Historia samolotu Harrier zaczyna si\u0119 w 50-latach, kiedy to opracowano pierwszy silnik turboodrzutowy, wyposa\u017cony w wektorowanie ci\u0105gu. Na jego bazie zbudowano samolot do\u015bwiadczalny Hawker P.1127. Pierwszy pionowy start samolotu odby\u0142 si\u0119 21 pa\u017adziernika 1960 roku.<\/p>\n W 1964 roku, w firmie Bristol pracowano nad kolejnym, nowym silnikiem, dla pionowzlotu, o oznaczeniu Pegasus 6. Silnik Pegasus 6, pierwszy raz zosta\u0142 uruchomiony w 1965 roku. Wirnik wentylatora wykonano z tytanu. W silniku zwi\u0119kszono wydatek powietrza. Zastosowano wtrysk wody i ch\u0142odzenie wszystkich stopni turbiny. Nowy silnik rozwin\u0105\u0142 moc 1 x 19 000 funt\u00f3w, czyli 1 x 8 455 kG i mia\u0142 ju\u017c \u017cywotno\u015b\u0107 do 300 godzin. Og\u00f3lna konstrukcja silnika si\u0119 nie zmieni\u0142a. Silnik ma jeden centralny chwyt powietrza, dwa wyloty zimnego powietrza i dwa wyloty gor\u0105cych spalin. Dodatkowo s\u0105 upusty powietrza dla sterowania utrzymaniem samolotu w poziomie. Pierwszy seryjny silnik Pegasus 6 otrzyma\u0142 oznaczenie Mk.101 i by\u0142 montowany na samolotach Harrier od kwietnia 1969 roku. Ci\u0105g silnika wyni\u00f3s\u0142 1 x 8 588 kG, a \u017cywotno\u015b\u0107 wynios\u0142a oko\u0142o 350 godzin.<\/p>\n Z silnikiem Pegasus 6 samolot Kastrel m\u00f3g\u0142 ju\u017c wykonywa\u0107 misje bojowe z takim samym uzbrojeniem jak my\u015bliwiec Hunter. Silnik ten umo\u017cliwi\u0142 tak\u017ce zbudowanie my\u015bliwca o charakterystykach znacznie przewy\u017cszaj\u0105cych wspomnianego samolotu Hunter.<\/p>\n W pa\u017adzierniku 1964 roku, wydano nowe wymagania dla samolot\u00f3w przeznaczonych dla RAF. Firma Hawker zaproponowa\u0142a w\u00f3wczas projekt b\u0119d\u0105cy rozwini\u0119ciem Kastrel, o oznaczeniu P.1127 (RAF) i nazw\u0119 Harrier (B\u0142otniak Popielaty). Samolot do nap\u0119du otrzyma\u0142 silnik Pegasus 6. Wyposa\u017cenie pochodzi\u0142o z planowanego, a nie uko\u0144czonego samolotu P.1154.<\/p>\n Jednak i ten projekt spotka\u0142 si\u0119 z oporami ze strony rz\u0105du Wielkiej Brytanii. Poniewa\u017c RAF chcia\u0142 mie\u0107 taki samolot na swoim uzbrojeniu, zaproponowano program minimum, na kt\u00f3ry ministerstwo wyrazi\u0142o zgod\u0119. W dniu 19.02.1965 roku, zam\u00f3wiono 6 samolot\u00f3w oznaczonych od XV 276 do XV 281, z terminem pierwszego lotu na dzie\u0144 31.08.1966 roku.<\/p>\n Zam\u00f3wienie by\u0142o trudne do wykonania, gdy\u017c nie da\u0142o si\u0119 bezpo\u015brednio w p\u0142atowiec wstawi\u0107 silnika Pegasus 6 i awioniki. Zmiany obj\u0119\u0142y niemal ka\u017cdy element p\u0142atowca. Samolot mia\u0142 wytrzyma\u0107 przeci\u0105\u017cenia 8g przy maksymalnej masie startowej. Podwozie mia\u0142o wytrzyma\u0107 pionow\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 opadania 3,66 m\/s. \u017bywotno\u015b\u0107 samolotu w warunkach bojowych okre\u015blono na 3 000 godzin, co w warunkach normalnych wynosi 15 000 godzin.<\/p>\n Pierwszy samolot XV 276 zosta\u0142 oblatany faktycznie w dniu 31.08.1966 roku. Na pocz\u0105tku 1967 roku, z\u0142o\u017cono zam\u00f3wienie na 60 maszyn oznaczonych Harrier GR.1 (szturmowo-rozpoznawczy). Samoloty przeznaczono dla eskadr RAF pierwszoliniowych, na terenie Wysp Brytyjskich i w RFN. Pierwszy samolot XV 738, przekazano wojsku w grudniu 1967 roku. Pierwsza eskadra RAF, zwana Harrier Conversion Unit, osi\u0105gn\u0119\u0142a gotowo\u015b\u0107 bojow\u0105 w styczniu 1969 roku. Opracowano tak\u017ce wersj\u0119 samolotu Harrier dla RAF NAVY. G\u0142\u00f3wne zmiany polega\u0142y na monta\u017cu innej awioniki oraz zastosowanie zabezpieczenia antykorozyjnego. <\/p>\n W 1967 roku, przeprowadzono testy dotycz\u0105ce konfiguracji uzbrojenia i jego u\u017cycia, a w 1968 roku, testy systemu nawigacyjno-bojowego, kt\u00f3ry w tym czasie przewy\u017csza\u0142 system samolotu General Dynamics F-111 A Aardvark<\/p>\n W 1968 roku, samolot Harrier GR.1 pokazano na salonie lotniczym w Farnborought. Zainteresowanie by\u0142o du\u017ce, ale tylko Korpus Piechoty Morskiej USA faktycznie chcia\u0142 posiada\u0107 te samoloty, do czego faktycznie dosz\u0142o.<\/p>\n Samolot Harrier GR.1 by\u0142 pierwszym seryjnym samolotem pionowego startu i l\u0105dowania na \u015bwiecie. Zbudowano go w liczbie 78 egzemplarzy.<\/p>\n Wprowadzenie samolot\u00f3w Harrier do uzbrojenia wykaza\u0142o konieczno\u015b\u0107 opracowania wersji treningowej. RAF opracowa\u0142 wymagania, kt\u00f3re okre\u015bli\u0142y szczeg\u00f3\u0142y samolotu Harrier T.2. W 1967 roku, ministerstwo z\u0142o\u017cono zam\u00f3wienie na dwa egzemplarze XW 174 i XW 175.<\/p>\n Fotel pilota przesuni\u0119to do przodu o 1,19 m. W powsta\u0142e miejsce wstawiono fotel instruktora z przewy\u017cszeniem 0,457 m. Wymieniono system klimatyzacji na wydajniejszy i umieszczono go w nadbud\u00f3wce na kad\u0142ubie. Os\u0142ona kabiny jest jednocz\u0119\u015bciowa i otwiera si\u0119 na praw\u0105 stron\u0119. Dla r\u00f3wnowagi wyd\u0142u\u017cono tyln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kad\u0142uba samolotu, przez wstawienie segment\u00f3w o \u0142\u0105cznej d\u0142ugo\u015bci 0,846 m. Podwy\u017cszono statecznik o 0,279 m.<\/p>\n Samolot nap\u0119dza\u0142 silnik Pegasus 6, o ci\u0105gu zmniejszony do 1 x 8 260 kG., dla wyd\u0142u\u017cenia \u017cywotno\u015bci.<\/p>\n Samolot Harrier T.2 zosta\u0142 oblatany w dniu 24.04.1969 roku, ale wkr\u00f3tce uleg\u0142 zniszczeniu. Dopiero drugi samolot XW 175 pozwoli\u0142 na przeprowadzenie test\u00f3w do ko\u0144ca. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce samolot ma z\u0142\u0105 stateczno\u015b\u0107 kierunkowa na du\u017cych k\u0105tach natarcia. Podwy\u017cszono po raz kolejny statecznik pionowy o 0,457 m. Pierwszy seryjny Harrier T.2 o numerze XW 264 zosta\u0142 oblatany w dniu 3.10.1969 roku.<\/p>\n Do\u015bwiadczenia wykaza\u0142y, \u017ce najbardziej ekonomicznym sposobem u\u017cycia samolotu Harrier jest skr\u00f3cony start i pionowe l\u0105dowanie. Skr\u00f3cony start jest realizowany w spos\u00f3b nast\u0119puj\u0105cy; dysze ustawione pod k\u0105tem 50 stopni, zablokowane hamulce, po osi\u0105gni\u0119ciu przez silnik pe\u0142nej mocy nast\u0119puje zwolnienie hamulc\u00f3w, samolot szybko si\u0119 rozp\u0119dza i przy wykorzystaniu si\u0142y no\u015bnej skrzyde\u0142 szybko odrywa si\u0119 od ziemi. Natychmiast chowa si\u0119 podwozie, a w chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej klapy, z jednoczesnym obrotem dysz wylotowych.<\/p>\n Podczas l\u0105dowania w terenie przygodnym stosuje si\u0119 l\u0105dowanie skr\u00f3cone z maksymalnie wyd\u0142u\u017conym dobiegiem. Zapobiega to zassaniu przez silnik cia\u0142 obcych i w\u0142asnych gaz\u00f3w wylotowych.<\/p>\n Zauwa\u017cono tak\u017ce pewne niekorzystne zjawiska podczas pionowego startu. Temperatura gaz\u00f3w wylotowych jest wysoka. Z dysz gor\u0105cych wylatuje powietrze o temperaturze 600 stopni C, z zimnych o temperaturze 100 stopni C, a z dysz steruj\u0105cych o temperaturze 300 stopni C. Cz\u0119\u015b\u0107 tego powietrza po odbiciu od ziemi rozprasza si\u0119 na boki, ale cz\u0119\u015b\u0107 tworzy fontann\u0119, kt\u00f3ra teoretycznie powinna pcha\u0107 samolot do g\u00f3ry. Jednak op\u0142ywowy kszta\u0142t samolotu sprawia, \u017ce powietrze to op\u0142ywa kad\u0142ub i wytwarza stref\u0119 podci\u015bnienia. To podci\u015bnienie ci\u0105gnie samolot do ziemi. Rozwi\u0105zaniem okaza\u0142y si\u0119 odpowiednio ukszta\u0142towane zasobniki z broni\u0105 strzeleck\u0105 podwieszon\u0105 pod kad\u0142ubem. To one pozwoli\u0142y wykorzysta\u0107 dobrze powietrze odbite od ziemi. W trakcie eksploatacji na zasobnikach dzia\u0142ek dodano p\u0142etwy powi\u0119kszaj\u0105ce powierzchni\u0119, dla unikni\u0119cia efektu fontanny. Z czasem opracowano nowy zasobnik z dzia\u0142kiem.<\/p>\n Dla samolot\u00f3w Harrier opracowano skr\u00f3cony start z wykorzystaniem rampy. Metod\u0119 t\u0119 stosowano na okr\u0119tach.<\/p>\n W 1970 roku, zbudowano now\u0105 wersj\u0119 silnika, Pegasus 10, o oznaczeniu w produkcji Mk.102, o ci\u0105g 1 x 20 500 funt\u00f3w, czyli 1 x 9 266 (1 x 9 122 kG). Dotychczas u\u017cytkowane samoloty zacz\u0119to wyposa\u017ca\u0107 w\u0142a\u015bnie w te silniki. Samoloty z tym silnikiem otrzyma\u0142y oznaczenia Harrier GR.1 A i Harrier T.2 A.<\/p>\n Istotnym zagadnieniem by\u0142o zapewnienie autonomiczno\u015bci dzia\u0142ania samolotu w warunkach bojowych. Samolot przecie\u017c przeznaczono do ataku na cele naziemne. Dlatego w wyd\u0142u\u017conym nosie zamontowano laserowe urz\u0105dzenie do pomiaru odleg\u0142o\u015bci do celu i ich pod\u015bwietlania dla w\u0142asnego uzbrojenia. Przy pasywnym trybie pracy z tego pod\u015bwietlenia korzystaj\u0105 wojska na ziemi. Harrier zosta\u0142 wyposa\u017cony w stacj\u0119 ostrzegaj\u0105c\u0105 o opromieniowywaniu. Trzeba zaznaczy\u0107, \u017ce na tym etapie samolot nie by\u0142 wyposa\u017cony w stacj\u0119 radiolokacyjn\u0105.<\/p>\n W 1972 roku, opracowano nowy silnik Pegasus 11, o oznaczeniu w produkcji Mk.103 daj\u0105cy ci\u0105g 1 x 21 500 funt\u00f3w, czyli 1 x 9 567 kG. Silnik zacz\u0119to montowa\u0107 w samolotach od 1976 roku, a zmodernizowane i nowe maszyny oznaczono Harrier GR.3 i T.4.<\/p>\n Wersja Harrier T.6 jest wersj\u0105 dla brytyjskiej marynarki wojennej, nap\u0119dzan\u0105 silnikiem Pegasus 11, Mk.103.<\/p>\n W dniu 1.09.1980 roku, w eksploatacji znajdowa\u0142o si\u0119 110 samolot\u00f3w Harrier w r\u00f3\u017cnych wersjach. Na skutek wypadk\u00f3w, w ci\u0105gu 9 lat eksploatacji utracono 24 samoloty. Dosz\u0142o do tego, \u017ce ze wzgl\u0119du na ma\u0142\u0105 liczb\u0119 samolot\u00f3w Harrier w 1977 roku, musiano przezbroi\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 dywizjon\u00f3w RAF w samoloty Jaguar GR.1.<\/p>\n Samoloty Harrier przesz\u0142y chrzest bojowy podczas wojny o Falklandy-Malwiny. Odbicie wysp z r\u0105k Argenty\u0144skich mog\u0142a dokona\u0107 marynarka wojenna przy wsparciu Royal Navy wykorzystuj\u0105ca dwa ma\u0142e lotniskowce Hermes (8 maszyn) i Inviincible (12 maszyn) z samolotami Sea Harrier. Problem polega\u0142 jednak na tym, \u017ce posiadano tylko 35 (inne \u017ar\u00f3d\u0142a podaj\u0105 34) tych maszyn. Za ma\u0142o na wykonanie du\u017cego zadania. Niezb\u0119dna okaza\u0142a si\u0119 pomoc RAF. Jednak do wojny nale\u017ca\u0142o przygotowa\u0107 i lotnik\u00f3w i samoloty. Piloci RAF przeszli intensywne szkolenie w startach i l\u0105dowaniu na pok\u0142adach okr\u0119t\u00f3w, korzystaj\u0105c z atrap pok\u0142ad\u00f3w ustawionych w miejscowo\u015bci Yeovilton. Samoloty otrzyma\u0142y uzbrojenie w postaci pocisk\u00f3w kierowanych Sidewinder. Po raz pierwszy w swojej historii samolot szturmowo-rozpoznawczy Harrier GR.3 sta\u0142 si\u0119 samolotem przechwytuj\u0105cym. Wszystkie samoloty bior\u0105ce udzia\u0142 w pierwszej fazie wojny otrzyma\u0142y instalacj\u0119 do uzupe\u0142nienie paliwa w locie. Zamontowano tak\u017ce inne wyposa\u017cenie. Mi\u0119dzy innymi urz\u0105dzenie Finrae, kt\u00f3re u\u0142atwia l\u0105dowanie na ruchomym pok\u0142adzie okr\u0119tu. Kilka okr\u0119t\u00f3w przygotowano do bazowania na nich samolot\u00f3w Harrier GR.3.<\/p>\n Do strefy bezpo\u015brednich dzia\u0142a\u0144 przerzucono 28 maszyn Sea Harrier FRS.1 i 14 maszyn Harrier GR.3.<\/p>\n Podczas wojny Harrier pocz\u0105tkowo dzia\u0142a\u0142y z lotniskowc\u00f3w. Po zdobyciu zatoki Ajax urz\u0105dzono tam baz\u0119 lotnicz\u0105 i l\u0105dowisko ze stalowych p\u0142yt. Harrier wykorzystywano jako my\u015bliwce, ale z czasem wykonywa\u0142y wi\u0119cej dzia\u0142a\u0144 szturmowych przy pomocy bomb kasetowych BL 755 i brytyjskich od\u0142amkowo-burz\u0105cych 1 000 funtowych. Do dnia 21.05.1982 roku, utracono 3 Sea Harrier i 1 Harrier. W ostatniej fazie wojny, w walkach o Port Stanley 4-krotnie, po raz pierwszy w warunkach bojowych u\u017cyto bomb laserowo kierowanych Peweway II. Cele do uderze\u0144 pod\u015bwietlali komandosi brytyjscy przy pomocy przeno\u015bnych zestaw\u00f3w. Dwa razy trafiono, dwa razy nie, z powodu braku umiej\u0119tno\u015bci u\u017cycia urz\u0105dzenia.<\/p>\n Wojna o Malwiny (Falklandy) trwa\u0142a od dnia 2.04.1982 roku do dnia 16.06.1982 roku. Samoloty Harrier wykona\u0142y 126 lot\u00f3w bojowych. Zestrzeli\u0142y 23 maszyny argenty\u0144skie. Z odpalonych 26 pocisk\u00f3w rakietowych Sidewinder, a\u017c 18 dosi\u0119g\u0142o celu. W dzia\u0142aniach wojennych utracono 4 – 6 samoloty Harrier. Jednak w rzeczywisto\u015bci, z powodu wojny Brytyjczycy utracili do 25 maszyn. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z maszyn musiano ze z\u0142omowa\u0107. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce Harrier GR.3, nie przystosowane do dzia\u0142a\u0144 w \u015brodowisku s\u0142onej wody, po prostu zardzewia\u0142y. Wyst\u0105pi\u0142a korozja uniemo\u017cliwiaj\u0105ca ich dalsz\u0105 eksploatacj\u0119. Nawet Sea Harrier mia\u0142y zabezpieczenie antykorozyjne nie wystarczaj\u0105ce.<\/p>\n Samolot Harrier GR Mk.3 nb XW919 zosta\u0142 zbudowany w 1972 roku. Wcielony zosta\u0142 do s\u0142u\u017cby w 4 Sqn RAF, kt\u00f3ry stacjonowa\u0142 w RFN w Gutersioh (mi\u0119dzy Dortmundem, a Hanowerem).<\/p>\n Samolot Harrier GR Mk.3 nb XW919 by\u0142 jednym z 14 samolot\u00f3w w wersji GR Mk.3, obok 28 samolot\u00f3w Sea Harrier FRS Mk.1, wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w wojnie o Malwiny (Falklandy), w 1982 roku. Przed zaokr\u0119towaniem samolotu na lotniskowcu HMS Hermes, samolot zosta\u0142 doposa\u017cony. Zamontowano awionik\u0119, aby samolot m\u00f3g\u0142 operowa\u0107 z pok\u0142adu lotniskowca. W uzbrojeniu zastosowano kierowane pociski rakietowe Sidewinder, klasy powietrze-powietrze.<\/p>\n Samolot prawdopodobnie dotar\u0142 w rejon walk na pok\u0142adzie statku handlowego kontenerowca wcielonego do s\u0142u\u017cby Royal Navy. Samoloty okryte plandekami by\u0142y ukryte wsr\u00f3d kontener\u00f3w ustawionych wzd\u0142u\u017c burt statku.<\/p>\n Samolot Harrier GR Mk.3 nb XW919 bra\u0142 udzia\u0142 w atakach na pozycje wojsk argenty\u0144skich. W dniu 12 czerwca 1982 roku, samolot dosta\u0142 si\u0119 w ostrza\u0142 artylerii przeciwlotniczej. Samolot trafi\u0142y od\u0142amki uszkadzaj\u0105c go. Pilot Flt. Lt. Murdo McLeod zdo\u0142a\u0142 zapanowa\u0107 nad uszkodzon\u0105 maszyn\u0105 i szcz\u0119\u015bliwie powr\u00f3ci\u0142 na okr\u0119t. Samolot powr\u00f3ci\u0142 do Wielkiej Brytanii i zosta\u0142 wyremontowany, ale wojna ju\u017c dobieg\u0142a ko\u0144ca. Po kilku latach samolot zosta\u0142 skre\u015blony ze stanu i przekazany na cele muzealne. W maju 2010 roku, samolot zosta\u0142 przekazany do Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie.<\/p>\n Samolot Harrier GR Mk.3 nb XW919 nosi na kad\u0142ubie nazwisko pilota Flt. Lt. M. Bowman. Jest te\u017c god\u0142o 4. dywizjonu, znak rozpoznawczy Zjednoczonego Kr\u00f3lestwa, nb XW919. S\u0105 tak\u017ce liczne napisy eksploatacyjne. Kamufla\u017c samolotu jest zielono – szary. Samolot nie ma silnika. S\u0105 tylko ruchome dysze wylotowe zimnego powietrza. Silnik samolotu by\u0142 montowany w p\u0142atowcu od g\u00f3ry, po wcze\u015bniejszym zdemontowaniu jednocz\u0119\u015bciowego skrzyd\u0142a. Samolot nie ma wyposa\u017cenia: fotela wyrzucanego, dalmierza laserowego i awioniki.<\/p>\n Harrier GR.3 to jednomiejscowy, jednosilnikowy samolot pionowego startu i l\u0105dowania. Przeznaczony do bliskiego wsparcia i izolacji pola walki. Konstrukcja metalowa. Wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 konstrukcji na przeci\u0105\u017cenia +7g, -3g. G\u00f3rnop\u0142at.<\/p>\n P\u0142at nie dzielony, jednocz\u0119\u015bciowy. P\u0142at jest mocowany do kad\u0142uba w sze\u015bciu punktach, zdejmowany dla wymiany silnika. Skrzyd\u0142o wolnono\u015bne sko\u015bne o obrysie trapezowym, du\u017cym ujemnym wznosie, 12 stopni i ma\u0142ej rozpi\u0119to\u015bci. K\u0105t skosu wynosi 34 stopnie. Konstrukcja tr\u00f3jd\u017awigarowa, p\u00f3\u0142skorupowa, wykonana ze stop\u00f3w aluminium. Skrzyd\u0142o wyposa\u017cono w lotki i klapy, o konstrukcji przek\u0142adkowej z wype\u0142niaczem ulowym. Na ko\u0144cach skrzyde\u0142 umieszczono dodatkowe podwozie sk\u0142adane w locie. W przedniej cz\u0119\u015bci ich owiewek umieszczono dysze steruj\u0105ce. Na g\u00f3rze kraw\u0119dzi natarcia umieszczono niewielkie grzebienie. Lotki pe\u0142nia tak\u017ce funkcje klap. We wn\u0119trzu skrzyd\u0142a pomieszczono paliwo. Do skrzyde\u0142 mo\u017cna do\u0142\u0105cza\u0107 ko\u0144c\u00f3wki dla zwi\u0119kszenia si\u0142y no\u015bnej, w\u00f3wczas rozpi\u0119to\u015b\u0107 wzrasta z 7,70 m do 9,04 m.<\/p>\n Kad\u0142ub samolotu jest o konstrukcji p\u00f3\u0142skorupowej. Wykonano g\u0142\u00f3wnie z duraluminium. Sp\u00f3d i okolice dysz wylotowych pokryto tytanem. Kabina ci\u015bnieniowa i klimatyzowana. Fotel wyrzucany systemem rakietowym, klasy 0-0 firmy Martin Baker. Na grzbiecie kad\u0142uba, przed p\u0142atem znajduj\u0105 si\u0119 pokrywy umo\u017cliwiaj\u0105ce dost\u0119p do agregat\u00f3w silnika. Za silnikiem umieszczono zbiorniki paliwa i pozosta\u0142e wyposa\u017cenie. Pod kad\u0142ubem w specjalnie ukszta\u0142towanych zasobnikach znajduj\u0105 si\u0119 dzia\u0142ka. Je\u015bli ich si\u0119 nie zak\u0142ada to montowane s\u0105 specjalne kierownice aerodynamiczne. To one, podczas pionowego startu, wraz z klap\u0105 przedniego podwozia tworz\u0105 komor\u0119 likwiduj\u0105c\u0105 efekt fontannowy, a tworz\u0105 poduszk\u0119 powietrzn\u0105. Za podwoziem g\u0142\u00f3wnym umieszczono hamulec aerodynamiczny. Chwyty powietrza boczne nieregulowane. Wyposa\u017cone w rz\u0105d klapek wpustowych, po 8 na ka\u017cdym wlocie i uk\u0142ad odsysania warstwy przy\u015bciennej.<\/p>\n Usterzenie poziome z du\u017cym ujemnym wznosem. Wykonano jako konstrukcje przek\u0142adkow\u0105 ze stop\u00f3w aluminium z wype\u0142niaczem ulowym. Pionowe o charakterystycznym dla Harrier kszta\u0142cie, o konstrukcji metalowej. U podstawy chwyt powietrza dla ch\u0142odzenie aparatury. Ster kierunku z trymerem sterowanym elektrycznie.<\/p>\n Podwozie typu rowerowego. Przednie z jednym ko\u0142em, sterowane. G\u0142\u00f3wne z dwoma ko\u0142ami na wsp\u00f3lnej osi. Hamulce wielotarczowe. Pneumatyki i ko\u0142a przystosowane do wszelkiego typu nawierzchni. Amortyzatory olejowo-pneumatyczne. Wysuwanie podwozia hydrauliczne, awaryjne spr\u0119\u017conym azotem.<\/p>\n Silnik Rolls-Royce Pegasus 11 Mk.103. Silnik ten posiada 3-stopniowy wentylator, 8-stopniow\u0105 spr\u0119\u017cark\u0119, pier\u015bcieniow\u0105 komor\u0119 spalania, 2-stopniowa turbin\u0119 dla spr\u0119\u017carki i 2-stopniow\u0105 turbin\u0119 dla wentylatora. Wszystkie \u0142opatki turbin ch\u0142odzone powietrzem. Dla zwi\u0119kszenia ci\u0105gu stosuje si\u0119 wtrysk wody. Woda znajduje si\u0119 w 227 litrowym zbiorniku. Og\u00f3lny spr\u0119\u017c silnika wynosi 14 : 1. Stopie\u0144 dwu-przep\u0142ywu 1,4 : 1.<\/p>\n Dysze wylotowe silnika maj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 obrotu od po\u0142o\u017cenia 0 stopni (lot poziomy), poprzez 90 stopni (start pionowy) do 98 stopni (hamowanie przed l\u0105dowaniem). Dla sterowania nie aerodynamicznego samolot wyposa\u017cony jest w 8 dysz. Ich otwieranie jest dokonywane poprzez elektroniczny system r\u00f3wnowagi Sperry AN\/ASW-46. Dysze zasilane s\u0105 powietrzem z wentylatora. To powietrze jest tak\u017ce u\u017cywane do obracania dysz g\u0142\u00f3wnych silnika.<\/p>\n Instalacja paliwowa sk\u0142ada si\u0119 z 5 zbiornik\u00f3w w kad\u0142ubie i dw\u00f3ch skrzyd\u0142owych o \u0142\u0105cznej pojemno\u015bci 2 865 litr\u00f3w. Mo\u017cna dodatkowo podwiesi\u0107 zbiorniki 2 x 455 litr\u00f3w.<\/p>\n Podw\u00f3jna instalacja hydrauliczna o ci\u015bnieniu 210 atm. Wykorzystana do sterowania powierzchniami sterowymi, wci\u0105gania i wypuszczania podwozia, sterowania ko\u0142em przednim. W sytuacjach awaryjnych zasilana awaryjn\u0105 pomp\u0105 hydrauliczn\u0105 nap\u0119dzan\u0105 wysuwan\u0105 turbin\u0105 powietrzn\u0105, umieszczon\u0105 w g\u00f3rnej tylnej cz\u0119\u015bci kad\u0142uba.<\/p>\n \u0179r\u00f3d\u0142em energii elektrycznej s\u0105 dwa akumulatory i alternator 12 kVA.<\/p>\n Samolot posiada; 2 radiostacje UKF typu Plessey, ultrakr\u00f3tkofalowy system bliskiej nawigacji o du\u017cej dok\u0142adno\u015bci, system nawigacji bezw\u0142adno\u015bciowej, wska\u017anik przezierny HUD, przelicznik danych lotu.<\/p>\n Uzbrojenie samolotu obejmuje 35 mo\u017cliwych kombinacji. Samolot ma 6 w\u0119z\u0142\u00f3w podwiesze\u0144; pod kad\u0142ubem 2 x 910 kg, pod skrzyd\u0142ami wewn\u0119trzne 2 x 910 kg, zewn\u0119trzne 2 x 295 kg. Typowy ci\u0119\u017car uzbrojenia wynosi 2 300 kg., a max 3 630 kg. Zwykle pod kad\u0142ubem montowane s\u0105 dwa zasobniki z dzia\u0142kami Aden kalibru 30 mm i z zapasem 100 naboi na dzia\u0142ko. Nieprzerwany ogie\u0144 z dzia\u0142ek wynosi 6,5 s.<\/p>\n Harrier ustanowi\u0142 dwa rekordy czasu wznoszenia przy starcie pionowym; na wysoko\u015b\u0107 10 700 m. \u2013 123 sekundy i na wysoko\u015b\u0107 12 200 m. \u2013 143 sekundy.<\/p>\n Samoloty Hawker Siddeley Group Ltd Harrier nie by\u0142y u\u017cytkowane w Polsce.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Hawker Siddeley Group Ltd Harrier to brytyjski samolot bojowy pionowego startu, wprowadzony do uzbrojenia. Samolot zosta\u0142 rozwini\u0119ty z do\u015bwiadczalnego samolotu P.1127 Kastrel. W CCCP odpowiednikiem samolotu Harrier by\u0142 pionowzlot Jakowlew Jak-38.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-5131","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5131","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5131"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5131\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5721,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5131\/revisions\/5721"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5131"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5131"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5131"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Za\u0142o\u017cenia konstrukcji.<\/h3>\n
Harrier GR.1.<\/h3>\n
Harrier T.2.<\/h3>\n
U\u017cytkowanie pierwszych samolot\u00f3w Harrier.<\/h3>\n
Kolejne wersje Harrier.<\/h3>\n
Wojna o Malwiny (Falklandy).<\/h3>\n
Harrier GR Mk.3 nb XW919 w Muzeum w Krakowie. 2010 rok.<\/h3>\n
Konstrukcja<\/h2>\n
Nap\u0119d samolotu.<\/h3>\n
Wyposa\u017cenie samolotu.<\/h3>\n
Uzbrojenie samolotu.<\/h3>\n
Zestawienie<\/h2>\n