Cessna T-37 Tweet (oznaczony w firmie jako Model 318) to ma\u0142y, dwusilnikowy odrzutowiec, kt\u00f3ry lata\u0142 przez ponad 50 lat, jako g\u0142\u00f3wny samolot szkolno-treningowy Si\u0142 Powietrznych Stan\u00f3w Zjednoczonych (USAF). Samolot by\u0142 u\u017cywany tak\u017ce w innych pa\u0144stwach. Wariant szturmowy jest oznaczony Cessna A-37 Dragonfly, s\u0142u\u017cy\u0142 w roli lekkiego samolotu szturmowego, podczas wojny w Wietnamie. Cessna T-37 by\u0142 produkowany od 1955 roku do 1975 roku. Zbudowano 1 269 samolot\u00f3w Cessna T-37, r\u00f3\u017cnych wersji. Ostatni samolot z USAF wycofano w 2009 roku.<\/p>\n W pa\u0144stwach komunistycznych nie by\u0142o odpowiednika samolotu klasy Cessna T-37\/A-37.<\/p>\n Firma Cessna Aircraft Company w Wichita w stanie Kansas, przyst\u0105pi\u0142a do programu \u201eTX\u201d, kt\u00f3rego celem by\u0142 opracowanie samolot szkolno-treningowy z nap\u0119dem turboodrzutowym. Zgodnie z tendencj\u0105 40-lat, ucze\u0144 i instruktor siedzieli obok siebie, w poszerzonej kabinie. Samolot otrzyma\u0142 fabryczne oznaczenie \u201eModel 318\u201d.<\/p>\n Wiosn\u0105 1954 roku, USAF przyzna\u0142o firmie Cessna kontrakt na budow\u0119 trzech prototyp\u00f3w \u201eModelu 318\u201d i dodatkowo jeden samolot do pr\u00f3b statycznych. USAF oznaczy\u0142a samolot XT-37. Pierwszy lot odby\u0142 si\u0119 12 pa\u017adziernika 1954 roku.<\/p>\n Szeroki rozstaw podwozia g\u0142\u00f3wnego i sterowane przednie ko\u0142o sprawi\u0142y, \u017ce samolot by\u0142 \u0142atwy w obs\u0142udze na ziemi. Niskie podwozie pozwoli\u0142o unikn\u0105\u0107 konieczno\u015bci korzystania z drabin i pomost\u00f3w serwisowych. Samolot zosta\u0142 zaprojektowany tak, aby by\u0142 \u0142atwy w utrzymaniu. Na p\u0142atowc\u00f3w jest ponad 100 pokryw i drzwi dost\u0119pu. Do\u015bwiadczona za\u0142oga naziemna mog\u0142a wymieni\u0107 silnik w oko\u0142o 30 minut.<\/p>\n XT-37 jest wyposa\u017cony w dwa silniki turboodrzutowe Continental-Teledyne J69-T-9, czyli francuskie silniki Turbomeca Marbor\u00e9 budowane na licencji w USA, o ci\u0105gu 920 lbf (4,1 kN) ka\u017cdy. Silniki maj\u0105 tak\u0105 regulacj\u0119 obrot\u00f3w, \u017ce kiedy podczas l\u0105dowania, zasz\u0142a konieczno\u015b\u0107 odej\u015bcia na drugi kr\u0105g, mo\u017cna by\u0142o szybko zwi\u0119kszy\u0107 obroty turbiny (szpuli), czyli ci\u0105g silnik\u00f3w.<\/p>\n Masa samolotu XT-37 wynosi\u0142a 5 000 funt\u00f3w (2 300 kg). Testy wykaza\u0142y, \u017ce XT-37 mia\u0142 maksymaln\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 390 mil na godzin\u0119 (630 km \/ h) na wysoko\u015bci, z zasi\u0119giem 935 mil (1 505 km). Samolot mia\u0142 pu\u0142ap operacyjny 35 000 st\u00f3p (10 700 m). Ale kabina nie jest ci\u015bnieniowa, dlatego pu\u0142ap zosta\u0142 ograniczony do pu\u0142apu operacyjnego 25 000 st\u00f3p (7600 m), przez przepisy USAF.<\/p>\n Pierwszy prototyp rozbi\u0142 si\u0119 podczas test\u00f3w korkoci\u0105gu. Dlatego poprawiono przedni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kad\u0142uba i powi\u0119kszono usterzenie. Po tych modyfikacjach, USAF uzna\u0142o samolot za odpowiadaj\u0105cy potrzebom i zlecono produkcj\u0119 jako Cessna T-37 A. Samoloty seryjne nadal trudno wychodzi\u0142y z korkoci\u0105gu. Procedura wyprowadzania z korkoci\u0105g\u00f3w by\u0142a z\u0142o\u017cona, w por\u00f3wnaniu z wi\u0119kszo\u015bci\u0105 statk\u00f3w powietrznych.<\/p>\n Pierwsz\u0105 seri\u0119 produkcyjn\u0105 T-37 A uko\u0144czono we wrze\u015bniu 1955 roku, i przekazano do s\u0142u\u017cby. Cessna T-37 A by\u0142 bardzo ha\u0142a\u015bliwy, nawet jak na samoloty turboodrzutowe. Wlot powietrza emitowa\u0142y wysoki ha\u0142as, co by\u0142o powodem r\u00f3\u017cnych z\u0142o\u015bliwych okre\u015ble\u0144. Przyj\u0119\u0142a si\u0119 nazwa \u201eTweety Bird\u201d lub po prostu \u201eTweet\u201d. Przy obs\u0142udze samolotu Cessna T-37 A, obs\u0142uga naziemna obowi\u0105zkowo nosi\u0142a ochronniki s\u0142uchu. Zbudowano 444 samoloty Cessna T-37 A.<\/p>\n Kolejne samoloty T-37 B otrzyma\u0142y nowsze silniki J-69 T-25, kt\u00f3re maj\u0105 ci\u0105g wi\u0119kszy o 10 procent. W samolocie zamontowano lepsz\u0105 awionik\u0119. Zbudowano 552 samolot\u00f3w Cessna T-37 B.<\/p>\n Samoloty bardzo cz\u0119sto mia\u0142y kolizje z ptakami. Dochodzi\u0142o do awarii silnik\u00f3w lub rozbicia przedniej szyby. Dlatego podczas remont\u00f3w wymieniono przednie szyby na szyby wykonane z poliw\u0119glanu Lexan, o grubo\u015bci 0,5 cala (12,7 mm), kt\u00f3ra mog\u0142a wytrzyma\u0107 uderzenie 4 funta (1,8 kg) ptak poruszaj\u0105cy si\u0119 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 wzgl\u0119dn\u0105 288 mph (463 km\/h). Zamontowano tak\u017ce siatki na wlotach powietrza do silnik\u00f3w.<\/p>\n Wersje samolot\u00f3w Cessna T-37A i T-37B nie mia\u0142y wbudowanego uzbrojenia ani zaczep\u00f3w na uzbrojenie zewn\u0119trzne. W 1961 roku, firma Cessna opracowa\u0142a samolot, jako lekki szturmowiec. Ale nowy wariant Cessna T-37 C by\u0142 przeznaczony tylko na eksport. W samolocie wzmocniono skrzyd\u0142a, aby pod nimi zamontowa\u0107 zaczepy dla uzbrojenia lub dodatkowe zbiorniki paliwa. Na ko\u0144cach skrzyde\u0142 zamontowano zbiorniki na paliwo, ka\u017cdy o pojemno\u015bci 65 galon\u00f3w ameryka\u0144skich, czyli 245 litr\u00f3w. Dodano komputerowy celownik i kamer\u0119 rejestruj\u0105c\u0105 wyniki strzelania z broni pok\u0142adowej.<\/p>\n Zmiany spowodowa\u0142y wzrost masy samolotu Cessna T-37 C, o 650 kg (1 430 funt\u00f3w). Poniewa\u017c silniki nie zosta\u0142y zmodernizowane, zmniejszy\u0142o to pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymaln\u0105 do 595 km\/h (370 mph), chocia\u017c zbiorniki na ko\u0144c\u00f3wkach skrzyde\u0142 zwi\u0119kszy\u0142y maksymalny zasi\u0119g do 1 770 km (1 100 mil).<\/p>\n Samolot A-37 to samolot przeznaczony do zada\u0144 szturmowych, kt\u00f3ry dobrze sprawi\u0142 si\u0119 podczas wojny w Wietnamie. Samolot wszed\u0142 do produkcji w 1968 roku. Samolot otrzyma\u0142 mocniejsze silniki General Electric J-85 GE-17A, o ciagu 2 x 12,7 kN.<\/p>\n Wyprodukowano 577 samolot\u00f3w A-37 B, z\u00a0kt\u00f3rych 254 samolot\u00f3w Cessna A-37 B przekazano lotnictwu wojskowemu Republiki Wietnamu (Wietnamu Po\u0142udniowego). W\u00a01975 roku, dosz\u0142o do ataku Demokratycznej Republiki Wietnamu (Wietnam P\u00f3\u0142nocny) na Republik\u0119 Wietnamu (Wietnam Po\u0142udniowy). W\u00a0wyniku dzia\u0142a\u0144 wojennych dosz\u0142o do si\u0142owego zjednoczenia Wietnamu. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 zdobytych samolot\u00f3w Cessna A-37 B, zosta\u0142o wprowadzonych do s\u0142u\u017cby w\u00a0lotnictwie socjalistycznego Wietnamu. Samoloty zosta\u0142y nast\u0119pnie u\u017cyte w\u00a0dzia\u0142aniach wojennych w\u00a0Kampuczy (Kambod\u017ca).<\/p>\n Generalnie samoloty A-37 B powr\u00f3ci\u0142y do USA i zosta\u0142y wcielone do Gwardii Narodowej. Jednak wiele samolot\u00f3w Cessna A-37 B pozosta\u0142o w r\u0119kach komunist\u00f3w. Tak samo by\u0142o z samolotami Northrop F-5E Tiger II.<\/p>\n Komunistyczny Wietnam mia\u0142 coraz wi\u0119ksze trudno\u015bci w utrzymaniu samolot\u00f3w w zdatno\u015bci do lot\u00f3w. Komuni\u015bci zwr\u00f3cili si\u0119 o pomoc do CCCP. Po jednym samolocie Cessna A-37 B i Northrop F-5E Tiger II, przewieziono kolej\u0105 do Moskwy. Mo\u017cliwe, \u017ce tych samolot\u00f3w by\u0142o wi\u0119cej. Jednak rosjanie nie poradzili sobie z zamontowaniem rosyjskich zamiennik\u00f3w w samolotach. W 1977 roku, jeden samolot Cessna A-37 B i jeden samolot Northrop F-5E Tiger II, Wietnam wys\u0142a\u0142 drog\u0105 morsk\u0105 do Polski, z zadaniem zamontowania polskiego wyposa\u017cenia lotniczego w obu samolotach. Statek z samolotami przyp\u0142yn\u0105\u0142 do Gdyni, a dalej kolej\u0105 do Warszawy. Do Polski przyby\u0142a tak\u017ce grupa Wietnamczyk\u00f3w. Prace podj\u0105\u0142 Instytut Techniczny Wojsk Lotniczych. Zadanie nie zosta\u0142o wykonane. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce Polskie zamienniki nie pasuj\u0105 do ameryka\u0144skich p\u0142atowc\u00f3w. Na przyk\u0142ad Polskie akumulatory, o parametrach takich jak ameryka\u0144ski, by\u0142y dwa razy wi\u0119ksze i nie mie\u015bci\u0142y si\u0119 w p\u0142atowcach. R\u00f3wnie\u017c nie mo\u017cna by\u0142y zastosowa\u0107 broni strzeleckiej u\u017cywanej w samolotach PZL Lim-5. Architektura awioniki w samolotach ameryka\u0144skich by\u0142a zupe\u0142nie inna, a przede wszystkim zajmowa\u0142a mniej miejsca. Nawet nie by\u0142o odpowiednich zamiennik\u00f3w opon. R\u00f3wnie\u017c w ca\u0142ym obozie komunistycznym nie by\u0142o silnik\u00f3w turboodrzutowych, kt\u00f3re mog\u0142yby zasila\u0107 ameryka\u0144skie samoloty. W wyniku prowadzonych pr\u00f3b, oba samoloty zosta\u0142y powa\u017cnie zdekompletowane. Ekipa specjalist\u00f3w z Wietnamu wr\u00f3ci\u0142a do domu.<\/p>\n W Polsce na ameryka\u0144skich samolotach nie prowadzono \u017cadnych lot\u00f3w. Sko\u0144czy\u0142o si\u0119 na uruchomieniu silnik\u00f3w i ko\u0142owaniach. Samoloty przekazano z Instytutu Technicznego Wojsk Lotniczych do Instytutu Lotnictwa na Ok\u0119ciu. Samoloty pos\u0142u\u017cy\u0142 podpatrywaniu rozwi\u0105za\u0144, kt\u00f3re wykorzystano w Orliku, Irydzie i silniku K-15. Z pocz\u0105tkiem 90-latach, zdecydowano si\u0119 ameryka\u0144skie samoloty przekaza\u0107 do Muzeum Lotnictwa i Astronautyki w Krakowie. Obecnie Muzeum Lotnictwa Polskiego.<\/p>\n W\u00a02015\u00a0roku, eksponat samolotu Cessna A-37 B przeszed\u0142 proces konserwatorski i\u00a0otrzyma\u0142 malowanie samolotu z\u00a0520. Dywizjonu My\u015bliwskiego 74. Skrzyd\u0142a Taktycznego 4. Dywizji Powietrznej Wietnamskich Si\u0142 Powietrznych.<\/p>\n Samolot Cessna A-37 to samolot bojowy, ca\u0142kowicie metalowy, dwu-osobowy, zbudowany w uk\u0142adzie klasycznym.<\/p>\n Skrzyd\u0142a proste, o obrysie trapezowym, dwu-d\u017awigarowe. Zastosowano profil NACA 2418 u nasady i profil NACA 2412 na ko\u0144cu skrzyd\u0142a. Na skrzyd\u0142ach zamontowano lotki oraz klapy za-skrzyd\u0142owe, szczelinowe, poruszane hydrauliczne.<\/p>\n Kad\u0142ub samolotu na konstrukcj\u0119 p\u00f3\u0142skorupow\u0105. Kabina za\u0142ogi dwumiejscowa, z miejscami obok siebie. Kabina nie jest ci\u015bnieniowa. Fotele za\u0142ogi s\u0105 wyrzucane. Os\u0142ona kabiny jest otwierana do g\u00f3ry do ty\u0142u.<\/p>\n Usterzenie klasyczne w uk\u0142adzie krzy\u017cowym. Usterzenie pionowe konstrukcyjnie po\u0142\u0105czone z kad\u0142ubem samolotu, dodatkowo ma p\u0142etw\u0119 aerodynamiczn\u0105 (nap\u0142yw). Usterzenie poziome umieszczone jest w 1\/3 wysoko\u015bci usterzenia pionowego. Usterzenie jest z podzia\u0142em na stateczniki i stery. Stery maj\u0105 klapki wytwarzaj\u0105ce, ustawiane elektrycznie.<\/p>\n Podwozie samolotu jest tr\u00f3jpodporowe. Baza podwozia wynosi oko\u0142o 2,30 m. Rozstaw podwozia g\u0142\u00f3wnego jest bardzo du\u017cy i wynosi oko\u0142o 4,40 m. Wszystkie ko\u0142a s\u0105 pojedyncze. Chowanie podwozia i hamowanie k\u00f3\u0142 jest realizowane instalacj\u0105 hydrauliczn\u0105. Hamulce w ko\u0142ach g\u0142\u00f3wnych s\u0105 wielotarczowe. Przednie podwozie jest sterowane. Amortyzatory s\u0105 olejowo-powietrzne.<\/p>\n Samolot T-37 wyposa\u017cono jest w dwa silniki turboodrzutowe, jednoprzep\u0142ywowe Continental-Teledyne J-69 T-25, o ci\u0105gu 2 x 4,56 kN. Samolot A-37 wyposa\u017cony jest w dwa silniki turboodrzutowe, jednoprzep\u0142ywowe General Electric J-85 GE-17A, o ciagu 2 x 12,70 kN.<\/p>\n Paliwo umieszczono w kad\u0142ubie samolotu i w skrzyd\u0142ach. Zbiorniki wewn\u0105trz pokryto samouszczelniaj\u0105ce nie gum\u0105. Pojemno\u015b\u0107 ca\u0142kowita wynosi 1 170 litr\u00f3w. Zbiorniki na ko\u0144cach skrzyde\u0142 maj\u0105 pojemno\u015b\u0107 2 x 245 litr\u00f3w. Samoloty A-37 maj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 podwieszania dodatkowych zbiornik\u00f3w paliwowych pod skrzyd\u0142ami.<\/p>\n Za\u0142oga 2 osoby. Rozpi\u0119to\u015b\u0107 33 st\u00f3p 99,3 cali (12,581 m). D\u0142ugo\u015b\u0107 29 st\u00f3p 3 cale (8,92 m). Wysoko\u015b\u0107 9 st\u00f3p 2 cale (2,79 m). Powierzchnia skrzyd\u0142a 18,7 m2 (201 ft2). Wsp\u00f3\u0142czynnik proporcji skrzyd\u0142a 6,2: 1. Skrzyd\u0142o o profilu NACA 2418 u nasady, NACA 2412 na ko\u0144cu. Masa w\u0142asna 4056 funt\u00f3w (1 840 kg). Maksymalna masa startowa 6,574 funt\u00f3w (2 982 kg). Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy 2 turboodrzutowe Continental-Teledyne J-69 T-25 o ci\u0105gu 1,025 funta si\u0142y (4,56 kN) ka\u017cdy. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 425 mph (684 km\/h, 369 kn). Pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa: 360 mph (580 km\/h, 310 kn) na 35 000 st\u00f3p (11 000 m). Pr\u0119dko\u015b\u0107 przeci\u0105gni\u0119cia 85 mph (137 km\/h, 74 kn). Zasi\u0119g 1 500 km (810 mil). Pu\u0142ap 38 700 ft (11 800 m). Szybko\u015b\u0107 wznoszenia 3,370 st\u00f3p \/ min (17,1 m \/ s).<\/p>\n Rozpi\u0119to\u015b\u0107 11,71 m. D\u0142ugo\u015b\u0107 9,79 m. Wysoko\u015b\u0107 2,82 m. Powierzchnia no\u015bna 17,1 m2. Masa w\u0142asna 2 815 kg. Masa startowa 6 800 kg. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 770 km\/h. Pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 480 km\/h. Silniki General Electric J-85 GE-17A, o ciagu 2 x 12,7 kN.<\/p>\n W Polsce samoloty Cessna T-37\/A-37 nie by\u0142y u\u017cytkowane.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Cessna T-37 Tweet (oznaczony w firmie jako Model 318) to ma\u0142y, dwusilnikowy odrzutowiec, kt\u00f3ry lata\u0142 przez ponad 50 lat, jako g\u0142\u00f3wny samolot szkolno-treningowy Si\u0142 Powietrznych Stan\u00f3w Zjednoczonych (USAF). Samolot by\u0142 u\u017cywany tak\u017ce w innych pa\u0144stwach. Wariant szturmowy jest oznaczony Cessna A-37 Dragonfly, s\u0142u\u017cy\u0142 w roli lekkiego samolotu szturmowego, podczas wojny w Wietnamie. Cessna T-37 by\u0142 produkowany od 1955 roku do 1975 roku. Zbudowano 1 269 samolot\u00f3w Cessna T-37, r\u00f3\u017cnych wersji. Ostatni samolot z USAF wycofano w 2009 roku.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-5083","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5083","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5083"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5083\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5726,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5083\/revisions\/5726"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5083"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5083"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5083"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Program samolotu Cessna T-37.<\/h3>\n
Cessna A-37 Dragonfly.<\/h3>\n
Konstrukcja<\/h2>\n
Silniki.<\/h3>\n
Dane T-T Cessna T-37:<\/h3>\n
Dane T-T Cessna A-37:<\/h3>\n
Zestawienie<\/h2>\n