{"id":5194,"date":"2013-12-29T12:00:00","date_gmt":"2013-12-29T12:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.polot.net\/2024\/07\/13\/lotnicze-warsztaty-doswiadczalne-lwd-zak-1947r\/"},"modified":"2024-07-13T20:07:22","modified_gmt":"2024-07-13T18:07:22","slug":"lotnicze-warsztaty-doswiadczalne-lwd-zak-1947r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=5194&lang=pl","title":{"rendered":"Lotnicze Warsztaty Do\u015bwiadczalne LWD \u017bak. 1947r."},"content":{"rendered":"

Krak\u00f3w 2013-12-29<\/p>\n

Historia<\/h2>\n

033b Rozdzia\u0142 23.03.1947r. Lotnicze Warsztaty Do\u015bwiadczalne LWD \u017bak, samolot szkolno-treningowy i akrobacyjny. Samolot LWD \u017bak nale\u017ca\u0142 do tej samej rodziny co samolot LWD Szpak.<\/p>\n

\"\u017bak
\u017bak 3 SP-AAX. 2021 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

\"\u017bak
\u017bak 3 SP-AAX. 2021 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

\"\u017bak
\u017bak 3 SP-AAX. 2021 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

Rozw\u00f3j konstrukcji.<\/h3>\n

Po drugiej wojnie \u015bwiatowej odradzanie si\u0119 aeroklub\u00f3w by\u0142o determinowane brakiem prostego w obs\u0142udze i pilota\u017cu samolotu, zdolnego do zada\u0144 szkoleniowych, treningowych jak i wykonywania figur wy\u017cszego pilota\u017cu. Problem ten dostrze\u017cono w Departamencie Lotnictwa Cywilnego. \u00d3wczesny jego dyrektor in\u017c. Konrad Jagoszewski (przedwojenny dzia\u0142acz i pilot aeroklubowy), szef wydzia\u0142u technicznego Departamentu Lotnictwa Cywilnego in\u017c. Ryszard Bartel (przedwojenny konstruktor lotniczy i tw\u00f3rca samolot\u00f3w szkolnych Bartel) oraz in\u017c. Mieczys\u0142aw P\u0119czalski (by\u0142y wicedyrektor PZL) opracowali wst\u0119pne WTT dla takiego samolotu.<\/p>\n

Ustalono, \u017ce samolot ma by\u0107 dwumiejscowy z miejscami obok siebie. Tak zwany uk\u0142ad angielsko-ameryka\u0144skim. Ma on tak\u0105 zalet\u0119, \u017ce instruktor non stop widzi post\u0119powanie ucznia. Lecz uk\u0142ad ten ma istotne wady; znacznie pogrubiony kad\u0142ub. Projekt przewidywa\u0142 do nap\u0119du czeski silnik Walter Mikron III o mocy 65 KM.<\/p>\n

\u017bak-1.<\/h3>\n

Zlecenie trafi\u0142o do Lotniczych Warsztatach Do\u015bwiadczalnych (LWD) w \u0141odzi, gdzie grup\u0105 konstruktor\u00f3w kierowa\u0142 in\u017c. Tadeusz So\u0142tyk. By\u0142 to 1946r. i zesp\u00f3\u0142 LWD by\u0142 w trakcie realizacji samolotu Szpak 3. Zesp\u00f3\u0142 mia\u0142 wolne moce projektowe, wi\u0119c m\u00f3g\u0142 od razu przyst\u0105pi\u0107 do realizacji zadania. Wykorzystano do\u015bwiadczanie zdobyte przy budowie dw\u00f3ch poprzednich prototyp\u00f3w (Szpak 2, Szpak 3).<\/p>\n

Samolot nazwano \u017bak, a nieco p\u00f3\u017aniej dodano oznaczenie cyfrowe \u017bak-1. Prototyp pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 23.03.1947 roku, i otrzyma\u0142 rejestracj\u0119 SP-AAC, staj\u0105c si\u0119 czwartym powojennym samolotem Polskim (Szpak-2, PZL S-1, Szpak-3).<\/p>\n

\u017bak-1 mia\u0142 kilka usterek, kt\u00f3re stopniowo usuwano. Mi\u0119dzy innymi niew\u0142a\u015bciwie by\u0142y poprowadzone linki steru wysoko\u015bci, co powodowa\u0142o ich zap\u0119tlanie si\u0119. Nale\u017ca\u0142y r\u00f3wnie\u017c zmieni\u0107 wywa\u017cenie samolotu. Tak\u017ce silnik wykazywa\u0142 sk\u0142onno\u015bci do przegrzewania si\u0119. Wymieniono zbiornik oleju na taki kt\u00f3ry mia\u0142 wi\u0119ksz\u0105 powierzchni\u0119, co rozwi\u0105za\u0142o problem po\u0142owicznie. Tak\u017ce by\u0142y problemy z podawaniem paliwa do silnika. W pewnych momentach silnik nie dostawa\u0142 paliwa i d\u0142awi\u0142 si\u0119. Problem usta\u0142 po zamontowaniu zbiornika po\u015bredniego (rozchodowego). Zg\u0142aszano tak\u017ce uwagi do wiatrochronu i owiewki kabiny. Owiewka kabiny odsuwana by\u0142a do ty\u0142u po \u0142ukowatej prowadnicy. Mia\u0142o to zabezpieczy\u0107 owiewk\u0119 przed przypadkowym otwarciem.<\/p>\n

Samolot \u017bak-1 by\u0142 poprawny w pilotowaniu. W locie z ma\u0142\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105 ostrzega\u0142 drganiem dr\u0105\u017cka sterowego. Z trudem wchodzi\u0142 w korkoci\u0105g, a wyprowadzenie z niego by\u0142o \u0142atwe. W okresie 1947 – 1948, samolot wykona\u0142 kilkadziesi\u0105t lot\u00f3wpropagandowych. <\/p>\n

Pr\u00f3by homologacyjne samolot \u017bak-1 przeszed\u0142 w lutym 1949 roku. Samolot oceniono pozytywnie, jednak do akrobacji nie zosta\u0142 dopuszczony. Powodem by\u0142 zbyt s\u0142aby zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy. Podczas wykonywania figur wy\u017cszego pilota\u017cu samolot traci\u0142 sterowno\u015b\u0107 kierunkow\u0105. Efekt by\u0142 taki, \u017ce przy wyj\u015bciu z p\u0119tli wychodzi\u0142 bokiem z jednoczesn\u0105 utrat\u0105 wysoko\u015bci. Za ta wad\u0119 cz\u0119\u015bciowo obarczano zbyt szeroki kad\u0142ub. Pr\u00f3bowano temu zaradzi\u0107, zwi\u0119kszaj\u0105c wysoko\u015b\u0107 usterzenia pionowego.<\/p>\n

Pozytywna ocena samolotu \u017bak-1 sk\u0142oni\u0142a ministerstwo do zakupu 10 maszyn dla aeroklub\u00f3w. Zam\u00f3wienie zmaterializowa\u0142o si\u0119 w konstrukcji \u017bak-3.<\/p>\n

Jeszcze przed pierwszym lotem posiadany silnik Walter Mikron III sprawdzono na hamowni. Zamiast mocy 65 KM egzemplarz ten dysponowa\u0142 zaledwie 56 KM, co zmusi\u0142o konstruktor\u00f3w do poszukiwania alternatywnego nap\u0119du.<\/p>\n

\"Samolot
Samolot LWD \u017bak-1 Zdj\u0119cie LAC<\/figcaption><\/figure>\n

\"Rysunek
Rysunek samolotu LWD \u017bak-1 Zdj\u0119cie LAC<\/figcaption><\/figure>\n

\u017bak-2.<\/h3>\n

Jeszcze nie zako\u0144czono pr\u00f3b z samolotem \u017bak-1, a ju\u017c ko\u0144czono budow\u0119 samolotu \u017bak-2. By\u0142 to samolot przystosowany do zabudowy Polskiego silnika WN-1 (od nazwiska konstruktora W. Narkiewicza), czasami oznaczanego PZL A-65. Poniewa\u017c silnik WN-1 by\u0142 w fazie pr\u00f3b, dlatego zastosowano zast\u0119pczy silnik Continental A-65, kt\u00f3ry pod wzgl\u0119dem mocy i rozmiar\u00f3w by\u0142 bardzo podobny. Silnik wyj\u0119to z samolotu Piper L-4. Samolot \u017bak-2 niewiele r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 od pierwszego prototypu. Pocz\u0105tkowo mia\u0142 hamulce mechaniczne, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej zast\u0105piono bardziej skutecznymi hydraulicznymi. Mia\u0142 oczywi\u015bcie inn\u0105 os\u0142on\u0119 silnika. Otrzyma\u0142 tak\u017ce odkryt\u0105 kabin\u0119, wyposa\u017con\u0105 tylko we wiatrochron.<\/p>\n

Samolot \u017bak-2 zosta\u0142 oblatany w dniu 27.11.1947 roku, i otrzyma\u0142 rejestracje SP-AAE. Samolot ten przeszed\u0142 pr\u00f3by homologacyjne dopiero jesieni\u0105 1951 roku.<\/p>\n

\u017bak-3.<\/h3>\n

Konstrukcja samolotu \u017bak zosta\u0142a zagro\u017cona, po tym jak zawieszono prace nad Polskim silnikiem WN-1. Bez silnika nie by\u0142o mo\u017cliwe wprowadzenie samolotu do produkcji seryjnej. Nad programem zawis\u0142a gro\u017aba likwidacji. Jednak Departament Lotnictwa Cywilnego nadal trwa\u0142 przy u\u017cyciu silnika Walter Mikron III. Dodatkowo firma Walter nie podpisa\u0142a kontraktu na produkcje tych silnik\u00f3w w Polsce, a dok\u0142adnie strona Polska zerwa\u0142a rozmowy. Postanowiono wi\u0119c zakupi\u0107 pewn\u0105 ilo\u015b\u0107 silnik\u00f3w bezpo\u015brednio w Czechos\u0142owacji.<\/p>\n

Zdecydowano, \u017ce 10 egzemplarzy seryjnych LWD \u017bak-3 zostanie zbudowanych w \u0141odzi. Budow\u0119 samolot\u00f3w prowadzono w hali na pi\u0119trze g\u0142\u00f3wnego budynku produkcyjnego. Gotowe, kompletne \u00a0kad\u0142uby z podwoziem, silnikami i pomalowane, wyci\u0105gano przez okno na prowizoryczn\u0105 drewnian\u0105 pochylni\u0119 (ramp\u0119) i po niej zsuwano samoloty na ziemi\u0119. Skrzyd\u0142a tak\u017ce wynoszono t\u0105 drog\u0105 i wystarczy\u0142o je tylko doczepi\u0107 do samolotu. Nie jest prawd\u0105, jakoby samoloty budowano pod go\u0142ym niebem. Technika budowy skrzyde\u0142 by\u0142a identyczna jak obecnie, czyli monta\u017c odbywa\u0142 si\u0119 w pozycji pionowej, kraw\u0119dzi\u0105 natarcia skierowan\u0105 do g\u00f3ry. Do tego celu wykorzystywano specjalny stojak. Dzi\u0119ki temu technicy mieli dost\u0119p do skrzyd\u0142a od jego g\u00f3ry i do\u0142u.<\/p>\n

Sprawa silnik\u00f3w spowodowa\u0142a op\u00f3\u017anienie produkcji samolotu kt\u00f3ry oznaczono \u017bak-3.<\/p>\n

Warto w tym miejscu przytoczy\u0107 histori\u0119 dostarczania tych silnik\u00f3w do \u0141odzi. Firma kt\u00f3ra je dostarcza\u0142a, rzekomo pomyli\u0142a adres. W rzeczywisto\u015bci nie mog\u0142a znale\u017a\u0107 wymienionej w adresie ulicy, bo w tym czasie komuni\u015bci wielu ulicom nadawali nowe, zgodne z duchem czasu nazwy. Dostawa silnik\u00f3w si\u0119 wyd\u0142u\u017cy\u0142a, co przed\u0142u\u017cy\u0142o o kolejne dni produkcj\u0119 samolot\u00f3w. A mia\u0142y by\u0107 one partyjnym zobowi\u0105zaniem na zjednoczeniowy zjazd komunistycznych partii PPR i PPS (grudzie\u0144 1948 rok). Nieprzychylne LWD w\u0142adze \u0141odzi i ich re\u017cimowa prasa momentalnie oskar\u017cy\u0142y LWD o sabota\u017c. Kiedy sprawa si\u0119 wyja\u015bni\u0142a, to i tak nie popu\u015bcili i oskar\u017cyli LWD o niegospodarno\u015b\u0107 i z\u0142\u0105 organizacj\u0119 pracy.<\/p>\n

Prototyp \u017bak-3 otrzyma\u0142 rejestracj\u0119 SP-AAS i pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 8.11.1948 roku.<\/p>\n

Samoloty (10 maszyn) uda\u0142o si\u0119 zbudowa\u0107 na dwa tygodnie przed terminem, cho\u0107 w rzeczywisto\u015bci tylko trzy z nich odby\u0142y pierwsze loty. W dodatku zesp\u00f3\u0142 zdawa\u0142 sobie spraw\u0119, \u017ce maszyny mog\u0105 mie\u0107 niedor\u00f3bki wynik\u0142e z po\u015bpiechu i bardzo nerwowej atmosfery. Na szcz\u0119\u015bcie defekty te zosta\u0142y w por\u0119 wykryte i usuni\u0119te, jeszcze przed pierwszymi lotami, ju\u017c po zje\u017adzie zjednoczeniowym komunist\u00f3w. Mimo, i\u017c tu\u017c przed zjazdem samoloty uroczy\u015bcie przekazano. By\u0142y one eksploatowane w aeroklubach kujawskim, pozna\u0144skim, krakowskim, gda\u0144skim, bielsko-bialskim i warszawskim.<\/p>\n

\"LWD
LWD 3 \u017bak. 1948 rok. Zdj\u0119cie LAC<\/figcaption><\/figure>\n

Opis do zdj\u0119cia: Seria 10 samolot\u00f3w LWD \u017bak-3 podczas uroczysto\u015bci ich przekazania w dniu 1.12.1948 roku. Samoloty te s\u0105 pomalowane na czerwono (kad\u0142uby i usterzenie pionowe) i srebrno (skrzyd\u0142a). Znaki rejestracyjne na kad\u0142ubie srebrne, a na skrzyd\u0142ach czerwone.<\/p>\n

Zesp\u00f3\u0142 in\u017c. Tadeusza So\u0142tyka zdawa\u0142 sobie spraw\u0119, \u017ce samoloty maj\u0105 za s\u0142aby zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy, kt\u00f3ry dodatkowo mia\u0142 tendencj\u0119 do przegrzewania si\u0119.<\/p>\n

Samolot \u017bak-3 SP-AAX przeszed\u0142 badania w G\u0142\u00f3wnym Instytucie lotnictwa w Warszawie i uzyska\u0142 identyczna ocen\u0119 jak \u017bak-1, co nie zaskoczy\u0142o nikogo. Konstruktorzy wci\u0105\u017c pracowali na zlikwidowaniem przegrzewania si\u0119 silnika. Skupiono si\u0119 na r\u00f3\u017cnych typach dna zbiornika olejowego; dodatkowe \u017ceberka, t\u0142oczone \u017ceberka, dodatkowa przegroda hamuj\u0105ca mieszanie oleju ju\u017c sch\u0142odzonego z gor\u0105cym. To ostatnie rozwi\u0105zanie by\u0142o najskuteczniejsze.<\/p>\n

Samoloty \u017bak-3 SP-AAS, SP-AAT, SP-BAB, przez pewien czas s\u0142u\u017cy\u0142y w LWD do r\u00f3\u017cnych test\u00f3w. Na przyk\u0142ad pr\u00f3bowano stosowa\u0107 r\u00f3\u017cne profile skrzyde\u0142, jednak bez wyra\u017anych efekt\u00f3w. Testowano tak\u017ce nowe hamulce podwozia hydrauliczne.<\/p>\n

Samolot \u017bak-3 SP-AAX na wystaw\u0119 lotnicz\u0105 we Wroc\u0142awiu wyposa\u017cono w silnik Cirrus III z samolotu RWD-21. Jednak w takim uk\u0142adzie samolot nigdy nie lata\u0142. Samolot zosta\u0142 pomalowany na kolor morski (g\u00f3ra) i b\u0142\u0119kitno-srebrno (d\u00f3\u0142).<\/p>\n

\u017bak-4.<\/h3>\n

Samolot \u017bak-4 powsta\u0142 jako odmiana do holowania szybowc\u00f3w. Poniewa\u017c silnik Walter Mikron III do takiego zadania si\u0119 ju\u017c absolutnie nie nadawa\u0142, dlatego w samolocie u\u017cyto silnika pogerma\u0144ski silnik Walter Minor 4 III o mocy 105 KM. Tan samolot pierwszy lot wykona\u0142 20.10.1948r.. Jednak si\u0119 okaza\u0142o, \u017ce maszyna nie nadaje si\u0119 do tego zadania. Powodem by\u0142 znowu silnik. By\u0142 to silnik wysokoobrotowy. Z powodu braku reduktora, stosowane \u015bmig\u0142a musia\u0142y mie\u0107 mniejsza \u015brednic\u0119. W efekcie ci\u0105g \u015bmig\u0142a by\u0142 niewystarczaj\u0105cy. Maksymalnie osi\u0105gni\u0119to 175 kG. W dodatku silniki te by\u0142y u\u017cywane i dochodzi\u0142o w nich dorywania si\u0119 t\u0142ok\u00f3w. Z tego powodu jeden raz samolot musia\u0142 awaryjnie l\u0105dowa\u0107.<\/p>\n

Mimo to przeprowadzono pr\u00f3by holowania szybowc\u00f3w; \u017bak-4 z szybowcem Je\u017cyk potrzebowa\u0142 215-340 m rozbiegu. \u017bak-4 z szybowcem S\u0119p potrzebowa\u0142 400-500 m, gdy Po-2 z szybowcem S\u0119p potrzebowa\u0142 250 m.<\/p>\n

Jedyny egzemplarz \u017bak-4 przebudowano na \u017bak-3 i tak go homologowano. Z uwagi na znacznie mocniejszy silnik, g\u00f3rowa\u0142 nad maszynami seryjnymi.<\/p>\n

\"Samolot
Samolot LWD \u017bak-4. Zdj\u0119cie LAC<\/figcaption><\/figure>\n

Zdecydowanie, konstrukcji brakowa\u0142o w\u0142a\u015bciwego silnika. Nie takiego pozyskiwanego z demobilu, kt\u00f3rego poszczeg\u00f3lne egzemplarze mia\u0142y r\u00f3\u017cn\u0105 histori\u0119 i r\u00f3\u017cny stopie\u0144 zu\u017cycia. Silnik Walter Mikron III, cho\u0107 nowy, nie mia\u0142 dostatecznej mocy i niemal zawsze pracowa\u0142 na maksymalnych obrotach, co powodowa\u0142o ich przedwczesne zu\u017cycie.<\/p>\n

Z uwagi na sk\u0105pe zaplecze, brak odpowiednich maszyn i surowc\u00f3w, konstrukcje \u017bak nale\u017cy oceni\u0107 wysoko. Tylko dzi\u0119ki dobrej organizacji pracy, stworzeniu w\u0142asnego laboratorium badaj\u0105cemu pr\u00f3bki surowc\u00f3w, stworzeniu w\u0142asnej hamowani silnik\u00f3w, konstrukcja okaza\u0142a si\u0119 bezpieczna. Zesp\u00f3\u0142 wypracowa\u0142 w\u0142asny system wielokrotnej kontroli. Defekty w locie wyst\u0119powa\u0142y niezwykle rzadko. Do tego musimy doliczy\u0107 nieprzychyln\u0105 atmosfer\u0119 w jakiej przysz\u0142o pracowa\u0107 zespo\u0142owi LWD w \u0141odzi. A trzeba przyzna\u0107, i\u017c by\u0142 to doborowy kolektyw, kt\u00f3ry komunistycznej rzeczywisto\u015bci potrafi\u0142 skutecznie funkcjonowa\u0107.<\/p>\n

Samoloty LWD \u017bak-3 by\u0142y eksploatowane w aeroklubach do 1955r.Egzemplarz samolotu LWD \u017bak-3 o rejestracji SP-AAX w grudniu 1963r. zosta\u0142 przekazany do Muzeum Lotnictwa i Astronautyki w Krakowie.\u00a0Walter Mikron III, czterocylindrowy silnik rz\u0119dowy ch\u0142odzony powietrzem, o mocy 48 kW (65 KM).<\/p>\n

Konstrukcja<\/h2>\n

Podstawowy samolot dla aeroklub\u00f3w. Dwumiejscowy (miejsca obok siebie), jednosilnikowy wolnono\u015bny dolnop\u0142at o konstrukcji mieszanej. W konstrukcji wykorzystano do\u015bwiadczenia z budowy LWD Szpak.<\/p>\n

Skrzyd\u0142a.<\/h3>\n

Skrzyd\u0142a o obrysie dwutrapezowym, zwane motylkowymi. W pobli\u017cu kad\u0142uba kraw\u0119d\u017a natarcia jest cofni\u0119ta w celu poprawy widoczno\u015bci w d\u00f3\u0142. Skrzyd\u0142o konstrukcyjnie jest dwudzielone, dwud\u017awigarowe (d\u017awigar g\u0142\u00f3wny i d\u017awigar pomocniczy). Od kraw\u0119dzi natarcia do d\u017awigaru skrzyd\u0142o jest kryte sklejk\u0105. Reszta zosta\u0142a pokryta p\u0142\u00f3tnem. Skrzyd\u0142a wyposa\u017cono w lotki, o konstrukcji drewnianej, kryte p\u0142\u00f3tnem. Skrzyd\u0142a nie maj\u0105 klap zaskrzyd\u0142owych.<\/p>\n

Kad\u0142ub.<\/h3>\n

Kad\u0142ub konstrukcji kratownicowej, spawany z rur stalowych chromomolibdenowych. Pokrycie p\u0142\u00f3cienne na drewnianym szkielecie profiluj\u0105cym. Kabina w wersji \u017bak-1, \u017bak-3 ca\u0142kowicie zakryta. W wersji \u017bak-2 wyposa\u017cona tylko we wiatrochron.<\/p>\n

Usterzenie.<\/h3>\n

Usterzenie wolnono\u015bne, trapezowe, konstrukcji drewnianej. Stateczniki dwud\u017awigarowe. Statecznik pionowy kryty sklejk\u0105. Statecznik poziomy niedzielony kryty p\u0142\u00f3tnem, z kesonem pokrytym sklejk\u0105.<\/p>\n

Podwozie.<\/h3>\n

Podwozie klasyczne sta\u0142e tr\u00f3jpodporowe, ca\u0142kowicie podparte pod kad\u0142ubem.<\/p>\n

Nap\u0119d \u017bak-1 i \u017bak-3.<\/h3>\n

Silnik rz\u0119dowy Walter Mikron III o mocy startowej 48 kW (65 kW) i trwa\u0142ej mocy 35 kW (48 KM).<\/p>\n

Nap\u0119d \u017bak-2.<\/h3>\n

Silnik Continental A-65 o mocy 48 kW (65 KM).<\/p>\n

Nap\u0119d \u017bak-4.<\/h3>\n

Silnik Walter Minor 4-III o mocy 77 kW (105 KM).<\/p>\n

Dane samolot\u00f3w \u017bak:<\/h3>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
Dane T-T<\/th>\n<\/th>\n\u017bak-1<\/th>\n\u017bak-2<\/th>\n<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
Wymiary<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\nMiano<\/td>\n<\/tr>\n
R<\/td>\n<\/td>\n11,80<\/td>\n11,80<\/td>\nM.<\/td>\n<\/tr>\n
D<\/td>\n<\/td>\n7,60<\/td>\n7,55<\/td>\nM.<\/td>\n<\/tr>\n
H<\/td>\n<\/td>\n2,05<\/td>\n2,05<\/td>\nM.<\/td>\n<\/tr>\n
Pow. no\u015bna<\/td>\n<\/td>\n16,83<\/td>\n16,83<\/td>\nM2<\/td>\n<\/tr>\n
Masa<\/td>\nW\u0142asna<\/td>\n400<\/td>\n413<\/td>\nKg<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\nCa\u0142kowita<\/td>\n620<\/td>\n620<\/td>\nKg<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\nMax<\/td>\n640<\/td>\n653<\/td>\nKg<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\n\u0141adunku<\/td>\n220<\/td>\n197<\/td>\nKg<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\nPaliwo<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\nKg<\/td>\n<\/tr>\n
Pr\u0119dko\u015b\u0107<\/td>\nMax<\/td>\n141<\/td>\n142<\/td>\nKm\/h<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\nMax<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\nKm\/h<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\nWznoszenia<\/td>\n2,7<\/td>\n1,8<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\nPrzelotowa<\/td>\n110<\/td>\n125<\/td>\nKm\/h<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\nL\u0105dowania<\/td>\n80<\/td>\n90<\/td>\nKm\/h<\/td>\n<\/tr>\n
Zasi\u0119g<\/td>\nMax<\/td>\n380<\/td>\n394<\/td>\nKm<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\nZ \u0142adunkiem<\/td>\n360<\/td>\n370<\/td>\nKm<\/td>\n<\/tr>\n
Pu\u0142ap<\/td>\n<\/td>\n3 500<\/td>\n2 200<\/td>\nM.<\/td>\n<\/tr>\n
Rozbieg<\/td>\nDobieg<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\nM.<\/td>\n<\/tr>\n
Silnik<\/td>\nTyp<\/td>\nWalter Mikro III<\/td>\nContinental A-65<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\nCi\u0105g<\/td>\n56 KM<\/td>\n65 KM<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
Za\u0142oga<\/td>\n<\/td>\n2<\/td>\n2<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
Liczba<\/td>\nsztuk<\/td>\n1<\/td>\n1<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
Dane T-T<\/th>\n<\/th>\n\u017bak-3<\/th>\n\u017bak-4<\/th>\n<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
Wymiary<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\nMiano<\/td>\n<\/tr>\n
R<\/td>\n<\/td>\n11,80<\/td>\n11,80<\/td>\nM.<\/td>\n<\/tr>\n
D<\/td>\n<\/td>\n7,60<\/td>\n7,80<\/td>\nM.<\/td>\n<\/tr>\n
H<\/td>\n<\/td>\n1,95<\/td>\n2,00<\/td>\nM.<\/td>\n<\/tr>\n
Pow. no\u015bna<\/td>\n<\/td>\n16,83<\/td>\n16,83<\/td>\nM2<\/td>\n<\/tr>\n
Masa<\/td>\nW\u0142asna<\/td>\n400-405<\/td>\n448<\/td>\nKg<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\nCa\u0142kowita<\/td>\n620<\/td>\n650<\/td>\nKg<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\nMax<\/td>\n654<\/td>\n703<\/td>\nKg<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\n\u0141adunku<\/td>\n150-200<\/td>\n200<\/td>\nKg<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\nPaliwo<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\nKg<\/td>\n<\/tr>\n
Pr\u0119dko\u015b\u0107<\/td>\nMax<\/td>\n155-160<\/td>\n157<\/td>\nKm\/h<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\nMax<\/td>\n157<\/td>\n160<\/td>\nKm\/h<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\nWznoszenia<\/td>\n2,7<\/td>\n3,0<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\nPrzelotowa<\/td>\n128<\/td>\n130<\/td>\nKm\/h<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\nL\u0105dowania<\/td>\n90<\/td>\n96<\/td>\nKm\/h<\/td>\n<\/tr>\n
Zasi\u0119g<\/td>\nMax<\/td>\n350<\/td>\n510-540<\/td>\nKm<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\nZ \u0142adunkiem<\/td>\n310-350<\/td>\n480<\/td>\nKm<\/td>\n<\/tr>\n
Pu\u0142ap<\/td>\n<\/td>\n3 500<\/td>\n4 500<\/td>\nM.<\/td>\n<\/tr>\n
Rozbieg<\/td>\nDobieg<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\nM.<\/td>\n<\/tr>\n
Silnik<\/td>\nTyp<\/td>\nWalter Mikro III<\/td>\nWalter Minor 4-III<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\nCi\u0105g<\/td>\n65 KM<\/td>\n105<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
Za\u0142oga<\/td>\n<\/td>\n2<\/td>\n2<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
Liczba<\/td>\nsztuk<\/td>\n10<\/td>\n1<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Zestawienie<\/h2>\n

\u017bak-1 \u2013 1 egzemplarz.<\/p>\n

\u017bak-2 \u2013 1 egzemplarz.<\/p>\n

\u017bak-3 \u2013 seria 10 sztuk.<\/p>\n

\u017bak-4 \u2013 1 egzemplarz.<\/p>\n

Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Po drugiej wojnie \u015bwiatowej odradzanie si\u0119 aeroklub\u00f3w by\u0142o determinowane brakiem prostego w obs\u0142udze i pilota\u017cu samolotu, zdolnego do zada\u0144 szkoleniowych, treningowych jak i wykonywania figur wy\u017cszego pilota\u017cu. Problem ten dostrze\u017cono w Departamencie Lotnictwa Cywilnego. \u00d3wczesny jego dyrektor in\u017c. Konrad Jagoszewski (przedwojenny dzia\u0142acz i pilot aeroklubowy), szef wydzia\u0142u technicznego Departamentu Lotnictwa Cywilnego in\u017c. Ryszard Bartel (przedwojenny konstruktor lotniczy i tw\u00f3rca samolot\u00f3w szkolnych Bartel) oraz in\u017c. Mieczys\u0142aw P\u0119czalski (by\u0142y wicedyrektor PZL) opracowali wst\u0119pne WTT dla takiego samolotu.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-5194","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5194","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5194"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5194\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5471,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5194\/revisions\/5471"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5194"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5194"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5194"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}