Za pocz\u0105tek prac nad konstrukcj\u0105 nale\u017cy uzna\u0107 program AX (Attak eXperimental \u2013 do\u015bwiadczalny szturmowiec), kt\u00f3ry zrodzi\u0142 si\u0119 jako studium w 1965 roku. Oficjalnie program rozpocz\u0119to w czerwcu 1966 roku, a we wrze\u015bniu 1966 roku, podano WTT (warunki taktyczno-techniczne). W postulatach zawarto mi\u0119dzy innymi; cechy konstrukcji maszyny szturmowej, jej osi\u0105gi, szeroki zakres pr\u0119dko\u015bci u\u017cytkowych, du\u017ca zdolno\u015b\u0107 przetrwania, opancerzenie kabiny i wiele innych istotnych danych dotycz\u0105cych system\u00f3w maszyny. Najciekawsze by\u0142o to; Ud\u017awig uzbrojenia minimum 7 000 kg. Czas patrolowania wi\u0119kszy ni\u017c dotychczas u\u017cywanych maszyn. Czas obs\u0142ugi okre\u015blono na mniej ni\u017c 10 godzin na 1 godzin\u0119 lotu. Parametr ten dla A-10 uda\u0142o si\u0119 z du\u017cym trudem utrzyma\u0107, uzyskuj\u0105c 9,2 godzin na 1 godzin\u0119 lotu.<\/p>\n W dniu 6.03.1967 roku, 21 firm lotniczych otrzyma\u0142o propozycj\u0119 opracowania studyjnych projekt\u00f3w. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 projekt\u00f3w przedstawia\u0142a samoloty z dwoma silnikami \u015bmig\u0142owymi. Ich masa mie\u015bci\u0142a si\u0119 w przedziale 18 000 \u2013 27 000 kg. Szacowano, \u017ce cena jednostkowa maszyny wyniesie 1,5 mln $.<\/p>\n W 1969 roku, po wnikliwych analizach zarzucono pomys\u0142 nap\u0119du \u015bmig\u0142owego, decyduj\u0105c si\u0119 na nap\u0119d turbowentylatorowy, kt\u00f3ry posiada wi\u0119cej zalet. Doprecyzowano tak\u017ce inne warunki WTT. Masa startowa maksymalna 35 000 funt\u00f3w, czyli 15 876 kg.<\/p>\n W 1970 roku, zmieniono spos\u00f3b pozyskiwania nowych samolot\u00f3w przez wojsko w USA. Postanowiono, \u017ce \u015bcis\u0142y konkurs wy\u0142oni zawsze dw\u00f3ch zwyci\u0119zc\u00f3w, kt\u00f3rzy otrzymaj\u0105 zam\u00f3wienie na budow\u0119 dw\u00f3ch prototyp\u00f3w ka\u017cdy. Ostatecznego zwyci\u0119zc\u0119 wy\u0142oni\u0105 pr\u00f3by por\u00f3wnawcze. Metod ta jest w USA stosowana do dnia dzisiejszego z dobrym efektem.<\/p>\n Ostatecznie w dniu 7.05.1970 roku, WTT i zaproszenie do konkursu rozes\u0142ano do 12 firm, z kt\u00f3rych 6 podj\u0119\u0142o wyzwanie; Boeing Vertol, Cessna, Fairchild, General Dynamics, Lockheed i Northrop. Projekty przedstawiono w sierpniu 1970 roku.<\/p>\n W dniu 18.12.1970 roku, og\u0142oszono wyniki pierwszego etapu wskazuj\u0105c firmy; Fairchild i Northrop. Firmy otrzyma\u0142y odpowiednio 41,2 mln $ i 28, 9 mln $. W marcu 1971 roku. Samolotom nadano oficjalne oznaczenia, odpowiednio Fairchild A-10 i Northrop A-9.<\/p>\n Wyb\u00f3r nap\u0119du zdwojonego zosta\u0142 podyktowany wzgl\u0119dami bezpiecze\u0144stwa pilota i \u017cywotno\u015bci konstrukcji. Silniki przede wszystkim umieszczono w znacznej odleg\u0142o\u015bci jeden od drugiego. Uniemo\u017cliwia to zniszczenie obu silnik\u00f3w jednym pociskiem. Silniki opancerzono. Stosunkowo niska temperatura gaz\u00f3w wylotowych i samego silnika, b\u0119d\u0105ca skutkiem jego wysokiej dwuprzep\u0142ywowo\u015bci, utrudnia g\u0142owicom kierowanym na podczerwie\u0144 wykrycie samolotu. Opr\u00f3cz tego nietypowe usterzenie cz\u0119\u015bciowo os\u0142ania gazy wylotowe. Umieszczenie wysoko zespo\u0142u nap\u0119dowego znacznie zabezpieczy\u0142o silniki przed zassaniem cia\u0142 obcych z lotniska.<\/p>\n Pokrycie samolotu wykonano g\u0142\u00f3wnie z powierzchni p\u0142askich lub jedno-krzywiznowych, co znacznie u\u0142atwi\u0142o produkcj\u0119 i remonty w warunkach polowych.<\/p>\n Konstrukcje samolotu opracowano tak, aby samolot by\u0142 zdolny do powrotu do bazy po trafieniu pociskiem kalibru 23 mm, w najbardziej \u017cywotne zespo\u0142y i instalacje samolotu. Kaliber 23 mm by\u0142 w tym czasie typowym kalibrem radzieckiego uzbrojenia. Wed\u0142ug przeprowadzonych analiz, 2\/3 potencjalnych uszkodze\u0144 jest usuwana w ci\u0105gu 12 godzin, a pozosta\u0142a 1\/3 w ci\u0105gu 24 godzin.<\/p>\n Wiele element\u00f3w samolotu jest zamienna. Szczeg\u00f3lnie silniki maj\u0105 tak rozplanowane pod\u0142\u0105czenia, \u017ce nie ma znaczenia, do kt\u00f3rej gondoli go wk\u0142adamy. Wydaje si\u0119 to niesamowite, ale A-10 jest pierwszym ameryka\u0144skim samolotem z takim rozwi\u0105zaniem. Zamienne s\u0105 gondole, ich pylony, usterzenie poziome i pionowe, stery, podwozie g\u0142\u00f3wne.<\/p>\n Dla obni\u017cenia ceny samolotu w wyposa\u017ceniu zabrak\u0142o; bezw\u0142adno\u015bciowego systemu nawigacyjnego, radiowysoko\u015bciomierza, komputera steruj\u0105cego uzbrojeniem. To skromne wyposa\u017cenie g\u0142\u00f3wnie wp\u0142yn\u0119\u0142o na krytyk\u0119 samolotu, a je\u015bli por\u00f3wnamy je z wyposa\u017ceniem Su-25 to krytyka ta staje si\u0119 jeszcze bardziej wyrazista, gdy\u017c konkurent pod tym wzgl\u0119dem bije A-10 na g\u0142ow\u0119.<\/p>\n Przed ko\u0144cowym monta\u017cem prototypy by\u0142y przewo\u017cone samolotem transportowym Globemaster II z fabryki w Farmingdale do bazy Edwards, gdzie dokonano ko\u0144cowego monta\u017cu. Pierwszy prototyp YA-10 A nr 71-1369 zosta\u0142 oblatany w dniu 10.05.1972 roku. Pilotem by\u0142 oblatywacz firmy Fairchild Republic Howard Nelson. Drugi prototyp YA-10 A nr 71-1370 zosta\u0142 oblatany w dniu 21.07.1972 roku.<\/p>\n Prototypy wyposa\u017cono w silniki TF-34 GE-2 b\u0119d\u0105ce typowym nap\u0119dem samolot\u00f3w lotnictwa morskiego A-3 Viking. Silniki docelowe zamontowano dopiero na samolotach serii przedprodukcyjnej.<\/p>\n Oficjalne pr\u00f3by pomi\u0119dzy samolotami trwa\u0142y od 10.10.1972 roku do 9.12.1972 roku. Wytypowano 5 pilot\u00f3w do test\u00f3w. Prototypy YA-9 A wykona\u0142y 307,6 godziny lot\u00f3w, YA-10 A 328,1 godziny. A-9 g\u00f3rowa\u0142 nad A-10 lepszymi osi\u0105gami, ale ust\u0119powa\u0142 pod wzgl\u0119dem \u0142atwo\u015bci eksploatacji. Samolot A-10 by\u0142 samolotem bardzo zbli\u017conym do przysz\u0142ych maszyn seryjnych. Samolot A-9 wymaga\u0142 kolejnych nak\u0142ad\u00f3w na ewentualne przygotowanie do produkcji seryjnej. A-10 otrzyma\u0142 tak\u017ce pewniejszy, znany silnik. Nie bez znaczenia by\u0142 fakt, \u017ce zak\u0142ady Fairchild Republic znajdowa\u0142y si\u0119 w rejonie du\u017cego bezrobocia, a Northrop w dobrze prosperuj\u0105cej Kalifornii.<\/p>\n W dniu 18.01.1973 roku, og\u0142oszono, \u017ce zwyci\u0119zc\u0105 i zam\u00f3wienie otrzyma samolot A-10. Zam\u00f3wienie opiewa\u0142o na 10 samolot\u00f3w przedseryjnych, z kt\u00f3rych 6 maszyn pos\u0142u\u017cy\u0142o do pr\u00f3b charakterystyk lotnych, a pozosta\u0142e 4 maszyny do pr\u00f3b wojskowych.<\/p>\n Firma otrzyma\u0142a z kontraktem kwot\u0119 159,2 mln $. W kontrakcie by\u0142a mowa tak\u017ce o dopracowaniu silnika do standardu General Elektric TF-34 GE-400 i 27,6 mln na ten cel. Jednocze\u015bnie skre\u015blono pomys\u0142 o wyposa\u017ceniu A-10 w silniki Avco-Lycoming F-102 u\u017cyte do nap\u0119du A-9, mimo, \u017ce oferowa\u0142y one wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci rozwoju i by\u0142y ta\u0144sze.<\/p>\n W tym miejscu trudno nie wspomnie\u0107 o konflikcie i jawnej niech\u0119ci do samolotu licznego grona wy\u017cszych dow\u00f3dc\u00f3w. Jego przeciwnicy przylepili mu nazw\u0119 Warthog ( guziec, dzika \u015bwinia ), kt\u00f3ra tak samo przylgn\u0119\u0142a do samolotu jak i oficjalna nazwa Thunderbolt II ( piorun ). Przeciwnicy zarzucili konstrukcji pokraczny wygl\u0105d, brak pr\u0119dko\u015bci nadd\u017awi\u0119kowej, \u0142atwo\u015b\u0107 jego przechwycenia. Jednak po latach okaza\u0142o si\u0119, \u017ce maszyna by\u0142a sukcesem in\u017cynierskim, gdzie posiadane do\u015bwiadczenie wygra\u0142o z bezwzgl\u0119dnym d\u0105\u017ceniem do nowoczesno\u015bci.<\/p>\n W 1973 roku, pojawi\u0142y si\u0119 nowe chmury nad programem A-10. T\u0142em by\u0142y dzia\u0142ania senator\u00f3w ze stanu Teksas, kt\u00f3rzy rozpocz\u0119li lobbowa\u0107 samolot A-7 w nowej wersji A-7 DER z dzia\u0142kiem GAU-8 i nowym silnikiem.<\/p>\n Pr\u00f3by por\u00f3wnawcze obu samolot\u00f3w odby\u0142y si\u0119 w dniach od 16.04.1974 roku do 10.05.1974 roku. Bardzo szybko okaza\u0142o si\u0119, jak du\u017c\u0105 przewag\u0119 ma A-10, kt\u00f3ry w odleg\u0142o\u015bci 500 km od bazy mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 do 120 minut, a samolot A-7 tylko 11 minut !<\/p>\n Firma Fairchild wysz\u0142a ze starcia troch\u0119 okaleczona, gdy\u017c musia\u0142a si\u0119 podzieli\u0107 cz\u0119\u015bci\u0105 produkcji podzespo\u0142\u00f3w z innymi zak\u0142adami, co by\u0142o nielogiczne, gdy\u017c by\u0142a zdolna sama podo\u0142a\u0107 zam\u00f3wieniu.<\/p>\n Przed rozpocz\u0119ciem produkcji seryjnej samolot otrzyma\u0142 kilka drobnych zmian. Na przy-kad\u0142ubowych cz\u0119\u015bciach skrzyde\u0142 pojawi\u0142y si\u0119 sta\u0142e sloty, zabezpieczaj\u0105ce silnik przed pompa\u017cem w momencie oderwania strugi od skrzyd\u0142a. P\u00f3\u017aniej sloty sta\u0142y si\u0119 ruchome. Na kad\u0142ubie pojawi\u0142y si\u0119 kierownice aerodynamiczne. Dodano specjaln\u0105 sk\u0142adan\u0105 drabink\u0119 dla wsiadania do kabiny. Samolot otrzyma\u0142 sond\u0119 do pobierania paliwa w locie.<\/p>\n Mimo i\u017c od 1973 roku, trwa\u0142a produkcja seryjna, to dopiero w grudniu 1974 roku, podpisano oficjalnie kontrakt na produkcj\u0119 seryjn\u0105 10 sztuk, a zaraz po tym rozwini\u0119to j\u0105 do 22 sztuki. Oficjalne dostawy tych samolot\u00f3w rozpocz\u0119to w pa\u017adzierniku 1975 roku. Pierwsze maszyny zosta\u0142y wyposa\u017cone w silniki TF-34 GE-100. Pierwszy z pierwszej partii samolot\u00f3w, ostatecznie licz\u0105ca 6 maszyn, zosta\u0142 oblatany w dniu 15.02.1975 roku. Otrzyma\u0142 on oznaczenie A-10 A nr 73-1664.<\/p>\n Drugi A-10 A nr 73-1665, kt\u00f3ry pierwszy lot wykona\u0142 2.04.1975 roku. By\u0142 on pierwszym samolotem, kt\u00f3ry wystartowa\u0142 z lotniska przyzak\u0142adowego w Long Island. Kolejne; A-10 A nr 73-1666 (10.06.1975 roku), A-10 A nr 73-1667 (17.07.1975 roku), A-10 A nr 73-1668 (09.08.1975 roku), a ostatni z nich A-10 A nr 73-1669 (15.09.1975 roku).<\/p>\n W zwi\u0105zku z wprowadzeniem do test\u00f3w partii 6 nowych maszyn postanowiono pierwsze dwa prototypy wycofa\u0107 z lot\u00f3w. Pierwszy prototyp YA-10 A uziemiono 15.04.1975r. po wykonaniu 467 lot\u00f3w w czasie 591 godzin, a drugi prototyp YA-10 A w dniu 13.06.1975r. po wykonaniu 354 lot\u00f3w w czasie 549 godzin. Oba samoloty trafi\u0142y do muze\u00f3w.<\/p>\n Pierwsze samoloty wojsko otrzyma\u0142o w marcu 1976 roku. Pocz\u0105tkowo produkcja wynosi\u0142a 1 samolot miesi\u0119cznie. W dniu 3.04.1978 roku, zbudowano setny (100) samolot A-10 A, a dwusetny (200) A-10 A zosta\u0142 dostarczony wojsku w kwietniu 1979 roku. Planowano budow\u0119 750 maszyn. Maksymalne tempo produkcji osi\u0105gni\u0119to w 1980 roku, gdy wytw\u00f3rni\u0119 opuszcza\u0142o 14 maszyn w ci\u0105gu miesi\u0105ca. Ca\u0142o\u015b\u0107 zam\u00f3wienia opiewa\u0142o w\u00f3wczas na 739 samolot\u00f3w A-10 A. Ostatecznie zbudowano 735 egzemplarzy, a dok\u0142adnie zbudowano; 2 prototypy, 6 samolot\u00f3w przedseryjnych i 727 seryjnych. Produkcj\u0119 zako\u0144czono w 1984 roku.<\/p>\n W sierpniu 1977 roku, 6 samolot\u00f3w A-10 wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 w testach zwalczania broni pancernej. Wypr\u00f3bowano r\u00f3\u017cne metody strzelania i bombardowania. Jedn\u0105 z nich jest przelot do strefy lotem kosz\u0105cym na ma\u0142ej wysoko\u015bci, nast\u0119pnie samolot gwa\u0142townie wznosi si\u0119 na wysoko\u015b\u0107 150 metr\u00f3w i ze zni\u017cania atakuje wybrany cel. Z kolei atak bombowy nast\u0119powa\u0142 z lotu poziomego, a bomby wyposa\u017cone s\u0105 w spadochrony hamuj\u0105ce. Zwyk\u0142e bomby zrzucane s\u0105 z lotu nurkowego pod k\u0105tem 45 stopni, ale w\u00f3wczas samolot jest najbardziej nara\u017cony na ogie\u0144 OPL. Przy strzelaniu z dzia\u0142ka z odleg\u0142o\u015bci 1 200 m, 80 % pocisk\u00f3w trafia\u0142o w ko\u0142o o \u015brednicy 5 m. Wynik ten uzyskano bez przeciwdzia\u0142ania OPL. Natomiast przy dzia\u0142aniu OPL wynik ten jest znacznie s\u0142abszy<\/p>\n Samoloty A-10 dysponowa\u0142y dzia\u0142kiem GAU-8 A z 7-lufami kal. 30 mm z 1 350 sztukami amunicji. Dzia\u0142ko w pocz\u0105tkowym okresie sprawia\u0142o wiele k\u0142opot\u00f3w. Ju\u017c kr\u00f3tka seria powodowa\u0142a osadzenie na szybie kabiny grubej warstwy sadzy, co skutecznie ogranicza\u0142o pole widzenia. Przed kabin\u0105 zamontowano daszek, kt\u00f3ry poprawi\u0142 sytuacj\u0119. Ale dopiero przebudowa samego dzia\u0142ka rozwi\u0105za\u0142a w spos\u00f3b zadowalaj\u0105cy problem.<\/p>\n Samolot dysponowa\u0142 dwoma pociskami Maverick z telewizyjnym uk\u0142adem naprowadzania i r\u00f3\u017cnymi bombami.<\/p>\n Pozorowany przeciwnik dysponowa\u0142 naziemnymi dzia\u0142kami przeciwlotniczymi kalibru 23 mm, zestawami k.p.r. klasy z-p, naziemnymi SR i samolotami F-5. Podczas tych \u0107wicze\u0144 okaza\u0142o si\u0119, \u017ce A-10 przebywaj\u0105 na terenem przeciwnika tylko 30 minut, a w Wietnamie czas ten wynosi\u0142 50 minut.<\/p>\n Jednym z zada\u0144 podczas \u0107wicze\u0144 by\u0142 atak na kolumn\u0119 czo\u0142g\u00f3w w odleg\u0142o\u015bci 60 km od linii frontu. Samoloty A-10 odpali\u0142y k.p.r. Maverick z odleg\u0142o\u015bci 7 600 m, a ogie\u0144 z dzia\u0142ek w przedziale odleg\u0142o\u015bci 1 200 \u2013 1 800 m. Analiza wykaza\u0142a, \u017ce 1 samolot A-10 zosta\u0142 zestrzelony dzia\u0142kiem OPL, kolejne 4 A-10 pociskami rakietowymi, a 3 A-10 zestrzeli\u0142y my\u015bliwce F-5. Kilkakrotnie A-10 unikn\u0119\u0142y zestrzelenia wykonuj\u0105c manewr przeciwlotniczy. Oceniono, \u017ce poprzez kolejne \u0107wiczenia wzro\u015bcie warto\u015b\u0107 bojowa samolotu.<\/p>\n W p\u00f3\u017aniejszym czasie samolot A-10 wyposa\u017cono w koordynator laserowy s\u0142u\u017c\u0105cy do poszukiwania cel\u00f3w naziemnych. Atak przy pomocy tego urz\u0105dzenia wygl\u0105da nast\u0119puj\u0105co; samolot po dotarciu do strefy wyczekiwania, w odleg\u0142o\u015bci oko\u0142o 15 \u2013 20 km od potencjalnego celu, nawi\u0105zuje \u0142\u0105czno\u015b\u0107 ze stanowiskiem naprowadzania naziemnym lub powietrznym (lekki samolot t\u0142okowy lub \u015bmig\u0142owiec), kt\u00f3re pod\u015bwietlaj\u0105 cel. Gdy A-10 otrzyma odpowiedni sygna\u0142 laserowy odbity od celu, wykonuje zadanie w najbardziej dogodny spos\u00f3b.<\/p>\n Nie wesz\u0142a do produkcji wersja dwumiejscowa samolotu A-10. Samolot okaza\u0142 si\u0119 tak prosty w pilota\u017cu, \u017ce uznano za konieczne produkowanie wersji szkolno-bojowej. Szkolenie na symulatorach okaza\u0142o si\u0119 wystarczaj\u0105ce.<\/p>\n Mimo niepowodzenia programu wersji dwumiejscowej, w procesie produkcji nast\u0105pi\u0142a pewna poprawa wyposa\u017cenia seryjnych A-10. Od egzemplarza nr 371 maszyny zacz\u0119\u0142y otrzymywa\u0107 zmodernizowany celownik przezierny HUD i autopilot. Z czasem samoloty otrzyma\u0142y bezw\u0142adno\u015bciowe uk\u0142ady nawigacyjne. Zmiany obj\u0119\u0142y tak\u017ce maszyny wcze\u015bniej wyprodukowane.<\/p>\n Samolot A-10 to jednomiejscowy, dwusilnikowy samolot szturmowy (wsparcia na polu walki). Samolot zbudowany jest g\u0142\u00f3wnie ze stop\u00f3w aluminium. Dolnop\u0142at.<\/p>\n Skrzyd\u0142o proste o obrysie trapezowym. Profil gruby, o grubo\u015bci wzgl\u0119dnej 16 %, zapewnia dobr\u0105 zwrotno\u015b\u0107 przy ma\u0142ych pr\u0119dko\u015bciach. Ko\u0144cowe cz\u0119\u015bci skrzyde\u0142 otrzyma\u0142y wznos 7 stopni, a same ko\u0144c\u00f3wki wygi\u0119to. Skrzyd\u0142a wyposa\u017cono w dwucz\u0119\u015bciowe klapy szczelinowe oraz lotki. Lotki maj\u0105 du\u017c\u0105 powierzchni\u0119 i s\u0105 dwuwarstwowe, dzi\u0119ki czemu przy jednoczesnym rozchyleniu si\u0119 w d\u00f3\u0142 i g\u00f3r\u0119 pracuj\u0105 jako hamulce aerodynamiczne.<\/p>\n Kad\u0142ub samolotu jest konstrukcji p\u00f3\u0142skorupowej. Ca\u0142\u0105 kabin\u0119 umieszczono w tytanowej wannie o masie 544 kg i r\u00f3\u017cnej grubo\u015bci od 1,27 mm do 38,10 mm. Fotel katapultowany klasy 0-0, umo\u017cliwia uratowanie pilota do pr\u0119dko\u015bci 834 km\/h. Os\u0142ona kabiny wystaje z obrysu kad\u0142uba, jest kroplowa i otwiera si\u0119 do przodu. Znaczna cz\u0119\u015b\u0107 przedniej cz\u0119\u015bci kad\u0142uba zajmuje dzia\u0142ko z b\u0119bnowym magazynkiem. Za kabin\u0105 umieszczono przedzia\u0142 z wyposa\u017ceniem elektronicznym. Od tytanowej wanny biegn\u0105 4 d\u017awigary, kt\u00f3re razem z wr\u0119gami tworz\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 struktur\u0119 kad\u0142uba. W \u015brodkowej, g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci kad\u0142uba umieszczono samouszczelniaj\u0105ce si\u0119 zbiorniki paliwa o pojemno\u015bci 6 000 litr\u00f3w ( 4 853 kg ).<\/p>\n Usterzenie w uk\u0142adzie litery \u201eH\u201d. Pionowe zdwojone umocowane na ko\u0144cach poziomego. Usterzenie poziome dwud\u017awigarowe. Usterzenie pionowe tak\u017ce dwud\u017awigarowe. Stery wykonano jako przek\u0142adkowe z klapkami wywa\u017caj\u0105cymi poruszane hydraulicznie. Rozpi\u0119to\u015b\u0107 usterzenia poziomego wynosi 5,74 m.<\/p>\n Podwozie tr\u00f3jpodporowe, wszystkie ko\u0142a pojedyncze. Przednia gole\u0144 przesuni\u0119ta w prawo ust\u0119puj\u0105c miejsca dzia\u0142ku. Przednie podwozie sterowane, ca\u0142kowicie chowane w kad\u0142ub do przodu. Podwozie g\u0142\u00f3wne chowane nieca\u0142kowicie w skrzyd\u0142owe gondole do przodu. Kierunek chowania podwozia do przodu zosta\u0142 podyktowany mo\u017cliwo\u015bci\u0105 otwarcia podwozia przy uszkodzeniach instalacji pod w\u0142asnym ci\u0119\u017carem.<\/p>\n Dwa dwuprzep\u0142ywowe, dwuwa\u0142owe silniki General Electric TF-34 GE-100 o wysokim stopniu dwuprzep\u0142ywowo\u015bci wynosz\u0105cym 6,2 : 1. ci\u0105g silnika wynosi 2 x 40,30 kN ( 2 x 4 100 kG ).<\/p>\n Samolot zabiera 6 000 litr\u00f3w ( 4 853 kg ) paliwa. Uzupe\u0142nieniem s\u0105 zbiorniki podwieszane 3 x 2 271 litr\u00f3w. Paliwo tankowane jest pod ci\u015bnieniem przez centralny wlew, nawet przy pracuj\u0105cych silnikach. Pozostawiono tak\u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 grawitacyjnego tankowania poszczeg\u00f3lnych g\u0142\u00f3wnych zbiornik\u00f3w. Samolot mo\u017ce pobiera\u0107 paliwo w locie przy pomocy sztywnego bomu. Wlew paliwa znajduje si\u0119 przed wiatrochronem kabiny samolotu.<\/p>\n Silnik General Electric TF-34 GE-100 ma jednostopniowy wentylator o spr\u0119\u017cu 1,5 : 1 i wydatku powietrza 153 kg\/s przy pr\u0119dko\u015bci obrotowej 7 356 obrot\u00f3w \/ minut\u0119. 14-stopniowa spr\u0119\u017carka osiowa ma regulowany wlot i kierownice pierwszych 5 stopni. Wie\u0144ce pierwszych 9-stopni wykonano z tytanu, a pozosta\u0142e z niklu. Przep\u0142yw powietrza przez spr\u0119\u017cark\u0119 wynosi 21,3 kg\/s przy pr\u0119dko\u015bci obrotowej 17 900 obrot\u00f3w \/ minut\u0119. Stopie\u0144 spr\u0119\u017cania w spr\u0119\u017carce wynosi 14 : 1, a ca\u0142ego silnika 21 : 1. Komora spalania pier\u015bcieniowa. 2-stopniowa turbina wysokiego ci\u015bnienia ma ch\u0142odzone \u0142opatki. Dopuszczalna temperatura gaz\u00f3w na wej\u015bciu do turbiny wynosi 1 225 stopni C. Turbina niskiego ci\u015bnienia ma 4-stopnie. Uk\u0142ad paliwowo-regulacyjny hydromechaniczny ze wzmacniaczem elektronicznym. Wymiary silnika. Maksymalna \u015brednica 1 259 mm, d\u0142ugo\u015b\u0107 2 540 mm. Jednostkowe zu\u017cycie paliwa jest niskie i wynosi 0,37 kg\/kGxh.<\/p>\n Spr\u0119\u017cone powietrze ze spr\u0119\u017carek silnik\u00f3w s\u0142u\u017cy do klimatyzacji kabiny, wype\u0142nia skafander anty-przeci\u0105\u017ceniowy, usuwa l\u00f3d z przedniej szyby, przewietrza przedzia\u0142 z armatk\u0105 usuwaj\u0105c spaliny. Do uruchomienia silnik\u00f3w s\u0142u\u017cy pomocniczy zesp\u00f3\u0142 turbinowy APU.<\/p>\n Sta\u0142ym uzbrojeniem jest armatka General Electric GAU-8 A Avanger. Dzia\u0142ko zosta\u0142o opracowane specjalnie dla A-10. Jest ono 7-lufowe, kal. 30 mm z zapasem amunicji 1 350 sztuk. Dzia\u0142ko ma d\u0142ugo\u015b\u0107 6,40 m. B\u0119benkowy magazynek o \u015brednicy 880 mm. Masa dzia\u0142ka wynosi 890 kg, a amunicji 1 000 kg. Dzia\u0142ko nap\u0119dzane jest przez dwa silniki hydrauliczne o mocy 2 x 28,8 kW ( 2 x 39 KM ). Szybkostrzelno\u015b\u0107 wynosi 4 200 pocisk\u00f3w \/ minut\u0119. Je\u017celi dzia\u0142ko nap\u0119dzane jest 1 silnikiem to szybkostrzelno\u015b\u0107 spada do 2 100 pocisk\u00f3w \/ minut\u0119. Seria z dzia\u0142ka trwa 2 sekundy, a po niej nast\u0105pi\u0107 musi 1 minuta przerwy na wych\u0142odzenie luf. W 10 sekund dzia\u0142ko wyrzuca 1 350 pocisk\u00f3w. Si\u0142a odrzutu wynosi 45,00 kN. Pr\u0119dko\u015b\u0107 pocz\u0105tkowa wynosi 988 \u2013 1 060 m\/s, w zale\u017cno\u015bci od rodzaju amunicji. \u017bywotno\u015b\u0107 luf wynosi wystrzelenie minimum 21 000 pocisk\u00f3w.<\/p>\n \u0141\u0105czna masa uzbrojenia podwieszanego wynosi 7 257 kg. Samolot ma 11 w\u0119z\u0142\u00f3w w uk\u0142adzie 4 x 3 x 4. Zewn\u0119trze w\u0119z\u0142y s\u0142u\u017c\u0105 g\u0142\u00f3wnie do podwieszania aparatury WRe. Podstawowym uzbrojeniem s\u0105 k.p.r. klasy p-z AGM-65 Maverick. Samolot mo\u017ce zabra\u0107 6 sztuk.<\/p>\n Rozpi\u0119to\u015b\u0107 17,53 m. D\u0142ugo\u015b\u0107 16,26 m. Wysoko\u015b\u0107 4,47 m. Powierzchnia no\u015bna 47,00 m2. Masa w\u0142asna 9 771 kg. Masa startowa 11 321 – 14 038 kg. Masa maksymalna 22 680 kg. Masa paliwa 4 853 kg. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 708 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 550 – 620 km\/h. Rozbieg 610 – 1 400 m. Dobieg 610 – 760 m.<\/p>\n Polska nie u\u017cytkowa\u0142a samolot\u00f3w Fairchild A-10.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Fairchild A-10 to ameryka\u0144ski, najlepszy samolot szturmowy okresu zimnej wojny. W CCCP zbudowano i wprowadzono do uzbrojenia odpowiednik w postaci Suchoj Su-25. Samolot Fairchild A-10 jest to pierwszy ameryka\u0144ski samolot, kt\u00f3ry zosta\u0142 zbudowany do spe\u0142nienia jednego celu \u2013 bezpo\u015bredniego wsparcia wojsk l\u0105dowych i zniszczenia broni pancernej przeciwnika. Wszystkie dotychczas u\u017cywane samoloty nie spe\u0142nia\u0142y postawionych przed nimi tego typu zada\u0144. Dotkliwie, lotnictwo ameryka\u0144skie przekona\u0142o si\u0119 o tym podczas wojny w Wietnamie.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-5119","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5119","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5119"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5119\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5713,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5119\/revisions\/5713"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5119"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5119"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5119"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Geneza konstrukcji Fairchild A-10.<\/h3>\n
Konkurs na samolot szturmowy.<\/h3>\n
Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy i konstrukcja Fairchild A-10.<\/h3>\n
Prototypy YA-10. 1972 rok.<\/h3>\n
Kontrakt na samoloty A-10. 1973 rok.<\/h3>\n
Nowy konkurs por\u00f3wnawczy A-10 z A-7 DRER. 1974 rok.<\/h3>\n
Produkcja samolot\u00f3w A-10.<\/h3>\n
Konstrukcja<\/h2>\n
Nap\u0119d samolotu A-10.<\/h3>\n
Uzbrojenie samolotu A-10.<\/h3>\n
Dane T-T Fairchild A-10:<\/h3>\n
Zestawienie<\/h2>\n