roku, samoloty PWS-10 zast\u0105piono w eskadrach my\u015bliwskich przez samoloty PZL P-7a. Samoloty PWS-10 zosta\u0142y skierowane do Lotniczej Szko\u0142y Strzelania i Bombardowania w Grudzi\u0105dzu, a nast\u0119pnie Szko\u0142y Wy\u017cszego Pilota\u017cu w Grudzi\u0105dzu, a tak\u017ce do CWOL w D\u0119blinie i CWTL w Bydgoszczy. Od 1938 roku, samoloty PWS-10 by\u0142y stopniowo wycofywane. We wrze\u015bniu 1939 roku, 10 egzemplarzy PWS-10 znalaz\u0142o si\u0119 w sk\u0142adzie kluczy, wystawionych do obrony szko\u0142y w D\u0119blinie. Kilka samolot\u00f3w PWS-10 przej\u0119\u0142o wojsko niemieckie, po zaj\u0119ciu lotnisk w D\u0119blinie i w U\u0142\u0119\u017cu, a przynajmniej dwa egzemplarze zosta\u0142y przej\u0119te przez armi\u0119 czerwon\u0105.<\/p>\n<p>W 1936 roku, 20 samolot\u00f3w PWS-10 sprzedano Hiszpanii (wojsko Franko), poprzez Portugali\u0119. Wesz\u0142y one w Hiszpanii do s\u0142u\u017cby, otrzymuj\u0105c oficjaln\u0105 nazw\u0119 \u201dChiquita\u201d. Samoloty u\u017cywane by\u0142y jako treningowo-my\u015bliwskie do 1938 roku, kiedy skasowano ostatnie 11 egzemplarzy.<\/p>\n<p>W grudniu 1930 roku, zosta\u0142 oblatany samolot PWS-15, dwup\u0142atowa odmiana samolotu PWS-10. Konstruktorzy Aleksander Grz\u0119dzielski i August Bobek-Zdaniewski. Nie podj\u0119to produkcji seryjnej.<\/p>\n<h3 id=\"PWS-A.\"  >PWS-A.<\/h3>\n<p>AVIA BH-33 \/ PWS-A. 1929-1930 rok. Samolot my\u015bliwski, produkowany na podstawie licencji. Konstruktorami byli in\u017cynierowie Pawe\u0142 Bene\u0161 i Miroslav Hajna. Zbudowano 50 sztuk. Kupno licencji samolotu AVIA BH-33, nie ca\u0142kiem by\u0142o zrozumia\u0142e. Przypuszczalnie chciano uzyska\u0107 wiedz\u0119 co do stosowanych rozwi\u0105za\u0144 konstrukcyjnych w Czechos\u0142owacji. Podobnie jak to by\u0142o z samolotem brytyjskim Avro 621 Tutor.<\/p>\n<h3 id=\"PWS-19.\"  >PWS-19.<\/h3>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/5e893f1442b962388506b55431651aff6cc6d034\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/5e893f1442b962388506b55431651aff6cc6d034\" alt=\"PWS-19. Zdj\u0119cie LAC\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>PWS-19. Zdj\u0119cie LAC<\/figcaption><\/figure>\n<p>PWS-19. 1931-1933 rok. Samolot bombowo-rozpoznawczy. Konstruktorami byli in\u017cynierowie Zbys\u0142aw Cio\u0142kosz i Antoni Uszacki. Zbudowano dwa prototypy. Pierwszy zosta\u0142 oblatany we wrze\u015bniu 1931 roku, a pilotem by\u0142 Franciszek Rutkowski.<\/p>\n<p>W ko\u0144cu 1929 roku, w Podlaskiej Wytw\u00f3rni Samolot\u00f3w przyst\u0105piono do prac nad nowym samolotem liniowym. Z za\u0142o\u017cenia samolot mia\u0142 by\u0107 nast\u0119pc\u0105 bojowych Potez XXV i  Breguet XIX.<\/p>\n<p>Pierwszy projekt samolotu zosta\u0142 uko\u0144czony 1930-07-02 roku i zosta\u0142 oznaczony PWS-19. Jednocze\u015bnie proponowano, \u017ce samolot by\u0142 budowany jednocze\u015bnie w dw\u00f3ch wersjach: A2-rozpoznawczej i B2-bombowej. W wersji bombowej, bomby pocz\u0105tkowo mia\u0142y by\u0107 umieszczone pod kad\u0142ubem, lecz w p\u00f3\u017aniejszym czasie zdecydowano si\u0119 umie\u015bci\u0107 \u0142adunek bombowy we wn\u0119trzu kad\u0142uba, co mia\u0142o na celu poprawienie w\u0142asno\u015bci aerodynamicznych.<\/p>\n<p>Samolot PWS-19 zaprojektowano jako g\u00f3rnop\u0142at, co dawa\u0142o lepsze pole widzenia do do\u0142u. Po raz pierwszy, w samolocie polskiej konstrukcji, zastosowano podw\u00f3jne usterzenie pionowe, kt\u00f3re zapewnia szeroki k\u0105t ostrza\u0142u. Uzbrojenie sk\u0142ada si\u0119 ze sta\u0142ego karabinu maszynowego obs\u0142ugiwanego przez pilota i podw\u00f3jnych sprz\u0119\u017conych karabin\u00f3w na obrotnicy strzelca-obserwatora, zak\u0142adano r\u00f3wnie\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 zainstalowania kolejnego czwartego karabinu maszynowego strzelaj\u0105cego w d\u00f3\u0142, na miejscu aparatu fotograficznego.<\/p>\n<p>Pierwotnie, jako jednostk\u0119 nap\u0119dow\u0105 konstruktorzy chcieli zastosowa\u0107 silnik Bristol Jupiter VII F. Lecz silnik ten by\u0142 w tym czasie drogi. W listopadzie 1930 roku, wykonano drugi projekt, w kt\u00f3rym zaplanowano silnik Pratt &amp; Whitney \u201eHornet\u201d T-2 o mocy 525 KM.<\/p>\n<p>Zbudowano dwa prototypy, kt\u00f3re powsta\u0142y na koszt wytw\u00f3rni PWS. Pierwszy prototyp by\u0142 przeznaczony do test\u00f3w naziemnych w Bia\u0142ej Podlaskiej, pod nadzorem Instytutu Bada\u0144 Technicznych Lotnictwa. Drugi prototyp przeznaczono do pr\u00f3b w locie i zosta\u0142 oblatany w sierpniu 1931 roku.<\/p>\n<p>Wiosn\u0105 1932 roku, samolot PWS-19 przeszed\u0142 pr\u00f3by w Warszawie w IBTL. Testy wykaza\u0142y, \u017ce maszyna posiada zbyt ma\u0142\u0105 sterowno\u015b\u0107 i stateczno\u015b\u0107 kierunkow\u0105.<\/p>\n<p>Trzeci prototyp samolotu PWS-19 uko\u0144czony zosta\u0142 1932-08-04 roku, z uwzgl\u0119dnieniem wynik\u00f3w pr\u00f3b przeprowadzonych w IBTL. Zwi\u0119kszono powierzchni\u0119 usterzenia, zmodyfikowano os\u0142on\u0119 silnika, a tak\u017ce zastosowano owiewki aerodynamiczne na ko\u0142ach. \u0141adunek bomb, zawieszony pod kad\u0142ubem i zastrza\u0142ami, zosta\u0142 przeniesiony do dw\u00f3ch kom\u00f3r bombowych usytuowanych w kad\u0142ubie. Po wykonaniu modyfikacji PWS-19 zosta\u0142 ponownie przekazany do IBTL. <\/p>\n<p>W dniu 1933-03-17 roku, dosz\u0142o do katastrofy nad lotniskiem w Warszawie. Podczas nurkowania nast\u0105pi\u0142o odkszta\u0142cenie skrzyde\u0142 i samolot znalaz\u0142 si\u0119 w pozycji odwr\u00f3conej, z kt\u00f3rej pilot nie m\u00f3g\u0142 samolotu wyprowadzi\u0107. Pilot Kazimierz Kazimierczuk wyskoczy\u0107 ze spadochronem, a maszyna rozbi\u0142a si\u0119 o ziemie. W drugiej kabinie by\u0142 mechanik, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142. Komisja badaj\u0105ca przyczyny katastrofy stwierdzi\u0142a, \u017ce nast\u0105pi\u0142o zaci\u0119cie linki przestawiania k\u0105ta statecznika poziomego.<\/p>\n<p>Po katastrofie prace nad PWS-19 zawieszono, gdy\u017c czekano na wyniki pr\u00f3b konkurencyjnego PZL-23 \u201eKara\u015b\u201d. Ostatecznie z projektu samolotu liniowego PWS-19 zrezygnowano w 1935 roku.<\/p>\n<p>W 1932 roku, wytw\u00f3rnia PWS na podstawie samolotu PWS-19 opracowa\u0142a projekt samolotu PWS-17 M2, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 mniejszy i l\u017cejszy, a tak\u017ce posiada\u0107 wi\u0119ksza si\u0142\u0119 ognia ni\u017c PWS-19. Planowano, \u017ce PWS-17 mia\u0142 by\u0107 tak\u017ce samolotem w wersji nocnego my\u015bliwca. Projekt PWS-17 nie zosta\u0142 zrealizowany.<\/p>\n<h3 id=\"PZL-P-11g-Kobuz.\"  >PZL P-11g Kobuz.<\/h3>\n<p>PZL P-11g Kobuz. 1939 rok. Samolot my\u015bliwski opracowany w Pa\u0144stwowych Zak\u0142adach Lotniczych. W 1939 roku czyniono przygotowania do produkcji seryjnej w PWS. Z powodu napadu Niemc\u00f3w na Polsk\u0119, do produkcji nie dosz\u0142o.<\/p>\n<p>Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n<hr>\n<p>Krak\u00f3w 2020-04-27<\/p>\n<h2 id=\"Podlaska-Wytw\u00f3rnia-Samolot\u00f3w-w-Bia\u0142ej-Podlaskiej.\"  >Podlaska Wytw\u00f3rnia Samolot\u00f3w w Bia\u0142ej Podlaskiej.<\/h2>\n<h2 id=\"Samoloty-bojowe.\"  >Samoloty bojowe.<\/h2>\n<h3 id=\"Konstrukcja\"  >Konstrukcja<\/h3>\n<h3 id=\"Konstrukcja-PWS-1.\"  >Konstrukcja PWS-1.<\/h3>\n<p>PWS-1 to samolot my\u015bliwski i liniowy (niszczycielski), dwumiejscowy, jednosilnikowy, g\u00f3rnop\u0142at, o konstrukcji mieszanej. Uk\u0142ad konstrukcyjny typu parasol.<\/p>\n<p>Skrzyd\u0142o o konstrukcji drewnianej, dwud\u017awigarowe. Skrzyd\u0142o z przodu kryte jest sklejk\u0105, a reszta ma krycie p\u0142\u00f3tnem. P\u0142at mocowany do kad\u0142uba rurami stalowymi i podparty dwoma parami zastrza\u0142\u00f3w, dodatkowo wykrzy\u017cowany drutami. Na kraw\u0119dzi sp\u0142ywu, na ca\u0142ej d\u0142ugo\u015bci zamontowano klapo-lotki.<\/p>\n<p>Skrzyd\u0142o w samolocie PWS-1 bis, o konstrukcji metalowej, duraluminiowe. Skrzyd\u0142a ma dwa d\u017awigary. Skrzyd\u0142o z przodu kryte jest sklejk\u0105, a reszta ma krycie p\u0142\u00f3tnem.<\/p>\n<p>Kad\u0142ub o przekroju owalnym, wykonany w postaci kratownicy, spawany z rur stalowych i uzupe\u0142niony jest listwami drewnianymi. \u0141o\u017ce silnika wykonano z rur stalowych. Przednia cz\u0119\u015b\u0107 kad\u0142uba jest kryta blach\u0105 duraluminiow\u0105. Reszta kad\u0142uba jest kryta sklejk\u0105 i p\u0142\u00f3tnem.<\/p>\n<p>Usterzenie konstrukcji drewnianej, kryte p\u0142\u00f3tnem. Stateczniki wsparte zastrza\u0142ami i usztywnione drutami.<\/p>\n<p>Podwozie tr\u00f3jpodporowe z tyln\u0105 p\u0142oz\u0105. Podwozie g\u0142\u00f3wne tr\u00f3jgoleniowe.<\/p>\n<p>Uzbrojenie (przewidywane): 1 lub 2 sta\u0142e, zsynchronizowane karabiny maszynowe, obs\u0142ugiwane przez pilota, typu Vickers kal. 7,7 mm oraz 2 ruchome (na obrotnicy) karabiny maszynowe, typu Lewis kal. 7,7 mm, obs\u0142ugiwane przez obserwatora. Samolot m\u00f3g\u0142 zabra\u0107 400 kg bomb.<\/p>\n<p>Wyposa\u017cenie (przewidywane): aparat fotograficzny, radiostacja \u0142\u0105czno\u015bci, bomby o\u015bwietlaj\u0105ce,  fotokarabin.<\/p>\n<p>Silnik rz\u0119dowy w uk\u0142adzie \u201eW\u201d, Skoda Lorraine-Dietrich LD 12 Eb, o mocy 331 kW (450 KM).<\/p>\n<h3 id=\"Dane-T-T-PWS-1.\"  >Dane T-T PWS-1.<\/h3>\n<p>Rozpi\u0119to\u015b\u0107 12,65 m, d\u0142ugo\u015b\u0107 8,37 m, wysoko\u015b\u0107 3,34 m, powierzchnia no\u015bna 30,5 m2, masa w\u0142asna 1 425 kg, masa u\u017cyteczna 565 kg, masa ca\u0142kowita 1 990 kg, pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 232 km\/h, pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 190 km\/h, pr\u0119dko\u015b\u0107 l\u0105dowania 99 km\/h, pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 5,0 m\/s, pu\u0142ap 5 600 m, zasi\u0119g 700 km.<\/p>\n<h3 id=\"Dane-T-T-PWS-1-bis.\"  >Dane T-T PWS-1 bis.<\/h3>\n<p>Rozpi\u0119to\u015b\u0107 13,7 m, d\u0142ugo\u015b\u0107 8,7 m, wysoko\u015b\u0107 3,3 m, powierzchnia no\u015bna 30,0 m2, masa w\u0142asna 1 375 kg, masa u\u017cyteczna 575 kg, masa ca\u0142kowita 1 950 kg, pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 232 km\/h, pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 200 km\/h, pr\u0119dko\u015b\u0107 l\u0105dowania 98 km\/h, pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 5,4 m\/s, pu\u0142ap 5 000, zasi\u0119g 750 km.<\/p>\n<h3 id=\"Konstrukcja-PWS-5.\"  >Konstrukcja PWS-5.<\/h3>\n<p>PWS-5 to samolot \u0142\u0105cznikowy, dwumiejscowy, jednosilnikowy, dwup\u0142atowy, o konstrukcji drewnianej.<\/p>\n<p>P\u0142aty prostok\u0105tne, drewniane, dwud\u017awigarowe, d\u017awigary skrzynkowe. Skrzyd\u0142a z przodu kryte sklejk\u0105, a reszta kryta jest p\u0142\u00f3tnem. Skrzyd\u0142a usztywnione s\u0105 mi\u0119dzy sob\u0105 s\u0142upkami o uk\u0142adzie litery N i sko\u015bnymi zastrza\u0142ami, mocowane na piramidce z rur stalowych na kad\u0142ubie. Brak jest wykrzy\u017cowania drutami. Lotki szczelinowe, kryte p\u0142\u00f3tnem, w prototypie na obu p\u0142atach, w samolotach seryjnych tylko na p\u0142acie g\u00f3rnym. Skrzyd\u0142a sk\u0142adane s\u0105 do transportu naziemnego.<\/p>\n<p>Kad\u0142ub o przekroju prostok\u0105tnym, drewniany, kratownicowy, kryty sklejk\u0105. Prz\u00f3d kad\u0142uba i g\u00f3ra przed kabin\u0105 s\u0105 kryte blach\u0105 aluminiow\u0105.<\/p>\n<p>Usterzenie drewniane, kryte p\u0142\u00f3tnem. Stateczniki podparte zastrza\u0142ami.<\/p>\n<p>Podwozie klasyczne sta\u0142e, tr\u00f3jpodporowe z tyln\u0105 p\u0142oz\u0105.<\/p>\n<p>Silnik gwiazdowy, Wright \u201dWhirlwind J5\u201d o mocy nominalnej 162 kW (220 KM). Silnik jest ch\u0142odzony powietrzem.<\/p>\n<p>Uzbrojenie jest z\u0142o\u017cone z jednego ruchomego karabin maszynowy, na obrotnicy, typu Lewis kal. 7,7 mm.<\/p>\n<p>Wyposa\u017cenie stanowi radiostacja pok\u0142adowa RKL\/D, aparat fotograficzny F50, urz\u0105dzenie do  przechwytywania meldunk\u00f3w, pr\u0105dnica \u015bmigie\u0142kowa, instalacja elektryczna.<\/p>\n<h3 id=\"Dane-T-T-PWS-5t2.\"  >Dane T-T PWS-5t2.<\/h3>\n<p>Rozpi\u0119to\u015b\u0107 9,0 m, d\u0142ugo\u015b\u0107 6,78 m, wysoko\u015b\u0107 2,9 m, powierzchnia no\u015bna 25,0 m2, masa w\u0142asna 735 kg, masa u\u017cyteczna 385 kg, masa ca\u0142kowita 1 120 kg, pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 155 km\/h, pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 135 km\/h, pr\u0119dko\u015b\u0107 l\u0105dowania 60 km\/h, pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 2,7 m\/s, pu\u0142ap 3 300 m, zasi\u0119g 550 km.<\/p>\n<h3 id=\"Konstrukcja-PWS-6.\"  >Konstrukcja PWS-6.<\/h3>\n<p>PWS-6 to dwumiejscowy, dwup\u0142at, o konstrukcji drewnianej.<\/p>\n<p>Skrzyd\u0142a prostok\u0105tne z zaokr\u0105glonymi ko\u0144cami, drewniane, dwud\u017awigarowe, kryte sklejk\u0105 do pierwszego d\u017awigara, reszta p\u0142\u00f3tnem. Na g\u00f3rnym skrzydle zamontowano skrzela. Skrzyd\u0142a usztywnione s\u0105 mi\u0119dzy sob\u0105 s\u0142upkami o uk\u0142adzie litery N i sko\u015bnymi zastrza\u0142ami, mocowane na piramidce z rur stalowych na kad\u0142ubie. Brak jest wykrzy\u017cowania drutami. Lotki szczelinowe, kryte p\u0142\u00f3tnem. Skrzyd\u0142a sk\u0142adane s\u0105 do transportu naziemnego.<\/p>\n<p>Kad\u0142ub o przekroju owalnym, drewniany, kratownicowy, oprofilowany listwami, kryty p\u0142\u00f3tnem. Prz\u00f3d kad\u0142uba kryty blach\u0105 aluminiow\u0105. W wersji seryjnej przewidywano zastosowanie kad\u0142uba metalowego spawanego z rur stalowych.<\/p>\n<p>Usterzenie drewniane, kryte p\u0142\u00f3tnem. Statecznik poziomy, podparty zastrza\u0142ami, statecznik pionowy, usztywniony drutem.<\/p>\n<p>Podwozie klasyczne sta\u0142e, tr\u00f3jpodporowe z tyln\u0105 p\u0142oz\u0105.<\/p>\n<p>Silnik gwiazdowy, Wright \u201dWhirlwind J5\u201d o mocy nominalnej 162 kW (220 KM). Silnik jest ch\u0142odzony powietrzem.<\/p>\n<p>Uzbrojenie jest z\u0142o\u017cone z jednego ruchomego karabin maszynowy, na obrotnicy, typu Lewis kal. 7,7 mm.<\/p>\n<p>Wyposa\u017cenie stanowi radiostacja pok\u0142adowa RKL\/D, aparat fotograficzny F50, urz\u0105dzenie do  przechwytywania meldunk\u00f3w, pr\u0105dnica \u015bmigie\u0142kowa, instalacja elektryczna.<\/p>\n<h3 id=\"Dane-T-T-PWS-6.\"  >Dane T-T PWS-6.<\/h3>\n<p>Rozpi\u0119to\u015b\u0107 9,6 m, d\u0142ugo\u015b\u0107 6,98 m, wysoko\u015b\u0107 2,95 m, powierzchnia no\u015bna 25,0 m, masa w\u0142asna 806 kg, masa u\u017cyteczna 369 kg, masa ca\u0142kowita 1 175 kg, pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 186 km\/h, pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 160 km\/h, pr\u0119dko\u015b\u0107 l\u0105dowania 70 km\/h, pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 5,85 m\/s, pu\u0142ap 4 530 m, zasi\u0119g 640 km.<\/p>\n<h3 id=\"Konstrukcja-PWS-10.\"  >Konstrukcja PWS-10.<\/h3>\n<p>PWS-10 to jednomiejscowy g\u00f3rnop\u0142at, o konstrukcji metalowo-drewnianej.<\/p>\n<p>Skrzyd\u0142o dwud\u017awigarowe kryte p\u0142\u00f3tnem z dwoma parami zastrza\u0142\u00f3w \u0142\u0105cz\u0105cymi p\u0142at z kad\u0142ubem. Obrys skrzyd\u0142a owalny.<\/p>\n<p>Kad\u0142ub bardzo starannie opracowany, stosunkowo w\u0105ski i d\u0142ugi. Kad\u0142ub rozpoczyna si\u0119 du\u017cym ko\u0142pakiem \u015bmig\u0142a, kt\u00f3ry p\u0142ynnie przechodzi os\u0142on\u0119 silnika. Elementem zak\u0142\u00f3caj\u0105cym op\u0142yw kad\u0142uba jest ch\u0142odnica umieszczona pod kad\u0142ubem, bo silnik jest ch\u0142odzony ciecz\u0105. Kad\u0142ub o konstrukcji kratownicowej, spawanej z rur stalowych, dodatkowo oprofilowany drewnianymi listwami. Prz\u00f3d kad\u0142uba jest pokryty blach\u0105, a od kabiny pilota pokryty p\u0142\u00f3tnem.<\/p>\n<p>Podwozie dwugoleniowe z tyln\u0105 p\u0142oz\u0105 ogonow\u0105.<\/p>\n<p>Nap\u0119d zapewnia\u0142 12-cylindrowy, ch\u0142odzony ciecz\u0105, widlasty, w uk\u0142adzie \u201eW\u201d silnik Lorraine-Dietrich LD-12Eb, o mocy nominalnej 331 kW (450 KM), z ch\u0142odnic\u0105 umieszczon\u0105 pod silnikiem. Silnik nap\u0119dza\u0142 dwu\u0142opatowe \u015bmig\u0142o firmy Szoma\u0144ski.<\/p>\n<p>Uzbrojenie to dwa zsynchronizowane karabiny maszynowe, typu Vickers wz. 09\/18 kalibru 7,92 mm lub Vickers E kalibru 7,92 mm.<\/p>\n<p>Wyposa\u017cenie to fotokarabin K-28, rakietnica Perkun.<\/p>\n<h3 id=\"Dane-T-T-PWS-10.\"  >Dane T-T PWS-10.<\/h3>\n<p>Rozpi\u0119to\u015b\u0107 11,0 m, d\u0142ugo\u015b\u0107 7,7 m, wysoko\u015b\u0107 2,9 m, powierzchnia no\u015bna 18,25 m2, masa w\u0142asna 1 080 kg, masa u\u017cyteczna 381 kg, masa ca\u0142kowita 1 461 kg, pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna  241 km\/h, pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 215 km\/h, pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 6 m\/s, pu\u0142ap 6 125 m, zasi\u0119g 560 km.<\/p>\n<h3 id=\"Konstrukcja-PWS-19.\"  >Konstrukcja PWS-19.<\/h3>\n<p>PWS-19 to samolot rozpoznawczo-bombowy (liniowy). Zbudowany w uk\u0142adzie g\u00f3rnop\u0142ata, jednosilnikowy, dwumiejscowy. Samolot jest konstrukcji mieszanej z podw\u00f3jnym usterzeniem pionowym w uk\u0142adzie zastrza\u0142owego g\u00f3rnop\u0142ata.<\/p>\n<p>Samolot ma proste skrzyd\u0142o, o du\u017cym wyd\u0142u\u017ceniu. Skrzyd\u0142o jest po\u0142\u0105czone z kad\u0142ubem poprzez oprofilowan\u0105 wie\u017cyczk\u0119.<\/p>\n<p>Kad\u0142ub jest o konstrukcji metalowej i przekroju owalnym. Kad\u0142ub wykonany jest ze spawanych rur stalowych. Konstrukcja usztywniona jest rurkami i drutami. Przednia cz\u0119\u015b\u0107 kad\u0142uba jest pokryta blach\u0105 duraluminiow\u0105, do wysoko\u015bci kabin za\u0142ogi. Reszta jest pokryta p\u0142\u00f3tnem na oprofilowanych listwach.<\/p>\n<p>Usterzenie w uk\u0142adzie H, aby powi\u0119kszy\u0107 pole ostrza\u0142u dla strzelca.<\/p>\n<p>Podwozie klasyczne, tr\u00f3jpodporowe z p\u0142oz\u0105 ogonow\u0105. Ko\u0142a os\u0142oni\u0119te owiewkami.<\/p>\n<p>Silnik gwiazdowy Pratt &amp; Whitney \u201eHornet\u201d T-2, o mocy 525 KM, ch\u0142odzony powietrzem. Silnik otoczony jest pier\u015bcieniem Townenda. Silnik Pratt &amp; Whitney R-1690 Hornet T-2 to 9-cylindrowa gwiazda, ch\u0142odzony powietrzem, o pojemno\u015bci 27,7 litr\u00f3w. Silnik by\u0142 produkowany seryjnie w latach 1926-1942. Zbudowano 2 944 egzemplarze, kt\u00f3re by\u0142y produkowane w: USA, W\u0142ochy, Niemcy.<\/p>\n<h3 id=\"Dane-T-T-PWS-19.\"  >Dane T-T PWS-19.<\/h3>\n<p>Rozpi\u0119to\u015b\u0107 14,5 m, d\u0142ugo\u015b\u0107 9,18 m, wysoko\u015b\u0107 3,16 m, powierzchnia no\u015bna 29,0 m2, masa w\u0142asna 1 340 kg, masa ca\u0142kowita 2 185 kg, pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 234 km\/h, pu\u0142ap operacyjny 7 200 m, zasi\u0119g 760 km.<\/p>\n<p>Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n<hr>\n<hr>\n<p>Krak\u00f3w 2020-04-27<\/p>\n<h2 id=\"Podlaska-Wytw\u00f3rnia-Samolot\u00f3w-w-Bia\u0142ej-Podlaskiej.\"  >Podlaska Wytw\u00f3rnia Samolot\u00f3w w Bia\u0142ej Podlaskiej.<\/h2>\n<h2 id=\"Samoloty-bojowe.\"  >Samoloty bojowe.<\/h2>\n<h3 id=\"Zestawienie\"  >Zestawienie<\/h3>\n<p>Potez XV &#8211; 35 egzemplarzy,<\/p>\n<p>Potez XXVII &#8211; 155 egzemplarzy,<\/p>\n<p>Potez XXV &#8211; 50 egzemplarzy,<\/p>\n<p>PWS-1\/1a &#8211; 1 egzemplarz,<\/p>\n<p>PWS-5 &#8211; 7 egzemplarzy,<\/p>\n<p>PWS-6 &#8211; 1 egzemplarz,<\/p>\n<p>PWS-10 &#8211; 80 egzemplarzy,<\/p>\n<p>PWS-A &#8211; 50 egzemplarzy,<\/p>\n<p>PWS-19 &#8211; 2 egzemplarze.<\/p>\n<p>Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n<hr>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nowo powsta\u0142 Podlaska Wytw\u00f3rnia Samolot\u00f3w \u201ePWS\u201d rozpocz\u0119\u0142a swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 od produkcji samolot\u00f3w Potez XV A2, kt\u00f3re powstawa\u0142y na podstawie licencji. Dla uruchomienia produkcji do Bia\u0142ej Podlaskiej przyjecha\u0142a grupa in\u017cynier\u00f3w i technik\u00f3w francuskich.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-5262","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5262","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5262"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5262\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5739,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5262\/revisions\/5739"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5262"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5262"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5262"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}