{"id":5155,"date":"2017-05-19T12:00:00","date_gmt":"2017-05-19T12:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.polot.net\/2024\/07\/13\/jakowlew-jak-18-1951r\/"},"modified":"2024-07-13T20:07:24","modified_gmt":"2024-07-13T18:07:24","slug":"jakowlew-jak-18-1951r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=5155&lang=pl","title":{"rendered":"Jakowlew Jak-18. 1951r."},"content":{"rendered":"

Krak\u00f3w 2017-05-19<\/p>\n

Historia<\/h2>\n

093b Rozdzia\u0142 1.09.1951r.<\/h3>\n

OKB Jakowlew Jak-18 w Polsce.<\/h3>\n

Samoloty szkolno-treningowe Jakowlew Jak-18 trafi\u0142y do Polski w dniu 1 wrze\u015bnia 1951 roku.\u00a0<\/p>\n

\"Jakowlew
Jakowlew Jak-18 rejestracja SP-YYY. 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

\"Jakowlew
Jakowlew Jak-18 rejestracja SP-YYY. 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

\"Jakowlew
Jakowlew Jak-18 nb 19. 2007 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

\"Jakowlew
Jakowlew Jak-18 ryb 19. 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

Samolot Jakowlew UT-2 by\u0142 s\u0142abym samolotem szkolno-treningowym. By\u0142 trudny w pilota\u017cu i nie wybacza\u0142 b\u0142\u0119d\u00f3w. In\u017cynier Tadeusz So\u0142tyk okre\u015bli\u0142 go nawet jako niebezpieczny i twierdzi\u0142, \u017ce nie koniecznie trzeba selekcjonowa\u0107 pilot\u00f3w poprzez cmentarz. W 1943 roku biuro OKB Jakowlewa opracowa\u0142o kilka konstrukcji modyfikuj\u0105cych samolot UT-2. Prace jednak bardzo si\u0119 przeci\u0105ga\u0142y z uwagi na inne pilniejsze zadania biura. Z ko\u0144cem 1945 roku konstrukcje te przesz\u0142y badania i na podstawie wynik\u00f3w przyst\u0105piono do opracowania nowej konstrukcji, kt\u00f3r\u0105 oznaczono Jak-18. Samolot Jak-18 pocz\u0105tkowo mia\u0142 sta\u0142e podwozie. Kabina za\u0142ogi zosta\u0142a ca\u0142kowicie oszklona. By\u0142 nap\u0119dzany silnikiem M-11 E o mocy 107 kW (145 KM). Z uwagi jednak na nisk\u0105 jako\u015b\u0107 budowanych silnik\u00f3w ich moc niewiele przekracza\u0142a 100 KM.<\/p>\n

W 1946 roku, zosta\u0142 oblatany udoskonalony samolot Jak-18. G\u0142\u00f3wnymi zmianami by\u0142o zastosowanie mocniejszego silnika M-11 Fr o mocy 118 kW (160 KM). W teorii konstrukcja p\u0142atowca mia\u0142a by\u0107 przygotowana do zastosowania silnika o mocy 300 KM, co nast\u0105pi\u0142o w 1957 roku. Kolejn\u0105 zmian\u0105 by\u0142o zastosowanie chowanego podwozia. Mechanizm by\u0142 bardzo prosty i nie powodowa\u0142 ca\u0142kowego ukrycia podwozia w kad\u0142ubie. G\u0142\u00f3wnym celem nie by\u0142o osi\u0105gnie przez samolot durzych pr\u0119dko\u015bci, tylko wyrobienie w pilotach nawyku chowania i wypuszczania podwozia, bo wszystkie nowe samoloty bojowe mia\u0142y ju\u017c podwozia chowane. Takie rozwi\u0105zanie konstrukcyjne mia\u0142o istotn\u0105 zalet\u0119. Gdy podczas l\u0105dowania pilot zapomnia\u0142 wysun\u0105\u0107 podwozie to konstrukcja samolotu nie ulega\u0142a ca\u0142kowitemu zniszczeniu. Destrukcji ulega\u0142o tylko \u015bmig\u0142o.<\/p>\n

Pr\u00f3by fabryczne i pa\u0144stwowe przeprowadzono w 1946 roku. Z pocz\u0105tkiem 1947 roku samolot zatwierdzono do produkcji seryjnej. By\u0142a to sprawa bardzo pilna, bo samoloty UT-2 b\u0142yskawicznie wykrusza\u0142y si\u0119 ze s\u0142u\u017cby. Produkcj\u0119 uruchomiono w Zak\u0142adach Lotniczych Nr 135 w Charkowie na terenie Ukrainy. P\u00f3\u017aniej zak\u0142ady by\u0142y znane z produkcji samolot\u00f3w z logo Antonowa. Pierwsza seria produkcyjna samolot\u00f3w Jak-18 zosta\u0142a uko\u0144czona jeszcze w 1947 roku. Nieco p\u00f3\u017aniej produkcj\u0119 uruchomiono tak\u017ce w Arseniewskich Zak\u0142adach Lotniczych \u201eProgress\u201d w Arseniewie niemal nad Morzem Japo\u0144skim. W 1953 roku produkcj\u0119 samolotu Jak-18 pod oznaczeniem BT-3 (CJ-1) uruchomi\u0142y Chiny, a w 1956 roku W\u0119gry. W samym pa\u0144stwie moskiewskim zbudowano oko\u0142o 5 400 – 5 680 egzemplarzy. \u0141\u0105cznie do 1960 roku zbudowano oko\u0142o 7 000 maszyn.<\/p>\n

Samolot Jak-18 szybko sta\u0142 si\u0119 samolotem szkolnym w wojskach lotniczych CCCP oraz w o\u015brodkach DOSAAF (Dobrowolne Stowarzyszenie Wsp\u00f3\u0142pracy z Armi\u0105, Lotnictwem i Flot\u0105). Samoloty Jak-18 eksploatowano w takich pa\u0144stwach jak: Chiny, W\u0119gry, Albania, Afganistan, Austria, Bu\u0142garia, Korea P\u00f3\u0142nocna, NRD, Rumunia, CCCP, Polska. Samolot Jak-18 okaza\u0142 si\u0119 \u0142atwy w pilota\u017cu i prosty w eksploatacji.<\/p>\n

W 1957 roku, powsta\u0142a wersja samolotu Jak-18 A z silnikiem gwiazdowym, 9-cylindrowy, AI-14R o mocy 191 kW (260 KM). Na bazie tej wersji powsta\u0142a wersja akrobacyjna, kt\u00f3ra otrzyma\u0142a podwozie z ko\u0142em przednim. Powsta\u0142o jeszcze kilka wersji budowanych w niewielkich seriach. Wersje akrobacyjne by\u0142y protoplastami samolot\u00f3w Jak-50 (1974 rok) i Jak-52.<\/p>\n

Jak-18 w Polsce.<\/h3>\n

Samolot Jak-18 zosta\u0142 zaprezentowany w w Polsce na XXI Mi\u0119dzynarodowych Targach Pozna\u0144skich w dniach od 24 kwietnia 1948 roku do 9 maja 1948 roku. Samolot by\u0142 prezentowany na Lotnisku \u0141awica razem z samolotem pasa\u017cerskim I\u0142-12. Oba samoloty by\u0142y propozycj\u0105 eksportow\u0105 dla Polski. Ju\u017c w\u00f3wczas zapad\u0142y decyzje o zakupie samolot\u00f3w Jak-18 dla Szko\u0142y Orl\u0105t w D\u0119blinie. Pierwsza dostawa liczy\u0142a 15 sztuk. Samoloty by\u0142y wyprodukowane w 1949 i 1950 roku. Na stan zosta\u0142y wpisane we wrze\u015bniu 1951 roku. W D\u0119blinie samoloty Jak-18 skierowano do 7. Eskadry Wyszkolenia Podstawowego w Radzyniu Podlaskim. Cz\u0119\u015b\u0107 maszyn niemal na sta\u0142e bazowa\u0142a w D\u0119blinie. Przewidziano tak\u017ce zakup samolot\u00f3w Jak-18 dla Szko\u0142y w Radomiu. Maszyny do Radomia trafi\u0142y w sierpniu 1952 roku. Wojsko Polskie zakupi\u0142o \u0142\u0105cznie 55 maszyn, w czterech partiach (15, 20, 10, 10 sztuk). W 1951 roku kilka samolot\u00f3w trafi\u0142o do Aeroklub\u00f3w celem szkolenia kandydat\u00f3w do wojskowych szk\u00f3\u0142 lotniczych.<\/p>\n

W Polsce samolot Jak-18 konkurowa\u0142 z rodzim\u0105 konstrukcj\u0105 LWD Junak-2. By\u0142a to jednak konkurencja bardziej polityczna ni\u017c merytoryczna. Zakupy kolejnych partii samolot\u00f3w Jak-18 w 1952 roku motywowano du\u017cym zapotrzebowaniem na tego typu maszyny. Jednak ju\u017c w 1953 roku samoloty przekazywano na stan jednostek bojowych, jako samoloty \u0142\u0105cznikowe, dyspozycyjne i treningu doszkalaj\u0105cego. W tym czasie samolot Jak-18 nie nadawa\u0142 si\u0119 ju\u017c jako samolot szkolenia podstawowego z uwagi na brak podwozia z przednim ko\u0142em, kt\u00f3re wymagane by\u0142o do przeszkalania pilot\u00f3w na samoloty MiG-15, Lim-1. Korzystniejsze by\u0142o wprowadzenie samolotu TS-9 Junak-3 z przednim ko\u0142em, mimo \u017ce ten nie mia\u0142 podwozia chowanego. By\u0142 to kompromis w pe\u0142ni zaakceptowany przez Wojsko Polskie.<\/p>\n

Z ko\u0144cem 1954 roku samoloty Jak-18 z jednostek bojowych zacz\u0119\u0142y wraca\u0107 do szk\u00f3\u0142 lotniczych. Powodem by\u0142 zakup partii samolot\u00f3w Jak-11, kt\u00f3re wypar\u0142y Jak-18 z jednostek liniowych. Samoloty Jak-18 wpisano na stan 5. Eskadry Samolot\u00f3w Szkolnych i 6. Eskadry Samolot\u00f3w Szkolnych. Nieco p\u00f3\u017aniej, po reformie jednostek szkolnych, samoloty Jak-18 trafi\u0142y tak\u017ce do: 52. Lotniczy Pu\u0142k Szkolny w Radzeniu Podlaskim, 59. Lotniczy Pu\u0142k Szkolno-Bojowy w Bia\u0142ej Podlaskiej, 24. Eskadra Szkolenia Pilot\u00f3w Rezerwy w U\u0142\u0119\u017cu. Od 1957 roku samoloty Jak-18 wycofywano z jednostek wojskowych i przekazywano do Aeroklub\u00f3w. Zosta\u0142y zast\u0105pione samolotami PZL TS-8 Bies. Nieliczne egzemplarze Jak-18 przetrwa\u0142y do 80-lat XX wieku.<\/p>\n

Konstrukcja<\/h2>\n

Samolot Jak-18 w Wojsku Polskim.<\/h3>\n

\"Jakowlew
Jakowlew Jak-18 nb 26. 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

\"Jakowlew
Jakowlew Jak-18 nb 26. Tylna kabina. 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

Samolot Jakowlew Jak-18 to jednosilnikowy, dwumiejscowy, dolnop\u0142at w uk\u0142adzie klasycznym, przeznaczony do podstawowego szkolenia. Konstrukcja metalowa (duraluminium) kryta p\u0142\u00f3tnem.<\/p>\n

Skrzyd\u0142a proste, obrys trapezowy z zaokr\u0105glonymi ko\u0144cami. Konstrukcja dwu-d\u017awigarowa. Skrzyd\u0142a sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z trzech cz\u0119\u015bci. Skrzyd\u0142a od kraw\u0119dzi natarcia do przedniego d\u017awigaru kryte blach\u0105. Lotki szczelinowe duralowe pokryte p\u0142\u00f3tnem. Klapy krokodylowe wykonane z duralu mieszcz\u0105 si\u0119 tylko pod skrzyd\u0142em \u015brodkowym.<\/p>\n

Kad\u0142ub klasyczny wykonany z metalu, kryty p\u0142\u00f3tnem. Kad\u0142ub to kratownica przestrzenna spawana z rur stalowych, oprofilowana listwami drewnianymi. Przednia cz\u0119\u015b\u0107 kad\u0142uba pokryta blach\u0105. Cz\u0119\u015b\u0107 samolot\u00f3w mia\u0142a os\u0142oni\u0119te cylindry silnik\u00f3w, a cz\u0119\u015b\u0107 mia\u0142a cylindry nieos\u0142oni\u0119te. Wszystko zale\u017cne od klimatu w jakim samolot mia\u0142 by\u0107 eksploatowany. Kabina zakryta pe\u0142nym oszkleniem.<\/p>\n

Usterzenie klasyczne, metalowe, kryte p\u0142\u00f3tnem. Usterzenie z podzia\u0142em na stery i stateczniki. Usterzenie wysoko\u015bci podparte by\u0142o zastrza\u0142ami, a usterzenie kierunku usztywnione ci\u0119gnami z drutu stalowego. Statecznik poziomy dwu-d\u017awigarowy, niedzielony. Statecznik kryty p\u0142\u00f3tnem, tylko od kraw\u0119dzi natarcia do przedniego d\u017awigara pokryto blach\u0105 duralow\u0105. Ster wysoko\u015bci, dwudzielny, o konstrukcji ca\u0142kowicie metalowej, kryty p\u0142\u00f3tnem. Statecznik pionowy mia\u0142 konstrukcj\u0119 identyczn\u0105, jak poziomy. Ster kierunku o konstrukcji metalowej kryty p\u0142\u00f3tnem.<\/p>\n

Podwozie z ko\u0142em ogonowym. Podwozie g\u0142\u00f3wne cz\u0119\u015bciowo chowane w skrzyd\u0142a.<\/p>\n

Silnik gwiazdowy, pi\u0119cio-cylindrowy M-11 Fr o mocy 118 kW (160 KM). \u015amig\u0142o o zmiennym skoku nastawu \u0142opat.<\/p>\n

Wyposa\u017cenie samolotu Jak-18<\/h3>\n

Radiostacja kr\u00f3tkofalowa (KF), w sk\u0142ad kt\u00f3rej montowano nadajnik RSI-6K i odbiornik RSI-6M oraz radiop\u00f3\u0142kompas RPKO-10M i telefon pok\u0142adowi SPU. Samolot ma wyposa\u017cenie do lot\u00f3w nocnych.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
Dane T-T<\/th>\n<\/th>\nJakowlew Jak-18 1951r.<\/th>\n<\/th>\n<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
Wymiary<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\nMiano<\/td>\n<\/tr>\n
R<\/td>\n<\/td>\n10,62<\/td>\n<\/td>\nM.<\/td>\n<\/tr>\n
D<\/td>\n<\/td>\n8,03<\/td>\n<\/td>\nM.<\/td>\n<\/tr>\n
H<\/td>\n<\/td>\n2,09<\/td>\n<\/td>\nM.<\/td>\n<\/tr>\n
Pow. no\u015bna<\/td>\n<\/td>\n17,0<\/td>\n<\/td>\nM2<\/td>\n<\/tr>\n
Masa<\/td>\nW\u0142asna<\/td>\n805<\/td>\n<\/td>\nKg<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\nCa\u0142kowita<\/td>\n1 165<\/td>\n<\/td>\nKg<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\nMax<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\nKg<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\n\u0141adunku<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\nKg<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\nPaliwo<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\nKg<\/td>\n<\/tr>\n
Pr\u0119dko\u015b\u0107<\/td>\nMax<\/td>\n248<\/td>\n<\/td>\nKm\/h<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\nMax<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\nKm\/h<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\nWznoszenia<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\nPrzelotowa<\/td>\n160-215<\/td>\n<\/td>\nKm\/h<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\nL\u0105dowania<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\nKm\/h<\/td>\n<\/tr>\n
Zasi\u0119g<\/td>\nMax<\/td>\n850<\/td>\n<\/td>\nKm<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\nZ \u0142adunkiem<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\nKm<\/td>\n<\/tr>\n
Pu\u0142ap<\/td>\n<\/td>\n3 000<\/td>\n<\/td>\nM.<\/td>\n<\/tr>\n
Rozbieg<\/td>\nDobieg<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\nM.<\/td>\n<\/tr>\n
Silnik<\/td>\nTyp<\/td>\nM-11 Fr<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\nCi\u0105g<\/td>\nMoc 118 kW (160 KM)<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
Za\u0142oga<\/td>\n<\/td>\n2<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
Liczba<\/td>\nsztuk<\/td>\n55<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Maksymalny pu\u0142ap nie do osi\u0105gni\u0119cia z uwagi na brak wyposa\u017cenia tlenowego.<\/p>\n

Zestawienie<\/h2>\n

W Wojsku Polskim w latach 1951-1958 u\u017cytkowano 55 maszyn Jak-18.<\/p>\n

Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Samolot Jakowlew UT-2 by\u0142 s\u0142abym samolotem szkolno-treningowym. By\u0142 trudny w pilota\u017cu i nie wybacza\u0142 b\u0142\u0119d\u00f3w. In\u017cynier Tadeusz So\u0142tyk okre\u015bli\u0142 go nawet jako niebezpieczny i twierdzi\u0142, \u017ce nie koniecznie trzeba selekcjonowa\u0107 pilot\u00f3w poprzez cmentarz. W 1943 roku biuro OKB Jakowlewa opracowa\u0142o kilka konstrukcji modyfikuj\u0105cych samolot UT-2. Prace jednak bardzo si\u0119 przeci\u0105ga\u0142y z uwagi na inne pilniejsze zadania biura. Z ko\u0144cem 1945 roku konstrukcje te przesz\u0142y badania i na podstawie wynik\u00f3w przyst\u0105piono do opracowania nowej konstrukcji, kt\u00f3r\u0105 oznaczono Jak-18. Samolot Jak-18 pocz\u0105tkowo mia\u0142 sta\u0142e podwozie. Kabina za\u0142ogi zosta\u0142a ca\u0142kowicie oszklona. By\u0142 nap\u0119dzany silnikiem M-11 E o mocy 107 kW (145 KM). Z uwagi jednak na nisk\u0105 jako\u015b\u0107 budowanych silnik\u00f3w ich moc niewiele przekracza\u0142a 100 KM.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-5155","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5155","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5155"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5155\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5485,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5155\/revisions\/5485"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5155"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5155"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5155"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}