Po dobrym pocz\u0105tku zrobionym przez in\u017cyniera Frank Whittle, problemem nap\u0119du turboodrzutowego zaj\u0119\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wytw\u00f3rnia De Havilland, gdzie prace nad konstrukcj\u0105 silnika podj\u0105\u0142 major Frank Bernard Halford. Pomy\u015blne efekty jego pracy, sk\u0142oni\u0142y wytw\u00f3rni\u0119 do podj\u0119cia w 1941 roku, prac nad samolotem wed\u0142ug specyfikacji E.6\/41 na samolot do\u015bwiadczalno-my\u015bliwski. Projekt samolotu nap\u0119dzanego silnikiem Halford H.1 rozpocz\u0119to realizowa\u0107 w maju 1942 roku. Samolot nazwano D.H. 100 Vampire (Wampir). Pierwszy lot wykonano w dniu 20.09.1943 roku.<\/p>\n Silnik H.1 o ci\u0105gu 12 kN, by\u0142 w podobny do silnik\u00f3w Power Jeta, p\u00f3\u017aniejszego Rolls-Royce, Welland (nap\u0119d samolotu Meteor) z tym, \u017ce \u015brodkowa spr\u0119\u017carka silnika H.1 by\u0142a zasilana powietrzem bezpo\u015brednio z kana\u0142u wlotowego, podczas gdy w silnikach Rolls-Royce powietrze by\u0142o pobierane z tak zwanej komory wyr\u00f3wnawczej, bez efektu naporowego.<\/p>\n Konstruktor samolotu Ronald Eric Bishop, pragn\u0105c wykorzysta\u0107 do maksimum ci\u0105g silnika, do\u0142o\u017cy\u0142 wszelkich stara\u0144, aby kana\u0142y dolotowe i wylot by\u0142y maksymalnie kr\u00f3tkie. Efektem sta\u0142a si\u0119 bardzo charakterystyczna konstrukcja. Chwyty powietrza umieszczono w nasadach skrzyde\u0142. Oba kana\u0142y dolotowe \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 ze sob\u0105 tu\u017c przed silnikiem. Wylot silnika nast\u0119puje bez rury przed\u0142u\u017caj\u0105cej. Przy takim uk\u0142adzie, kad\u0142ub samolotu okaza\u0142 si\u0119 bardzo kr\u00f3tki. Wobec tego, usterzenie umieszczono na dw\u00f3ch belkach i w ten spos\u00f3b oddalono je od skrzyde\u0142.<\/p>\n Trzeci prototyp D.H. 100 Vampire ju\u017c by\u0142 uzbrojony. Wyposa\u017cono go w 4 dzia\u0142ka kalibru 20 mm.<\/p>\n Po przej\u015bciu pomy\u015blnie test\u00f3w, samolot D.H. 100 skierowano do produkcji seryjnej jako my\u015bliwiec Vampire F Mk.1 ( F.1 ), z silnikiem z now\u0105 nazwa Goblin, o ci\u0105gu 12 kN. Wyprodukowano 268 sztuk tej wersji. Od 41 egzemplarza silnik Goblin I zast\u0105piono Goblin II, o ci\u0105gu 14 kN, a od 51 egzemplarza samolot wyposa\u017cono w hermetyczn\u0105 kabin\u0119 pilota. Pierwszy samolot seryjny oblatano 20.06.1945 roku.<\/p>\n Wersja F Mk.1 – zbudowano tylko kilka sztuk. Wersja F Mk.2 – zbudowano tylko kilka sztuk. Wersja F Mk.3 – oblatany 4.11.1946 roku. Zmianie uleg\u0142 kszta\u0142t usterzenia pionowego z owalnego na trapezowy. Nie by\u0142o to jednak regu\u0142\u0105 i mo\u017cna spotka\u0107 p\u00f3\u017aniejsze wersje z usterzeniem o obrysie owalnym. Zbudowano 200 samolot\u00f3w, z czego 80 samolot\u00f3w dla Australii oznaczonych F Mk.30. Wersja FB Mk.5 – najliczniej produkowana wersja, 1 140 sztuk. Pierwszy egzemplarz zbudowano w 1948 roku. Samolot otrzyma\u0142 zmienione skrzyd\u0142a poprzez obci\u0119cie ko\u0144c\u00f3wek. Uzbrojenie z\u0142o\u017cone jest z 4 dzia\u0142ek kalibru 20 mm, 8 sztuk n.p.r. (ka\u017cdy o wadze 40 kg) lub 2 bomby o wadze po 450 kg. Wersja FB Mk.6 – wersja FB Mk.5 dla Szwajcarii i Szwecji. Wersja FB Mk.9 – zbudowano kilkana\u015bcie sztuk. Wersja NF Mk.10 – samolot wyposa\u017cono w stacj\u0119 radiolokacyjn\u0105 i zosta\u0142 przeznaczony do dzia\u0142a\u0144 w nocy. Stacja radiolokacyjna obni\u017cy\u0142a osi\u0105gi samolotu, ale jej zastosowanie rozszerzy\u0142o mo\u017cliwo\u015bci bojowe. Za\u0142oga jest dwuosobowa; pilot i operator. Wersja T (F) Mk.11 – szkolny, wyposa\u017cony w dwu osobow\u0105 kabin\u0119. Nap\u0119dzany silnikiem Goblin 35, o ci\u0105gu 1 x 1 586 kG. Produkowany dla RAF i na eksport; Nowa Zelandia, Norwegia, Szwecja, W\u0142ochy. Wersja FB Mk.20 Sea Vampire – przeznaczony dla Navy. Wersja F Mk.21 – zbudowano kilka sztuk. Wersja T Mk.22 – szkolny, wyposa\u017cony w dwu osobow\u0105 kabin\u0119. Wersja dla Navy. Wersja FB Mk.30 – wersja FB Mk.5 dla Australii. Wersja FB Mk.52 – by\u0142 eksportowany i produkowany na licencji we Francji pod nazw\u0105 Mistral ( FB Mk.53 ). Samolot ten eksportowano do W\u0142och, Indii i Szwajcarii. W Szwajcarii samoloty te u\u017cytkowano jeszcze w 80-latach. Wersja T Mk.55 – szkolny T Mk.11 produkowany z licencji we W\u0142oszech.<\/p>\n Samolot D.H. 100 by\u0142 produkowany na podstawie licencji w Australii, Francji (pod nazwa Mistral), Indiach, Szwajcarii i RFN. \u0141\u0105cznie zbudowano 3 268 egzemplarzy.<\/p>\n Oceniaj\u0105c samolot D.H. 100 nale\u017cy uzna\u0107 go z udany, szybki i zwrotny, cho\u0107 ma sk\u0142onno\u015b\u0107 do przeci\u0105gania i zaburzeniach stateczno\u015bci przy pr\u0119dko\u015bciach Ma-0,71-0,76.<\/p>\n W dniu 23.03.1948 roku, pilot John Kunningham na specjalnie przygotowanym samolocie D.H. 100 ustanowi\u0142 rekord \u015bwiatowy wysoko\u015bci wynikiem 18 119 m.<\/p>\n W lipcu 1948 roku, grupa 6-ciu samolot\u00f3w my\u015bliwskich D.H. 100 przelecia\u0142a przez Ocean Atlantycki z Kanady ( Hebryd\u00f3w ) do Anglii ( Lablador ), poprzez Islandi\u0119 i Grenlandi\u0119. By\u0142 to pierwszy przelot samolot\u00f3w odrzutowych przez Atlantyk.<\/p>\n W dniu 8.04.1949 roku, pilot John Derry na D.H. 100 przelecia\u0142 tras\u0119 Pary\u017c – Cann w czasie 45 minut.<\/p>\n Produkcja samolot\u00f3w D.H. 100 w Anglii trwa\u0142a do 1950 roku. W p\u00f3\u017aniejszym okresie na samolocie robiono testy silnika wyposa\u017conego w odwracacz ci\u0105gu. Dobieg samolotu z 800 – 1 000 m, zmniejszy\u0142 si\u0119 \u015brednio do 400 m. Uda\u0142o si\u0119 nawet uzyska\u0107 d\u0142ugo\u015b\u0107 zatrzymania zaledwie 270 m.<\/p>\n Powa\u017cn\u0105 rol\u0119 w\u00a0pracach nad samolotem D.H. 100 odegra\u0142 polski konstruktor in\u017cynier Stanis\u0142aw Prauss, kt\u00f3ry w trakcie drugiej wojny \u015bwiatowej pracowa\u0142 w Anglii.<\/p>\n Od 1946 roku, in\u017cynier Romuald Szukiewicz pracowa\u0142 w wytw\u00f3rni De Havilland w Christchurch. Zajmowa\u0142 on stanowisko starszego aerodynamik i bra\u0142 udzia\u0142 w pracach nad samolotem D.H. 100 w wersji dwumiejscowej.<\/p>\n Na samolotach D.H. 100 loty wykonywa\u0142 polski pilot do\u015bwiadczalny Janusz \u017burakowski. Na tych samolotach latali tak\u017ce inni polscy piloci, kt\u00f3ry pozostali w RAF i nie wr\u00f3cili do komunistycznej Polski.<\/p>\n De Havilland D.H. 100 Vampire FB Mk.6 nb J-1142 by\u0142 wyprodukowany w Szwajcarii w firmie Pilatus Aircraft na podstawie licencji. By\u0142 u\u017cywany przez Lotnictwo Wojskowe Szwajcarii. Po s\u0142u\u017cbie samolot zosta\u0142 zakonserwowany i pozosta\u0142 w magazynie. W 2010 roku, zosta\u0142 przekazany Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie.<\/p>\n Do Krakowa samolot Vampire FB Mk.6 nb J-1142 przywieziono na platformie samochodowej, cz\u0119\u015bciowo roz\u0142o\u017cony. Po ponownym zmontowaniu zosta\u0142 ustawiony w g\u0142\u00f3wnym hangarze muzeum. Podczas remontu hangaru muzeum (2018-2020) samolot Vampire FB Mk.6 nb J-1142 ustawiono na ekspozycji plenerowej i by\u0142 zabezpieczony przed deszczem, za pomoc\u0105 folii.<\/p>\n Samolot D.H. 100 to jednomiejscowy, jednosilnikowy samolot my\u015bliwski. \u015aredniop\u0142at. Zbudowany jest z metalu i drewna. Drewno w postaci sklejki zastosowano g\u0142\u00f3wnie w pokryciu kad\u0142uba i skrzyde\u0142. Tego typu technologia wynika\u0142a z trwania drugiej wojny \u015bwiatowej i trudno\u015bciami materia\u0142owymi.<\/p>\n Skrzyd\u0142a proste, trzycz\u0119\u015bciowe, o obrysie owalnym typowym dla konstrukcji z okresu drugiej wojny \u015bwiatowej. Wyposa\u017cono je w lotki i klapy. U nasady skrzyde\u0142, w centrop\u0142acie, umieszczono wloty powietrza. Maj\u0105 one przekr\u00f3j tr\u00f3jk\u0105tny i od strony kad\u0142uba samolotu dodano warg\u0119 uniemo\u017cliwiaj\u0105c\u0105 dostanie si\u0119 powietrza z warstwy przy\u015bciennej. Od wersji FB Mk.5 obci\u0119to ko\u0144c\u00f3wki skrzyde\u0142.<\/p>\n Kad\u0142ub samolotu jest bardzo kr\u00f3tki. Kabina pilota jest hermetyczna. Os\u0142ona kabiny wystaje z obrysu kad\u0142uba. Os\u0142ona sk\u0142ada si\u0119 z nieruchomego wiatrochronu i odsuwanej do ty\u0142u owiewki.<\/p>\n Usterzenie samolotu jest wsparte na dw\u00f3ch belkach. Pionowe pocz\u0105tkowo o obrysie owalnym, p\u00f3\u017aniej trapezowym. Poziome usterzenie zamontowano w po\u0142owie wysoko\u015bci usterzenia pionowego. Usterzenie jest klasyczne z podzia\u0142em na stery i stateczniki.<\/p>\n Podwozie tr\u00f3jpodporowe, z przednim podparciem. Wszystkie ko\u0142a pojedyncze. Przednie wysuni\u0119to maksymalnie do przodu. Chowane jest w ty\u0142 do kad\u0142uba. G\u0142\u00f3wne podwozie podparte jest na przej\u015bciu centrop\u0142ata ze skrzyd\u0142em i jest chowane w skrzyd\u0142a, nietypowo w kierunku ko\u0144c\u00f3w skrzyde\u0142.<\/p>\n Uzbrojenie samolotu jest z\u0142o\u017cone z 4 dzia\u0142ek kalibru 20 mm. Zapas amunicji wynosi 150 pocisk\u00f3w na jedn\u0105 armatk\u0119. Armatki umieszczono w dolnej, przedniej cz\u0119\u015bci kad\u0142uba. Samolot mo\u017ce by\u0107 uzbrojony w 8 rakiet niekierowanych 3-inch (60 lb). Alternatyw\u0105 s\u0105 dwie bomby o masie 225 kg.<\/p>\n Samoloty De Havilland D.H. 100 Vampire nie by\u0142y eksploatowane w Polsce.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Po dobrym pocz\u0105tku zrobionym przez in\u017cyniera Frank Whittle, problemem nap\u0119du turboodrzutowego zaj\u0119\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wytw\u00f3rnia De Havilland, gdzie prace nad konstrukcj\u0105 silnika podj\u0105\u0142 major Frank Bernard Halford. Pomy\u015blne efekty jego pracy, sk\u0142oni\u0142y wytw\u00f3rni\u0119 do podj\u0119cia w 1941 roku, prac nad samolotem wed\u0142ug specyfikacji E.6\/41 na samolot do\u015bwiadczalno-my\u015bliwski. Projekt samolotu nap\u0119dzanego silnikiem Halford H.1 rozpocz\u0119to realizowa\u0107 w maju 1942 roku. Samolot nazwano D.H. 100 Vampire (Wampir). Pierwszy lot wykonano w dniu 20.09.1943 roku.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-5090","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5090","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5090"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5090\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5722,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5090\/revisions\/5722"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5090"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5090"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5090"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Za\u0142o\u017cenia konstrukcji.<\/h3>\n
Wersje D.H. 100:<\/h3>\n
Udzia\u0142 Polak\u00f3w w pracach przy D.H. 100.<\/h3>\n
De Havilland D.H. 100 Vampire FB Mk.6 nb J-1142 w Muzeum w Krakowie.<\/h3>\n
Konstrukcja<\/h2>\n
Zestawienie<\/h2>\n