Od samego pocz\u0105tku samolot by\u0142 projektowany w czterech podstawowych wersjach: Rafale C (od Chasseur \u2013 my\u015bliwiec) \u2013 jednomiejscowy my\u015bliwiec dla Arm\u00e9e de l\u2019Air (dla Francji). Rafale B (od Biplace \u2013 dwumiejscowy) \u2013 dwumiejscowy my\u015bliwiec dla Arm\u00e9e de l\u2019Air (dla Francji). Rafale M (od Marine \u2013 morski) \u2013 jednomiejscowy my\u015bliwiec bazuj\u0105cy na lotniskowcach dla A\u00e9ronavale (dla Francji). Rafale I (international – mi\u0119dzynarodowy. Co ciekawe, samoloty mia\u0142y r\u00f3\u017cni\u0107 wielko\u015bci\u0105, co znacznie podnios\u0142o koszty programu i czas jego realizacji.<\/p>\n Ju\u017c w 1984 roku, nast\u0105pi\u0142y kolejne zmiany. Zdecydowano o budowie podstawowych wersji:<\/p>\n ACT ( Avion de Combat Tactique ). Jednomiejscowy. Silniki SNECMA M-88. Radar firmy Thomson-CSF RDX.<\/p>\n ACM ( Avion de Combat Marine ). Wersja pok\u0142adowa, jednomiejscowa, morska, przystosowana do start\u00f3w i l\u0105dowa\u0144 na lotniskowcu. Francja budowa\u0142a w tym czasie nowy lotniskowiec.<\/p>\n ACE ( Avion de Combat Europeen ). Francuska propozycja europejskiego my\u015bliwca oferowana dla kraj\u00f3w Europy Zachodniej i budowana w kooperacji przez przemys\u0142y lotnicze Francji, W\u0142och, Hiszpanii, RFN i UK. Ciekawie przedstawiono propozycj\u0119 nap\u0119du samolot\u00f3w. Mo\u017cna by\u0142oby zastosowa\u0107 zale\u017cnie od \u017cyczenia klienta nast\u0119puj\u0105ce typy silnik\u00f3w; SNECMA, Rolls-Royce, Motor Turbo Union, Fiat.<\/p>\n Aby przekona\u0107 rz\u0105d francuski do finansowania nowego programu, firma Avions Marcel Dassault zdecydowa\u0142a si\u0119 na zbudowanie demonstratora. Samolot oznaczono Rafale A. Samolot Rafale odby\u0142 pierwszy lot w 4 czerwca 1986 roku. Demonstrator Rafale A pomy\u015blnie przeszed\u0142 pr\u00f3by w locie, a in\u017cynierowie zdobyli cenne do\u015bwiadczenia. Firma AMD naciska\u0142a rz\u0105d Francji, aby podpisa\u0142a kontrakt na budow\u0119 prototyp\u00f3w u\u017cytkowych i samolot\u00f3w seryjnych.<\/p>\n W dniu 21.04.1988 roku, podpisano kontrakt na opracowanie docelowej wersji pod prowizorycznym oznaczeniem Rafale D. Litera D pochodzi od francuskiego s\u0142owa discret, czyli francuskiego odpowiednika angielskiego s\u0142owa steath. Pod nazw\u0105 Rafale D ukryto wszystkie wersje wyspecjalizowane, czyli Rafale D-ACT, Rafale D-ACM. Zaproponowano tak\u017ce dwumiejscow\u0105 wersj\u0119 oznaczon\u0105 Rafale B.<\/p>\n W 1989 roku, zmieniono oznaczenia ( na prostsze ); Rafale D-ACT sta\u0142 si\u0119 Rafale C ( c od chasseur, czyli my\u015bliwiec ), Rafale D-ACM sta\u0142 si\u0119 Rafale M ( marine ), Rafale B pozosta\u0142 bez zmian.<\/p>\n Wersja Rafale C mia\u0142a sta\u0107 si\u0119 podstawow\u0105 wersj\u0105 dla lotnictwa bazowania l\u0105dowego. W dniu 12.04.1988 roku, zam\u00f3wiono jedynie jeden przedseryjny egzemplarz, Rafale C-01 z cywiln\u0105 rejestracj\u0105 F-ZWVR. W por\u00f3wnaniu z samolotem Rafale A p\u0142atowiec zmniejszono. W konstrukcji nie nast\u0105pi\u0142y istotne zmiany. Usterzenie poziome wzmocniono tytanem. Dla utrudnienie wykrywania pokryto je wi\u0119ksz\u0105 warstw\u0105 specjalnej farby. Samolot nie otrzyma\u0142 docelowego wyposa\u017cenia. Nie zamontowano radaru i systemu samoobrony.<\/p>\n Samolot Rafale C-01 pokazano publicznie w dniu 29.10.1990 roku, w St. Clud. Nast\u0119pnie samolot przewieziono do Istres. Z ko\u0144cem 1990 roku, pierwsze pr\u00f3by ko\u0142owania, ale wyst\u0105pi\u0142y k\u0142opoty z instalacj\u0105 hydrauliczn\u0105. Instalacja ma ci\u015bnienie 175 atm. W samolocie Rafale A zastosowano instalacj\u0119 o ci\u015bnieniu 140 atm. Planowany na luty 1991 roku, pierwszy lot Rafale C-01, zosta\u0142 przesuni\u0119ty i ostatecznie samolot oblatano 19.05.1991 roku.<\/p>\n Samolot Rafale C od samego pocz\u0105tku by\u0142 nap\u0119dzany docelowymi silnikami Snecma M-88-2. Mniejsza masa samolotu i wi\u0119kszy ci\u0105g zespo\u0142u nap\u0119dowego umo\u017cliwi\u0142 osi\u0105ganie przez samolot zdolno\u015bci supercruise, czyli lotu z pr\u0119dko\u015bci\u0105 nadd\u017awi\u0119kow\u0105 bez u\u017cywania dopalaczy.<\/p>\n Pr\u00f3by Rafale C-01 przebiega\u0142y na tyle dobrze, \u017ce postanowiono zrezygnowa\u0107 z budowy drugiego prototypu Rafale C-02. Dlatego kolejnym prototypem m\u00f3g\u0142 sta\u0107 si\u0119 morski Rafale M-01.<\/p>\n Pocz\u0105tkowo planowano wykonanie niewielkiej serii samolot\u00f3w dwumiejscowych z przeznaczeniem do szkolenia zar\u00f3wno pilot\u00f3w si\u0142 powietrznych jak i marynarki wojennej. W takiej sytuacji zam\u00f3wiono w dniu 19.07.1989 roku, pierwszy prototyp Rafale B-01. Samolot otrzyma\u0142 cywiln\u0105 rejestracj\u0119 F-ZWVS.<\/p>\n Poniewa\u017c samolot mia\u0142 by\u0107 uzbrojony, jako pierwszy otrzyma\u0142 pe\u0142ne wyposa\u017cenie w postaci docelowego systemu nawigacyjno-celowniczego. Samolot otrzyma\u0142 radar RBE-2, a nieco p\u00f3\u017aniej system samoobrony Spectra. W wyposa\u017ceniu pojawi\u0142a si\u0119 tak\u017ce SOE (stacja oto-elektroniczna) w zasobniku. Samolot Rafale B-01 pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 30.04.1990 roku.<\/p>\n W 1991 roku, zbudowano i oblatano dwa egzemplarze samolot\u00f3w Rafale M, z przeznaczeniem dla marynarki wojennej. Samoloty otrzyma\u0142y: hak do l\u0105dowania, wzmocnione podwozie, w przednim podwoziu zaczep do katapulty, wyposa\u017cenie do lot\u00f3w nad wod\u0105. Do 1995 roku, cztery istniej\u0105ce prototypy (C-01, B-01, M-01 i M-02) wykona\u0142y og\u00f3\u0142em 2 150 lot\u00f3w, o \u0142\u0105cznym czasie trwania 1 990 h.<\/p>\n W listopadzie 1995 roku, po raz pierwszy zaprezentowano Rafale poza Europ\u0105. Pokaz odby\u0142 si\u0119 w Dubaju. W 1996 roku, Rafale B-01 odby\u0142 w czasie 14 godzin, przelot o d\u0142ugo\u015bci 11 700 km na trasie Istres – Singapur z mi\u0119dzyl\u0105dowaniami w Al Dhaffra (Abu Dabi) i Colombo, kt\u00f3ry zapocz\u0105tkowa\u0142 akcj\u0119 promocyjn\u0105 na rynkach azjatyckich. Kraje tego regionu od ponad 20 lat s\u0105 sta\u0142ymi klientami firmy Avions Marcel Dassault i wszystko wskazuje na to, \u017ce nadal s\u0105 zainteresowane zakupami nowych samolot\u00f3w tej wytw\u00f3rni.<\/p>\n Z ko\u0144cem 80-lat planowano dostarczenie francuskim si\u0142om zbrojnym 292 samolot\u00f3w Rafale, 232 dla si\u0142 powietrznych i 60 dla marynarki wojennej. Francuska marynarka potrzebowa\u0142a 60 samolot\u00f3w dla swojego najnowszego lotniskowca z atomowym nap\u0119dem Charles de Gaulle. Marynarka wojenna \u017cyczy\u0142a sobie w\u015br\u00f3d tych samolot\u00f3w 40 maszyn w wersji Rafale N, dwumiejscowych do ataku j\u0105drowego. Ostatecznie z tej wersji zrezygnowano w 2004 roku, pozostaj\u0105c wy\u0142\u0105cznie przy jednomiejscowych Rafale M.<\/p>\n W 90-latach si\u0142y powietrzne Francji mia\u0142y ch\u0119\u0107 uzyskania 224 samolot\u00f3w. Odpowiednio; 95 Rafale C i\u00a0139 Rafale B, ale ze wzgl\u0119du na ci\u0119cia bud\u017cetowe z pocz\u0105tkiem nowego wieku planowano oficjalnie zam\u00f3wi\u0107 tylko 120 samolot\u00f3w.<\/p>\n Od samego pocz\u0105tku za\u0142o\u017cono, \u017ce do pe\u0142nych mo\u017cliwo\u015bci samolot Rafale b\u0119dzie dochodzi\u0142 stopniowo. Dlatego za\u0142o\u017cono, \u017ce samolot b\u0119dzie otrzymywa\u0142 kolejno ulepszone wyposa\u017cenie i uzbrojenie. Te standardy okre\u015blono jako F-1, F-2, F-3 i ewentualnie F-4. Litra F okre\u015bla Francj\u0119. Z kolei, gdyby uda\u0142o si\u0119 pozyska\u0107 zagraniczne rynki, wersje eksportowe oznaczono Block 1, 5, 10, 15.<\/p>\n W dniu 26.03.1993 roku, zawarto kontrakt na dostaw\u0119 trzech samolot\u00f3w Rafale B-F-1 i 10 samolot\u00f3w Rafale M-F-1, z terminem realizacji w latach 1993-1996. W planach by\u0142a mowa o 44 maszynach standardu F-1, ale ostatecznie poprzestano na 13 samolotach. Standard F-1 jest typow\u0105 wersj\u0105 my\u015bliwsk\u0105 z ograniczonymi mo\u017cliwo\u015bciami zwalczania cel\u00f3w naziemnych (nawodnych). Radar RBE-2 w dzia\u0142aniu \u201epowietrze-ziemia\u201d ma ma\u0142e mo\u017cliwo\u015bci. Ale mapuje teren i mierzy odleg\u0142o\u015b\u0107 do celu. Jedynym wojskiem, kt\u00f3re zainteresowa\u0142 si\u0119 standardem F-1 by\u0142o lotnictwo marynarki wojennej Francji. Powodem by\u0142o wycofanie z eksploatacji my\u015bliwc\u00f3w Chance Vought F-8 E (FN) Crusader i posiadaniu na uzbrojeniu tylko z podd\u017awi\u0119kowych Super Etendard. Dlatego przyj\u0119cie na uzbrojenie 10 samolot\u00f3w Rafale M-F-1 znacznie poprawi\u0142o sytuacj\u0119.<\/p>\n My\u015bliwce standardu Rafale F-1 maj\u0105 13 zaczep\u00f3w podwieszenia uzbrojenia, cho\u0107 wersja morska ma ich 12. By\u0142o to spowodowane wzmocnieniem konstrukcji i konieczno\u015bci\u0105 rezygnacji z centralnego zaczepu. Pierwszy z 10 samolot\u00f3w Rafale M F-1 zosta\u0142 oblatany 7.07.1999 roku, a do 2002 roku, dostarczono ca\u0142\u0105 dziesi\u0105tk\u0119.<\/p>\n Ostatni z wyprodukowanych samolot\u00f3w w standardzie F-1 by\u0142 pierwszym seryjnym Rafale C-101 F-1. Zosta\u0142 oblatany w dniu 16.04.2003 roku, ale szybko doprowadzono zosta\u0142 do standardu F-2.<\/p>\n Pierwszy seryjny Rafale B-301 F-1 zosta\u0142 oblatany 24.11.1998 roku, a zaraz po nim drugi Rafale B-302 F-1. Samoloty Rafale B-301, B-302, C-101 pozostawiono w centrum badawczym w Istres. Kolejne 3 samoloty Rafale B-303, B-304, B-305, od razu zbudowano w standardzie F-2. Pocz\u0105wszy od grudnia 2004 roku, poddano licznym testom. Poniewa\u017c produkcja seryjna maszyn Rafale wyd\u0142u\u017cy\u0142a si\u0119 bardzo w czasie, dlatego pojawiaj\u0105 si\u0119 standardy typu F-2,1, F-2,2 i inne. Sta\u0142o si\u0119 to powodem do rozpocz\u0119cia pertraktacji pomi\u0119dzy wojskiem, rz\u0105dem i firm\u0105 AMD.<\/p>\n Wersja standardowa Rafale F-2 sta\u0142a si\u0119 pierwsz\u0105 akceptowaln\u0105 przez si\u0142y powietrzne Francji. W 1999 roku, podpisano kontrakt na dostarczenie 48 maszyn, odpowiednio; 7 samolot\u00f3w Rafale C F-2, 25 samolot\u00f3w Rafale B F-2, 16 samolot\u00f3w Rafale M F-2.<\/p>\n W standardzie Rafale F-2 system nawigacyjno-celowniczy zosta\u0142 po\u0142\u0105czony szynami danych MilStd 1553 i MilStd 3910. Sercem uk\u0142adu s\u0105 dwa komputery. Ca\u0142o\u015b\u0107 przep\u0142ywu informacji jest rejestrowana na dysku twardym. Dzi\u0119ki temu wzros\u0142y mo\u017cliwo\u015bci radaru RBE-2. Radar ostrzega przed przeszkodami i o ewentualnym zderzeniu z ziemi\u0105. Wzr\u00f3s\u0142 tak\u017ce asortyment uzbrojenia. Mo\u017cna atakowa\u0107 bombami kierowanymi laserowo.<\/p>\n W grudniu 2004 roku, z\u0142o\u017cono zam\u00f3wienie na 59 samolot\u00f3w Rafale F-3 co z poprzednimi 13 Rafale F-1 i 48 Rafale F-2 da\u0142o liczb\u0119 120 maszyn. Standard F-3 opr\u00f3cz rozszerzenia mo\u017cliwo\u015bci pracy radaru otrzyma\u0142 tak\u017ce w\u0142a\u015bciwo\u015bci samolotu rozpoznawczego. Zrealizowano to przy pomocy zasobnika rozpoznawczego Thales Racce NG. Pilot otrzyma\u0142 celownik nahe\u0142mowy. Samolot otrzyma\u0142 tak\u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 u\u017cycia kierowanych pocisk\u00f3w klasy p-w Exocet Mk.3.<\/p>\n Samolot Rafale B F-2, jako pierwszy w historii lotnictwa, jest wyposa\u017cony w zintegrowany system przetrwania Thales Spectra, kt\u00f3ry przy pomocy specjalnego oprogramowania potrafi zak\u0142\u00f3ci\u0107 radar przeciwnika w taki spos\u00f3b, \u017ce symuluje niewidoczno\u015b\u0107 maszyny (wirtualna technologia stealth). Najwa\u017cniejszym elementem wyposa\u017cenia elektronicznego jest zaawansowana stacja radarowa Thales RBE-2 zdolna do \u015bledzenia jednocze\u015bnie 40 cel\u00f3w, zar\u00f3wno na bliskich jak i dalekich dystansach, atakowania 8 cel\u00f3w prawie jednocze\u015bnie, generowania tr\u00f3jwymiarowej mapy terenu, do lot\u00f3w na ma\u0142ych wysoko\u015bciach i map wysokiej rozdzielczo\u015bci do nawigacji i naprowadzania na cel. Radar ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 podczas ataku na cele naziemne obserwowa\u0107 jednocze\u015bnie przestrze\u0144 powietrzn\u0105. Jest to stacja wykonana w uk\u0142adzie \u201eszepcz\u0105cym\u201d, czyli utrudnionego wykrycia.<\/p>\n W samolocie Rafale B F-2 jest system SPECTRA, kt\u00f3ry zapewnia wysok\u0105 prze\u017cywalno\u015b\u0107 maszyny na polu bitwy, umo\u017cliwiaj\u0105c unikni\u0119cie zagro\u017ce\u0144 z powietrza i ziemi. Pracuj\u0105ca w czasie rzeczywistym magistrala danych, umo\u017cliwia przesy\u0142anie informacji nie tylko do innych samolot\u00f3w, ale tak\u017ce mi\u0119dzy sta\u0142ymi i mobilnymi stanowiskami dowodzenia. Je\u017celi cel misji tego wymaga, Rafale mo\u017ce przenosi\u0107 laserowy pod-\u015bwietlacz celu DEMOCLES przystosowany do dzia\u0142ania w dzie\u0144 i w nocy.<\/p>\n Do 2015 roku, poza Francj\u0105, \u017cadne inne pa\u0144stwo nie posiada\u0142o samolot\u00f3w Rafale. W grupie najbardziej zainteresowanych klient\u00f3w by\u0142y pa\u0144stwa arabskie, kt\u00f3re dotychczas u\u017cytkowa\u0142y samoloty francuskie poprzednich generacji. W 2002 roku, firma Avions Marcel Dassault przyst\u0105pi\u0142a do przetargu na my\u015bliwiec nowej generacji dla Korei Po\u0142udniowej, ale przegra\u0142a z firm\u0105 Boeing oferuj\u0105c\u0105 samolot F-15 K. Taki sam los spotka\u0142 przetarg na my\u015bliwiec dla lotnictwa Singapuru, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c wybra\u0142o ameryka\u0144sk\u0105 maszyn\u0119 w odmianie F-15 SG. Tak\u017ce Algieria rozwa\u017ca\u0142a zakup samolot\u00f3w Rafale, ale tym razem zawa\u017cy\u0142y zbyt wysokie koszty maszyny. Ostatecznie do Algierii trafi\u0142y samoloty rosyjskie MiG-29.<\/p>\n W dniu 16 lutego 2015 roku, Egipt podpisa\u0142 porozumienie o kupnie 24 maszyn; 16 samolot\u00f3w Rafale w wersji dwumiejscowej i 8 samolot\u00f3w Rafale w wersji jednomiejscowej. Pierwsze trzy samoloty przylecia\u0142y do Egiptu w dniu 21 lipca 2015 roku. Samoloty pierwotnie przeznaczone by\u0142y dla Francuskich Si\u0142 Powietrznych. Egiptowi zale\u017ca\u0142o, aby nowe samoloty u\u015bwietni\u0142y swoj\u0105 obecno\u015bci\u0105 uroczysto\u015bci zwi\u0105zane z otwarciem drugiej nitki kana\u0142u sueskiego. Taka fanaberia.<\/p>\n Pierwszym pa\u0144stwem, kt\u00f3re jako pierwsze powa\u017cnie dyskutowa\u0142y o kupnie samolot\u00f3w Rafale by\u0142y Indie. Indie s\u0105 sta\u0142ym klientem firmy Avions Marcel Dassault. Produkowa\u0142y u siebie samoloty Mirage 2000. W 2010 roku, Indie og\u0142osi\u0142y konkurs MRCA (samolot wielozadaniowy). W ofercie by\u0142y samoloty: Eurofighter Typhoon, MiG-35, Lockheed Martin F-16 IN, Boeing F\/A-18E\/F, SAAB Gripen 39 NG, Dassault Rafale. Planowano kupno 126 samolot\u00f3w, z czego 108 samolot\u00f3w mia\u0142o powsta\u0107 w Indiach w zak\u0142adach HAL. W 2012 roku, Indie wybra\u0142y ofert\u0119 Avions Marcel Dassault. Negocjacje si\u0119 jednak przeci\u0105ga\u0142y. W dniu 10 kwietnia 2015 roku, Indie og\u0142osi\u0142 ch\u0119\u0107 kupna tylko 36 samolot\u00f3w Rafale, bez transferu technologii. Przyznano, \u017ce cena samolotu jest bardzo wysoka. Umow\u0119 wart\u0105 7,87 mld euro podpisano ostatecznie w dniu 23 wrze\u015bnia 2016 roku. Koszt samych samolot\u00f3w to 3,42 mld euro. Pozosta\u0142e koszty to mi\u0119dzy innymi koszty zintegrowania francuskiego systemu z wymaganiami indyjskimi, europejskie uzbrojenie oraz szkolenie. Dostawy zaplanowano na lata 2021-2026.<\/p>\n W maju 2015 roku, og\u0142oszono, \u017ce Katar, kt\u00f3ry poszukiwa\u0142 nast\u0119pc\u00f3w dla Mirage 2000-5, zdecydowa\u0142 si\u0119 na zakup 24 samolot\u00f3w Avions Marcel Dassault Rafale. Umowa opiewa\u0142a na 6,7 mld euro. W cenie by\u0142o szkolenie pilot\u00f3w, szkolenie mechanik\u00f3w, uzbrojenie i cz\u0119\u015bci zapasowe. Dostawy zaplanowano w latach 2019-2021.<\/p>\n Samolot Rafale jednomiejscowy (C, M), dwumiejscowy (B), dwusilnikowy samolot my\u015bliwski, o utrudnionej wykrywalno\u015bci, zbudowany w uk\u0142adzie kaczka. Konstrukcja wytrzymuje przeci\u0105\u017cenie +9, -3,6. Resurs p\u0142atowca wynosi 7 000 godzin.<\/p>\n Skrzyd\u0142o podstawowe o obrysie tr\u00f3jk\u0105tnym ze \u015bci\u0119tymi ko\u0144cami. Kraw\u0119d\u017a natarcia za\u0142amana. Konstrukcja wielod\u017awigarowa. D\u017awigary i \u017cebra wykonane z metalu, pokrycie wykonano za\u015b kompozytu w\u0119glowego. R\u00f3wnie\u017c z kompozytu w\u0119glowego wykonano klapo-lotki. Os\u0142ony si\u0142ownik\u00f3w sterowania powierzchniami wykonano z kompozytu kewlarowego. Klapy na kraw\u0119dzi natarcia wykonano z tytanu. Zako\u0144czeniem skrzyde\u0142 s\u0105 wyrzutnie dla k.p.r., kt\u00f3re maj\u0105 zoptymalizowany kszta\u0142t i s\u0105 integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 skrzyde\u0142.<\/p>\n Kad\u0142ub samolotu podzielono na trzy cz\u0119\u015bci technologiczne. Przednia mieszcz\u0105ca kabin\u0119 za\u0142ogi wykonana g\u0142\u00f3wnie z kompozytu w\u0119glowego. Wszelkiego rodzaju pokrywy i os\u0142ony tak\u017ce wykonano z kompozytu w\u0119glowego. Najwi\u0119ksze elementy pokrycia wykonano z litalu, stopu litu z aluminium oraz duraluminium. Sam szkielet kad\u0142uba wykonano z metalu. Przekr\u00f3j kad\u0142uba zmienia si\u0119 od ko\u0142owego, przez soczewkowy w rejonie kabiny do sp\u0142aszczonego owalu w ko\u0144cu. Z kewlaru wykonano nos samolotu, owiewki przej\u015bcia skrzyd\u0142o kad\u0142ub i doln\u0105 pokryw\u0119 przy wylotach silnik\u00f3w.<\/p>\n Szklany kokpit w samolotach tej generacji to jest ju\u017c standard. Rafale ma cztery wy\u015bwietlacze ciek\u0142okrystaliczne. Centralne dwa o wymiarach 254 x 254 mm ( 10 x 10 cali ). Dwa mniejsze dotykowe, o wymiarach 127 x 127 mm ( 5 x 5 cali ). Sterowanie zorganizowano zgodnie z koncepcj\u0105 HOTAS. HUD CTH-3022 jest panoramiczny, szerokok\u0105tny o wymiarach 32 x 200. Cyfrowy system sterowania fly-by-wire.<\/p>\n Przednie usterzenie poziome o stosunkowo ma\u0142ej powierzchni i silnym skosie. Konstrukcja tytanowa, a pokrycie w\u0142\u00f3knem w\u0119glowym. Usterzenie pionowe wykonane z kompozytu.<\/p>\n Podwozie tr\u00f3jpodporowe z ko\u0142ami 2 x 1 x 1, wci\u0105gane hydraulicznie. Przednie sterowane i wyposa\u017cone tak\u017ce w hamulce tarczowe.<\/p>\n Szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 po\u015bwi\u0119cono wlotom powietrza do silnik\u00f3w. Zrezygnowano ca\u0142kowicie z element\u00f3w ruchomych i dodatkowych upust\u00f3w powietrza. Wloty zoptymalizowano do lot\u00f3w na du\u017cych k\u0105tach natarcia. Przed niestabiln\u0105 prac\u0105 silnik\u00f3w (pompa\u017cem) zabezpiecza uk\u0142ad sterowania silnikami, kt\u00f3ry jest elektro-hydrauliczny i otrzymuje impulsy nie tylko z manetki gazu, ale tak\u017ce z czujnik\u00f3w umieszczonych w kana\u0142ach dolotowych.<\/p>\n Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy sk\u0142ada si\u0119 silnik\u00f3w SNECMA M 88-2 Mantelstrom o ci\u0105gu z dopalaniem 2 x 75,0 kN ( 2 x 7 400 kG ). Masa silnika wynosi 900 kg. Najnowsze egzemplarze Rafale wyposa\u017cone s\u0105 w silniki wersji M-88-3, o maksymalnym ci\u0105gu z dopalaniem 2 x 88,5 kN ( 2 x 9 027 kG ).<\/p>\n Uk\u0142ad paliwowy sk\u0142ada si\u0119 ze zbiornik\u00f3w integralnych w skrzyd\u0142ach i w kad\u0142ubie. Pojemno\u015b\u0107 wewn\u0119trznych zbiornik\u00f3w paliwa wynosi 5 325 litr\u00f3w. Na \u015brodkowym w\u0119\u017ale mocowania pod kad\u0142ubem mo\u017cna podwiesi\u0107 zbiornik o pojemno\u015bci 1 x 1 700 litr\u00f3w, a na w\u0119z\u0142ach pod skrzyd\u0142ami 2 x 2 000 litr\u00f3w i 2 x 1 300 litr\u00f3w. Maksymalna ilo\u015b\u0107 paliwa w zbiornikach podwieszanych wynosi 6 600 litr\u00f3w. Samoloty wersji B, C, M maj\u0105 sta\u0142e ko\u0144c\u00f3wki do tankowania paliwa w powietrzu.<\/p>\n Sta\u0142ym elementem s\u0105 typowe dla samolot\u00f3w francuskich dwa dzia\u0142ka Giat Defa 791 B kal.30 mm umieszczone w obudowach wlot\u00f3w powietrza do silnik\u00f3w. Posiadaj\u0105 zapas po 125 naboi i szybkostrzelno\u015b\u0107 2 500 strza\u0142\u00f3w\/min .<\/p>\n Maszyna ma a\u017c 13 w\u0119z\u0142\u00f3w podwieszonego uzbrojenia. Wersja morska ma 12 zaczep\u00f3w. Samolot standardowo mo\u017ce zabra\u0107 6 000 kg uzbrojenia. W uk\u0142adzie przeci\u0105\u017conym 8 000 kg. Samolot mo\u017ce przenosi\u0107 unowocze\u015bniony pocisk ASMP z g\u0142owic\u0105 j\u0105drow\u0105.<\/p>\n Rozpi\u0119to\u015b\u0107 10,80. D\u0142ugo\u015b\u0107 15,27. Wysoko\u015b\u0107 5,34 m. Powierzchnia no\u015bna 45,70 m2. Masa w\u0142asna 9 600 kg. Masa \u0142adunku 8 000 kg. Paliwo w p\u0142atowcu 4 640 litr\u00f3w. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna Ma 2,3. Pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 305 m\/s. Pr\u0119dko\u015b\u0107 l\u0105dowania 223 km\/h. Zasi\u0119g maksymalny (bez tankowania w powietrzu) 3 700 km. Pu\u0142ap operacyjny 16 770 m. Rozbieg 400-600 m. Dobieg 450 m.<\/p>\n Polska nie kupi\u0142a i u\u017cytkowa\u0142a samolot\u00f3w Rafale.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Avions Marcel Dassault Rafale to wielozadaniowy samolot bojowy, trudno wykrywalny. Prace nad samolotem rozpocz\u0119to z pocz\u0105tkiem 80-lat, kiedy francuzi zainteresowali si\u0119 technologi\u0105 Stealth. W za\u0142o\u017ceniu samolot mia\u0142 wykonywa\u0107 wszystkie zadania lotnicze, jakie wykonuje samolot bojowy. Samolot okaza\u0142 si\u0119 bardzo drogi w zakupie, dlatego do 2015 roku, wszed\u0142 na uzbrojenie tylko Francji i Egiptu. Wysoka cena samolotu Avions Marcel Dassault Rafale i nie znana faktyczna jego warto\u015b\u0107 bojowa by\u0142a powodem, \u017ce Lotnictwo Wojskowe Polski, nie by\u0142o zainteresowane tym samolotem (2003 rok). W 2003 roku, jeden samolot Rafale, bez szkole\u0144, uzbrojenia, cz\u0119\u015bci zamiennych; kosztowa\u0142 70 mln USD.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-5045","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5045","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5045"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5045\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5714,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5045\/revisions\/5714"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5045"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5045"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5045"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Za\u0142o\u017cenia konstrukcji Rafale.<\/h3>\n
Samolot Rafale C. 1991 rok.<\/h3>\n
Samolot Rafale B. 1990 rok.<\/h3>\n
Samolot Rafale M. 1991 rok.<\/h3>\n
Warto\u015b\u0107 bojowa Rafale.<\/h3>\n
Samolot Rafale na eksport.<\/h3>\n
Konstrukcja<\/h2>\n
Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy Rafale.<\/h3>\n
Uzbrojenie Rafale.<\/h3>\n
Dane T-T Rafale B. 1990 rok:<\/h3>\n
Zestawienie<\/h2>\n