Construcciones Aeronauticas SA ( EDAS CASA ) C-295 M<\/strong><\/p>\n Polska<\/strong><\/p>\n Historia<\/strong><\/p>\n Samolot transportowy.<\/strong><\/p>\n W 70-tych latach XX wieku, spor\u0105 grup\u0119 opracowywanych nowych samolot\u00f3w stanowi\u0142y lekkie maszyny pasa\u017cersko-towarowe klasy STOL, czyli skr\u00f3conego startu i l\u0105dowania. Opracowano 14 konstrukcji w tym 9 z nap\u0119dem turbo\u015bmig\u0142owym. Do naszych czas\u00f3w pozosta\u0142 tylko An-28\/M-28 i CASA-212 Aviocar, kt\u00f3ry jest przodkiem samolotu CASA C-295. Sukces tej rodziny tkwi\u0142 w du\u017cej elastyczno\u015bci producenta, kt\u00f3ry nie ograniczy\u0142 si\u0119 tylko do jednej wersji. Od samego pocz\u0105tku firma CASA przygotowywa\u0142a swoje samoloty pod potrzeby zamawiaj\u0105cego. Dlatego historia samolotu transportowego CASA C-295 jest d\u0142uga i bogata. \u015aredniej wielko\u015bci pa\u0144stwo, jakim jest Hiszpania udowodni\u0142o, \u017ce jest w stanie budowa\u0107, na \u015bwiatowym poziome, lekkie samoloty transportowe, patrolowe, rozpoznawcze, ewakuacji medycznej i inne.<\/p>\n Pierwszym z rodziny by\u0142 samolot CASA C-212, u idei budowy, kt\u00f3rego by\u0142o stworzenie samolotu transportowego o w\u0142asno\u015bciach STOL. Prace nad maszyn\u0105 rozpocz\u0119to z ko\u0144cem 60-tych lat. W dniu 26.03.1971 roku, prototyp wykona\u0142 pierwszy lot. Drugi prototyp zosta\u0142 oblatany w dniu 23.10.1971 roku.<\/p>\n Opr\u00f3cz dw\u00f3ch prototyp\u00f3w ministerstwo lotnictwa Hiszpanii zam\u00f3wi\u0142o 8 maszyn przedseryjnych, z kt\u00f3rych pierwszy oblatano w dniu 17.11.1972 roku. Wojskowe oznaczenie samolotu to T-12. Samolot zabiera na pok\u0142ad 18 pasa\u017cer\u00f3w lub 16 skoczk\u00f3w spadochronowych lub 2 000 kg \u0142adunku. Samolot by\u0142 produkowany w zak\u0142adach w Getafe i w r\u00f3\u017cnych odmianach zakupi\u0142y go si\u0142y zbrojne Hiszpanii, Chile, Portugalii i Indonezji. To ostatnie pa\u0144stwo uczestniczy\u0142o w produkcji tych maszyn, jako podwykonawca. Pierwsze odmiany p\u0142atowca okre\u015blono jako C-212-100.<\/p>\n W 1979 roku, zbudowano odmian\u0119 samolotu CASA C-212-200, z mocniejszymi silnikami Garret-Airesearch TPE 331-10S, o mocy 2 x 671 kW, co znacznie poprawi\u0142o osi\u0105gi samolotu. Maksymalna masa startowa wynios\u0142a 8 000 kg.<\/p>\n W sierpniu 1984 roku, zbudowano odmian\u0119 samolotu CASA C-212-300. Samolot ma kad\u0142ub d\u0142u\u017cszy o 1,3 m. Skrzyd\u0142o wyd\u0142u\u017cono o 1,4 m. Wersja pasa\u017cerska dla 28 pasa\u017cer\u00f3w otrzyma\u0142a toalet\u0119 i kuchni\u0119.<\/p>\n W dniu 4.04.1997 roku, zosta\u0142a oblatana kolejna odmiana CASA C-212-400 z silnikami TPE 331-12JR i nowoczesnym kokpitem.<\/p>\n \u0141\u0105cznie zbudowano oko\u0142o 450 maszyn. Podstawowe dane samolotu C-212 (w zale\u017cno\u015bci od wersji); rozpi\u0119to\u015b\u0107 19,00 \u2013 20,40 m, d\u0142ugo\u015b\u0107 15,20 \u2013 16,50 m, wysoko\u015b\u0107 6,70 m, powierzchnia no\u015bna 40,0 \u2013 41,0 m kwadratowych, masa w\u0142asna 3 800 kg, masa maksymalna 8 400 kg, pu\u0142ap praktyczny 7 300 m, zasi\u0119g 1 400 – 1500 km.<\/p>\n Kolejnym udanym samolotem transportowym firmy CASA, zbudowanym wsp\u00f3lnie z Indonezj\u0105, sta\u0142a si\u0119 konstrukcja CN-235. St\u0105d oznaczenie CN; C to CASA, N to firma Nurtanio. Mimo du\u017cej odleg\u0142o\u015bci mi\u0119dzy obu krajami, wsp\u00f3\u0142praca zako\u0144czy\u0142a si\u0119 sukcesem. Prace zainicjowano w 1980 roku, a budow\u0119 prototyp\u00f3w (po jednym w ka\u017cdym z kraj\u00f3w) rozpocz\u0119to w maju 1981 roku. Hiszpa\u0144ski prototyp zosta\u0142 oblatany w dniu 11.11.1983 roku, a indonezyjski 30.12.1983 roku. Pierwszy seryjny CN-235 zosta\u0142 oblatany 19.08.1986 roku. Do dnia 1.03.1988 roku, z\u0142o\u017cono zam\u00f3wienie na 114 maszyn. Samolot tak\u017ce powsta\u0142 w wielu odmianach. Opr\u00f3cz Hiszpanii i Indonezji samoloty zam\u00f3wi\u0142y; Chile, Francja, RPA. Podobnie jak C-212, tak samo CN-235 mo\u017ce by\u0107 u\u017cytkowany z lotnisk z nawierzchni\u0105 gruntow\u0105.<\/p>\n Podstawowe dane samolotu CN-235; rozpi\u0119to\u015b\u0107 25,80 m, d\u0142ugo\u015b\u0107 21,30 m, wysoko\u015b\u0107 8,10 m, powierzchnia no\u015bna 59,0 m kwadratowych, masa samolotu pustego 8 500 kg, masa maksymalna 15 100 kg, pu\u0142ap praktyczny 8 100 m, zasi\u0119g maksymalny 4 000 km.<\/p>\n CASA -Nurtanio C-295. 2000 rok.<\/strong><\/p>\n Samolot CN-235 okaza\u0142 si\u0119 udan\u0105 konstrukcj\u0105, a to sk\u0142oni\u0142o firm\u0119 CASA do opracowania samolotu transportowego o wi\u0119kszym zasi\u0119gu i pojemno\u015bci. Wojska Hiszpanii ch\u0119tnie widzia\u0142yby samolot wype\u0142niaj\u0105cy luk\u0119 pomi\u0119dzy rodzimym CN-235 i ameryka\u0144skim Lockheed C-130 Hercules, kt\u00f3ry jest standardowym samolotem w NATO. Prace rozpocz\u0119to w listopadzie 1996 roku. Pierwsze oficjalne informacje, o nowym produkcie, pojawi\u0142y si\u0119 ju\u017c na salonie lotniczym w Pary\u017cu w 1997 roku. Za punkt wyj\u015bcia wzi\u0119to konstrukcj\u0119 i egzemplarz CN-235 M, kt\u00f3ry znacznie przebudowano. G\u0142\u00f3wna zmiana polega na wstawieniu sekcji kad\u0142uba o d\u0142ugo\u015bci 1,50 m przed skrzyd\u0142ami i tak\u017ce 1,50 metrowej za skrzyd\u0142ami. Prototypowy egzemplarz otrzyma\u0142 oznaczenie EC-295. Oznaczenie EC gdy\u017c samolot mia\u0142 by\u0107 produkowany w zak\u0142adach ENERA w Chile. Przebudowany samolot wystartowa\u0142 do pierwszego lotu w dniu 28.11.1997 roku. W czasie pr\u00f3b wykona\u0142 379 lot\u00f3w w czasie 801 godzin. Nast\u0119pnie oznaczenie zmieniono na C-295 M. Samolot stosunkowo szybko uzyska\u0142 wszystkie potrzebne \u015bwiadectwa, co pozwoli\u0142o firmie CASA oferowa\u0107 go wielu potencjalnym u\u017cytkownikom.<\/p>\n W 1999 roku, samolot C-295 uzyska\u0142 certyfikaty; hiszpa\u0144ski, francuski, ameryka\u0144ski. W 1999 roku, Hiszpania podpisa\u0142a umow\u0119 na dostarczenie wojsku hiszpa\u0144skiemu 10 samolot\u00f3w C-295. Produkcja seryjna ruszy\u0142a w 2000 roku, w zak\u0142adach CASA w Sewilli i w zak\u0142adach ENAER w Chile.<\/p>\n Uprzedzaj\u0105c fakty nadmienimy, \u017ce w wyniku podpisania kontraktu z Polsk\u0105, na zakup C-295 M, hiszpa\u0144ska firma przej\u0119\u0142a zak\u0142ad PZL Ok\u0119cie w Warszawie, gdzie podj\u0119to wytwarzanie niekt\u00f3rych podzespo\u0142\u00f3w do tych samolot\u00f3w.\u00a0Nieco p\u00f3\u017aniej powsta\u0142o centrum serwisowe i malarnia.<\/p>\n Pierwsze zbudowane C-295 M by\u0142y przebudowywanymi samolotami CN-235. Do 2008 roku, samoloty C-295 M znalaz\u0142y si\u0119 na wyposa\u017ceniu; Hiszpania 13 maszyn, Polska 12 maszyn, Jordania 2 maszyn, Brazylia 12 maszyn, Zjednoczone Emiraty Arabskie 4 maszyn, Chile 3 maszyn, Algieria 14 maszyn, Finlandia 2 maszyn, Portugalia 12 maszyn. Samolot C-295 M jest produkowany w dw\u00f3ch podstawowych wersjach; transportowej ( w r\u00f3\u017cnych konfiguracjach ) i patrolowej.<\/p>\n Przetarg na samoloty CASA C-295 M dla Polski.<\/strong><\/p>\n O potrzebie wyposa\u017cenia Polskiego Lotnictwa Wojskowego w nowoczesny samolot transportowy typu lekkiego, a w naszych warunkach \u015bredniego, zacz\u0119to g\u0142o\u015bno m\u00f3wi\u0107 w momencie przyst\u0105pienia Rzeczypospolitej Polski do NATO w 1999 roku. W\u00f3wczas to zobowi\u0105zali\u015bmy si\u0119 do modernizacji naszego lotnictwa do standard\u00f3w Zachodnich. Przede wszystkim m\u00f3wiono o znalezieniu nast\u0119pcy udanego samolotu transportowego typu Antonow An-26, kt\u00f3ry dzielnie s\u0142u\u017cy\u0142 w Polsce, ale si\u0119 jednak zestarza\u0142. Prowadzona w\u00f3wczas ich modernizacja, sz\u0142a tylko w kierunku przed\u0142u\u017cenia okresu ich u\u017cytkowania (resursu).<\/p>\n Przetarg rozpisano w 2001 roku. Do przetargu przyst\u0105pi\u0142y trzy firmy; Alenia Aerospazio z samolotem Lockheed Martin Alenia Tactical Transport Systems C-27 J Spartan, CASA z samolotem C-295 oraz producent ukrai\u0144ski ze zmodernizowanym do standard\u00f3w Zachodnich samolotem An-32 M-200. Wed\u0142ug organizator\u00f3w przetargu, jedynie oferta koncernu EADS-CASA (Construcciones Aeronauticas S.A.), posiada\u0142a stosowne certyfikaty, dokumentuj\u0105ce zgodno\u015b\u0107 z wymaganymi standardami. Dwie pozosta\u0142e oferty zosta\u0142y odrzucone. Trzeba przyzna\u0107, \u017ce przetarg ten nie wywo\u0142a\u0142 w Polsce takich napi\u0119\u0107, jak w przypadku innych konkurs\u00f3w. Panowa\u0142a w tym temacie du\u017ca zgodno\u015b\u0107. By\u0142y, co prawda g\u0142osy, \u017ce \u017caden samolot nie spe\u0142nia Polskich wymaga\u0144. Pretensje sz\u0142y w kierunku zbyt ma\u0142ego otworu za\u0142adunkowego i przekroju poprzecznego, a przez to kad\u0142ub nie mie\u015bci \u017cadnego klasycznego samochodu wojskowego. By\u0142a to prawda. Ale Antonow An-26 tak\u017ce nie mie\u015bci\u0142 zwyk\u0142ego samochodu, tylko ze sk\u0142adanym mi\u0119kkim dachem. Podobnie uczyniono w przypadku samolotu C-295 M.<\/p>\n W sierpniu 2002 roku, zosta\u0142 rozstrzygni\u0119ty przetarg na zakup \u015brednich (lekkich) samolot\u00f3w transportowych dla Wojskowego Lotnictwa. W dniu 28.08.2001 roku, kontrakt o warto\u015bci 212 milion\u00f3w USD ( 211,516,192 USD ) na dostaw\u0119 8 samolot\u00f3w zosta\u0142 podpisany. Umowa by\u0142a tak skonstruowana, \u017ce istnia\u0142a w niej opcji na kolejne 4 maszyny. By\u0142a to umowa powi\u0105zana z offsetem. Sygnatariuszami umowy byli \u00f3wczesny minister obrony narodowej Bronis\u0142aw Komorowski ze strony Rzeczypospolitej Polskiej oraz reprezentuj\u0105cy producenta Prezydent EADS-CASA Alberto Fernandez. Zgodnie z postanowieniami umowy, Polska mia\u0142a otrzyma\u0107 osiem samolot\u00f3w transportowych CASA C-295 M, przy czym przewidziano nast\u0119puj\u0105cy harmonogram dostaw maszyn: – 2003 rok \u2013 2 egz. – 2004 rok \u2013 3 egz. – 2005 rok \u2013 3 egz. Sp\u0142ata faktury za 8 samolot\u00f3w nast\u0105pi\u0142a w o\u015bmiu r\u00f3wnych ratach przez 4 lata.<\/p>\n Opr\u00f3cz dostawy samolot\u00f3w kontrakt przewidywa\u0142 szkolenie pilot\u00f3w i mechanik\u00f3w. Wyszkolenie obejmowa\u0142o 16 pilot\u00f3w, czyli 8 za\u0142\u00f3g i 30 ( pocz\u0105tkowo 15 ) os\u00f3b personelu naziemnego. Dw\u00f3ch pilot\u00f3w zosta\u0142o przeszkolonych do poziomu instruktora. W programie szkolenia znalaz\u0142o si\u0119 tak\u017ce prze\u0107wiczenie procedur uzupe\u0142niania paliwa w locie, mimo, \u017ce Polskie samoloty nie otrzyma\u0142y stosownych instalacji. Zgodnie z etatem 13 ELTr (Eskadra Lotnictwa Transportowego) na jeden samolot powinny przypada\u0107 dwie za\u0142ogi. Do tego poziomu wojsko dosz\u0142o w kolejnych latach.<\/p>\n W powi\u0105zanej z umow\u0105 dostawy, zawartej pomi\u0119dzy Skarbem Pa\u0144stwa Rzeczypospolitej, a EADS-CASA w sierpniu 2001 roku, umowie offsetowej, znalaz\u0142o si\u0119 12 zobowi\u0105za\u0144 offsetowych. Warto\u015b\u0107 pierwotnej umowy offsetowej wynosi\u0142a 212,04 mln USD. Zobowi\u0105zania zagranicznego dostawcy \u2013 koncernu EADS-CASA \u2013 mia\u0142y s\u0142u\u017cy\u0107 kompensacji poniesionych przez Polsk\u0119 koszt\u00f3w zwi\u0105zanych z zakupem samolot\u00f3w. Jednym z najwi\u0119kszych offsetobiorc\u00f3w (podmiotu, na rzecz, kt\u00f3rego zagraniczny dostawca realizuje zobowi\u0105zanie) by\u0142a sp\u00f3\u0142ka EADS-PZL Warszawa-Ok\u0119cie S.A. Z punktu widzenia u\u017cytkownika C-295 M, wa\u017cne by\u0142o zobowi\u0105zanie dotycz\u0105ce utworzenia w Polsce centrum serwisowania samolot\u00f3w.<\/p>\n Wybiegaj\u0105c nieco w prz\u00f3d, z wiedzy posiadanej przez ministerstwo gospodarki wynika\u0142o ( w 2005 roku ), \u017ce to zobowi\u0105zanie nie jest realizowane prawid\u0142owo. Za wcze\u015bnie by\u0142o jednak, m\u00f3wi\u0107 o nie wywi\u0105zywaniu si\u0119 koncernu EADS-CASA z zapis\u00f3w umowy, tym bardziej, \u017ce warto\u015b\u0107 niekt\u00f3rych, innych projekt\u00f3w realizowanych w ramach offsetu przekroczy\u0142a warto\u015b\u0107 zak\u0142adan\u0105, a koncern wypada\u0142 korzystnie w zestawieniu z innymi offsetodawcami. Generalnie na wype\u0142nienie wszystkich zapis\u00f3w umowy producent samolot\u00f3w mia\u0142 czas do 2011 roku \u2013 umowa zosta\u0142a zawarta na okres 10-letni. Jednak ministerstwo gospodarki wobec nieskuteczno\u015bci licznych, wystosowanych w przeci\u0105gu ostatnich lat monit\u00f3w, zareagowa\u0142o na sygna\u0142y o op\u00f3\u017anieniach w tworzeniu w Polsce centrum serwisowego i postanowi\u0142o spotka\u0107 si\u0119 z przedstawicielami EADS-CASA. W\u00f3wczas wiele si\u0119 wyja\u015bni\u0142o.<\/p>\n M\u00f3wi\u0105c o realizacji zobowi\u0105za\u0144 offsetowych nale\u017cy wspomnie\u0107 o r\u00f3\u017cnicy pomi\u0119dzy wykonaniem zobowi\u0105zania, a jego zaliczeniem przez ministra w\u0142a\u015bciwego do spraw gospodarki. Warunkiem zaliczenia zobowi\u0105zania jest pozytywny wynik ministerialnej kontroli realizacji, przeprowadzonej po z\u0142o\u017ceniu przez offsetodawc\u0119 stosownego wniosku.<\/p>\n Dostawa samolot\u00f3w CASA C-295 M do Polski.<\/strong><\/p>\n Pierwszy z zam\u00f3wionych przez Polsk\u0119 samolot\u00f3w C-295 M nb 011, zosta\u0142 przej\u0119ty przez Polak\u00f3w na terenie Hiszpanii, w dniu 1.08.2003 roku. Przez dwa tygodnie trwa\u0142o intensywne szkolenie Polskich za\u0142\u00f3g w powietrzu przez instruktor\u00f3w hiszpa\u0144skich. Pierwszych czterech pilot\u00f3w przeszkolonych, na nowy typ, wylata\u0142o na C-295 w Hiszpanii po 36 godzin. Szkolenie kolejnych za\u0142\u00f3g oraz technik\u00f3w by\u0142o kontynuowane ju\u017c w kraju. Samolot ten zosta\u0142 sprowadzony do Polski do Balic z Sewilli w dniu 15.08.2003 roku, w dniu \u015awi\u0119ta Wojska Polskiego. Dow\u00f3dc\u0105 za\u0142ogi by\u0142 mjr pil. Grzegorz Czerpak. Niebieskoszary transportowiec z szachownicami i numerem 011 na stateczniku jest pierwszym, kt\u00f3ry wszed\u0142 na wyposa\u017cenie 13 Eskadry Lotnictwa Transportowego.<\/p>\n Drugi C-295 M nb 012 mia\u0142 by\u0107 przej\u0119ty przez stron\u0119 Polsk\u0105 w dniu 18.08.2003 roku, ale z powodu niesprawno\u015bci jednego z silnik\u00f3w Pratt-Whitney Canada PW 127 G o mocy 2 x 1 944 kW ( 2 x 2 645 KM ), procedura zosta\u0142a op\u00f3\u017aniona do pocz\u0105tku wrze\u015bnia 2003 roku. Ostatecznie samolot przylecia\u0142 do Krakowa w dniu 8.09.2003 roku.<\/p>\n Kolejne trzy samoloty planowano dostarczy\u0107 do Krakowa w po\u0142owie 2004 roku, a ostatnie trzy w 2005 roku.<\/p>\n Tymczasem w po\u0142owie sierpnia 2003 roku, nie rozwi\u0105zana zosta\u0142a kwestia op\u0142at skarbowych WAT. Pierwszy samolot zaraz po przylocie do Krakowa zosta\u0142 zaplombowany do czasu uiszczenia przez MON podatku w wysoko\u015bci oko\u0142o 5 milion\u00f3w USD. No c\u00f3\u017c, kto\u015b nie zareagowa\u0142 w odpowiedni spos\u00f3b.<\/p>\n Do ko\u0144ca 2003 roku, samoloty by\u0142y intensywnie wykorzystywane do dalszego szkolenia za\u0142\u00f3g.<\/p>\n Nowe samoloty maj\u0105 maksymaln\u0105 mas\u0119 startow\u0105 ponad 23 tony, przy maksymalnej masie \u0142adunku p\u0142atnego 9 ton ( An-26 – ponad 6 ton ). W \u0142adowni mie\u015bci si\u0119 71 \u017co\u0142nierzy z wyposa\u017ceniem. Kabina \u0142adunkowa ma 12,7 m d\u0142ugo\u015bci, 2,36 m szeroko\u015bci i 1,9 m wysoko\u015bci i ( An-26 odpowiednio 11,5 m, 2,4 m i 1,9 m ). Og\u00f3lnie si\u0119 w\u00f3wczas ( 2003 rok ) m\u00f3wi\u0142o, \u017ce C-295 jest dwa razy lepszy od An-26, bo leci dwa razy dalej i zabiera dwa razy wi\u0119cej \u0142adunku.<\/p>\n Zasi\u0119g C-295 z \u0142adunkiem p\u0142atnym 8 ton wynosi oko\u0142o 2 200 km, co pozwala na lot do wi\u0119kszo\u015bci miejsc w Europie. Dla przyk\u0142adu – z Krakowa do Bagdadu ( Irak ) jest w linii prostej ok. 2 800 km. Maksymalny zasi\u0119g to wed\u0142ug danych producenta ponad 5 600 km, co przy pr\u0119dko\u015bci przelotowej 480 km\/h oznacza ponad 10 godzin lotu ( np. z Krakowa do Delhi w Indiach jest oko\u0142o 5 300 km ). Nowo\u015bci\u0105 na transportowych samolotach Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej ( obecnie 2009 rok: Si\u0142y Powietrzne ) s\u0105 systemy obrony – C-295 s\u0105 wyposa\u017cone w wyrzutniki flar i pu\u0142apek przeciwko pociskom przeciwlotniczym.<\/p>\n Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy C-295 M – Pratt&Whitney Canada PW127G ( stosowany m.in. w ATR 72 ). Sze\u015bcio-\u0142opatowe \u015bmig\u0142o Hamilton Standard 568F-5. Samoloty C-295 M s\u0105 przystosowane do korzystania z trawiastych pas\u00f3w startowych.<\/p>\n Z kronikarskiego obowi\u0105zku dopowiemy, i\u017c samolot nb 011 jest drugim C-295 M lataj\u0105cym z szachownic\u0105. Pierwszym by\u0142 de facto hiszpa\u0144ski samolot o numerze XT.21-02, kt\u00f3ry mia\u0142 na kad\u0142ubie szachownic\u0119 naklejon\u0105 na czas pokaz\u00f3w w Radomiu, w 2002 roku ( na skrzyd\u0142ach i stateczniku ).<\/p>\n W dniu 28.07.2005 roku, krakowska 13 ELTr otrzyma\u0142a ostatni z pierwszej serii o\u015bmiu zam\u00f3wionych samolot\u00f3w transportowych EDAS CASA C-295 M. Z tej okazji odby\u0142a si\u0119 uroczysto\u015b\u0107 z przekazaniem jednostce samolotu przez Ministra Obrony Narodowej. Samolot ten do Balic przylecia\u0142 w dniu 23.08.2005 roku.<\/p>\n Sp\u0142ata faktury za 8 samolot\u00f3w nast\u0105pi\u0142a w o\u015bmiu r\u00f3wnych ratach przez 4 lata. Dzi\u0119ki stabilnemu finansowaniu MON przez bud\u017cet Rzeczypospolitej Polski, sp\u0142ata by\u0142a regularna, a nawet minimalnie przed czasem. Zaowocowa\u0142o to szybszym dostarczaniem samolot\u00f3w do Polski. Korzystny kurs Polskiej waluty, Polskiego Z\u0142otego, pozwoli\u0142 zaoszcz\u0119dzi\u0107 kilka milion\u00f3w dolar\u00f3w. Wykorzystano je na doposa\u017cenie maszyn. Stosowny aneks podpisano w dniu 16.11.2004 roku. G\u0142\u00f3wn\u0105 uwag\u0119 zwr\u00f3cono na elementy samoobrony. G\u0142\u00f3wnie system ostrzegania przed promieniowaniem przeciwnika Indra ALR-300(V2)R. System ostrzegania przed odpalonymi rakietami przeciwlotniczymi EDAS AN\/AAR-60 MILD ( Missile Launch Detection System ). Cztery zestawy opancerzenia tytanowo-kompozytowego kabiny. Zestawy ewakuacji medycznej. Zestawy medyczne ( reanimacji i podtrzymania \u017cycia ). Systemy szybkiego za\u0142adunku i zrzutu w locie. Dla wszystkich Polskich samolot\u00f3w C-295 M, przewidziano transponder systemu IFF typu Raytheon APX-100. Po osiem wyrzutnik\u00f3w pu\u0142apek termicznych i radiolokacyjnych BAE Systems AN\/ALE-47. Pierwszy samolot z takim dodatkowym sprz\u0119tem powsta\u0142 podczas przegl\u0105du gwarancyjnego w Hiszpanii.<\/p>\n Samoloty otrzyma\u0142y jednolite jasnoniebiesko-szare malowanie i numery boczne od 011 do 018 ( w kilku przypadkach odpowiadaj\u0105 one numerom fabrycznym ).<\/p>\n Wobec potrzeb Si\u0142 Powietrznych, zaanga\u017cowanych w realizacj\u0119 zada\u0144 zwi\u0105zanych z przebywaniem Polskich Kontyngent\u00f3w Wojskowych poza granicami kraju ( g\u0142\u00f3wnie Irak, Afganistan i Ba\u0142kany ), strona Polska zadecydowa\u0142a w grudniu 2006 roku, o zwi\u0119kszeniu stanu posiadania samolot\u00f3w C-295 M. W dniu 22.12.2006 roku, podpisano stosowny aneks. Samoloty, kt\u00f3re otrzyma\u0142y nb 019 i 020, dotar\u0142y do 13 ELTr w sierpniu i wrze\u015bniu 2007 roku. Od tego czasu krakowska eskadra by\u0142a u\u017cytkownikiem 10 samolot\u00f3w C-295 M.<\/p>\n W pa\u017adzierniku 2007 roku, podpisano kolejny aneks do umowy pierwotnej, kt\u00f3ry dotyczy\u0142 zakupu dw\u00f3ch samolot\u00f3w wraz z pakietem dodatkowego wyposa\u017cenia i cz\u0119\u015bci zamiennych. Sytuacji sprzyja\u0142 korzystny kurs Polskiej waluty. Ale na tym nie koniec. Wykorzystuj\u0105c mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozszerzenia zawartej umowy, w sierpniu 2001 roku, podpisywano aneksy, w ramach kt\u00f3rych zwi\u0119kszano przedmiot umowy o dalsze elementy wyposa\u017cenia samolotu. Zwi\u0119kszenie przedmiotu umowy dostawy skutkowa\u0142o podpisaniem 19.02.2007 roku, pierwszego aneksu do umowy offsetowej, podwy\u017cszaj\u0105cego jej warto\u015b\u0107 o 94,32 mln USD. Aneks wi\u0105za\u0142 si\u0119 z kolejnymi 12 zobowi\u0105zaniami offsetowymi. Cztery z nich dotyczy\u0142y sp\u00f3\u0142ki ETC-PZL Aerospace Industries Sp. z o.o. By\u0142a ona zwi\u0105zana z: produkcj\u0105 urz\u0105dze\u0144 do treningu procedur katapultowania, u\u017cywanych w Wojskowym Instytucie Medycyny Lotniczej, d\u0119bli\u0144skiej \u201eSzkole Orl\u0105t\u201d czy 31 Bazie Lotniczej w Krzesinach (urz\u0105dzenie przeznaczone do szkolenia pilot\u00f3w F-16).<\/p>\n Kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej, 30.10.2007 roku, po raz kolejny rozszerzono pierwotn\u0105 umow\u0119 dotycz\u0105c\u0105 zakupu samolot\u00f3w C-295 M: podsekretarz stanu w MON Bart\u0142omiej Grabski z\u0142o\u017cy\u0142 podpis pod dokumentem \u2013 Aneksem nr 13 \u2013 dotycz\u0105cym zakupu kolejnych dw\u00f3ch maszyn wraz z du\u017cym pakietem wyposa\u017cenia dodatkowego i cz\u0119\u015bci zamiennych.<\/p>\n Po kilkuletnim okresie intensywnej eksploatacji samolot\u00f3w przez Si\u0142y Powietrzne wystawiono im pozytywn\u0105 ocen\u0119 \u2013 z powodzeniem umo\u017cliwia\u0142y realizacj\u0119 zada\u0144 zwi\u0105zanych z zaopatrywaniem Polskich oraz sojuszniczych oddzia\u0142\u00f3w, zaanga\u017cowanych w mi\u0119dzynarodowe misje w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata. Wobec tego postanowiono zwi\u0119kszy\u0107 ich liczb\u0119 do 12. W spotkaniu, podczas kt\u00f3rego dosz\u0142o do podpisania aneksu uczestniczyli Prezydent EADS-PZL Jose Leal, Ambasador Hiszpanii w Polsce Rafael Mendivil, Attache Wojskowy Ambasady Hiszpanii w Polsce p\u0142k Carlos Hernando Guttieres, Aleksandra Dyka z Departamentu Program\u00f3w Offsetowych Ministerstwa Gospodarki, dow\u00f3dca Si\u0142 Powietrznych gen. broni pil. Andrzej B\u0142asik oraz dyrektor Departamentu Zaopatrywania Si\u0142 Zbrojnych gen. bryg. S\u0142awomir Szczepaniak. Aneks zak\u0142ada\u0142 tak\u017ce przeszkolenie kolejnych Polskich za\u0142\u00f3g.<\/p>\n Cztery kolejne samoloty CASA C-295 M zosta\u0142y pomalowane na jednolity kolor szary.<\/p>\n Aby jednak dosz\u0142o do realizacji dostaw, konieczne by\u0142o podpisanie w ci\u0105gu 60 dni, Aneksu nr 2 do pierwotnej umowy offsetowej pomi\u0119dzy Skarbem Pa\u0144stwa a producentem, koncernem EADS-CASA. Dokument taki w dniu 21.12.2007 roku, podpisali ze strony Skarbu Pa\u0144stwa minister gospodarki, wicepremier Waldemar Pawlak, a ze strony producenta wiceprezes ds. offsetu Gabriel Alonso. Aneks podwy\u017cszy\u0142 warto\u015b\u0107 umowy offsetowej o 78,70 mln USD i obecnie jej warto\u015b\u0107 wynios\u0142a 385,58 mln USD. Zgodnie z zapisami Aneksu nr 13, dwa samoloty CASA C-295 M pojawi\u0142y si\u0119 w Polsce jesieni\u0105 2008 roku.<\/p>\n Eksploatacja samolot\u00f3w CASA C-295 M w Polsce.<\/strong><\/p>\n Jednym z g\u0142\u00f3wnych zada\u0144, by\u0142o utrzymywanie wahad\u0142owej komunikacji pomi\u0119dzy Rzeczypospolit\u0105 Polsk\u0105, a stacjonuj\u0105cym w Iraku Polskim Kontyngentem Wojskowym. Przypomnijmy, \u017ce w sierpniu 2003 roku, w rejon irackiej misji stabilizacyjnej, skierowano 2 500 \u017co\u0142nierzy \u2013 przed Polskim lotnictwem transportowym pojawi\u0142o si\u0119 wi\u0119c nie lada wyzwanie dotycz\u0105ce zabezpieczenia aprowizacji kontyngentu.<\/p>\n Jak wygl\u0105da\u0142 taki lot? O tym jak niebezpieczne by\u0142y to loty, to powiemy, \u017ce Polskie za\u0142ogi lata\u0142y tam w kamizelkach kuloodpornych i z osobist\u0105 broni\u0105, ale bez spadochron\u00f3w. Z Balic samolot lecia\u0142 do Starachowic. Tamtejsze lotnisko, w\u00f3wczas 3 Baza Lotnicza, wchodzi\u0142a w struktury 3 Brygady Lotnictwa Transportowego. Lotnisko mia\u0142o zaplecze logistyczne do obs\u0142ugi lot\u00f3w zagranicznych. Drugim powodem by\u0142a blisko\u015b\u0107 jednostek wojskowych, kt\u00f3re mia\u0142y swoich \u017co\u0142nierzy na misjach. Po za\u0142adunku i odprawie celnej, Polski transportowiec lecia\u0142 nad Ukrain\u0105 i Mo\u0142dawi\u0105, ewentualnie Ba\u0142kanami. Potem nad Morzem Czarnym. Samolot l\u0105dowa\u0142 w Baku, stolicy Azerbejd\u017canu. Tu by\u0142o mi\u0119dzyl\u0105dowanie. Po starcie z Baku lot prowadzi\u0142 nad Morzem Kaspijskim i Turkmenistanem. Dalej s\u0105 G\u00f3ry Afganistanu i lotniska w Kabulu lub Bagram. Czasami samoloty lecia\u0142y do Sharana, gdzie by\u0142a Polska Grupa Bojowa. By\u0142o tam prymitywne lotnisko. Zbudowane na kamienistej p\u0142aszczy\u017anie, 2 500 m npm. DS (RWY) mia\u0142o 1 400 m, a szeroko\u015b\u0107 tylko 18 m, gdy rozpi\u0119to\u015b\u0107 C-295 wynosi prawie 26 m. Wszystkie loty do Afganistanu wykonywano w dzie\u0144. Po zmroku by\u0142 zakaz lot\u00f3w.<\/p>\n Loty do Iraku tak\u017ce by\u0142y niebezpieczne. Je\u015bli samolot przewozi\u0142 ponad 5 000 kg \u0142adunku mi\u0119dzyl\u0105dowanie odbywa\u0142o si\u0119 w Turcji, lotnisko Ankara lub Trabzon.<\/p>\n Polskie C-295 M wykonywa\u0142 tak\u017ce inne rekordowe loty. W styczniu 2007 roku, samoloty przewioz\u0142y nielegalnych emigrant\u00f3w do Wietnamu przez Afganistan i Indie.<\/p>\n Pochwa\u0142y dla samolotu nie zmieni\u0142y jednak faktu, \u017ce jest to samolot stosunkowo wolny, g\u0142o\u015bny i nale\u017cy do mniejszych transportowc\u00f3w, a Rzeczypospolita Polska wykorzystuje go jak samolot strategiczny. Tym bardziej du\u017ce uznanie mam dla lotnik\u00f3w tych maszyny. Lot do Afganistanu mo\u017ce trwa\u0107 ponad 13 godzin. Zgodnie z procedur\u0105 pilotowi nale\u017cy si\u0119 przerwa minimum 24 godziny, co nie zawsze by\u0142o mo\u017cliwe.<\/p>\n W 2005 roku, dzi\u0119ki ogromnemu zapotrzebowaniu na loty transportowe, samoloty C-295 M swoim rocznym nalotem znacznie przekraczaj\u0105 \u015bredni\u0105 w Si\u0142ach Powietrznych. Rekordzi\u015bci osi\u0105gn\u0119li 400 godzin lotu w roku. W tym czasie na stanie 13 ELTr by\u0142o 10 samolot\u00f3w An-26, kilka 18-miejscowych M 28 Bryza, kilka An-2, ratowniczy \u015bmig\u0142owiec Mi-8 RL oraz kilka \u015bmig\u0142owc\u00f3w Mi-2. W 2006 roku, nalot C-295 M przekroczy\u0142 6 300 godzin. Przegl\u0105dy okresowe samolot\u00f3w wykonywane by\u0142y\/s\u0105 w Balicach.<\/p>\n Nie mo\u017cna nie wspomnie\u0107 o planowanym wykorzystywaniu C-295 M dla desantu pododdzia\u0142\u00f3w 6 Brygady Desantowo Szturmowej. Plany dostosowania samolot\u00f3w do sprz\u0119tu spadochronowego eksploatowanego w Polsce nie zosta\u0142y zrealizowane do ko\u0144ca, a to z prostego powodu. Decyzj\u0105 dow\u00f3dc\u00f3w, na potrzeby desantu skoczk\u00f3w spadochronowych zacz\u0119to wykorzystywa\u0107 mniejsze M-28.<\/p>\n Eksploatacja C-295 M. 2007 rok.<\/strong><\/p>\n Do listopada 2007 roku, 13 ELTr by\u0142a jedyn\u0105 transportow\u0105 jednostk\u0105 w Polsce. W\u0142a\u015bnie w listopadzie 2007 roku, powo\u0142ano do \u017cycia 14 ELTr stacjonuj\u0105c\u0105 na lotnisku w Powidzu. Wszystkie C-295 M, s\u0105 nadal eksploatowane w Balicach. Nalot dzieli si\u0119 na szkoleniowy i dyspozycyjny. W lotach dyspozycyjnych mamy z kolei podzia\u0142 na nalot us\u0142ugowy, operacyjny i na potrzeby w\u0142asne. Polskie C-295 M wykonuj\u0105 g\u0142\u00f3wnie tylko loty szkolne i operacyjne. Loty szkolne stanowi\u0105 oko\u0142o 30 % ca\u0142ego nalotu. Jest to stosunkowo du\u017co. Wynika to z braku symulator\u00f3w, kt\u00f3rych CASA jeszcze nie opracowa\u0142a i ca\u0142e szkolenie pilot\u00f3w musimy prowadzi\u0107 na samolotach. Innego samolotu kt\u00f3ry by\u0142by zbli\u017cony pilota\u017cowo do C-295 M nie posiadamy. Eksploatacja samolot\u00f3w jest tak intensywna, \u017ce w pa\u017adzierniku ju\u017c wykonano 100 % planowanych przelot\u00f3w. Plan zak\u0142ada\u0142 3 500 godzin w powietrzu. W tym czasie samoloty An-26 przebywa\u0142a w powietrzu tylko 750 godzin.<\/p>\n Ewidencja samolot\u00f3w w 13 ELTr na dzie\u0144 30.09.2007 roku.<\/strong><\/p>\n Katastrofa C-295 M. 2008 rok.<\/strong><\/p>\n W dniu 23.01.2008 roku, jeden z samolot\u00f3w ( nb 019 ) uleg\u0142 katastrofie w pobli\u017cu Miros\u0142awca, podczas podchodzenia do l\u0105dowania. W katastrofie zgin\u0119\u0142o w niej 20 \u017co\u0142nierzy Si\u0142 Powietrznych, maszyna zosta\u0142a zniszczona. Tragedia jest opisana w osobnym artykule.<\/p>\n Szkolenie z zakresu Walki Radio-Elektronicznej za\u0142\u00f3g samolot\u00f3w C-295 M.<\/strong><\/p>\n W 3. Brygadzie Lotnictwa Transportowego ( 3. BLTr ) w Powidzu w dniach 26-27.06.2008r. odby\u0142o si\u0119 szkolenie z zakresu Walki Elektronicznej samolotu C-295 M. W szkoleniu, kt\u00f3re zorganizowa\u0142a sekcja rozpoznawcza 3. BLTr uczestniczyli: przedstawiciel Zarz\u0105du A-2 Dow\u00f3dztwa Si\u0142 Powietrznych, przedstawiciel 1. ORel, przedstawiciel sekcji rozpoznawczej 2. BLT, sekcja rozpoznawcza 13. ELTr, piloci i technicy urz\u0105dze\u0144 WRE z 13. ELTr. Celem szkolenia by\u0142o zapoznanie kadry z podstawowymi informacjami o Walce Elektronicznej, mo\u017cliwo\u015bciami urz\u0105dze\u0144 do Obrony Elektronicznej na samolocie C-295 M, zasadami rozbudowy biblioteki o zagro\u017ceniach oraz zasadami manewr\u00f3w przeciwrakietowych. Spotkanie specjalist\u00f3w z tak wielu jednostek lotniczych by\u0142o doskona\u0142\u0105 okazj\u0105 do wymiany do\u015bwiadcze\u0144 z zakresu walki radio-elektronicznej oraz rozpoznania.<\/p>\n Ostatni C-295 M dostarczony. 2008 roku.<\/strong><\/p>\n W dniu 19.12.2008 roku, na lotnisku Balice wyl\u0105dowa\u0142a ostatnia zam\u00f3wiona CASA C-295 M nb 022. Samolot przyby\u0142 do Polski trzy dni wcze\u015bniej. Samolot nale\u017cy do serii produkcyjnej PO 02 i posiada bogatsze wyposa\u017cenie, od wcze\u015bniej otrzymanych egzemplarzy. W tym momencie na stanie 13 ELTr by\u0142o 11 maszyn tego typu. W uroczysto\u015bci bra\u0142 udzia\u0142 minister obrony narodowej Bogdan Klich. Minister Bogdan Klich chwali\u0142 samolot, zwracaj\u0105c uwag\u0119 m.in. na jego przydatno\u015b\u0107 w realizacji zada\u0144 transportowych Polskich kontyngent\u00f3w wojskowych poza granicami kraju. Minister przypomnia\u0142, \u017ce dwa tygodnie wcze\u015bniej zrealizowano dostawy my\u015bliwc\u00f3w F-16 Jastrz\u0105b.<\/p>\n Stan ilo\u015bciowy samolot\u00f3w transportowych 3 Brygady Lotnictwa Transportowego w Powidzu ( 13 ELTr w Balicach ) oraz 36 Specjalnego Pu\u0142ku Lotnictwa Transportowego w Warszawie na koniec 2008 roku, przedstawia\u0142 si\u0119 nast\u0119puj\u0105co; An-28 \u2013 2 sztuki, M-28 \u2013 15 sztuk, Jak-40 \u2013 4 sztuki, Tu-154 M \u2013 2 sztuki, C-295 M \u2013 11 sztuk. W 2008 roku, wycofano ostatnie samoloty Antonow An-26 \u2013 5 sztuk, oraz samoloty PZL An-2 \u2013 10 sztuk.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n Krak\u00f3w 2009-05-05<\/p>\n 311b Rozdzia\u0142 2003-08-01<\/strong><\/p>\n Construcciones Aeronauticas SA ( EDAS CASA ) C-295 M\u00a0<\/strong><\/p>\n Polska<\/strong><\/p>\n Konstrukcja<\/strong><\/p>\n Samolot transportowy.<\/strong><\/p>\n Konstrukcja CASA C-295 M.<\/strong><\/p>\n CASA C-295 M jest g\u00f3rnop\u0142atem o konstrukcji kompozytowo-metalowej, zbudowany w klasycznym uk\u0142adzie.\u00a0Samolot jest nap\u0119dzany dwoma silnikami turbo-\u015bmig\u0142owymi.<\/p>\n Skrzyd\u0142a proste maj\u0105 konstrukcj\u0119 trzycz\u0119\u015bciow\u0105, metalow\u0105 i dwud\u017awigarow\u0105. Cz\u0119\u015b\u0107 centralna to centrop\u0142at o obrysie prostok\u0105tnym. Cz\u0119\u015bci zewn\u0119trzne maj\u0105 obrys trapezowy. Profil p\u0142ata NACA 65-218, o wznosie cz\u0119\u015bci zewn\u0119trznych 3 stopnie. Klapy dwuszczelinowe zajmuj\u0105 58% rozpi\u0119to\u015bci skrzyde\u0142. Ko\u0144ce p\u0142ata zajmuj\u0105 lotki. Skrzyd\u0142a zosta\u0142y wyposa\u017cenie w instalacj\u0119 przeciwoblodzeniow\u0105. Pod skrzyd\u0142ami zosta\u0142y umieszczone zaczepy dla 6 w\u0119z\u0142\u00f3w pod skrzyd\u0142ami dla; uzbrojenia, \u015brodk\u00f3w rozpoznawczych lub innych. W skrzyd\u0142ach umieszczono zbiorniki paliwa.<\/p>\n Kad\u0142ub samolotu ma konstrukcj\u0119 metalow\u0105, p\u00f3\u0142skorupow\u0105, o przekroju owalnym ze sp\u0142aszczonym zako\u0144czeniem rampy \u0142adunkowej. Kabina jest ci\u015bnieniowa. Kad\u0142ub samolotu rozpoczyna kokpit dwumiejscowy. Lewy fotel zajmuje kapitan-dow\u00f3dca, prawy drugi pilot. Za\u0142og\u0119 mo\u017ce uzupe\u0142ni\u0107 trzeci cz\u0142onek, kt\u00f3ry pe\u0142ni funkcj\u0119 technika za\u0142adunku. Dla technika miejsce jest w \u0142adowni. \u0141adownia ma d\u0142ugo\u015b\u0107 12,60 (12,70) m. Maksymalna wysoko\u015b\u0107 w sekcji A, w przedzie wynosi 1,82 m, w sekcji B, w \u015brodku wynosi 1,87 m. Szeroko\u015b\u0107 u\u017cyteczna w cz\u0119\u015bci B wynosi 2,34 m (2,10 m na pod\u0142odze), ale przez ramp\u0119 za\u0142adowcz\u0105 w cz\u0119\u015bci D, zmieszcz\u0105 si\u0119 przedmioty o wysoko\u015bci 1,70 m. Generalnie mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce do samolotu mo\u017cna za\u0142adowa\u0107 kontenery o d\u0142ugo\u015bci 2,00 m i wysoko\u015bci 1,70 m. Drzwi do \u0142adowni s\u0105 dwucz\u0119\u015bciowe. Jedna cz\u0119\u015b\u0107 ma zawiasy u do\u0142u i po opuszczeniu stanowi ramp\u0119 za\u0142adowcz\u0105. Druga cz\u0119\u015b\u0107 ma zawiasy u g\u00f3ry i unosi do g\u00f3ry do wn\u0119trza kad\u0142uba. Kabina transportowa mo\u017ce by\u0107 skomponowana na r\u00f3\u017cne sposoby. W przedziale transportowym istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 transportu \u0142adunku na pi\u0119ciu standardowych paletach (standard NATO) oraz sk\u0142adane siedzenia przy burtach kabiny. W wariancie pasa\u017cerskim zamontowane mo\u017ce by\u0107 do 30 mi\u0119kkich foteli. Wersja medyczna pozwala na przewiezienie na noszach 24 os\u00f3b. Wariant ten wykorzystano po raz pierwszy w pa\u017adzierniku 2003 roku, podczas transportu do kraju turyst\u00f3w rannych w Egipcie w wypadku autokaru. Samolot mo\u017ce zabra\u0107 maksymalnie 71-78 os\u00f3b. Maksymalny ci\u0119\u017car \u0142adunku mo\u017ce wynosi\u0107 oko\u0142o 9 500 kg. Trzeba tak\u017ce pami\u0119ta\u0107 o ograniczeniach wytrzyma\u0142o\u015bciowych pod\u0142ogi \u0142adowni. Na pok\u0142adzie samolotu jest toaleta, kt\u00f3ra stanowi rewolucj\u0119 w tej klasie maszyn. W prawej burcie kad\u0142uba umieszczono 19 okien i drzwi z przodu i ty\u0142u. W lewej burcie umieszczono 18 okien i drzwi z ty\u0142u.<\/p>\n Wielko\u015b\u0107 \u0142adowni samolot\u00f3w C-295 M i An-26 jest por\u00f3wnywalna. Oba maj\u0105 ograniczon\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 przewo\u017cenia pojazd\u00f3w wojskowych. An-26 zabiera\u0142 na pok\u0142ad jeden samoch\u00f3d osobowo-terenowy Gaz-69\/Uaz-469 ze z\u0142o\u017conym mi\u0119kkim dachem i opuszczon\u0105 przedni\u0105 szyb\u0105. Podobnie C-295 M zabiera jeden samoch\u00f3d terenowy Honker, tak\u017ce ze zdemontowanym dachem.<\/p>\n Usterzenie samolotu C-295 M jest klasyczne.<\/p>\n Podwozie trzypodporowe, chowane w locie, przystosowane do korzystania z lotnisk gruntowych. Pneumatyki niskoci\u015bnieniowe. Amortyzatory olejowo-gazowe. Podwozie przednie ze zdwojonymi ko\u0142ami, sterowane, chowane ca\u0142kowicie do kad\u0142uba pod kabin\u0119 pilot\u00f3w. Podwozie g\u0142\u00f3wne podparte w gondolach przy kad\u0142ubie. Po dwa ko\u0142a z ka\u017cdej strony, umieszczone w tandem. Podwozie g\u0142\u00f3wne stanowi rodzaj zdwojonych niezale\u017cnych podwozi. Ka\u017cde ko\u0142o ma w\u0142asn\u0105 gole\u0144. Podwozie g\u0142\u00f3wne ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 podczas postoju na skr\u00f3cenie goleni i samolot obni\u017ca si\u0119 jakby przysiada\u0142. Przez to, pod\u0142oga \u0142adowni opuszcza si\u0119 ni\u017cej, co u\u0142atwia za\u0142adunek. Wszystkie ko\u0142a maj\u0105 hamulce hydrauliczne, tarczowe.<\/p>\n Nap\u0119d samolotu C-295 M<\/strong><\/p>\n Nap\u0119d C-295 M stanowi\u0105 dwa silniki turbinowe Pratt & Whitney of Canada PW C-127G o mocy normalnej 2 x 1 927 kW ( 2 x 2 645 KM ) i maksymalnej 2 x 2 177 kW. <\/p>\n \u015amig\u0142a sze\u015bcio-\u0142opatowe Hamilton, z zmiennym skokiem. \u015arednica 3,90 m.<\/p>\n Silniki zu\u017cywaj\u0105 paliwo, w zale\u017cno\u015bci od zabranego \u0142adunku, warunk\u00f3w atmosferycznych, wysoko\u015bci lotu i pu\u0142apu, od 400 kg do 800 kg paliwa na godzin\u0119 lotu. Maksymalny zasi\u0119g lotu wynosi 5 600 km, na pu\u0142apie 7 800 m. Przy 4 000 kg \u0142adunku samolot przeleci do Iraku bez mi\u0119dzyl\u0105dowa\u0144.<\/p>\n Zapas paliwa 7 700 litr\u00f3w, zgromadzony jest w czterech zbiornikach paliwa znajduj\u0105cych si\u0119 w skrzyd\u0142ach. Samolot ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 monta\u017cu instalacji do tankowania w locie. Polskie samoloty tej instalacji nie maj\u0105.<\/p>\n Wyposa\u017cenie samolotu C-295 M.<\/strong><\/p>\n Sterowanie samolotem jest zdwojone, linkowe ze wspomaganiem hydraulicznym. Klapy na skrzyd\u0142ach wychylane hydrauliczne, a klapki wywa\u017caj\u0105ce poruszane s\u0105 elektromechanicznie.<\/p>\n Awionika samolotu C-295 M.<\/strong><\/p>\n Awionika samolotu jest nowoczesna. Awionika zosta\u0142a opracowana i zbudowana przez firm\u0119 Thales Topdeck. W sk\u0142ad awioniki wchodzi mi\u0119dzy innymi; FMS Gemini 3000, autopilot, radar pogodowy RDR-1400C, TCAS, radiostacja AN\/ARC-210 z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 szyfrowania korespondencji, radiostacja HF-9087D, GPS Topstar-100, transponder IFF AN\/APX-100, odbiornik VOR\/ILS Thales TLS-2200, telefon satelitarny, system TACAN, mapy cyfrowe ( Digital Moving Map ), urz\u0105dzenie ostrzegaj\u0105ce przed zderzeniem z ziemi\u0105 EGPWS ( Enhanced Ground Proximity Warning System ). Samolot ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 zamontowania trzeciej radiostacji UKF oraz drugiej HF. System GPS mo\u017ce by\u0107 rozszerzony o platform\u0119 INS\/GPS.<\/p>\n Samolot wyposa\u017cony jest w zintegrowany system samoobrony AN\/ALR-300 V2B firmy Indra, w sk\u0142ad, kt\u00f3rego wchodzi odbiornik ostrzegaj\u0105cy przed opromieniowaniem radiolokacyjnym. W celu zmylenia pocisk\u00f3w na pok\u0142adzie zainstalowanych jest osiem 12-lufowych wyrzutni dipoli i flar ALE-47. System samoobrony na samolotach lataj\u0105cych do Iraku lub Afganistanu jest rzecz\u0105 niezb\u0119dn\u0105, gdzie podczas startu i l\u0105dowania odpalanie pu\u0142apek termicznych jest czynno\u015bci\u0105 standardow\u0105. Strona Polska pocz\u0105tkowo zakupi\u0142a dwa zestawy system\u00f3w RWR z my\u015bl\u0105 montowania ich na konkretnym samolocie w racie potrzeby. Z uwagi na zaanga\u017cowanie naszego kraju w wojnie w Iraku i Afganistanie oraz korzystne rozliczenia finansowe za zakup samolot\u00f3w ( mocniejsza z\u0142ot\u00f3wka ) w 2004r. podj\u0119to decyzj\u0119 o zakupie dodatkowych zestaw\u00f3w oraz doposa\u017ceniu samolot\u00f3w w czujniki odpalania pocisk\u00f3w ( MILDS ) AN\/AAR-60 oraz opancerzenia foteli za\u0142ogi, co najmniej w 4 samolotach. Opcjonalnie mo\u017cna tak\u017ce zainstalowa\u0107 opancerzenie kabiny pilot\u00f3w, chroni\u0105ce przed ostrza\u0142em z broni ma\u0142okalibrowej i od\u0142amk\u00f3w pocisk\u00f3w.<\/p>\n Inne dane samolotu C-295 M.<\/strong><\/p>\n Maksymalna masa samolotu wynosi 23 200 kg. Pusty samolot wa\u017cy 12 500 kg. Do tego mo\u017cna do\u0142\u0105czy\u0107 opancerzenie ( 300 kg ) i systemy walki WRe, a w\u00f3wczas pusty samolot wa\u017cy 13 000 kg. Samolot mo\u017cna obci\u0105\u017cy\u0107 9 500 kg, przy czym jest tu \u0142adunek i paliwo. Minimalny zapas paliwa to 2 000 kg, a w\u00f3wczas samolot zabiera 7 000 kg \u0142adunku, ale zasi\u0119g nie przekroczy 1 000 km i 3 godziny lotu. Zwykle na misje zagraniczne np. do Afganistanu samolot zabiera 4 000 kg paliwa i 5 000 \u0142adunku. Samolot spala \u015brednio 600 kg paliwa na 1 godzin\u0119 lotu ( An-26 spala\u0142 1 100 kg paliwa na 1 godzin\u0119 lotu ). Samolot mo\u017ce przebywa\u0107 w powietrzu 12 godzin ( An-26 do 6 godzin ). Rekordowy lot Polskiego C-295 M wynosi\u0142 10 godzin 10 minut, z rezerw\u0105 na dalsze 1,5 godziny lotu. Pu\u0142ap operacyjny wynosi 7 600 m, ale mo\u017cna osi\u0105gn\u0105\u0107 bez obci\u0105\u017cenia 9 000 m.<\/p>\n Wszelkie przegl\u0105dy i naprawy hiszpa\u0144skich samolot\u00f3w transportowych wykonuje si\u0119 w kraju. Wyspecjalizowa\u0142a si\u0119 w tym Grupa Obs\u0142ugi Technicznej 8 Bazy Lotniczej w Krakowie-Balicach. Obs\u0142ugi bie\u017c\u0105ce wykonuje te\u017c personel techniczny macierzystej eskadry. Grupa Obs\u0142ugi Technicznej 8 Bazy Lotniczej wykonuje ca\u0142y zakres obs\u0142ug okresowych zgodnie z ustalonym harmonogramem obs\u0142ug. Takie obs\u0142ugi wykonuje si\u0119 po up\u0142ywie okre\u015blonego czasu eksploatacji statku powietrznego lub po sp\u0119dzeniu okre\u015blonej ilo\u015bci godzin w powietrzu.<\/p>\n Obs\u0142uga okresowa samolotu C-295 M:<\/strong><\/p>\n Niezale\u017cnie od tego, trwa\u0142y rozmowy z producentem samolot\u00f3w, koncernem EADS-CASA, na temat utworzenia w Polsce centrum serwisowego C-295 M. Samoloty dostarczane Polsce s\u0105 na gwarancji. Gwarancja na samolot obejmowa\u0142 dwa lata eksploatacji lub 600 godzin nalotu.<\/p>\n Dane T-T samolotu C-295 M<\/strong><\/p>\n Rozpi\u0119to\u015b\u0107 \u2013 25,81 m<\/p>\n D\u0142ugo\u015b\u0107 \u2013 24,45 m<\/p>\n Wysoko\u015b\u0107 \u2013 8,66 m<\/p>\n Masa w\u0142asna \u2013 10 760 – 12 500 kg<\/p>\n Masa ca\u0142kowita – 21 000 kg<\/p>\n Masa maksymalna \u2013 23 200 kg<\/p>\n Masa \u0142adunku – 9 500 kg<\/p>\n Ilo\u015b\u0107 paliwa – 7 700 litr\u00f3w<\/p>\n Pr\u0119dko\u015b\u0107 max – 480 km\/h<\/p>\n Pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa \u2013 420 – 460 km\/h<\/p>\n Zasi\u0119g maksymalny – 5 630 km<\/p>\n Zasi\u0119g z \u0142adunkiem maksymalnym \u2013 2 300 km<\/p>\n Pu\u0142ap – 7 600 – 9 145 m<\/p>\n Rozbieg \/ dobieg – 800-840 \/ 490 – 680 m<\/p>\n Nap\u0119d \u2013 dwa silniki turbo\u015bmig\u0142owe Pratt Whitney Canada PW127G o mocy 2 x 1972 kW ka\u017cdy<\/p>\n Za\u0142oga – 2-3 osoby<\/p>\n Zakupiono 17 samolot\u00f3w (1 samolot utracono)<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n Krak\u00f3w 2009-05-05<\/p>\n 311b Rozdzia\u0142 2003-08-01<\/strong><\/p>\n Construcciones Aeronauticas SA ( EDAS CASA ) C-295 M<\/strong><\/p>\n Polska<\/strong><\/p>\n Zestawienie<\/strong><\/p>\n Samolot transportowy<\/strong><\/p>\n 1 CASA C-295 M nb 011. Wersja PO 01. Dostarczony 2003-08-01. Samolot zosta\u0142 przej\u0119ty przez Polskie Si\u0142y na terenie Hiszpanii i zosta\u0142 wykorzystany do szkolenia pierwszych Polskich za\u0142\u00f3g.<\/p>\n 2 CASA C-295 M nb 012. Wersja PO 01. Dostarczony 2003-09-08 roku. Dostarczony z nieznacznym op\u00f3\u017anieniem z powodu konieczno\u015bci wymiany silnika.<\/p>\n 3 CASA C-295 M nb 013. Wersja PO 01. Dostarczony 2004 roku.<\/p>\n 4 CASA C-295 M nb 014. Wersja PO 01. Dostarczony 2004 roku.<\/p>\n 5 CASA C-295 M nb 015. Wersja PO 01. Dostarczony 2004 roku.<\/p>\n 6 CASA C-295 M nb 016. Wersja PO 01. Dostarczony 2005 roku.<\/p>\n 7 CASA C-295 M nb 017. Wersja PO 02. Dostarczony 2005 roku.<\/p>\n 8 CASA C-295 M nb 018. Wersja PO 02. Dostarczony 2005-07-23 roku. Ostatni samolot z pierwszej transzy.<\/p>\n 9 CASA C-295 M nb 019. Wersja PO 02. Dostarczony w sierpniu 2007 roku. Pierwszy z czterech samolot\u00f3w drugiej transzy. W dniu 23.01.2008 roku, uleg\u0142 katastrofie w Miros\u0142awcu.<\/p>\n 10 CASA C-295 M nb 020. Wersja PO 02. Dostarczony we wrze\u015bniu 2007 roku.<\/p>\n 11 CASA C-295 M nb 021. Wersja PO 02. Dostarczony w 2008 roku.<\/p>\n 12 CASA C-295 M nb 022. Wersja PO 02. Dostarczony w 19.12.2008 roku. Ostatni samolot z drugiej transzy.<\/p>\n 13 CASA C-295 M nb 023. Dostarczony w 06.10.2012 roku. Pierwszy z trzeciej transzy pi\u0119ciu samolot\u00f3w.<\/p>\n 14 CASA C-295 M nb 024. Dostarczony w 06.10.2012 roku.<\/p>\n 15 CASA C-295 M nb 025. Dostarczony w 2013 roku.<\/p>\n 16 CASA C-295 M nb 026. Dostarczony w 02.11.2013 roku.<\/p>\n 17 CASA C-295 M nb 027. Dostarczony w 02.11.2013 roku. Ostatni z trzeciej transzy pi\u0119ciu samolot\u00f3w.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n W 70-tych latach XX wieku, spor\u0105 grup\u0119 opracowywanych nowych samolot\u00f3w stanowi\u0142y lekkie maszyny pasa\u017cersko-towarowe klasy STOL, czyli skr\u00f3conego startu i l\u0105dowania. Opracowano 14 konstrukcji w tym 9 z nap\u0119dem turbo\u015bmig\u0142owym. Do naszych czas\u00f3w pozosta\u0142 tylko An-28\/M-28 i CASA-212 Aviocar, kt\u00f3ry jest przodkiem samolotu CASA C-295. Sukces tej rodziny tkwi\u0142 w du\u017cej elastyczno\u015bci producenta, kt\u00f3ry nie ograniczy\u0142 si\u0119 tylko do jednej wersji. Od samego pocz\u0105tku firma CASA przygotowywa\u0142a swoje samoloty pod potrzeby zamawiaj\u0105cego. Dlatego historia samolotu transportowego CASA C-295 jest d\u0142uga i bogata. \u015aredniej wielko\u015bci pa\u0144stwo, jakim jest Hiszpania udowodni\u0142o, \u017ce jest w stanie budowa\u0107, na \u015bwiatowym poziome, lekkie samoloty transportowe, patrolowe, rozpoznawcze, ewakuacji medycznej i inne.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-5078","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5078","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5078"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5078\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5510,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5078\/revisions\/5510"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5078"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5078"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5078"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"CASA](\"https:\/\/images.polot.net\/45f26f9fd458309e7426bcac1aa7a8d5ce2d9e03.jpeg\")
![\"CASA](\"https:\/\/images.polot.net\/7371a954da864ff24c5156d727b74abea5861a1f.png\")
![\"CASA](\"https:\/\/images.polot.net\/73c9657bbf998f413392edb7eadf0229952c6bfc.png\")
![\"CASA](\"https:\/\/images.polot.net\/7376747c17d3c38e29089c545b68aec5b3e6f1e4.jpeg\")
![\"CASA](\"https:\/\/images.polot.net\/e1391863ba01dd77f39c964a060d65422464a5c1.jpeg\")
![\"CASA](\"https:\/\/images.polot.net\/05a08af6bda52dc98c33ffa64d9bca7e66f1951d.png\")
\n
![\"CASA](\"https:\/\/images.polot.net\/8005374c595943df5b858696c76311866caf2cca.jpeg\")
\n![\"CASA](\"https:\/\/images.polot.net\/cd8250ce76e470c5b936bff80975c00031b9f1fb.png\")
![\"CASA](\"https:\/\/images.polot.net\/89f854e164e6f9010d61bbb03400bcf5a7bb0d40.png\")
![\"CASA](\"https:\/\/images.polot.net\/a10410cb973ea1a40e63117b275fe7e359d6d2cb.png\")
![\"CASA](\"https:\/\/images.polot.net\/213b31bc273647add1cc729b820de4ecf3396f32.png\")
![\"CASA](\"https:\/\/images.polot.net\/b44f53427a3ab978258606bdac8be0a149bb4945.jpeg\")
![\"CASA](\"https:\/\/images.polot.net\/1373c60e79cc0e487dee459afc562500b0329edf.png\")
![\"CASA](\"https:\/\/images.polot.net\/f4a9518f546a4905be76ef38a533b458aacdd17d.jpeg\")
\n
\n
\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"