{"id":5217,"date":"2009-04-16T12:00:00","date_gmt":"2009-04-16T12:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.polot.net\/2024\/07\/13\/mikojan-i-guriewicz-mig-21-m-2009r\/"},"modified":"2024-07-13T20:07:21","modified_gmt":"2024-07-13T18:07:21","slug":"mikojan-i-guriewicz-mig-21-m-2009r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=5217&lang=pl","title":{"rendered":"Mikojan i Guriewicz MiG-21 M. 2009r."},"content":{"rendered":"

Krak\u00f3w 2009-04-16<\/p>\n

Historia<\/h2>\n

217b Rozdzia\u0142 1969-12-30.<\/h3>\n

OKB Mikojan i Guriewicz MiG-21 M w Polsce.<\/h3>\n

Samolot MiG-21 M nale\u017cy do trzeciej generacji my\u015bliwc\u00f3w typu MiG-21.<\/p>\n

\"MiG-21
MiG-21 M nb 2003 nr 962003 w Czy\u017cynach 2007 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

\"MiG-21
MiG-21 M nb 2003 nr 962003 w Czy\u017cynach 2008 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

\"MiG-21
MiG-21 M nb 2003 nr 962003 w Czy\u017cynach 2019 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

\"MiG-21
MiG-21 M nb 2003. God\u0142o 10 PLM. Czy\u017cyny 2007 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

MiG-21 SM\/M. 1968 rok.<\/h3>\n

W 1968 roku, pojawi\u0142 si\u0119 znacznie zmodernizowany my\u015bliwiec MiG-21. Maszyna otrzyma\u0142a oznaczenie MiG-21 SM typ 15, E-7 SM. Wyposa\u017cono j\u0105 w silnik R-13-300 o ci\u0105gu 1 x 3\u00a0990 kG bez dopalania i 1 x 6\u00a0360 kG z dopalaniem. W p\u0142atowcu na sta\u0142e zabudowano dwulufowe dzia\u0142ko GSz-23 \u0141 z zapasem 200 naboi. Zwi\u0119kszono ud\u017awig uzbrojenia do 1\u00a0300 kg. Pod skrzyd\u0142ami dodano drug\u0105 par\u0119 zaczep\u00f3w dla uzbrojenia. Pojawi\u0142a si\u0119 radiostacja R-832 M. Pojemno\u015b\u0107 instalacji paliwowej uleg\u0142a zmniejszeniu do 2\u00a0685 litr\u00f3w, ale zrekompensowa\u0142 to zbiornik podwieszany 800 litrowy. Samolot na sta\u0142e otrzyma\u0142 aparat foto A-39. P\u0142atowiec wyposa\u017cono w zasobnik WRe ( do walki radioelektronicznej ) SPS-141 E i wyrzutniki ASO-21 z nabojami PRP-26 i pu\u0142apkami termicznymi PPI-26.<\/p>\n

Dzi\u0119ki nowemu silnikowi, kt\u00f3ry ma podwy\u017cszon\u0105 sprawno\u015b\u0107, pr\u0119dko\u015b\u0107 przy ziemi wzros\u0142a z 1\u00a0200 km\/h do 1\u00a0300 km\/h. W trakcie produkcji zacz\u0119to montowa\u0107 wzmocniony silnik R-13-300 o ci\u0105gu 1 x 4\u00a0010, a z dopalaniem 1 x 6\u00a0478 kG.<\/p>\n

Samolot produkowano w CCCP w Gorki w latach 1968-1974, tylko na potrzeby armii czerwonej.<\/p>\n

MiG-21 M to wersja MiG-21 SM zubo\u017cona. Samolot MiG-21 M typ 96, E-7 M otrzyma\u0142 silnik R-11 F2S-300 lub R-11 F2SK-300, radiostacj\u0119 R-802 W. Samolot produkowano w Moskwie na eksport, w latach 1968-1971. W 1971 roku, licencj\u0119 samolotu sprzedano Indiom.<\/p>\n

MiG-21 M w Polsce. 1969 rok.<\/h3>\n

W dniu 30.12.1969 roku, Polska otrzyma\u0142a pierwsze 6 egzemplarzy nowego samolotu MiG-21 M. Ich wprowadzenie pozwoli\u0142o wycofa\u0107 z eksploatacji pierwsze samoloty nadd\u017awi\u0119kowe Lotnictwa Polskiego MiG-19P\/PM i MiG-21F-13. Dostawy uko\u0144czono ju\u017c w 1971 roku. Polska zakupi\u0142a \u0142\u0105cznie 36 sztuk samolot\u00f3w MiG-21 M.<\/p>\n

Polskie samoloty by\u0142y dostarczone w wersji zubo\u017conej; silniki R-11 F2S-300, stacja radiolokacyjna RP-21, pociski RS-2 US.<\/p>\n

Pierwsze maszyny trafi\u0142y do CSL w Modlinie. Pierwsz\u0105 jednostk\u0105 bojow\u0105, kt\u00f3ra otrzyma\u0142a MiG-21 M by\u0142 41. PLM w Malborku. Wersja ta znalaz\u0142a si\u0119 tak\u017ce na uzbrojeniu 1. PLM w Mi\u0144sku Mazowieckim i 26. PLM ( a od 1989 roku, 9. PLM ) w Zegrzu Pomorskim.<\/p>\n

W sierpniu i wrze\u015bniu 1985 roku, do 10. PLM trafi\u0142y dwa samoloty MiG-21 M nr 96 A 1901, 96 A 1913, kt\u00f3re wcze\u015bniej s\u0142u\u017cy\u0142y w 26. PLM.<\/p>\n

W 1990 roku, samoloty by\u0142y jeszcze na uzbrojeniu w liczbie 27 sztuk, a w 2000 roku, jeszcze 15 sztuk. W trakcie 30-lat eksploatacji w wypadkach utracono 12 maszyn ( 1 w katastrofie, 9 w awariach, 2 uszkodzono ).<\/p>\n

W 1993 roku, do 10. PLM w \u0141asku trafi\u0142y kolejne MiG-21 M. W latach 1995-1999, przyj\u0119to samoloty z Mi\u0144ska Mazowieckiego, Malborka i Wroc\u0142awia. Tutaj samoloty MiG-21 M, ( po wykonanych we wcze\u015bniejszych latach remontach \u015brednich i g\u0142\u00f3wnych ), ko\u0144czy\u0142y sw\u00f3j \u017cywot. Dok\u0142adnie po 30 latach s\u0142u\u017cby samoloty MiG-21 M by\u0142y wycofywane z lot\u00f3w i skre\u015blone ze stanu.<\/p>\n

\"MiG-21
MiG-21 M nb 2003 w muzeum w Czy\u017cynach. 2007 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

Dlaczego Polska zakupi\u0142a zubo\u017con\u0105 wersj\u0119 MiG-21 M, a nast\u0119pnie MiG-21 MF ?<\/h3>\n

Pytanie wydaje si\u0119 doj\u015b\u0107 dziwne, lecz nie jest pozbawione sensu. Przez wiele lat s\u0105dzili\u015bmy, \u017ce Rosjanie nie chcieli obdarzy\u0107 nas nowszym sprz\u0119tem. \u017be musia\u0142o min\u0105\u0107 co najmniej 5 lat, aby\u015bmy otrzymali kolejn\u0105 wersj\u0119. W 90-latach wysz\u0142o na jaw, \u017ce Rosjanie sprzedaliby nam, ka\u017cdy samolot kt\u00f3ry wprowadzili u siebie na uzbrojenie, tylko, \u017ce nasz kraj nie by\u0142o sta\u0107 na takie wydatki. Jest to jednak kolejne t\u0142umaczenie, kt\u00f3re nie oddaje istoty sprawy. Spr\u00f3bujemy przybli\u017cy\u0107 problem zakupu kolejnych samolot\u00f3w MiG-21 w \u015bwietle najnowszych analiz.<\/p>\n

Pod koniec 60-tych lat, a dok\u0142adnie w 1967 roku, Rosjanie na bazie MiG-21 PFM ( 94 ) opracowali my\u015bliwiec-rozpoznawczy MiG-21 R ( E7R, 94R ). Niemal razem z nim opracowano my\u015bliwce MiG-21 S ( 95 ). Ten samolot otrzyma\u0142; powi\u0119kszony nadkad\u0142ubowy zbiornik paliwa ( tak jak w MiG-21 R ), cztery zaczepy uzbrojenia pod kad\u0142ubem ( tak jak w MiG-21 R ), nowa stacje radiolokacyjna. Po paru miesi\u0105cach samolot otrzyma\u0142; nowy silnik R-13 F-300, podkad\u0142ubowe sta\u0142e dzia\u0142ko GSz-23 \u0141 i otrzyma\u0142 oznaczenie MiG-21 SM ( 95 M ). Na bazie tej konstrukcji opracowano wersj\u0119 MiG-21 M, a nieco p\u00f3\u017aniej MiG-21 MF przeznaczone g\u0142\u00f3wnie na eksport. Na takim tle Polska kupi\u0142a my\u015bliwce MiG-21 M z silnikami R-11, czyli starszymi i ze starszym uzbrojeniem i wyposa\u017ceniem.<\/p>\n

Z perspektywy wielu lat zakup tych samolot\u00f3w uznajemy za w\u0142a\u015bciwy i uzasadniony. Dlaczego? Prze\u0142om 60\/70-lat nie nale\u017ca\u0142 na \u015bwiecie do spokojnych. Trwa\u0142y wojny w Wietnamie i na Bliskim Wschodzie. Amerykanie uzyskali przewag\u0119 w technice rakietowej i postawili nog\u0119 na ksi\u0119\u017cycu. Lotnictwo my\u015bliwskie znajdowa\u0142o si\u0119 na rozdro\u017cu; czy i\u015b\u0107 w kierunku samolot\u00f3w o zmiennej geometrii, czy budowa\u0107 pionowzloty? Polska grz\u0119z\u0142a w gospodarce planowej, w permanentnym kryzysie z nieudolnymi w\u0142adzami na samych szczytach. Protesty robotnicze 1970 roku, spowodowa\u0142y cz\u0119\u015bciowe zmniejszenie wydatk\u00f3w na cele militarne i przeznaczenie dodatkowych funduszy na rozw\u00f3j gospodarki cywilnej.<\/p>\n

Zakup MiG-21 M z silnikami R-11 by\u0142o unifikacj\u0105 zespo\u0142u nap\u0119dowego z wersj\u0105 MiG-21 PFM, kt\u00f3rych to zakupili\u015bmy a\u017c 132 sztuki, plus do tego znacz\u0105 ilo\u015b\u0107 cz\u0119\u015bci zamiennych, w tym silnik\u00f3w. Nie mogli\u015bmy przewidzie\u0107, \u017ce Rosjanie t\u0105 konstrukcj\u0119 b\u0119d\u0105 tyle lat modernizowa\u0107.<\/p>\n

Modernizacja i uzbrojenie MiG-21 M w Polsce.<\/h3>\n

Do ko\u0144ca 1980 roku, samoloty MiG-21 M \/ MF w ramach dy\u017curu bojowego czeka\u0142y w pe\u0142nym uzbrojeniu; 2 x RS-2 US + 2 x R-3 S + 200 szt. amunicji do dzia\u0142ka. W 1981 roku, zmieniono to i par\u0119 dy\u017curn\u0105 wystawiano tak, \u017ce jeden samolot mia\u0142 2 x RS-2 US, a drugi w 2 x R-3 S. Dodatkowa para pocisk\u00f3w by\u0142a umieszczana na stojakach przy samolotach. Amunicja do dzia\u0142ka pozosta\u0142a bez zmian. Sami piloci nie bardzo rozumieli t\u0105 zmian\u0119, ale wprowadzi\u0142o to zamiesznie.<\/p>\n

W 1985 roku, w ITWL w porozumieniu z OKB Mikojana przyst\u0105piono do uzbrojeniu samolot\u00f3w MiG-21 M w k.p.r. klasy p-p R-60. W tym czasie by\u0142 to podstawowy pocisk my\u015bliwc\u00f3w MiG-21 bis. Zmianie musia\u0142a ulec instalacja elektryczna oraz podwieszenie na wyrzutni\u0119 APU-60. W samej kabinie zmian nie by\u0142o. G\u0142\u00f3wne prace wykonano w Instytucie Technicznym Wojsk Lotniczych, a pr\u00f3by przeprowadzono w 45. Lotniczej Eskadrze Do\u015bwiadczalnej. Wynik prac by\u0142 pozytywny i wydatnie podni\u00f3s\u0142 mo\u017cliwo\u015bci bojowe MiG-21 M. Modernizacji poddano wszystkie lataj\u0105ce Polskie MiG-21 M. Aby uzmys\u0142owi\u0107, co dla MiG-21 M oznacza\u0142o wprowadzenie pocisk\u00f3w R-60, to por\u00f3wnajmy go z R-3 S;<\/p>\n

Dla pocisku R-60;<\/h3>\n

Maksymalne przeci\u0105\u017cenie samolotu podczas strza\u0142u 7,0 g ( bez \u015blizgu ), 5,0 g ( ze \u015blizgiem ).<\/p>\n

Minimalna odleg\u0142o\u015b\u0107 odpalenia od celu 0,2-0,3 km ( warunki bojowe ), 0,6-0,7 km ( podczas \u0107wicze\u0144 ).<\/p>\n

Maksymalny k\u0105t namiaru celu 40 stopni.<\/p>\n

Maksymalna pr\u0119dko\u015b\u0107 automatycznego \u015bledzenia celu przez g\u0142owic\u0119 R-60 \u2013 30 stopni\/s.<\/p>\n

Dla pocisku R-3 S;<\/h3>\n

Maksymalne przeci\u0105\u017cenie samolotu podczas strza\u0142u 2,0 g ( do pu\u0142apu 12 000 m ), 1,8 g ( ponad 12 000 m ).<\/p>\n

Maksymalny k\u0105t namiaru celu 28 stopni.<\/p>\n

Maksymalna pr\u0119dko\u015b\u0107 automatycznego \u015bledzenia celu przez g\u0142owic\u0119 samonaprowadzaj\u0105c\u0105 R-3 S – 6 stopni\/s.<\/p>\n

Widzimy, jaka ogromna jest r\u00f3\u017cnica mo\u017cliwo\u015bci obu pocisk\u00f3w. Z pociskiem R-60 mo\u017cna by\u0142o naprawd\u0119 prowadzi\u0107 walk\u0119 manewrow\u0105.<\/p>\n

Pisz\u0105c o k.p.r. nale\u017cy wspomnie\u0107 o zdwojonej wyrzutni Monsun. Wyrzutnia ta by\u0142a opracowana dla k.p.r. R-3 S i pozwala\u0142a my\u015bliwcowi MiG-21 PFM \/ PF przenosi\u0107 4 sztuki tych pocisk\u00f3w, cho\u0107 wymaga\u0142o to modernizacji instalacji elektrycznej. Wyrzutnie Monsun przenosi\u0142y tak\u017ce samoloty MiG-21 M, w kt\u00f3rym instalacja elektryczna nie by\u0142a zmieniana. Pakietowy prze\u0142\u0105cznik sterowania odpaleniem dla MiG-21 M to odpalenie pocisk\u00f3w pojedynczo\u00a0( wyrzutnie 1-2-3-4 ) lub salw\u0105 1-2 lub 3-4. W przypadku podwieszenia zdwojonej wyrzutni dzieje si\u0119 tak samo, z tym, i\u017c na samej wyrzutni jest blokada. Z chwil\u0105 zej\u015bcia jednego pocisku automatyka prze\u0142\u0105cza na drugi. Czyli w przypadku odpalenia salw\u0105 b\u0119dzie 2 x salwa z zewn\u0119trznych 3-4 ( dwukrotne naci\u015bni\u0119cie przycisku bojowego ).<\/p>\n

Niekt\u00f3re polskie samoloty MiG-21 M i MiG-21 MF przenosi\u0142y pociski klasy powietrze-ziemia Ch-66 (H-66).<\/p>\n

Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W 1968 roku, pojawi\u0142 si\u0119 znacznie zmodernizowany my\u015bliwiec MiG-21. Maszyna otrzyma\u0142a oznaczenie MiG-21 SM typ 15, E-7 SM. Wyposa\u017cono j\u0105 w silnik R-13-300 o ci\u0105gu 1 x 3\u00a0990 kG bez dopalania i 1 x 6\u00a0360 kG z dopalaniem. W p\u0142atowcu na sta\u0142e zabudowano dwulufowe dzia\u0142ko GSz-23 \u0141 z zapasem 200 naboi. Zwi\u0119kszono ud\u017awig uzbrojenia do 1\u00a0300 kg. Pod skrzyd\u0142ami dodano drug\u0105 par\u0119 zaczep\u00f3w dla uzbrojenia. Pojawi\u0142a si\u0119 radiostacja R-832 M. Pojemno\u015b\u0107 instalacji paliwowej uleg\u0142a zmniejszeniu do 2\u00a0685 litr\u00f3w, ale zrekompensowa\u0142 to zbiornik podwieszany 800 litrowy. Samolot na sta\u0142e otrzyma\u0142 aparat foto A-39. P\u0142atowiec wyposa\u017cono w zasobnik WRe ( do walki radioelektronicznej ) SPS-141 E i wyrzutniki ASO-21 z nabojami PRP-26 i pu\u0142apkami termicznymi PPI-26.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-5217","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5217","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5217"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5217\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5467,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5217\/revisions\/5467"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5217"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5217"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5217"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}