{"id":5071,"date":"2021-01-04T12:57:27","date_gmt":"2021-01-04T11:57:27","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.polot.net\/2021\/01\/04\/breguet-19-1922r\/"},"modified":"2024-07-13T20:08:24","modified_gmt":"2024-07-13T18:08:24","slug":"breguet-19-1922r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=5071&lang=pl","title":{"rendered":"Breguet 19. 1922r."},"content":{"rendered":"<h2 id=\"Historia\"  >Historia<\/h2>\n<p>Breguet 19 to francuski samolot bojowy opracowany jako nast\u0119pca udanego samolotu Breguet 14. Pocz\u0105tkowo nazwa Breguet 19 by\u0142a zapisywana cyframi rzymskimi;  Breguet XIX. Samolot s\u0142u\u017cy\u0142 jako lekki bombowiec i samolot rozpoznawczy, a tak\u017ce jako samolot rajdowy. W Polsce najbardziej znany jest przelot Warszawa-Tokyo-Warszawa.<\/p>\n<p>Firma Breguet planowa\u0142a budow\u0119 nowoczesnego samolotu, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 nap\u0119dzany dwoma silnikami, kt\u00f3re porusza\u0107 mia\u0142y jedno cztero\u0142opatowy \u015bmig\u0142o. Taki projekt przedstawiono na Salonie w Pary\u017cu w 1921 roku. Lecz w efekcie wybrano uk\u0142ad konwencjonalny. Do nap\u0119du wybrano silnik rz\u0119dowy Renault 12 Kb, o mocy 450 KM.<\/p>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/5d15819d295e1d1f4fbca8f535b91a2fec528397\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/5d15819d295e1d1f4fbca8f535b91a2fec528397\" alt=\"Silnik Renault 12 Kd, o mocy 480 KM. 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>Silnik Renault 12 Kd, o mocy 480 KM. 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<p>Silnik Renault 12 Kb, o mocy 450 KM, zosta\u0142 wprowadzony do produkcji w 1921 roku. Jest to 12-cylindrowy, w uk\u0142adzie \u201eV\u201d, ch\u0142odzony wod\u0105, wyposa\u017cony w cztery ga\u017aniki. Ma pojemno\u015b\u0107 30,5 litra. Wersja rozwojowa to silnik Renault 12 Kd, o mocy 480 KM. Silnik Renault 12 Kd zosta\u0142 zastosowany w samolotach Breguet 19 i Potez XXV.<\/p>\n<p>Prototyp samolotu Breguet 19 z silnikiem Renault 12 Kb, o mocy 450 KM, zosta\u0142 oblatany w marcu 1922 roku. Po testach fabrycznych samolot przeszed\u0142 testy pa\u0144stwowe i zosta\u0142 zam\u00f3wiony przez lotnictwo francuskie. Jednak pierwsza seria 11 samolot\u00f3w Breguet 19 zosta\u0142a wykorzystana do test\u00f3w r\u00f3\u017cnych francuskich silnik\u00f3w. Z ka\u017cdym u\u017cytym silnikiem, o mocy oko\u0142o 450 KM, samolot Breguet 19 mia\u0142 bardzo dobre osi\u0105gi. Jego pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna by\u0142a wi\u0119ksza o 20-30 km\/h od samolot\u00f3w niszczycielskich konkurent\u00f3w, a nawet by\u0142 szybszy od wi\u0119kszo\u015bci samolot\u00f3w my\u015bliwskich. Ostatecznie samoloty Breguet 19 produkowano z r\u00f3\u017cnymi silnikami.<\/p>\n<p>Breguet 19 wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 metalow\u0105, wykonan\u0105 z duraluminium konstrukcj\u0105 i niewielkiej ilo\u015bci drewna (\u017cebra w skrzyd\u0142ach). Te francuskie rozwi\u0105zania wykorzystali p\u00f3\u017aniej polscy konstruktorzy przy polskich konstrukcjach. Samolot Breguet 19 spotka\u0142 si\u0119 z szerokim zainteresowaniem na \u015bwiecie, pomno\u017conym przez jego sukcesy sportowe.<\/p>\n<p>Masow\u0105 produkcj\u0119 seryjn\u0105 samolot\u00f3w Breguet 19 podj\u0119to we Francji w 1924 roku, dla lotnictwa francuskiego oraz na eksport. Samolot produkowano w podstawowych wersjach: rozpoznawczej Breguet 19 A2 i lekkiego bombowca Breguet 19 B2, r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 od siebie w niewielkim stopniu. Obie wersje Breguet 19 mog\u0142y by\u0107 wyposa\u017cone w r\u00f3\u017cne silniki, w zale\u017cno\u015bci od wymaga\u0144 odbiorcy. Najpowszechniejsze by\u0142y silniki rz\u0119dowe Renault 12Kb, o mocy 450 KM. Jest to 12-cylindrowy silnik rz\u0119dowy w uk\u0142adzie \u201eV\u201d, ch\u0142odzony wod\u0105, o pojemno\u015bci 30,5 litr\u00f3w. Silnik ma cztery ga\u017aniki. Stosowano tak\u017ce silnik Renault 12Kd, o mocy 480 KM.<\/p>\n<p>Stosowano tak\u017ce silnik Lorraine Dietrich 12 Db (LD 400, Typ 13), o mocy 415 KM przy 1 800 obrotach na minut\u0119. Silnik jest 12-cylindrowy, w uk\u0142adzie \u201eV\u201d, o pojemno\u015bci 23,7 litr\u00f3w. Silnik jest ch\u0142odzony ciecz\u0105. Masa silnika wynosi 370 kg.<\/p>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/ec7dbd1e745ce63388206efd14ade98c8d449d07\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/ec7dbd1e745ce63388206efd14ade98c8d449d07\" alt=\"Silnik Lorraine Dietrich 12 Db, o mocy 415 KM. 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>Silnik Lorraine Dietrich 12 Db, o mocy 415 KM. 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<p>Stosowano tak\u017ce silnik Lorraine-Dietrich 12 Eb, o mocy 450 KM. Jest to silnik produkowany w zak\u0142adzie Lorraine-Dietrich w Argenteuil. Silnik ten by\u0142 produkowany w Polsce na licencji w zak\u0142adach Polskie Zak\u0142ady Skody. Jest to 12-cylindrowy silnik w uk\u0142adzie \u201eW\u201d, po dwa cylindry w sze\u015bciu blokach. Moc maksymalna wynosi\u0142a 450 KM przy 1 850 obrotach na minut\u0119. Pojemno\u015b\u0107 wynosi 24,4 litry. Stopie\u0144 spr\u0119\u017cania 6,1:1. Masa silnika wynosi 435 kg.<\/p>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/de2a3840abee415251fefa19ed5655113b55edba\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/de2a3840abee415251fefa19ed5655113b55edba\" alt=\"Silnik Lorraine-Dietrich 12 Eb, o mocy 450 KM. 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>Silnik Lorraine-Dietrich 12 Eb, o mocy 450 KM. 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<p>Z ko\u0144cem 20-lat w samolotach Breguet 19 montowano ju\u017c silniki o mocy 500-600 KM.<\/p>\n<p>Mimo uk\u0142adu klasycznego, dwup\u0142atowego i sta\u0142ego podwozia, Breguet 19 wyprzedza\u0142 swoj\u0105 epok\u0119. Zbudowany z metalu (duraluminium), samolot okaza\u0142 si\u0119 bardzo trwa\u0142y i wytrzyma\u0142y. Podwozie jest sta\u0142e, ale jest ju\u017c jednogoleniowe. Dlatego zbudowano te\u017c wersje rajdowe, przeznaczone do dalekich przelot\u00f3w. W p\u0142atowcu zabudowywano du\u017ce zbiorniki paliwa.<\/p>\n<p>Breguet 19 powsta\u0142y tak\u017ce w wersji pocztowej (towarowej), pasa\u017cerskiej, treningowej. Og\u00f3\u0142em we Francji zbudowano ponad 2 000 samolot\u00f3w Breguet 19, a oko\u0142o 700 zbudowano na licencji w Hiszpanii, Belgii i Jugos\u0142awii.<\/p>\n<h3 id=\"Breguet-19-w-Polsce.\"  >Breguet 19 w Polsce.<\/h3>\n<p>W okresie 1925-1930, Polskie Lotnictwo Wojskowe kupi\u0142o 250 samolot\u00f3w: Breguet 19 A2 (rozpoznawczych) i Breguet 19 B2 (bombowych), z silnikami Lorraine-Dietrich 12 Eb, o mocy 450 KM. Z eskadr bojowych samoloty Breguet 19 wycofano w latach 1932-1937. W eskadrach szkolnych samoloty by\u0142y u\u017cywane do 1939 roku. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 samolot\u00f3w Breguet 19 zosta\u0142o zniszczonych w czasie ataku armii niemieckiej na Polsk\u0119 we wrze\u015bniu 1939 roku.<\/p>\n<p>Na zmodyfikowanym wojskowym samolocie Breguet 19 A2, z dodatkowym zbiornikiem paliwa, w dniach od 27 sierpnia 1926 roku do 25 wrze\u015bnia 1926 roku, porucznik pilot Boles\u0142aw Orli\u0144ski i sier\u017cant mechanik Leon Kubiak dokonali lotu z Warszawy do Tokyo, na trasie d\u0142ugo\u015bci 10 300 km oraz z powrotem. Podczas drogi powrotnej, lotnicy mieli problemy z instalacj\u0105 olejow\u0105 silnika. Tak\u017ce b\u0119d\u0105c na ziemi, samolot rzucony podmuchem wiatru zosta\u0142 uszkodzony. Uszkodzi\u0142o si\u0119 dolne skrzyd\u0142o i \u015bmig\u0142o. Mimo to, po prowizorycznych naprawach, lotnicy zdo\u0142ali powr\u00f3ci\u0107 do Warszawy. Pocz\u0105tkowo rajd mia\u0142 by\u0107 wykonany samolotem Potez XXV z silnikiem Renault, o mocy 480 KM, w uk\u0142adzie \u201eV\u201d. Silnik jednak by\u0142 niedopracowany i w drodze z Francji do Polski samolot dwukrotnie l\u0105dowa\u0142 awaryjnie. Drugie l\u0105dowanie spowodowa\u0142o powa\u017cne uszkodzenie maszyny. Lotnicy w Polsce jednak nie zrezygnowali z lotu do Tokyo. W panach, lot mia\u0142 wykona\u0107 Ludomi\u0142 Rayski, ale z uwagi na obowi\u0105zki zawodowe do lotu mianowa\u0142 on porucznika pilota Boles\u0142awa Orli\u0144skiego. Do rajdu wzi\u0119to egzemplarz samolotu Breguet 19 A2, na kt\u00f3rym wielkie przeloty poprzednio wykona\u0142 Ludomi\u0142 Rayski.<\/p>\n<h2 id=\"Konstrukcja\"  >Konstrukcja<\/h2>\n<p>Breguet 19 to jednosilnikowy dwup\u0142at zastrza\u0142owy o konstrukcji metalowej kratownicowej, pokryty blach\u0105 duraluminiow\u0105 w przedniej i \u015brodkowej cz\u0119\u015b\u0107 kad\u0142uba samolotu. P\u0142\u00f3tnem jest pokryta tylna cz\u0119\u015b\u0107 kad\u0142uba, p\u0142aty i usterzenie.<\/p>\n<p>Skrzyd\u0142a s\u0105 o konstrukcji drewniano-metalowej pokryte p\u0142\u00f3tnem. P\u0142at dolny jest o mniejszej powierzchni i rozpi\u0119to\u015bci. P\u0142at g\u00f3rny jest umieszczony ponad kad\u0142ubem na dw\u00f3ch st\u00f3jkach. Mi\u0119dzy g\u00f3rnym a dolnym p\u0142atem jest tylko jedna para st\u00f3jek. Lotki umieszczono tylko na g\u00f3rnym p\u0142acie.<\/p>\n<p>Kad\u0142ub jest metalowy i o aerodymanicznycy kszta\u0142tach. \u015amig\u0142o dwu\u0142opatowe ma du\u017cy ko\u0142pak. Masa silnika jest bardzo aerodynamiczna, a od g\u00f3ry ma dwa lub trzy wybrzuszenia, w zale\u017cno\u015bci od u\u017cytego silnika rz\u0119dowego w uk\u0142adzie \u201eV\u201d lub \u201eW\u201d. Silnik jest ch\u0142odzony ciecz\u0105. Za silnikiem umieszczono du\u017cy zbiornik paliwa. Kabiny odkryte s\u0105 dwumiejscowe w uk\u0142adzie tandem. W p\u00f3\u017aniejszych wersjach samolotu kabiny mog\u0142y by\u0107 przykryte limuzyn\u0105.<\/p>\n<p>Usterzenie samolotu jest klasyczne. Podwozie samolotu jest sta\u0142e jednogoleniowe i jest uzupe\u0142nione p\u0142oz\u0105 ogonow\u0105. W wersjach rajdowych ko\u0142a mog\u0142y mie\u0107 owiewki.<\/p>\n<h3 id=\"Uzbrojenie.\"  >Uzbrojenie.<\/h3>\n<p>Uzbrojenie sk\u0142ada\u0142o si\u0119 z trzech karabin\u00f3w maszynowych: jednego zsynchronizowanego karabinu maszynowego pilota typu Vickers kal. 7,7 mm i dw\u00f3ch sprz\u0119\u017conych karabin\u00f3w maszynowych obserwatora Lewis kal. 7,7 mm na obrotnicy. Samolot w wersji bombowej zabiera\u0142 maksymalnie 472 kg bomb. Bomby umieszczono na wyrzutnikach pod skrzyd\u0142ami lub w komorze bombowej (do 120 kg).<\/p>\n<h3 id=\"Dane-T-T-Breguet-19:\"  >Dane T-T Breguet 19:<\/h3>\n<p>Rozpi\u0119to\u015b\u0107 14,84 m. D\u0142ugo\u015b\u0107 9,51 m. Wysoko\u015b\u0107 3,39 m. Powierzchnia no\u015bna 34,7 m2. Masa w\u0142asna 1 380 kg. Masa ca\u0142kowita 2 200 &#8211; 2 500 kg. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 220-245 km\/h. Pu\u0142ap 6 700 m.<\/p>\n<h2 id=\"Zestawienie\"  >Zestawienie<\/h2>\n<p>W okresie 1925-1930, Polskie Lotnictwo Wojskowe kupi\u0142o 250 samolot\u00f3w: Breguet 19 A2 (rozpoznawczych) i Breguet 19 B2 (bombowych), z silnikami Lorraine-Dietrich 12 Eb, o mocy 450 KM.<\/p>\n<p>Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Breguet 19 to francuski samolot bojowy opracowany jako nast\u0119pca udanego samolotu Breguet 14. Pocz\u0105tkowo nazwa Breguet 19 by\u0142a zapisywana cyframi rzymskimi;  Breguet XIX. Samolot s\u0142u\u017cy\u0142 jako lekki bombowiec i samolot rozpoznawczy, a tak\u017ce jako samolot rajdowy. W Polsce najbardziej znany jest przelot Warszawa-Tokyo-Warszawa.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-5071","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5071","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5071"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5071\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5698,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5071\/revisions\/5698"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5071"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5071"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5071"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}