Wielozadaniowy Samolot Bojowy F-16 jest to jedno- lub dwumiejscowy, jednosilnikowy \u015bredniop\u0142at. Zbudowany zosta\u0142 w uk\u0142adzie klasycznym. Wielozadaniowy o zwi\u0119kszonych mo\u017cliwo\u015bciach walki\u00a0powietrznej i ataku na cele naziemne, tak\u017ce w nocy. Konstrukcja p\u0142atowca obliczona jest na wytrzymanie przeci\u0105\u017ce\u0144 +9g, -3g.<\/p>\n Skrzyd\u0142a s\u0105 o obrysie trapezowym, profil NACA 64A-204, skos kraw\u0119dzi natarcia 40 stopni, bez wznosu. Wyd\u0142u\u017cenie skrzyd\u0142a wynosi 3,2, powierzchnia skrzyd\u0142a 27,87\u00a0m2. Konstrukcja jest wielod\u017awigarowa, dwucz\u0119\u015bciowa, p\u00f3\u0142skorupowa, typu bezpiecznego zniszczenia. Sk\u0142ada si\u0119 z 11-d\u017awigar\u00f3w i 8-\u017ceber dzielonych, w\u00a0tym 4 wzmocnione, do kt\u00f3rych montowane s\u0105 w\u0119z\u0142y uzbrojenia. D\u017awigary rozpoczynaj\u0105 si\u0119 frezowanymi okuciami typu ko\u0142nierzowego s\u0142u\u017c\u0105cymi do\u00a0monta\u017cu skrzyde\u0142 do kad\u0142uba. Pokrycie skrzyde\u0142 wykonano z pojedynczych arkuszy blach. Wn\u0119trze skrzyd\u0142a wykorzystano na zbiorniki paliwa. Na\u00a0kraw\u0119dzi natarcia zamontowano klapy o konstrukcji przek\u0142adkowej z wype\u0142niaczem ulowym, o powierzchni obu 3,41 m2. Na kraw\u0119dzi sp\u0142ywu\u00a0zamontowano klapo-lotki, tak\u017ce o konstrukcji przek\u0142adkowej z wype\u0142niaczem ulowym. Zajmuj\u0105 one 80 % rozpi\u0119to\u015bci p\u0142ata i s\u0105 wzajemnie wymienne.\u00a0Obie cz\u0119\u015bci maj\u0105 powierzchni\u0119 2,91 m2.<\/p>\n Kad\u0142ub samolotu jest o konstrukcji modu\u0142owej, p\u00f3\u0142skorupowej, metalowej, typu bezpiecznego zniszczenia. Kad\u0142ub jest cz\u0119\u015bciowo typu no\u015bnego, dlatego\u00a0m\u00f3wi\u0105c o skrzyd\u0142ach pasmowych tej konstrukcji mamy na uwadze boczne cz\u0119\u015bci kad\u0142uba zdolne do wytwarzania si\u0142y no\u015bnej. Technologicznie\u00a0podzielona na 3-cz\u0119\u015bci i modu\u0142u wlotu powietrza. Przedni element mie\u015bci stacj\u0119 radiolokacyjn\u0105, kabin\u0119 pilota ( pilot\u00f3w ), przedni zbiornik\u00a0paliwa, dzia\u0142ko z b\u0119bnem amunicyjnym. \u015arodkowy modu\u0142 sk\u0142ada si\u0119 z 24 pod\u0142u\u017cnic i 8 wr\u0119g si\u0142owych. Do tego elementu mocowane jest podwozie\u00a0wraz z komorami podwozia. We wn\u0119trzu umieszczono tak\u017ce kana\u0142 powietrzny i zbiorniki paliwa, a na grzbiecie urz\u0105dzenie do pobierania paliwa w\u00a0locie. Tylna cz\u0119\u015b\u0107 kad\u0142uba to dwa boczne wysi\u0119gniki zako\u0144czone krokodylowymi klapami hamulcowymi, o max wychyleniu 60 stopni. Wysi\u0119gniki s\u0105\u00a0po\u0142\u0105czone ze s\u0105 g\u00f3r\u0105 nad silnikiem oraz uzupe\u0142nione wzmocnieniami dolnymi, do kt\u00f3rych mocowany jest tak\u017ce hak do l\u0105dowania.\u00a0Kabina typu szczelnego, klimatyzowana. Tablica rozdzielcza wyposa\u017cona w 3 ekrany ( monitory katodowe ) uzupe\u0142nione wska\u017anikiem\u00a0przeziernym. Tradycyjne przyrz\u0105dy zmniejszono do minimum i pe\u0142ni\u0105 rol\u0119 awaryjn\u0105. Pod tablic\u0105 rozdzielcz\u0105 umieszczono te elementy wyposa\u017cenia,\u00a0kt\u00f3re wymagaj\u0105 klimatyzowanych warunk\u00f3w. Fotel katapultowany firmy Aces II typu 0-0, odchylony o k\u0105t 30 stopni, dla lepszego znoszenia przez pilota\u00a0przeci\u0105\u017cenia. Oszklenie kabiny wykonano z jednego arkusza tworzywa, z 14-warstwowego poliw\u0119glanu. Owiewka unoszona jest w g\u00f3r\u0119 do ty\u0142u.\u00a0Oszklenie uzupe\u0142nia niedu\u017ce okno z ty\u0142u. Widoczno\u015b\u0107 w poziomie 360 stopni, w pionie 270 stopni jest bardzo dobra. W kabinie zamiast centralnego dr\u0105\u017cka\u00a0zamontowano na prawym pulpicie-pod\u0142okietniku joystick ( d\u017cojstik ).<\/p>\n Usterzenie samolotu jest klasyczne. Pionowe o skosie 45 stopni, powierzchni 5,09 m2, konstrukcja p\u00f3\u0142skorupowa 4-d\u017awigarowa. Pokrycie z kompozytu w\u0119glowego.\u00a0Kraw\u0119d\u017a natarcia o konstrukcji przek\u0142adkowej z wype\u0142niaczem ulowym. Ster kierunku przek\u0142adkowy-kompozytowy z wype\u0142niaczem ulowym, zawieszony\u00a0w trzech punktach i ma powierzchni\u0119 1,08 m2. W podstawie usterzenia zamontowano elementy sterowania sterem i cz\u0119\u015b\u0107 wyposa\u017cenia. Usterzenie\u00a0poziome p\u0142ytowe, trapezowe, z obci\u0119tymi ko\u0144c\u00f3wkami, o skosie 40 stopni i ujemnym wznosie 10 stopni. Konstrukcyjnie wykonany z jednego d\u017awigara\u00a0tytanowego i pomocniczego d\u017awigara duraluminiowego. Reszta to wype\u0142nienie kom\u00f3rkowe i pokrycie przek\u0142adkowe z kompozytu. Usterzenie poziome\u00a0jest wzajemnie przemienne. Rozpi\u0119to\u015b\u0107 usterzenia poziomego 5,60 m, a powierzchnia wi\u0119ksza ni\u017c w wersjach A\/B – 5,92 m2. Usterzenie\u00a0uzupe\u0142niaj\u0105 dwie kierownice aerodynamiczne o obrysie trapezowym, rozchylone na boki po 10 stopni. Konstrukcja kompozytowa z wype\u0142nieniem\u00a0kom\u00f3rkowym.<\/p>\n Podwozie tr\u00f3jpodporowe, z pojedynczymi ko\u0142ami, chowane do kad\u0142uba. Przednie na p\u00f3\u0142-widelcu, sterowane chowane do ty\u0142u. Wymiary 0,457 x\u00a00,145, o ci\u015bnieniu 2,07 \u2013 2,14 MPa. W podwoziu g\u0142\u00f3wnym hamulce tarczowe z uk\u0142adem przeciw po\u015blizgowym ( ABS ), chowane w prz\u00f3d z r\u00f3wnoczesnym\u00a0obrotem o 90 stopni, aby p\u0142asko przylega\u0142y do kana\u0142u powietrznego. Wymiary 0,705 x 0,222, o ci\u015bnieniu 1,45 \u2013 1,52 MPa. Amortyzatory\u00a0olejowo-gazowe w goleniach. Baza podwozia 4,00 m, rozstaw podwozia 2,36 m.<\/p>\n Podstawowym systemem ratunkowym lotnik\u00f3w jest fotel wyrzucany klasy 0-0 opracowany w po\u0142owie 70-lat. Nosi on oznaczenie Aces II.\u00a0Pierwszy raz zastosowano go w kwietniu 1978 roku, na samolocie pola walki A-10. Pocz\u0105tkowo by\u0142 produkowany przez firm\u0119 McDonnell Douglas, a od\u00a0listopada 1999 roku, jest wytwarzany przez BF Goodrich, kt\u00f3ry przej\u0105\u0142 lini\u0119 produkcyjn\u0105 od firmy Boeing, gdy ta w dniu 1.08.1997 roku, wch\u0142on\u0119\u0142a\u00a0firm\u0119 McDonnell Douglas.\u00a0Fotel pozwala na bezpieczne opuszczanie samolotu w przedziale pr\u0119dko\u015bci od 0 km\/h do 1 111,8 km\/h i od wysoko\u015bci 0 m do 15 240 m. Te\u00a0pozorne dok\u0142adno\u015bci wynikaj\u0105 z przelicze\u0144 miar anglosaski na uk\u0142ad SI. Po wystrzeleniu za prawid\u0142owe dzia\u0142anie odpowiada uk\u0142ad STAPAC, czyli\u00a0\u017cyroskopowy system stabilizacji. W sytuacji wystrzelania si\u0119 na ma\u0142ej wysoko\u015bci spadochron rozwija si\u0119 po 1,6 sekundach, a na du\u017cej po 6\u00a0sekundach od opuszczenia samolotu.<\/p>\n Nap\u0119dem jest jeden silnik Pratt & Whitney F-100 PW 229 IPE maksymalny ci\u0105g silnika wynosi 1 x 72,0 kN a z dopalaniem 1 x 129,4 kN.\u00a0Pierwsze ( pi\u0119\u0107 ) Polskich F-16 otrzyma\u0142y silniki wyprodukowane w zak\u0142adach P&W w Middletown. Pozosta\u0142e silniki zosta\u0142y zbudowane w Polsce\u00a0w WSK PZL-Rzesz\u00f3w S.A. Zak\u0142ad ten w dniu 11.03.2002 roku, wszed\u0142 w sk\u0142ad ameryka\u0144skiej korporacji UTC United Technologies zrzeszaj\u0105cej takie\u00a0firmy jak Pratt&Whitney, Hamilton Sundstrand, Carrier, Otis, czy Sikorsky. W dniu 28.09.2006 roku, pierwszy Polski F-16 z silnikiem z Rzeszowa\u00a0wykona\u0142 lot. Dodatkowo Polska zam\u00f3wi\u0142a 7 zapasowych silnik\u00f3w i du\u017cy pakiet cz\u0119\u015bci zamiennych do tych silnik\u00f3w. Do nap\u0119du samolot\u00f3w F-16 stosowa\u0107 mo\u017cna tak\u017ce inne silniki.<\/p>\n Dla cz\u0119\u015bci Polskich Jastrz\u0119bi zam\u00f3wiono zbiorniki nak\u0142adane na boczne cz\u0119\u015bci kad\u0142uba zwane konforemnymi CTF ( Conformal Fuel Tanks ) o\u00a0pojemno\u015bci 1 700 litr\u00f3w. Testy w locie F-16 z tymi zbiornikami rozpocz\u0119to w dniu 27.11.2002 roku, a w ich wyniku okaza\u0142o si\u0119, \u017ce w minimalny\u00a0spos\u00f3b wp\u0142ywaj\u0105 one na pogorszenie w\u0142a\u015bciwo\u015bci w locie. Ich monta\u017c i demonta\u017c trwa dwie godziny. S\u0105 one na sta\u0142e przypisane do konkretnego\u00a0samolotu i nie mo\u017cna ich wzajemnie zamienia\u0107.<\/p>\n Polskie samoloty F-16 wyposa\u017cono w Radar firmy Northrop Grumman APG-68 (V) 9. Pierwsz\u0105 tak\u0105 stacje radiolokacyjna (SR) zamontowano na greckim F-16 Block 52+ w kwietniu 2002 roku.\u00a0Stacja ta charakteryzuje si\u0119 5x wzrostem pami\u0119ci i 10x wzrostem pr\u0119dko\u015bci przetwarzania danych w stosunku do poprzedniej SR APG-68 (V) 8.\u00a0Nowa SR ma r\u00f3wnie\u017c o 33 % wi\u0119kszy zasi\u0119g wykrywania cel\u00f3w powietrznych. W trybie zwalczania cel\u00f3w powietrznych poza zasi\u0119giem wzroku SR\u00a0pozwala jednocze\u015bnie atakowa\u0107 4 cele powietrzne przeciwnika. W trybie tworzenia mapy terenu, dzi\u0119ki zastosowaniu technologii SAR ( Synthetic\u00a0Aperture Radar ), osi\u0105gni\u0119to rozdzielczo\u015b\u0107 rz\u0119du 0,6 m.<\/p>\n W obecnej dobie o warto\u015bci samolotu w coraz wi\u0119kszym stopniu decyduje jako\u015b\u0107 zainstalowanego na nim wyposa\u017cenie awioniki, kt\u00f3rego\u00a0sercem s\u0105 procesory i program w nich zawarty. Okre\u015blenie, \u017ce elektronika pomaga lata\u0107 jest grubym uproszczeniem. To prawda, i\u017c bez komputer\u00f3w\u00a0\u017caden my\u015bliwiec nie przelecia\u0142by nawet 100 metr\u00f3w. Ale podstaw\u0105 jest has\u0142o \u2013 \u201epierwszy widz\u0119, pierwszy strzelam i pierwszy zabijam\u201d.\u00a0Pierwszym elementem jest uk\u0142ad sterowania. W 70-latach XX wieku, szeroko rozpisywano si\u0119 na temat nowoczesnego systemu sterowania\u00a0samolotem General Dynamics F-16 Fighting Falcon. klasyczny dr\u0105\u017cek sterowy zosta\u0142 zast\u0105piony joystickiem wzi\u0119tym \u017cywcem z gier telewizyjnych i\u00a0komputerowych. Na dodatek pow\u0119drowa\u0142 ze \u015brodka na boczny prawy pulpit. Ale g\u0142\u00f3wna jego strona nowoczesno\u015bci miesi\u0142a si\u0119 we wn\u0119trzu, gdzie\u00a0tradycyjne ci\u0119gna, linki, popychacze zosta\u0142y zast\u0105pione przewodami elektrycznymi, procesorami, czujnikami i serwomechanizmami. Dzi\u0119ki nowej\u00a0technologii mo\u017cliwe by\u0142o nie tylko odci\u0105\u017cenie pilota w sterowaniu, ale przede wszystkim stworzenie samolotu aerodynamicznie niestabilnego, co\u00a0oznacza, \u017ce nieustannie elektronika czuwa nad po\u0142o\u017ceniem samolotu dokonuj\u0105c korekt kilkadziesi\u0105t razy na sekund\u0119. Elektronika czuwa nad tym,\u00a0aby samolot nie znalaz\u0142 si\u0119 w niebezpiecznym po\u0142o\u017ceniu z nieodpowiedni\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105. Aktywny system sterowania (fly-by-wire) pozwala\u00a0elektronice samolotu modyfikowa\u0107 decyzje pilota w spos\u00f3b dla niego niezauwa\u017calny. Komputery pok\u0142adowe raczej odgaduj\u0105 intencje cz\u0142owieka, ni\u017c\u00a0pozwalaj\u0105 mu na rzeczywiste regulowanie po\u0142o\u017cenia usterzenia. Dzi\u0119ki temu aerodynamicznie niestabilny, ale szybki i zwrotny samolot lata ca\u0142y\u00a0czas na granicy katastrofy, a mimo tego prowadzi si\u0119 go \u0142atwo. Przez trzydzie\u015bci lat sama filozofia sterowania F-16 nie uleg\u0142a zmianie.\u00a0Poprawiono natomiast mo\u017cliwo\u015bci systemu wgrywaj\u0105c nowsze oprogramowania, zwi\u0119kszono mo\u017cliwo\u015bci procesor\u00f3w i stale podnosi si\u0119 jego\u00a0niezawodno\u015b\u0107. Od serii Block 40 ca\u0142y ten proces ma charakter cyfrowy, to znaczy nie ma ju\u017c element\u00f3w analogowych. W najnowszych wersja\u00a0przewody elektryczne ust\u0105pi\u0142y miejsca \u015bwiat\u0142owodom. S\u0105 one tak\u017ce czterokrotnie zdublowane, co podnosi bezpiecze\u0144stwo. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 tak\u017ce o\u00a0tym, \u017ce zamiana tradycyjnego uk\u0142adu sterowania na nowy wp\u0142ywa na zmniejszenie masy w\u0142asnej p\u0142atowca.\u00a0Obecna generacja F-16, w tym tak\u017ce Polskie Jastrz\u0119bie wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 zintegrowan\u0105 awionik\u0105, a to oznacza, \u017ce wszystko po\u0142\u0105czone jest w\u00a0jeden wzajemnie zale\u017cny uk\u0142ad; system sterowania, system nawigacji, system uzbrojenia, system interfejsu z za\u0142og\u0105. Ca\u0142a awionika jest\u00a0po\u0142\u0105czona szynami danych; cztery MIL-STD 1553 B i dw\u00f3ch MIL-STD-1760 ( dostosowanych do \u201einteligentnych\u201d bomb ).\u00a0W uk\u0142adzie sterowania zamontowano cztery komputery. Pierwszy z nich to; Modular Mission Computer MMC 70000 (zajmuje si\u0119 "t\u0142umaczeniem"\u00a0polece\u0144 pilota na sygna\u0142y steruj\u0105ce dla samolotu, nawigacj\u0105, zarz\u0105dzaniem systemami broni i wy\u015bwietlaniem informacji na HUD. Wykonuje 155\u00a0milion\u00f3w operacji na sekund\u0119. ), Color Programmable Display Processor (zarz\u0105dza czterema wielofunkcyjnymi wy\u015bwietlaczami, kt\u00f3re zast\u0105pi\u0142y\u00a0tradycyjne zegary), Digital Flight Control Computer (steruje systemem fly-by-wire) oraz Common Data Entry Electronics Unit (obs\u0142uguje\u00a0"klawiatur\u0119" pilota). Inne istotne komputery to Advanced Identification Friend Or Foe (identyfikuje napotkane samoloty) i Electronic Warfare\u00a0(broni samolotu przed rakietami). Modular Mission Computer sk\u0142ada si\u0119 z kilku 32-bitowych procesor\u00f3w MIPSCO R3000 i ma do dyspozycji 60 MB\u00a0RAM-u. Naszpikowana elektronik\u0105 maszyna zyska\u0142a nieoficjalny przydomek "Elektryczny odrzutowiec" (Electric Jet). W systemach samolotu\u00a0wykorzystano j\u0119zyki oprogramowania; C++, Visual Basica, ADA, Joviala i j\u0119zyk maszynowy.\u00a0F-16 mo\u017ce przesy\u0142a\u0107 informacje zar\u00f3wno do innych samolot\u00f3w, jak i na stanowiska naziemne. Wszystko to dzi\u0119ki systemowi Data Link-16.\u00a0Urz\u0105dzenie korzysta z pasma UHF 969 \u2013 1 206 MHz i jest zgodna ze standardem NATO MIDS ( Multufunction Information Distribution Systems ).<\/p>\n W sk\u0142ad zespo\u0142\u00f3w awioniki wchodz\u0105; Zintegrowany system nawigacyjny GPS\/INS ( system nawigacji satelitarnej GPS ). F-16 nale\u017ca\u0142 do pierwszych maszyn bojowych w lotnictwie\u00a0USAF wyposa\u017conych w GPS.\u00a0System TACAN\/DME, system bliskiej nawigacji.\u00a0System MMR\/ILS, system l\u0105dowania.\u00a0Cyfrowy rejestrator wideo MDR-80 ( Mission Date Reconder ). Produkowany przez TECA Aerospace Technologies ma wymiary 14,9 x 12,2 x 16,2 cm\u00a0i wa\u017cy 3 kg. Zapisuje obraz ( MPEG-2 ), d\u017awi\u0119k i informacje pochodz\u0105ce z innych system\u00f3w samolotu. W wersji podstawowej wyposa\u017cony jest w\u00a0pami\u0119\u0107 o pojemno\u015bci 24 GB.\u00a0Radiowysoko\u015bciomierz AN\/APN-232 CARD ( Combined Altitude Radar Altimeter ). Jego dok\u0142adno\u015b\u0107 zale\u017cy od wysoko\u015bci i wynosi +\/- 2 stopy w\u00a0przedziale wysoko\u015bci od 0 do 100 st\u00f3p, +\/- 2 % w przedziale wysoko\u015bci od 100 do 5 000 st\u00f3p, +\/- 100 w przedziale wysoko\u015bci 5 000 do 10 000\u00a0st\u00f3p i 1 % powy\u017cej 10 000 st\u00f3p. 1 stopa = 0,3048 m.\u00a0Do identyfikacji statk\u00f3w powietrznych s\u0142u\u017cy transponder IFF APX-113.\u00a0\u0141\u0105czno\u015b\u0107 zapewniaj\u0105 dwie radiostacje Honeywell AN\/ARC-238. pracuj\u0105 one w dw\u00f3ch zakresach UHF i VHF. Ka\u017cda posiada dwa modu\u0142y\u00a0nadawczo-odbiorcze XM 6912 i XM 6913, uzupe\u0142nione panelem szyfruj\u0105cym Have Quick II.\u00a0Stacja ostrzegawcza ALR-56 M.\u00a0Na samolocie zabudowano zintegrowany system samoobrony, ostrzegaj\u0105cy o opromieniowaniu samolotu wi\u0105zk\u0105 radarow\u0105, laserow\u0105 lub promieniami\u00a0podczerwonymi, AN\/ALQ-211 (V) 4 AIDEWS ( Advanced Integruted Defens EW System, jego producent u\u017cywa obecnie nowej nazwy Suite of Integrated\u00a0RF Countermeasures ). W latach 1998 \u2013 2000 system przeszed\u0142 pr\u00f3by operacyjne, po kt\u00f3rych zacz\u0119to go montowa\u0107 na \u015bmig\u0142owcach Apache D b\u0119d\u0105cych\u00a0na wyposa\u017ceniu US Army. Do swoich samolot\u00f3w F-16 wybra\u0142 go tak\u017ce Chile i Oman. System AIDEWS \u015bci\u015ble wsp\u00f3\u0142pracuje z wyrzutnikami flar i dipoli\u00a0AN\/ALE-47 oraz holowanymi wabikami do obrony przed pociskami naprowadzanymi radiolokacyjnie AN\/ALE-50 AAED ( Advanced Airborne Expendable\u00a0Decoy ). Wabiki opracowane przez firm\u0119 Raytheon wojska USAF stosuj\u0105 na F-16 od 1996 roku, a montowane s\u0105 po dwa na wyrzutni-panelu kontrolnym (\u00a0louncher-controller ) poprzez specjalny pylon na ko\u0144c\u00f3wkach p\u0142at\u00f3w, przy kraw\u0119dzi sp\u0142ywu. Obecnie ( 2005 rok ) producent realizuje dziesi\u0105t\u0105\u00a0parti\u0119 zam\u00f3wie\u0144, po zako\u0144czeniu kt\u00f3rej liczba dostarczonych wabik\u00f3w wyniesie 23 365 sztuk. Systemy AN\/ALE-50 s\u0105 stosowane tak\u017ce na samolotach\u00a0B-1 B i F-18 E\/F.<\/p>\n Przygl\u0105daj\u0105c si\u0119 kolejnym generacjom F-16 ukrytym pod numerami Block … nie dostrzegamy wielu r\u00f3\u017cnic w aerodynamice, a to oznacza, \u017ce\u00a0zasadnicze zmiany dokonywa\u0142y si\u0119 we wn\u0119trzu i to w awionice. F-16 by\u0142 pierwszym samolotem dostosowanym do u\u017cycia "inteligentnych" system\u00f3w\u00a0bomb JDAM. Realizowany obecnie ( 2005 rok ) w USAF "upgrade" kilkuset starszych wersji F-16 sprowadza si\u0119 do wymiany g\u0142\u00f3wnego komputera,\u00a0zainstalowania zaawansowanych uk\u0142ad\u00f3w identyfikacji cel\u00f3w, unowocze\u015bnienia pok\u0142adowej magistrali danych oraz instalacji celownika na he\u0142mie\u00a0i elektronicznego sztucznego horyzontu. Cz\u0119\u015b\u0107 komponent\u00f3w to specjalnie zaprojektowane uk\u0142ady, ale sporo – i coraz wi\u0119cej – stanowi\u0105 dost\u0119pne\u00a0w sklepach podzespo\u0142y.<\/p>\n Tu dochodzimy do sprawy samego oprogramowania. Skoro tylko poprzez nowe oprogramowanie wzros\u0142a warto\u015b\u0107 bojowa wersji F-16 Block 40, to jak\u00a0b\u0119dzie w przysz\u0142o\u015bci wygl\u0105da\u0107 sprawa oprogramowania dla naszych samolot\u00f3w F-16? Czy uda nam si\u0119 uzyska\u0107 kody dost\u0119pu, czy ewentualnie b\u0119dziemy w\u00a0stanie sami opracowa\u0107 nowe programy? Jak si\u0119 okaza\u0142o, to Zjednoczone Emiraty Arabskie kupuj\u0105c F-16 Block 60, dosta\u0142y kody \u017ar\u00f3d\u0142owe do swoich\u00a0maszyn.<\/p>\n W tym miejscu ma\u0142a dygresja. ZEA i Izrael otrzyma\u0142y mo\u017cliwo\u015b\u0107 zakupu najnowocze\u015bniejszej wersji, Block 60 ( mocniejszy silnik,\u00a0wydajniejsze komputery, \u015bwiat\u0142owodowe magistrale, sprawniejsza stacja radarowa. Lecz z drugiej strony musimy pami\u0119ta\u0107, \u017ce oni stale walcz\u0105, o swoje \u017cycie w\u00a0prawdziwych dzia\u0142aniach bojowych. Nasze Jastrz\u0119bie spe\u0142niaj\u0105 WTT (wymagania taktyczno – techniczne) jakie postawi\u0142a strona Polska. Dlatego wszystko jest dobrze.<\/p>\n Nahe\u0142mowy system celowniczy (Joint Helmet-Mounted Cueing System – JHMCS), dzi\u0119ki kt\u00f3remu pilot b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 wybiera\u0107 cele dla rakiet, po\u00a0prostu patrz\u0105c na wrogi samolot, bez konieczno\u015bci nakierowywania dziobu w\u0142asnej maszyny. Og\u00f3lnie system zbli\u017cony do tego co ma MiG-29.\u00a0Wsp\u00f3\u0142pracuje on z k.p.r. kr\u00f3tkiego zasi\u0119gu kasy p-p AIM-9 X Sidewinder oraz z uzbrojeniem precyzyjnym, umo\u017cliwiaj\u0105cym niszczenie cel\u00f3w\u00a0naziemnych, przy wykorzystaniu SR oraz FLIR-a i kamery telewizyjnej zasobnika celowniczego. Do 2004 roku, firma Boeing dostarczy\u0142a ponad 1 500\u00a0zestaw\u00f3w wojskom lotniczym z 15 pa\u0144stw. System jest zintegrowany z samolotami F-16, F-15 i F-18.\u00a0W trakcie wykonywania nocnych misji Polscy piloci b\u0119d\u0105 mieli do dyspozycji gogle noktowizyjne ( Night Vision Goggles ) AN\/AVS-9 (V) 3. Od\u00a01992 roku, zak\u0142ady ITT dostarczy\u0142y ponad 13 000 gogli pod oznaczeniem producenta F4949, u\u017cytkownikom z 34 pa\u0144stw. W zale\u017cno\u015bci od rodzaju i typu\u00a0statku powietrznego producent oferuje 40 konfiguracji gogli. Pole widzenia AN\/AVS-9 wynosi 40 stopni, a ich masa si\u0119ga 550 gram.W kabinie wszystkie wy\u015bwietlacze s\u0105 kolorowe. W wersji Block 50 po\u0142owa by\u0142a monochromatyczna. "Oznaczanie r\u00f3\u017cnymi kolorami informacji na\u00a0wy\u015bwietlaczu pozwala pilotowi szybciej oceni\u0107 sytuacj\u0119" – m\u00f3wi major John Breazeale z 85. Dywizjonu Testowego US Air Force. Co ciekawe, w\u00a0przeciwie\u0144stwie do pecetowych wy\u015bwietlaczy LCD panele na my\u015bliwcach s\u0105 r\u00f3wnie czytelne w mroku, jak w \u015bwietle s\u0142o\u0144ca.Omawiaj\u0105c elementy wyposa\u017cenia optoelektronicznego Jastrz\u0119bi nale\u017cy wymieni\u0107 dwa podwieszane zasobniki. Pierwszy to produkowany przez\u00a0firm\u0119 Lockheed Sniper ATP ( Advanced Targeting Pod ). Ten zasobnik celowniczy o \u015brednicy 0,30 m i d\u0142ugo\u015bci 2,39 m , masie 181 kg sk\u0142ada si\u0119 z\u00a0FLIR trzeciej generacji, lasera, kt\u00f3ry pe\u0142ni rol\u0119 dalmierza i znacznika pod\u015bwietlania cel\u00f3w, kamery telewizyjnej CCD-TV. Pole widzenia wynosi\u00a04 stopnie, a w trybie zbli\u017cenia 1 stopie\u0144 i mo\u017ce odchyla\u0107 si\u0119 od + 35 stopni do \u2013155 stopni. Podwieszane pod kad\u0142ubem zasobniki z cyfrowym\u00a0systemem nawigacji i naprowadzania na cel LANTIRN. Takich urz\u0105dze\u0144 nie mia\u0142y jankeskie F-16 w czasie pierwszej wojny w Iraku, co by\u0142o\u00a0przyczyn\u0105 ich zaskakuj\u0105co s\u0142abej skuteczno\u015bci w trakcie misji bombowych.<\/p>\n PSP zakupi\u0142y tak\u017ce siedem zasobnik\u00f3w rozpoznawczych firmy Goodrich DB-110. Zasobnik umo\u017cliwia prowadzenie rozpoznania zar\u00f3wno w dzie\u0144 jak\u00a0i w nocy. Wyposa\u017cony w kamery z podw\u00f3jnie stabilizowanym teleskopem o zmiennej ogniskowej. Warto\u015bci nominalne to 279,4 cm i 139,7 cm dla\u00a0trybu pracy w podczerwieni. Pole widzenia wynosi 180 stopni, z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 zbli\u017cania w zakresie od 4 stopni do 28 stopni. Zasobnik pracuje w\u00a0zakresie pr\u0119dko\u015bci Ma-0,1 do Ma-1,6 i w przedziale wysoko\u015bci od 3 000 m do 24 384 m. Obraz z zasobnika mo\u017ce by\u0107 wy\u015bwietlany na panelu MFD w\u00a0kabinie samolotu, a tak\u017ce w czasie rzeczywistym do stanowiska naziemnego. Polska posiada dwa takie stanowiska. Zasobniki te stosowane s\u0105 w\u00a0lotnictwie RAF na samolotach Tornado, w lotnictwie japo\u0144skim na samolotach P-3 Orion. Pierwszy lot Jastrz\u0119bia z takim zasobnikiem odby\u0142 si\u0119 w\u00a0dniu 16.01.2007 roku, w Bazie Edwards.<\/p>\n Polskie F-16 zosta\u0142y pomalowane trzema odcieniami szaro\u015bci; FS 36118, FS 36270, FS 36375. Szachownice o wymiarach 0,30 x 0,30 m ( kolor\u00a0bia\u0142y FS 37875, czerwony FS 31350 ). Pow\u0142oka lakiernicza wykonana jest ze specjalnych farb Have Glass zmniejszaj\u0105cymi o 15 % skuteczn\u0105\u00a0powierzchni\u0119 odbicia.<\/p>\n Dzia\u0142ko M-61 A 1 Vulcan, 6-lufowe, kaliber 20 mm. Skonstruowane w 50-latach XX wieku i powszechnie u\u017cytkowane od 1959 rok. Wymiary; d\u0142ugo\u015b\u0107\u00a01,87 m, masa 120 kg, pr\u0119dko\u015b\u0107 pocz\u0105tkowa pocisku wynosi 1 040 m\/s, podstawowe naboje to burz\u0105ca-zapalaj\u0105ce PGU-28.<\/p>\n AIM-9 X Sidewinder. Wersja ta pierwsze testowe odpalenie mia\u0142a w 1999r., a produkcj\u0119 podj\u0119to w 2004r. Pasywnie naprowadzana g\u0142owica\u00a0kolejnej generacji, wsp\u00f3\u0142pracuje dzi\u0119ki systemowi HOBS ( High Off-Bore Sight ) z JHMCS. Pocisk korzysta z wyrzutni LAU-7 i LAU-12 X. Wymiary\u00a0pocisku; d\u0142ugo\u015b\u0107 3,0 m, \u015brednica 12,7 cm, rozpi\u0119to\u015b\u0107 przednich statecznik\u00f3w 35,31 cm, rozpi\u0119to\u015b\u0107 tylnych statecznik\u00f3w 44,45 cm, masa 85 kg.<\/p>\n AIM-120 C-5 AMRAAM. Pierwsze pociski dostarczono wojsku w 1988 roku, zast\u0119puj\u0105c pociski AIM-7 Sparrow. Wersja C jest produkowana od 1999 roku.\u00a0Sterowanie aktywne. Pocisk korzysta z wyrzutni LAU-129 E\/A. Wymiary; d\u0142ugo\u015b\u0107 3,65 m, \u015brednica 17,8 cm, rozpi\u0119to\u015b\u0107 przedniego usterzenia 44,5\u00a0cm, rozpi\u0119to\u015b\u0107 tylnego usterzenia 44,7 cm, masa 161,5 kg, masa g\u0142owicy bojowej 20,5 kg.<\/p>\n AGM-65 G 2 Maverick. Pierwsze testowe odpalanie pocisku nast\u0105pi\u0142o w 1972 roku i by\u0142 sterowany telewizyjnie. Wersja zakupiona przez Polsk\u0119\u00a0jest sterowana na podczerwie\u0144 jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 odmian tego pocisku. G\u0142owica pocisku FMK-135 B zawiera 135 kg materia\u0142u wybuchowego. Pocisk\u00a0korzysta z wyrzutni LAU-117. Wymiary pocisku; d\u0142ugo\u015b\u0107 2,49 m, \u015brednica 30,5 cm, rozpi\u0119to\u015b\u0107 usterzenia 72 cm, masa 304 kg.<\/p>\n AGM-154 C JSOW. Pierwsze odpalenie z F-16 nast\u0105pi\u0142o w 1996 roku, a produkcj\u0119 rozpocz\u0119to w 1999 roku. Jest to bomba szybuj\u0105ca, z nap\u0119dem lub bez,\u00a0naprowadzana za pomoc\u0105 GPS\/IMS. Wersja C posiada dodatkowo czujnik na podczerwie\u0144. Pocisk korzysta z wyrzutni BRU-55\/57. Zasi\u0119g pocisku bez\u00a0nap\u0119du; z wysoko\u015bci 1 524 m wynosi 22 km, z wysoko\u015bci 12 192 m zasi\u0119g wynosi 130 km. Zasi\u0119g z nap\u0119dem 290 km. Wymiary pocisku; d\u0142ugo\u015b\u0107 4,10\u00a0m, masa 475 kg.<\/p>\n Bomba Mk-82. d\u0142ugo\u015b\u0107 2,21 m, masa 227 kg.<\/p>\n Bomba Mk-84. d\u0142ugo\u015b\u0107 3,72 m, \u015brednica 45,7 cm, masa 907 kg. Materia\u0142 wybuchowy to tritonal, b\u0119d\u0105cy mieszank\u0105 trotylu 80 % i sproszkowanego\u00a0aluminium 20 %. Si\u0142a wybuchowa jest o 18 % wi\u0119ksza od czystego trotylu.<\/p>\n Bomby mog\u0105 by\u0107 wyposa\u017cone w JDAM, nak\u0142adk\u0119 ogonow\u0105 wyposa\u017con\u0105 w stateczniki oraz inercyjny system nawigacyjny po\u0142\u0105czony z GPS. Nak\u0142adki od\u00a01998r. produkuje firma Boeing. Czyni to bomby niezwykle precyzyjne. Dok\u0142adno\u015b\u0107 trafienia wynosi 14 m. Koszty s\u0105 znacznie ni\u017csze, bo taka\u00a0bomba kosztuje 21 000 $, a pocisk Maverck a\u017c 270 000 $. Bomby Mk-82 z nak\u0142adkami oznaczono GBU-38, a bomby Mk-84 oznaczono GBU-31.<\/p>\n GBU-22, GBU-24 Paveway III to zestawy sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 z laserowej g\u0142owicy i nasadki z czterema stabilizatorami, dla bomb Mk-82 i Mk-84.<\/p>\n Rozpi\u0119to\u015b\u0107 9,45 m. D\u0142ugo\u015b\u0107 15,03 m. Wysoko\u015b\u0107 5,09 m. Powierzchnia no\u015bna 27,90 m2. Masa w\u0142asna 8 870 kg. Masa maksymalna 19 185 kg. Masa \u0142adunku 5 435 kg. Paliwo 3 935 litr\u00f3w 2 570 kg. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 2,2 Ma. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 2 700 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna na wysoko\u015bci 0 m 1 472 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 320 m\/s. Pr\u0119dko\u015b\u0107 l\u0105dowania 230 km\/h. Zasi\u0119g maksymalny 4 472 km. Promie\u0144 dzia\u0142ania 530-800 km. Silnik Pratt & Whitney F-100-PW-229, ci\u0105g 1 x 72,0 kN bez dop, 1 x 129,4 kN z dop. Koszt eksploatacji na 1 godzin\u0119 lotu wynosi 43 000 z\u0142otych, w 2006 roku.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Wielozadaniowy Samolot Bojowy F-16 jest to jedno- lub dwumiejscowy, jednosilnikowy \u015bredniop\u0142at. Zbudowany zosta\u0142 w uk\u0142adzie klasycznym. Wielozadaniowy o zwi\u0119kszonych mo\u017cliwo\u015bciach walki\u00a0powietrznej i ataku na cele naziemne, tak\u017ce w nocy. Konstrukcja p\u0142atowca obliczona jest na wytrzymanie przeci\u0105\u017ce\u0144 +9g, -3g.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-5110","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5110","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5110"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5110\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5565,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5110\/revisions\/5565"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5110"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5110"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5110"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Konstrukcja F-16 C, D Advanced Block 52 + Jastrz\u0105b.<\/h3>\n
System ratunkowy dla pilota.<\/h3>\n
Silnik samolotu F-16.<\/h3>\n
Dodatkowe paliwo w zbiornikach konforemnych.<\/h3>\n
Radar.<\/h3>\n
Awionika.<\/h3>\n
Zasobniki rozpoznawcze.<\/h3>\n
Malowanie samolot\u00f3w Jastrz\u0105b.<\/h3>\n
Uzbrojenie.<\/h3>\n
Dane T-T F-16 C\/D Block 52+.\u00a0 2006 rok:<\/h3>\n