W dzisiejszych czasach tankowanie powietrzne to rutynowa czynno\u015b\u0107 stosowana w armiach USA, UK i innych krajach. Tak\u017ce w Polsce, od momentu, kiedy na uzbrojenie zosta\u0142y przyj\u0119te samoloty Lockheed F-16 Jastrz\u0105b. Co prawda, nie zosta\u0142y jeszcze zrealizowane plany wyposa\u017cenia Polskich Si\u0142 Powietrznych w w\u0142asne tankowce, ale Polscy piloci \u0107wicz\u0105 pobieranie paliwa z samolot\u00f3w sojuszniczych.<\/p>\n Historycznie najwi\u0119ksze do\u015bwiadczenie w tej dziedzinie maj\u0105 Stany Zjednoczone Ameryki P\u00f3\u0142nocnej. Ale tak\u017ce swoje osi\u0105gni\u0119cia mia\u0142o Zjednoczone Kr\u00f3lestwo. Pierwsze tankowanie powietrzne by\u0142o raczej cyrkiem, ni\u017c u\u017cytecznym dzia\u0142aniem. Sta\u0142o si\u0119 to w momencie, kiedy jeden z lotnik\u00f3w, w powietrzu, przeszed\u0142 z kanistrem paliwa z jednego samolotu na drugi po skrzyd\u0142ach. By\u0142o to w 1921 roku, a lotnikiem by\u0142 Wesley May.<\/p>\n Kolejna pr\u00f3ba by\u0142a ju\u017c bardziej profesjonalna. W sierpniu 1923 roku grupa pilot\u00f3w postanowi\u0142a utrzyma\u0107 si\u0119 w powietrzu Samolot De Hawiland DH-4 jak najd\u0142u\u017cej. Wyl\u0105dowali po 37 godzinach 51 minutach. Tankowali dwukrotnie.<\/p>\n W dniu 1 stycznia 1929 roku, za\u0142oga ze s\u0142u\u017cby lotniczej ameryka\u0144skich wojsk l\u0105dowych wystartowa\u0142a tr\u00f3j-silnikowym samolotem Fokker C.2 z imieniem \u201e?" (Znak Zapytania), z misj\u0105 utrzymania si\u0119 w powietrzu przez 158 godzin (7 dni). Za\u0142oga sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z pi\u0119ciu lotnik\u00f3w. Paliwo by\u0142o przekazywane z dw\u00f3ch dwup\u0142atowych samolot\u00f3w Douglas C.1. Samoloty tankuj\u0105ce nadlatywa\u0142y nad samolot Fokker. Spuszczano gi\u0119tki w\u0105\u017c i po w\u0142o\u017ceniu go do zbiornika odbiorcy odkr\u0119cano zaw\u00f3r. Nie by\u0142o pompy. Metoda by\u0142a prymitywna, ale skuteczna. Samolot Fokker wyl\u0105dowa\u0142 po 150 godzinach lotu, z powodu awarii silnika, a nie z braku paliwa. Wykonano 43 powietrzne tankowania.<\/p>\n Ju\u017c w kilkana\u015bcie miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej, kolejni \u015bmia\u0142kowie postanowi pobi\u0107 rekord. W 1930 roku, bracia Hunter przebywali w powietrzu przez 23 dni (553 godziny). Bicie rekordu musieli przerwa\u0107 z powodu wycieku oleju z silnika.<\/p>\n Lecz przekazywanie paliwa w powietrzu nie zyska\u0142o uznania w\u015br\u00f3d strateg\u00f3w lotnictwa. Samoloty mia\u0142y coraz lepsze silniki i zabiera\u0142y coraz wi\u0119cej paliwa, a tankowanie w powietrzu uznano za niebezpieczne. Oczywi\u015bcie do czasu.<\/p>\n Jeszcze nie zagoi\u0142y si\u0119 rany po drugiej wojnie \u015bwiatowej, a ju\u017c sytuacja mi\u0119dzynarodowa uleg\u0142a zaognieniu. Wszystko za spraw\u0105 agresywnej polityki CCCP. Niedawni sojusznicy stan\u0119li teraz po dw\u00f3ch stronach \u017celaznej kurtyny. Zacz\u0119\u0142a si\u0119 zimna wojna. W dniu 26 marca 1946 roku w USA powo\u0142ano do istnienia SAC (Strategic Air Command) \u2013 dow\u00f3dztwo lotnictwa strategicznego. Jego zadaniem by\u0142o odstraszanie nuklearne (atomowe), a w razie potrzeby atak w dowolnym rejonie \u015bwiata. Pod dow\u00f3dztwo SAC podporz\u0105dkowano wszystkie bombowce USAF: B-29, Boeing B-50 Superfortress i Convair B-36. Chocia\u017c dysponowa\u0142y one du\u017cym zasi\u0119giem, to aby dotrze\u0107 na kra\u0144ce Ziemi musia\u0142y uzupe\u0142nia\u0107 paliwo. Sta\u0142e bazy l\u0105dowe by\u0142y po\u0142owicznym rozwi\u0105zaniem. Samoloty trzeba by\u0142o tankowa\u0107 w powietrzu. W dniu 12 lipca 1948 roku SAC sformowa\u0142a 43rd Air Refueling Squadron, pierwsz\u0105 jednostk\u0119 tankowc\u00f3w powietrznych. Na jej uzbrojenie wprowadzono lataj\u0105ce cysterny KB-29 M. By\u0142y to odpowiednio przebudowane samoloty bombowe B-29, kt\u00f3re w komorze bombowej mia\u0142y zamontowane dwa dodatkowe zbiorniki paliwa, a w tyle kad\u0142uba urz\u0105dzenie do jego przetaczania. Z kolei samoloty bombowe B-29 otrzyma\u0142y instalacj\u0119 do odbioru paliwa w locie. Te bombowce otrzyma\u0142y oznaczenie B-29 MR.<\/p>\n System zamontowany na tych samolotach by\u0142 brytyjski. Polega\u0142 na tym, \u017ce samolot cysterna lecia\u0142 z ty\u0142u i nieco powy\u017cej samolotu tankowanego. Oba samoloty wypuszcza\u0142y linki, kt\u00f3re nale\u017ca\u0142o razem z\u0142\u0105czy\u0107. Po ich z\u0142\u0105czeniu, przy ich pomocy, przeci\u0105gano w\u0105\u017c do tankowania z tankowca. Operacja by\u0142a skomplikowana.<\/p>\n Dlatego rozpocz\u0119to prace nad nowymi systemami. Jednym z tych system\u00f3w by\u0142 elastyczny w\u0105\u017c zako\u0144czony koszem, kt\u00f3ry wypuszczano z tankowca. W ten kosz trzeba by\u0142o wprowadzi\u0107 sond\u0119 do pobierania paliwa. Ten system sta\u0142 si\u0119 standardem w lotnictwie US NAVY. Drugim sposobem by\u0142 uk\u0142ad sztywnego, teleskopowego bomu. Bom stabilizuje uk\u0142ad po\u0142\u0105czonych samolot\u00f3w. Ten uk\u0142ad, po wielu modyfikacjach wszed\u0142 na wyposa\u017cenie p\u00f3\u017aniejszych KC-135.<\/p>\n Oblatany w dniu 17 grudnia 1947 roku samolot bombowy Boeing B-47 Stratojet mia\u0142 ju\u017c instalacje do pobierania paliwa w locie, systemem bomu. Jednak w\u00f3wczas pojawi\u0142 si\u0119 powa\u017cny problem. By\u0142a du\u017ca r\u00f3\u017cnica pr\u0119dko\u015bci pomi\u0119dzy cysternami KB-29 M, a bombowcami Boeing B-47 Stratojet. Przy przekazywaniu paliwa, te pierwsze musia\u0142y lecie\u0107 z maksymalna swoj\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105, a te drugie na granicy przeci\u0105gni\u0119cia. W dodatku maszyny te operowa\u0142y na zupe\u0142nie innych pu\u0142apach. Wprowadzenie nowych lataj\u0105cych cystern Boeing C-97 Stratofreightera nie poprawi\u0142o sytuacji, bo one tak\u017ce by\u0142y nap\u0119dzane silnikami t\u0142okowymi. Wersja Boeing KC-97 L otrzyma\u0142 dodatkowe dwa silniki turboodrzutowe. Wzros\u0142a pr\u0119dko\u015b\u0107 samolotu, ale i tak nie rozwi\u0105za\u0142o to problemu do ko\u0144ca.<\/p>\n W 1955 roku SAC otrzyma\u0142 na wyposa\u017cenie bombowce Boeing B-52. Ich tankowanie z cystern Boeing KC-97 L by\u0142o bardzo niebezpiecznie. Bombowiec B-52 musia\u0142 obni\u017cy\u0107 pu\u0142ap, wysuwa\u0142 ca\u0142kowicie klapy oraz podwozie i mia\u0142 minimaln\u0105 sterowno\u015b\u0107. Sta\u0142o si\u0119 jasne, \u017ce cysterna musi mie\u0107 podobne w\u0142asno\u015bci lotne jak bombowiec, czyli nap\u0119d turboodrzutowy i sko\u015bne skrzyd\u0142a. USAF nie chcia\u0142a finansowa\u0107 prac nad nowym samolotem tankuj\u0105cym. Przecie\u017c mieli na stanie ponad 800 maszyn Boeing KC-97.<\/p>\n Jeszcze w 1952 roku William M. Allen, szef koncernu Boeing, podczas rady dyrektor\u00f3w koncernu, podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o rozpocz\u0119ciu prac nad nowym samolotem tankuj\u0105cym. Wyasygnowano kwot\u0119 15 milion\u00f3w $. Samolot by\u0142 zupe\u0142nie now\u0105 konstrukcj\u0105, pod nazw\u0105 Model 367-80. Maszyna mia\u0142a by\u0107 nap\u0119dzana czterema silnikami turboodrzutowymi Pratt & Whitney J-57, takimi samymi jak u\u017cyto w B-52. Dodatkowo koncern Boeing liczy\u0142, \u017ce nowy samolot projektowany tak\u017ce w wersji pasa\u017cerskiej, znajdzie klient\u00f3w. Tak si\u0119 te\u017c sta\u0142o, bo by\u0142 to Boeing B-707. Zar\u00f3wno samoloty KC-135, jak i Boeing 707 zosta\u0142y opracowane z prototypu Boeinga 367-80. KC-135 ma nieco w\u0119\u017cszy i kr\u00f3tszy kad\u0142ub.<\/p>\n Budow\u0119 nowej maszyny rozpocz\u0119to w pa\u017adzierniku 1952 roku. W dniu 15 maja 1954 roku nast\u0105pi\u0142 rollout samolotu oznaczonego Dash-80 oraz Stratoliner dla wersji cywilnej i Stratotanker dla wersji wojskowej. Do pierwszego lotu wystartowa\u0142 15 lipca 1954 roku.<\/p>\n Og\u00f3lnie, przemys\u0142 lotniczy by\u0142 niezadowolony ze sposobu postepowania wojska, a szczeg\u00f3lnie SAC. Aby by\u0142o przejrzy\u015bcie, wojsko og\u0142osi\u0142o konkurs na tankowiec powietrzny. Do konkursu zg\u0142osi\u0142y si\u0119 firmy: Boeing, Convair, Douglas, Fairchild, Lockheed i Martin. Jednak tylko Boeing si\u0119 liczy\u0142, bo bez zmian przeni\u00f3s\u0142 system tankowania z samolotu Boeing KC-97. Innych czeka\u0142 proces projektowania, budowy, test\u00f3w i certyfikacji.<\/p>\n W lipcu 1954 roku podpisano opcjonalny kontrakt na dostaw\u0119 70-100 samolot\u00f3w tankuj\u0105cych Boeing pod oznaczeniem Boeing 367-138B. Oficjalnie m\u00f3wiono o samolotach przej\u015bciowych. Wyniki konkursu og\u0142oszono w lutym 1955 roku. Konkurs wygra\u0142a firma Lockheed. Przyznano r\u00f3wnie\u017c firmie Lockheed pieni\u0105dze na budow\u0119 prototypu nowej maszyny. Ale jednocze\u015bnie zwi\u0119kszono opcjonalne zam\u00f3wienie na samoloty Boeing do 170 sztuk. W przemy\u015ble konflikt narasta\u0142. By\u0142o jasne, \u017ce wojsko nie b\u0119dzie utrzymywa\u0142o dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych tankowc\u00f3w we flocie. Samolot Boeing ju\u017c lata\u0142, a Lockheed by\u0142 jeszcze na deskach kre\u015blarskich.<\/p>\n W 1954 roku, koncern Lockheed proponowa\u0142 samolot Lockheed L-193, kt\u00f3ry mia\u0142 cztery silniki umieszczone w tyle kad\u0142uba, po dwa po bokach. By\u0142 tak\u017ce rozwijany jako cysterna i samolot pasa\u017cerski. By\u0142 mniejszy od KC-135. Lockheed L-193: rozpi\u0119to\u015b\u0107 104\u00a0ft (32\u00a0m), d\u0142ugo\u015b\u0107 112\u00a0ft 2\u00a0in (34.19\u00a0m), wysoko\u015b\u0107 36\u00a0ft 8\u00a0in (11.18\u00a0m). Jako samolot pasa\u017cerski zabiera\u0142by maksymalnie 64 pasa\u017cer\u00f3w.<\/p>\n Wbrew pozorom samolotu KC-135 nie nale\u017cy kojarzy\u0107 z cystern\u0105 typu kolejowego, czy samochodowego. Samolot opr\u00f3cz zbiornik\u00f3w w skrzyd\u0142ach ma dodatkowy zbiornik paliwa na pierwszym poziomie przed centrop\u0142atem, tu gdzie w Boeing B.707 jest przedzia\u0142 baga\u017cowy. Kolejny dodatkowy zbiornik centralny, za centrop\u0142atem oraz dodatkowy zbiornik w tylnej cz\u0119\u015bci kad\u0142uba.<\/p>\n Maksymalna pojemno\u015b\u0107 paliwa w KC-135: Zbiorniki w skrzyd\u0142ach przy kad\u0142ubie: 2\u00a0279 gal, 15\u00a0270 pounds. Zbiorniki w skrzyd\u0142ach mi\u0119dzy silnikami: 2\u00a0113 gal, 14\u00a0157 pounds. Zbiorniki w skrzyd\u0142ach skrajne: 434 gal, 2 908 pounds. Zbiorniki w kad\u0142ubie przedni: 5 800 gal, 38 650 pounds. Zbiorniki w kad\u0142ubie centralny: 7 271 gal, 48 716 pounds. Zbiorniki w kad\u0142ubie tylny: 6 378 gal, 42 733 pounds. Zbiorniki w ogonie kad\u0142uba: 2 174 gal, 14 566 pounds.<\/p>\n Tak wi\u0119c KC-135 mo\u017ce zabra\u0107 tylko 21\u00a0623 gal wi\u0119cej ni\u017c typowy pasa\u017cerski B.707. Gdyby ca\u0142\u0105 \u0142adowni\u0119 wype\u0142ni\u0107 zbiornikiem paliwa, to samolot by\u0142by tak ci\u0119\u017cki, \u017ce nie wystartowa\u0142 by. Ilo\u015b\u0107 zabieranego paliwa jest zale\u017cna od misji, zabranego \u0142adunku i warunk\u00f3w pogodowych.<\/p>\n Samolot jest nap\u0119dzany tym samym paliwem, kt\u00f3re jest przekazywane innym samolotom. Wyj\u0105tkiem by\u0142y KC-135 przystosowane do tankowania samolot\u00f3w rozpoznawczych Lockheed SR-71, kt\u00f3ry w misjach zwiadowczych by\u0142 nap\u0119dzany innym paliwem. Chocia\u017c SR-71 m\u00f3g\u0142 tak\u017ce lecie\u0107 na zwyk\u0142ej nafcie lotniczej, ale w\u00f3wczas jego pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna by\u0142a ograniczona.<\/p>\n W sierpniu 1955 roku podpisano kontrakt na zakup pierwszych 29 maszyn typu Boeing, ale tak\u017ce zap\u0142acono za prototyp i jego testy. Samolot wszed\u0142 do s\u0142u\u017cby USAF w 1957 roku. Pierwszy Stratotanker zosta\u0142 dostarczony do Castle Air Force Base w Kalifornii w czerwcu 1957 roku. Produkcja trwa\u0142a do 1965 roku. Ostatecznie koncern Boeing dostarczy\u0142, wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142 od 740 do 803 samolot\u00f3w KC-135. Samoloty trafi\u0142y tak\u017ce do Francji, Turcji i Singapuru.<\/p>\n Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce samolot KC-135 jest tak\u017ce samolotem transportowym. Mo\u017ce zabra\u0107 na pok\u0142ad \u0142adunek o masie 83,000 pounds (38 000\u00a0kg). Za\u0142adunek odbywa si\u0119 poprzez du\u017ce drzwi umieszczone w lewej burcie w przedzie kad\u0142uba.<\/p>\n Tankowce KC-135 s\u0142u\u017c\u0105 ju\u017c w USAF ponad 50 lat. W 80-latach, KC-135 zosta\u0142 uzupe\u0142niony o wi\u0119kszy samolot Lockheed KC-10. Badania wykaza\u0142y, \u017ce wiele samolot\u00f3w KC-135\u00a0 <\/span>mo\u017ce lata\u0107 do 2040 roku, chocia\u017c koszty utrzymania znacznie wzros\u0142y. KC-135 ma zosta\u0107 zast\u0105piony przez Boeing KC-46 Pegasus, kt\u00f3ry jest budowany na bazie samolotu Boeing B.767.<\/p>\n Wszystkie KC-135 by\u0142y pierwotnie wyposa\u017cone w silniki turboodrzutowe Pratt & Whitney J-57-P-59W, kt\u00f3re dawa\u0142y ci\u0105g 4 x 10 000 lbf (4 x 44 kN) oraz 4 x 13 000 funt\u00f3w (4 x 58 kN) ci\u0105gu z wtryskiem wody. Ten spos\u00f3b zwi\u0119kszania ci\u0105gu w KC-135 wykorzystywano tylko podczas startu. Do silnik\u00f3w wtryskuje si\u0119 670 galon\u00f3w (2500 litr\u00f3w) wody w ci\u0105gu trzech minut. Woda jest wtryskiwana do silnika przed spr\u0119\u017cark\u0105 i przed komor\u0105 spalania. Wydobywaj\u0105ce si\u0119 z silnika spaliny s\u0105 g\u0119ste i bia\u0142e. Ten spos\u00f3b zwi\u0119kszania ci\u0105gu silnik\u00f3w w USA nazwano \u201ewtrysk na mokro\u201d (\u201ewet thrust") i tak ju\u017c zosta\u0142o. Kiedy wprowadzono dopalacze i wtrysk paliwa tak\u017ce pozosta\u0142o okre\u015blenie \u201ewet thrust\u201d. Szczeg\u00f3\u0142owy opis tego typu rozwi\u0105zania (wtrysk wody do silnika) znajdziesz na tym portalu w rozdzia\u0142ach o silnikach.<\/p>\n W 80-latach by\u0142 pierwszy program modyfikacji. Wyposa\u017cono w\u00f3wczas samoloty KC-135 w silniki turbowentylatorowe Pratt & Whitney TF-33-PW-102 z samolot\u00f3w Boeing B-707 wycofanych z eksploatacji w p\u00f3\u017anych 70-latach. i na pocz\u0105tku 80-lat XX wieku. Zmodyfikowany zbiornikowiec, oznaczony KC-135 E, by\u0142 o 14% bardziej wydajny pod wzgl\u0119dem zu\u017cycia paliwa ni\u017c KC-135 A i m\u00f3g\u0142 zabra\u0107 o 20% wi\u0119cej paliwa podczas d\u0142ugich lot\u00f3w.<\/p>\n Drugim programem modyfikacji by\u0142o wyposa\u017cenie 500 samolot\u00f3w w nowe wysokoprzepustowe silniki turbowentylatorowe CFM International CFM56 (wojskowe oznaczenie F108-CF-100) produkowane przez General Electric i Snecma. Silnik CFM56 wytwarza w przybli\u017ceniu ci\u0105g 22 500 funt\u00f3w (100 kN). Samolot oznaczono KC-135 R. Z nowymi silnikami okaza\u0142 si\u0119 dwukrotnie ta\u0144szy w eksploatacji.<\/p>\n W latach 1998-2002 wszystkie samoloty KC-135 przysz\u0142y modernizacje awioniki. Pozwoli\u0142a ona na wyeliminowanie nawigatora z kokpitu. Jednocze\u015bnie zmodyfikowano system przekazywania paliwa. Od 2017 roku prowadzona jest modyfikacja kokpitu do poziomu glass cockpit.<\/p>\n Istotn\u0105 modyfikacja samolot\u00f3w by\u0142o wprowadzenie instalacji do tankowania samolot\u00f3w poprzez gi\u0119tki przew\u00f3d. Zosta\u0142o to zrealizowane poprzez dwa dodatkowe zasobniki umieszczone pod skrzyd\u0142ami. Dzi\u0119ki temu mo\u017cna jednocze\u015bnie tankowa\u0107 dwa r\u00f3\u017cne samoloty. Oczywi\u015bcie takie, kt\u00f3re s\u0105 przystosowane do systemu gi\u0119tkiego przewodu.<\/p>\n Jest tak\u017ce stosowane tankowania samolot\u00f3w marynarki wojennej przy pomocy bomu zwanego \u201eboom-drogue adapter\u201d. Na typowy bom zak\u0142adany jest adapter w postaci odcinka gi\u0119tkiego przewodu z koszem. Tak s\u0105 tankowane samoloty F \/ A-18 F Super Hornet.<\/p>\n Najnowsza wersja KC-135 R Block 45 otrzyma\u0142a pe\u0142ny szklany kokpit. Ca\u0142kowitej zmianie uleg\u0142 system nawigacyjny. Samolot ma system, kt\u00f3ry umo\u017cliwia bezproblemowe \u0142\u0105czenie si\u0119 z nawigacj\u0105 cywiln\u0105 i konfiguracj\u0105 kontroli ruchu lotniczego na ca\u0142ym \u015bwiecie, umo\u017cliwiaj\u0105c bezpieczny przelot przez cywiln\u0105 i wojskow\u0105 przestrze\u0144 powietrzn\u0105 bez zb\u0119dnego ryzyka wypadk\u00f3w. Teraz system komputerowy bardzo \u0142atwo i szybko mo\u017cna aktualizowa\u0107. Zmodernizowana awionika zapewnia tak\u017ce dok\u0142adniejsze alerty i dane dotycz\u0105ce konserwacji systemu, przyspieszaj\u0105c proces naprawy, je\u015bli co\u015b si\u0119 zepsuje. Pierwszy zmodernizowany samolot zosta\u0142 dostarczony wojsku w 2014 roku. Planuje si\u0119 przebudow\u0119 ca\u0142ej floty KC-135 R do nowego standardu. Ostatni egzemplarz wejdzie do s\u0142u\u017cby w 2024 roku.<\/p>\n Protoplasta samolotu KC-135 by\u0142 samolot Dash-80, zbudowany w uk\u0142adzie klasycznym, ca\u0142kowicie metalowy, z czterosilnikowym zespo\u0142em nap\u0119dowym.<\/p>\n Skrzyd\u0142a z kraw\u0119dzi\u0105 natarcia o k\u0105cie 35 stopni. W skrzyd\u0142ach umieszczono integralne zbiorniki paliwa. Klapy Kruegera na kraw\u0119dzi natarcia, klapy jednoszczelinowe na kraw\u0119dzi sp\u0142ywu. Cztery panele spoiler\u00f3w. Dwa zestawy lotek: zewn\u0119trzne ma\u0142ych pr\u0119dko\u015bci, blokowane po schowaniu klap, wewn\u0119trzne du\u017cych pr\u0119dko\u015bci. Lotki poruszane mechanicznie, z klapkami Flettnera. Wszystkie powierzchnie na skrzydle (opr\u00f3cz lotek) poruszane hydraulicznie. Klapy z awaryjnym elektrycznym mechanizmem poruszania.<\/p>\n Kad\u0142ub ci\u015bnieniowy, p\u00f3\u0142skorupowy z wr\u0119gami i pod\u0142u\u017cnicami. Zabiera na pok\u0142ad do 80 pasa\u017cer\u00f3w lub \u0142adunek w kontenerach lub na paletach o masie 37\u00a0600 kg. W kokpicie 4 osoby: kapitan, drugi pilot, nawigator i operator bomu tankuj\u0105cego, kt\u00f3ry podczas tankowania zajmuje miejsce na stanowisku operatora w tylnej cz\u0119\u015bci kad\u0142uba. Po pierwszej modyfikacji awioniki (80-lata) z za\u0142ogi mo\u017cna by\u0142o wyeliminowa\u0107 nawigatora. Wej\u015bcie do samolotu w przedniej cz\u0119\u015bci kad\u0142uba, dolno-bocznym w\u0142azem z wysuwana drabink\u0105. Stanowisko operatora bomu w tyle kad\u0142uba z dwoma miejscami w pozycji le\u017c\u0105cej na brzuchu. Lewe jest dla operatora, prawe dla obserwatora.<\/p>\n Uk\u0142ad sterowania mechaniczno-hydrauliczny. Z uwagi na zjawisko \u201eDutch roll\u201d zastosowano system t\u0142umi\u0105cy \u201eYaw Damper\u201d.<\/p>\n Nap\u0119d silniki turboodrzutowe Pratt & Whitney J-57-P-59W, nast\u0119pnie turbowentylatorowe JT3D, a obecnie CFM56. Silniki wyposa\u017cone w odwracacze ci\u0105gu. Rozruch silnik\u00f3w spr\u0119\u017conym powietrzem. W pylonach silnik\u00f3w zamontowano generatory pr\u0105du.<\/p>\n Podwozie tr\u00f3jpodporowe z przednim podparciem, ca\u0142kowicie chowane przy pomocy instalacji hydraulicznej. Przednie ko\u0142a zdwojone, skr\u0119tne. G\u0142\u00f3wne to czteroko\u0142owe w\u00f3zki. Hamulce wielotarczowe, hydrauliczne.<\/p>\n Za\u0142oga: trzy: pilot, drugi pilot i operator bomu. (Niekt\u00f3re misje KC-135 wymagaj\u0105 dodania nawigatora.). Pojemno\u015b\u0107: 80 pasa\u017cer\u00f3w. \u0141adowno\u015b\u0107: 83 000 funt\u00f3w (37 600 kg). D\u0142ugo\u015b\u0107: 136 ft 3 in (41,53 m). Rozpi\u0119to\u015b\u0107 skrzyde\u0142: 130 st\u00f3p 10 cali (39,88 m). Wysoko\u015b\u0107: 41 st\u00f3p 8 cali (12,70 m). Powierzchnia skrzyde\u0142: 2433 ft2 (226 m2). Masa w\u0142asna: 98 466 funt\u00f3w (44 663 kg). Masa u\u017cyteczna 200 000 funt\u00f3w (90 700 kg). Mas startowa 297 000 funt\u00f3w (135 000 kg). Masa maksymalna 322.500 funt\u00f3w (146 000 kg). Masa paliwa maksymalna 200 000 funt\u00f3w (90 719 kg). Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy 4 x CFM International CFM56 (F108-CF-100) turbofan, 21 634 funt\u00f3w (96,2 kN) ka\u017cdy. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 580 mph (933 km\/h). Pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa: 530 mph (853 km\/h) na 30 000 st\u00f3p (9144 m). Zasi\u0119g: 1500 mi (2 419 km) przy 150 000 funt\u00f3w (68 039 kg) paliwa transferowego. Zasi\u0119g maksymalny: 11,015 mi (17 766 km). Pu\u0142ap: 50 000 st\u00f3p (15 200 m). Pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 4,900 ft\/min (1 490 m\/min).<\/p>\n Wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142, zbudowano od 740 do 803 samolot\u00f3w KC-135. Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 samolot\u00f3w trafi\u0142a do USAF. Samoloty trafi\u0142y tak\u017ce do Francji, UK, Turcji i Singapuru. Obecnie (2018 rok) w u\u017cyciu jest jeszcze oko\u0142o 500 egzemplarzy. Niemal wszystkie samoloty by\u0142y w wersji KC-135 R.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W dzisiejszych czasach tankowanie powietrzne to rutynowa czynno\u015b\u0107 stosowana w armiach USA, UK i innych krajach. Tak\u017ce w Polsce, od momentu, kiedy na uzbrojenie zosta\u0142y przyj\u0119te samoloty Lockheed F-16 Jastrz\u0105b. Co prawda, nie zosta\u0142y jeszcze zrealizowane plany wyposa\u017cenia Polskich Si\u0142 Powietrznych w w\u0142asne tankowce, ale Polscy piloci \u0107wicz\u0105 pobieranie paliwa z samolot\u00f3w sojuszniczych.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-5061","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5061","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5061"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5061\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5517,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5061\/revisions\/5517"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5061"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5061"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5061"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Samolot tankuj\u0105cy w powietrzu.<\/h3>\n
Boeing KC-135.<\/h3>\n
Silniki w Boeing KC-135.<\/h3>\n
Inne modernizacje samolotu KC-135.<\/h3>\n
Najnowsza wersja KC-135 R Block 45.<\/h3>\n
Konstrukcja KC-135.<\/h3>\n
Dane T-T KC-135 R.<\/h3>\n
Zestawienie KC-135 Stratotanker.<\/h3>\n