{"id":5162,"date":"2021-03-02T18:00:53","date_gmt":"2021-03-02T17:00:53","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.polot.net\/2021\/03\/02\/jakowlew-jak-40-2011r\/"},"modified":"2024-07-13T20:08:07","modified_gmt":"2024-07-13T18:08:07","slug":"jakowlew-jak-40-2011r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=5162&lang=pl","title":{"rendered":"Jakowlew Jak-40. 2011r."},"content":{"rendered":"

Krak\u00f3w 2011-10-30<\/p>\n

Historia<\/h2>\n

OKB Jakowlew Jak-40.<\/h3>\n

Historia konstrukcji samolotu Jak-40 i u\u017cytkowanie w Polsce zosta\u0142y opisane w innym rozdziale. W tym artykule om\u00f3wimy konstrukcj\u0119 samolotu.<\/p>\n

\"Jak-40
Jak-40 nr 9510238 – 37. 2009 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

\"Jak-40
Jak-40 nr 9510238 – 37. 2009 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

Konstrukcja<\/h2>\n

Samolot pasa\u017cerski, w Polsce przeznaczony do transportu wa\u017cnych osobisto\u015bci, w granicach Rzeczypospolitej Polskiej i Europy. Zasi\u0119g kr\u00f3tki i \u015bredni. P\u0142atowiec to wolnono\u015bny dolnop\u0142at, o konstrukcji ca\u0142kowicie metalowej.<\/p>\n

Skrzyd\u0142a proste. Konstrukcja tr\u00f3jd\u017awigarowa, z zebrami i g\u0142adkim pokryciem. Usztywniona pod\u0142u\u017cnicami. Pokrycie trawione chemiczne, dzi\u0119ki temu jego grubo\u015b\u0107 maleje wraz z rozpi\u0119to\u015bci\u0105 skrzyd\u0142a. Pokrycie zgrzewane punktowe i nitowane. \u0141ebki nit\u00f3w wpuszczane. Kraw\u0119d\u017a natarcia skrzyde\u0142 s\u0105 odladzane gor\u0105cym powietrzem. Na sp\u0142ywie s\u0105 trzy-segmentowe klapy Fowlera (poszerzane), wychylane 20 stopni przy starcie i 35 stopni do l\u0105dowania. Klapy poruszane s\u0105 hydraulicznie. Lotki dwu-sekcyjne. Na prawej wewn\u0119trznej lotce jest klapka wywa\u017caj\u0105ca (trymer). Zbiorniki paliwa umieszczone w przestrzeni mi\u0119dzy d\u017awigarami.<\/p>\n

Kad\u0142ub o przekroju ko\u0142owym i \u015brednicy 2,4 m. Konstrukcja p\u00f3\u0142skorupowa. Pokrycie zgrzewane punktowo do pod\u0142u\u017cnic, a do wr\u0119g nitowane i klejone. Dzi\u00f3b wykonany z laminatu kryje anten\u0119 stacji meteorologicznej i anteny systemu ILS. Kabina za\u0142ogi przeznaczona jest dla trzech lotnik\u00f3w. W suficie kabiny pilot\u00f3w umieszczono wyj\u015bcie awaryjne. Kabina pasa\u017cerska ma d\u0142ugo\u015b\u0107 7,07 m. Zwykle podzielona jest na dwie cz\u0119\u015bci. W przedniej umieszczono luksusowy przedzia\u0142 z kanap\u0105 dla trzech os\u00f3b, dwoma ruchomymi i rozk\u0142adanymi fotelami, du\u017cy stolik, szafka-barek. Tylny przedzia\u0142 wyposa\u017cony jest w klasyczne fotele lotnicze. Maksymalnie 14-17 miejsc. W uk\u0142adzie jedno kabinowy mo\u017cna zmie\u015bci\u0107 maksymalnie 32 pasa\u017cer\u00f3w. Na pok\u0142adzie znajduje si\u0119 tak\u017ce garderoba i toaleta. Cz\u0119\u015b\u0107 pasa\u017cerska ma z ka\u017cdej strony po 8 okien. Okno nr 8 z prawej strony i nr 7 z lewej strony stanowi\u0105 wyj\u015bcia awaryjne. Kabiny za\u0142ogi i pasa\u017cer\u00f3w s\u0105 hermetyczne i klimatyzowane. Wej\u015bcie g\u0142\u00f3wne do samolotu umieszczono w cz\u0119\u015bci ogonowej. Jest to rozwi\u0105zanie takie samo jak zastosowane w francuskim pasa\u017cerskim samolocie Caravell. W dolnej cz\u0119\u015bci umieszczono w\u0142az ze sta\u0142ymi schodami opuszczany hydraulicznie. Ma on wymiary 1,74 m x 0,94 m. Za w\u0142azem jest \u015bcianka wyposa\u017cona w klasyczne drzwi.<\/p>\n

\"Makieta
Makieta kabiny samolotu Jak-40 w Muzeum Si\u0142 Powietrznych w D\u0119blinie. 2012 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

Usterzenie w uk\u0142adzie \u201eT\u201d. Z podzia\u0142em na stery i stateczniki. Pionowe sko\u015bne, poziome proste. Usterzenie poziome jest typu p\u0142ywaj\u0105cego. Jego k\u0105t zaklinowania mo\u017cna zmienia\u0107 w trakcie lotu od \u20136 stopni do +3 stopni. Ster wysoko\u015bci posiada klapk\u0119 wywa\u017caj\u0105c\u0105 poruszan\u0105 elektrycznie.<\/p>\n

\"Jak-40
Jak-40 nr 9510238 – 37. 2009 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

Podwozie tr\u00f3jpodporowe z przednim ko\u0142em, klasyczne. Wszystkie podpory z pojedynczymi ko\u0142ami. Podwozie przednie sterowane uk\u0142adem hydraulicznym, kt\u00f3ry pe\u0142ni tak\u017ce rol\u0119 t\u0142umika drga\u0144 shimmy. Przedni zesp\u00f3\u0142 chowany jest w kad\u0142ub do przodu. Komora podwozia przedniego zakryta jest czterem klapami. Przednie klapy otwarte s\u0105 tylko w momencie wci\u0105gania i wypuszczania podwozia. Ko\u0142a g\u0142\u00f3wne zawieszone s\u0105 na wahaczach wleczonych, zamocowanych do wolnono\u015bnych goleni z wbudowanymi amortyzatorami olejowo-powietrznymi. Chowane s\u0105 w kierunku kad\u0142uba. Ko\u0142a w po\u0142o\u017ceniu schowanym wystaj\u0105 nieco z obrysu p\u0142ata i nie s\u0105 zakryte \u017cadn\u0105 klap\u0105. Tylko komora goleni zakryta jest klapkami. Pneumatyki o du\u017cych wymiarach zapewniaj\u0105 eksploatacj\u0119 na gruntowych drogach startowych. Hamulce tarczowe.<\/p>\n

\"Jak-40
Jak-40 nr 9510238 – 37. 2009 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

\"Jak-40
Jak-40 nr 9510238 – 37. 2009 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy.<\/h3>\n

Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy sk\u0142ada si\u0119 z trzech turboodrzutowych dwuprzep\u0142ywowych silnik\u00f3w typu A. Iwczenko AI-25 o ci\u0105gu 3 x 14,7 kN ( 3 x 1 500 kG ). Ci\u0105g nominalny 3 x 10,98 ( 3 x 1 120 kG ). Dwa silniki umieszczono na wysi\u0119gnikach w bocznych gondolach. Trzeci umieszczono w tyle kad\u0142uba. Ten silnik wyposa\u017cono w odwracacz ci\u0105gu. Ka\u017cdy z silnik\u00f3w ma indywidualn\u0105 instalacj\u0119 olejow\u0105. Olej ch\u0142odzony jest w wymienniku ciep\u0142a ch\u0142odzony przez paliwo p\u0142yn\u0105ce do silnika.<\/p>\n

Silnik sk\u0142ada si\u0119 z 3-stopni spr\u0119\u017carki niskiego ci\u015bnienia, 8-stopni spr\u0119\u017carki wysokiego ci\u015bnienia, pier\u015bcieniowej komory spalania poprzedzonej 12 kierownicami, jednostopniowej turbiny wysokiego ci\u015bnienia. Silniki maj\u0105 systemy przeciw-poma\u017cowe, przeciwpo\u017carowe i odladzane wloty powietrza gondoli. Masa silnika wynosi 290 kg. Do jego budowy wykorzystano tytan, aluminium, magnez. Spr\u0119\u017carka niskiego ci\u015bnienia jest wolnobie\u017cna i nie jest mechanicznie po\u0142\u0105czona z reszt\u0105 turbiny.<\/p>\n

Dla rozruchu silnik\u00f3w wykorzystywany jest silnik turbinowy, rozruchowy AI-9, zabudowany nad kad\u0142ubem w owiewce chwytu powietrza do \u015brodkowego silnika. Jego wylot umieszczony jest po prawej stronie usterzenia pionowego.<\/p>\n

Paliwo w integralnych zbiornikach skrzyd\u0142owych o \u0142\u0105cznej pojemno\u015bci 4 000 litr\u00f3w.<\/p>\n

Iwczenko Aleksander G. (1903 \u2013 1968), znany ukrai\u0144ski konstruktor rosyjskich silnik\u00f3w lotniczych. Szef biura konstrukcyjnego (OKB AI), powsta\u0142ego w 1945 roku, przy wytw\u00f3rni silnik\u00f3w w Zaporo\u017cu. Autor silnik\u00f3w t\u0142okowych AI-14 (200 kW) i AI-26 (400 kW), turbo\u015bmig\u0142owych AI-20 (3 000 kW) i AI-24 (1 900 kW) oraz dwuprzep\u0142ywowego AI-25 (4 000 kW, 14,7 kN), stosowanych szeroko w samolotach Antonowa, Iljuszyna, Jakowlewa, \u015bmig\u0142owcach Kamowa i Mila oraz konstrukcjach zagranicznych. Silniki AI-14 i AI-26 produkowano tak\u017ce na licencji w Polsce.<\/p>\n

Wyposa\u017cenie.<\/h3>\n

System przeciwoblodzeniowy. Chroni przed oblodzeniem kraw\u0119dzie natarcia skrzyde\u0142, stateczniki, stabilizatory oraz wloty powietrza do silnik\u00f3w w\u0142\u0105cznie z pierwszymi kierownicami. Urz\u0105dzenie w\u0142\u0105cz za\u0142oga gdy istniej\u0105 przes\u0142anki, \u017ce mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 oblodzenie. System pracuje w\u00f3wczas po\u0142ow\u0105 mocy. Kiedy zaczyna si\u0119 tworzy\u0107 skorupa lodowa urz\u0105dzenie automatycznie przechodzi na pe\u0142n\u0105 moc. Dzieje si\u0119 to z powodu zamontowania detektora lodu RIO-3. Nawet gdyby za\u0142oga nie uruchomi\u0142a systemu to uczyni to w\u0142a\u015bnie detektor. Ca\u0142y system dzia\u0142a sprawnie nawet przy awarii jednego z silnik\u00f3w. Przednie szyby w kabinie pilot\u00f3w s\u0105 odladzane elektrycznie. Ogrzewany jest tak\u017ce ca\u0142y kana\u0142 powietrzny \u015brodkowego silnika. Do tego celu u\u017cywa si\u0119 powietrza z klimatyzacji kabin.<\/p>\n

Awionika.<\/h3>\n

Radiostacja KF. Radiostacja UKF. Dwa automatyczne radiokompasy ARK-10 lub ARK-15. System radionawigacyjny Kurs MP-2, zapewnia on bezpieczny lot i l\u0105dowanie w z\u0142ych warunkach atmosferycznych. Radiowysoko\u015bciomierz RV-5. Radar meteorologiczny Groza-40 o zasi\u0119gu 320 km. Urz\u0105dzenie odzewowe SOM-64.<\/p>\n

Pok\u0142adowy system kierowania BSU-40 w sk\u0142ad kt\u00f3rego wchodz\u0105; system kierowania Priwod ANE-1, pilot automatyczny Kremeni 40 E (AP-40), przelicznik danych nawigacyjnych WN-40 i system kierowania lotem IMK-1G. Sztuczny horyzont AGD-1. \u017byrokompas GMK-1 GE.<\/p>\n

Dane T-T Jak-40:<\/h3>\n

Rozpi\u0119to\u015b\u0107 25,00 m. D\u0142ugo\u015b\u0107 20,36 m. Wysoko\u015b\u0107 6,50 m. Powierzchnia no\u015bna 70,00 m2. Masa w\u0142asna 9 060 \u2013 9 400 kg. Masa ca\u0142kowita 14 700 \u2013 16 100 kg. Masa u\u017cyteczna 5 640 kg. Ilo\u015b\u0107 paliwa 4 000 litr\u00f3w. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 600 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 420 – 450 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 l\u0105dowania 160 km\/h. Zasi\u0119g maksymalny 1 800 km. Pu\u0142ap maksymalny 12 000 m. Rozbieg 600-700 m. Dobieg 450-500 m. Za\u0142oga trzy osoby. W Polsce u\u017cytkowano 19 samolot\u00f3w.<\/p>\n

\"Jak-40.
Jak-40. 2009 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

Zestawienie<\/h2>\n

Samoloty Jak-40 u\u017cywane w Polsce s\u0105 wymienione w innym rozdziale.<\/p>\n

Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Skrzyd\u0142a proste. Konstrukcja tr\u00f3jd\u017awigarowa, z zebrami i g\u0142adkim pokryciem. Usztywniona pod\u0142u\u017cnicami. Pokrycie trawione chemiczne, dzi\u0119ki temu jego grubo\u015b\u0107 maleje wraz z rozpi\u0119to\u015bci\u0105 skrzyd\u0142a. Pokrycie zgrzewane punktowe i nitowane. \u0141ebki nit\u00f3w wpuszczane. Kraw\u0119d\u017a natarcia skrzyde\u0142 s\u0105 odladzane gor\u0105cym powietrzem. Na sp\u0142ywie s\u0105 trzy-segmentowe klapy Fowlera (poszerzane), wychylane 20 stopni przy starcie i 35 stopni do l\u0105dowania. Klapy poruszane s\u0105 hydraulicznie. Lotki dwu-sekcyjne. Na prawej wewn\u0119trznej lotce jest klapka wywa\u017caj\u0105ca (trymer). Zbiorniki paliwa umieszczone w przestrzeni mi\u0119dzy d\u017awigarami.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-5162","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5162","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5162"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5162\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5690,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5162\/revisions\/5690"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5162"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5162"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5162"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}