Historia samolotu rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 od do\u015bwiadczalnego samolotu Mirage I, kt\u00f3ry mia\u0142 skrzyd\u0142a typu delta, ale mimo dw\u00f3ch silnik\u00f3w nie osi\u0105ga\u0142 du\u017cych pr\u0119dko\u015bci lotu. Dlatego przyst\u0105piono do pracy nad samolotem Mirage II, kt\u00f3rego jednak nie uko\u0144czono. Z pocz\u0105tkiem 1956 roku, po przerwaniu budowy samolotu Mirage II, przyst\u0105piono do prac nad bardziej obiecuj\u0105cym my\u015bliwcem. Nowy samolot otrzyma\u0142 oznaczenie Mirage III. Budow\u0119 rozpocz\u0119to zanim uko\u0144czono pe\u0142ny cykl test\u00f3w nad maszyn\u0105 Mirage I. Og\u00f3lny uk\u0142ad pozostawiono bez zmian. Jednak samolot by\u0142 znacznie wi\u0119kszy od poprzednik\u00f3w. Przy projektowaniu p\u0142atowca korzystano z zasady \u201eregu\u0142y p\u00f3l\u201d. Zastosowany uk\u0142ad nap\u0119dowy uleg\u0142 zmianie. Zrezygnowano z dw\u00f3ch silnik\u00f3w produkcji brytyjskiej, a zastosowano jeden silnik rodzimej konstrukcji Atar 101 G-1, o ci\u0105gu z dopalaniem 1 x 39,20 kN.<\/p>\n Bardzo istotnej zmianie uleg\u0142o skrzyd\u0142o. Obrys skrzyd\u0142a pozosta\u0142 bez zmian, ale zastosowano zupe\u0142nie inny profil. Profil by\u0142 teraz cie\u0144szy. Mo\u017cna przypuszcza\u0107, \u017ce konstruktorzy \u201epodpatrzyli\u201d skrzyd\u0142o zastosowane w ameryka\u0144skim my\u015bliwcu Convair F-102 Delta Dagger. Jest to o tyle prawdopodobne, \u017ce w dost\u0119pnej literaturze nie ma wiele na temat bada\u0144 aerodynamicznych prowadzonych we Francji.<\/p>\n Pierwszy lot Mirage III wykona\u0142a 17.11.1956 roku. W czasie test\u00f3w, podczas jednego z lot\u00f3w ze zni\u017caniem, samolot przekroczy\u0142 pr\u0119dko\u015b\u0107 d\u017awi\u0119ku. W jaki\u015b czas potem, p\u0142atowiec otrzyma\u0142 mocniejszy silnik Atar 101 G-2 o ci\u0105gu 1 x 3 000 kG bez dopalania i 1 x 4 200 kG z dopalaniem i maszyna przekroczy\u0142a pr\u0119dko\u015b\u0107 d\u017awi\u0119ku w locie poziomym. Maksymaln\u0105 uzyskan\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105 by\u0142 rezultat Ma 1,52. W czasie test\u00f3w samolot kilkakrotnie poddawano mniejszym lub wi\u0119kszym zmianom. Przebudowie uleg\u0142y wloty powietrza do silnika.<\/p>\n Na jednym z prototyp\u00f3w zabudowano dodatkowo silnik rakietowy. Podczas test\u00f3w tej maszyny osi\u0105gni\u0119to pr\u0119dko\u015b\u0107 1 900 km\/h., co odpowiada Ma-1,8.<\/p>\n Samolot Mirage III-001 spe\u0142nia\u0142 postawione przed nim zadania, ale wymagania przysz\u0142ych u\u017cytkownik\u00f3w zmieni\u0142y si\u0119. Francuskie wojsko zarz\u0105dza\u0142o my\u015bliwca bardziej uniwersalnego, a nie zwyk\u0142ago my\u015bliwca przechwytuj\u0105cego. Aby spe\u0142ni\u0107 te wymagania firma Avions Marcel Dassault zbudowa\u0142a seri\u0119 10 egzemplarzy my\u015bliwc\u00f3w oznaczonych Mirage III-A. Samoloty otrzyma\u0142y silniki Atar 09, o jeszcze wi\u0119kszym ci\u0105gu wynosz\u0105cym 1 x 58,90 kN. z dopalaniem. Zwi\u0119kszono powierzchni\u0119 no\u015bn\u0105 z 29,0 m kwadratowych do 34,10 m kwadratowych. Nosek kraw\u0119dzi natarcia uleg\u0142 wi\u0119kszemu zakrzywieniu. Zmniejszono, po raz kolejny grubo\u015b\u0107 wzgl\u0119dn\u0105 profilu, z 5 % do 4,5 % przy kad\u0142ubie i 3,5 % na ko\u0144cu. Zastosowano regulowane, nadd\u017awi\u0119kowe chwyty powietrza do silnik\u00f3w.<\/p>\n Pierwszy egzemplarz Mirage III-A-01 zosta\u0142 oblatany w dniu 12.05.1958 roku. Egzemplarz ten w dniu 24.10.1958 roku, osi\u0105gn\u0105\u0142 pr\u0119dko\u015b\u0107 Ma-2 na wysoko\u015bci 12 500 m. Inne \u017ar\u00f3d\u0142a podaj\u0105, \u017ce mia\u0142o to miejsce w listopadzie 1958 roku. Na jednym z prototyp\u00f3w Mirage III-A w dniu 18.06.1959 roku, ustanowiono \u015bwiatowy rekord pr\u0119dko\u015bci w obwodzie zamkni\u0119tym 100 km, uzyskuj\u0105c \u015bredni\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 1 771 km\/h. Ostatnie 6 egzemplarzy otrzyma\u0142y ju\u017c pe\u0142ne wyposa\u017cenie awioniki, \u0142\u0105cznie ze stacj\u0105 radiolokacyjn\u0105 Cyrano I bis. Maszyny te sta\u0142y si\u0119 wzorcem dla seryjnych maszyn oznaczonych Mirage III-C.<\/p>\n Pierwszy Mirage III-C wystartowa\u0142 9.10.1960 roku. Ju\u017c w sierpniu 1958 roku, rz\u0105d francuski zam\u00f3wi\u0142 100 my\u015bliwc\u00f3w. Dostawy rozpocz\u0119to w styczniu 1961 roku. Ostatecznie do s\u0142u\u017cby w lotnictwie francuskim trafi\u0142o 95 maszyn. Ostatni z nich dostarczono w dniu 20.11.1962 roku. Samoloty o numerach od 96 do 100 pos\u0142u\u017cy\u0142y jako bazy do budowy nowych wersji. Og\u00f3\u0142em zbudowano 196 (inne \u017ar\u00f3d\u0142a podaj\u0105 244) egzemplarze Mirage III-C. Lotnictwo francuskie u\u017cywa\u0142o tych maszyn jako my\u015bliwc\u00f3w przechwytuj\u0105cych w \u201eka\u017cdych warunkach meteorologicznych\u201d i dziennego my\u015bliwca taktycznego. Powsta\u0142y tak\u017ce dwie wersje na eksport; Mirage III-CJ \u2013 69 sztuk dla Izraela i Mirage III-CZ \u2013 16 sztuk dla Republiki Po\u0142udniowej Afryki.<\/p>\n Mirage III-C to jednosilnikowy dolnop\u0142at z tr\u00f3jk\u0105tnym skrzyd\u0142em, o skosie 60,34 stopnie i wznosie ujemnym 1 stopie\u0144. Konstrukcja ca\u0142kowicie metalowa. Maszyna dysponuje ud\u017awigiem wynosz\u0105cym 1 200 kg. Sta\u0142ym uzbrojeniem s\u0105 bardzo dobre dwa dzia\u0142ka Defa 552 kalibru 30 mm, szybkostrzelno\u015b\u0107 1 200 strza\u0142\u00f3w\/min, dono\u015bno\u015b\u0107 2 000 m. Samolot mo\u017ce by\u0107 uzbrojony w: K.p.r. klasy p-p Matra R.511 naprowadzane radarem p\u00f3\u0142aktywnie, o zasi\u0119gu 8 km. K.p.r. klasy p-p Matra R.530 o zasi\u0119gu 10 km. K.p.r. klasy p-p AIM-9 Sidewinder o zasi\u0119gu 6 km. 3 sztuki k.p.r. klasy p-z AS.20 kierowane radiem, o zasi\u0119gu 10 km. K.p.r. klasy p-z AS.30 o zasi\u0119gu 11-15 km. N.p.r. klasy p-z. 3 sztuki bomb o masie 455 kg.<\/p>\n Z wersji samolotu Mirage III-A wywodzi si\u0119 dwumiejscowy samolot Mirage III-B, przeznaczony g\u0142\u00f3wnie do szkolenia pilot\u00f3w. Prototyp samolotu wykona\u0142 pierwszy lot w pa\u017adzierniku 1959 roku. Produkcj\u0119 seryjn\u0105 rozpocz\u0119to w 1962 roku. Cz\u0119\u015b\u0107 maszyn wyprodukowano jako maszyny bojowe. G\u0142\u00f3wnym u\u017cytkownikiem samolot\u00f3w Mirage III-B by\u0142a Francja. Lotnictwo francuskie otrzyma\u0142o 26 sztuk, w czasie od marca 1963 roku do grudnia 1964 roku. W kwietniu 1966 roku, prawie wszystkie samoloty Mirage III-B zgrupowano na jednym lotnisku, gdzie s\u0142u\u017cy\u0142y do szkolenia pilot\u00f3w francuskich i zagranicznych. Po kilka egzemplarzy wyeksportowano do innych pa\u0144stw; BS \u2013 dla Szwajcarii, BZ \u2013 dla RPA, BJ \u2013 dla Izraela. Ostatnich 5 maszyn Mirage III-B zako\u0144czy\u0142y s\u0142u\u017cb\u0119 15.01.1992 roku.<\/p>\n Ju\u017c w pa\u017adzierniku 1958 roku, wojsko francuskie z\u0142o\u017cy\u0142o zam\u00f3wienie na wersj\u0119 Mirage III-E. W dniu 5.04.1961 roku, pierwszy lot wykona\u0142 prototyp Mirage III-E.<\/p>\n Samolot ten jest zdolny do przenoszenia bomb j\u0105drowych i jest zdolny do atakowania cel\u00f3w naziemnych. Wyposa\u017cono go w stacj\u0119 radiolokacyjn\u0105 Marconi Doppler Cyrano II bis. Pozwala on na wykonywanie lot\u00f3w \u201ew ka\u017cdych warunkach pogodowych\u201d. Konstrukcyjnie samolot otrzyma\u0142 d\u0142u\u017cszy kad\u0142ub. Kabin\u0119 pilota przesuni\u0119to do przodu. Dzi\u0119ki temu kabina znalaz\u0142a si\u0119 przed chwytami powietrza. Usterzenie pionowe pozbawiono nap\u0142ywu. Nieznacznie przebudowano ko\u0144ce skrzyde\u0142. Zmieniono dysz\u0119 silnika i sam silnik na Atar 09 C o ci\u0105gu 1 x 60,80 kN (1 x 6 200 kG) z dopalaniem.<\/p>\n Pierwszy samolot seryjny, o numerze 401, wystartowa\u0142 w styczniu 1964 roku. Samolot dostarczono lotnictwu wojskowemu 27.03.1964 roku. Og\u00f3lnie zbudowano 453 (inne \u017ar\u00f3d\u0142a podaj\u0105 455, 523) samolot\u00f3w, z czego lotnictwo francuskie kupi\u0142o 180 maszyn. Inni u\u017cytkownicy to; EA \u2013 dla Argentyny, EBR \u2013 dla Brazylii, EL \u2013 dla Libanu, EP- dla Pakistanu, EZ \u2013 dla RPA, EV \u2013 dla Wenezueli, EE \u2013 dla Hiszpanii.<\/p>\n Od 1972 roku, francuskie samoloty Mirage III-E wyposa\u017cono w urz\u0105dzenia s\u0142u\u017c\u0105ce do odpalania pocisk\u00f3w z g\u0142owicami j\u0105drowymi AN-52. Pierwsze odpalenie takiego pocisku nast\u0105pi\u0142o w dniu 27.08.1973 roku, nad Atolem Mururoa, z samolotu o numerze 617\/4-BE.<\/p>\n W Austrii samoloty Mirage III-E budowano pod oznaczeniem Mirage III-O. Powsta\u0142o 48 maszyn w pierwszej serii z oznaczeniem OF i 50 maszyn drugiej serii z oznaczeniem OA. Pierwszy samolot oblatano 16.11.1963 roku. Na podstawie wersji OF zbudowano dwie serie maszyn dwumiejscowych oznaczonych literami B i D.<\/p>\n W listopadzie 1960 roku, w Szwajcarii przeprowadzono pr\u00f3by por\u00f3wnawcze my\u015bliwca Mirage III-C z my\u015bliwcem SAAB J-35. Pr\u00f3by mia\u0142y wy\u0142oni\u0107 przysz\u0142y samolot bojowy dla lotnictwa szwajcarskiego. W rywalizacji lepszy okaza\u0142 si\u0119 Mirage III-C i zam\u00f3wiono 100 samolot\u00f3w z monta\u017cem w Szwajcarii. Jednak ostatecznie kontrakt podpisano nie na wersj\u0119 C, lecz E, w 1963 roku. Warto\u015b\u0107 kontraktu wynios\u0142a 828 mln frank\u00f3w szwajcarskich. Produkcj\u0119 licencyjn\u0105 samolotu Mirage III-E pod oznaczeniem Mirage III-S podj\u0119to w latach 1964-1967. Zbudowano 34 samoloty, z kt\u00f3rych pierwszy oblatano 28.10.1965 roku. Maszyny przystosowano do dzia\u0142ania w terenie g\u00f3rzystym.<\/p>\n Na podstawie wersji Mirage III-E opracowano wersj\u0119 dwumiejscow\u0105 szkolno-treningow\u0105, oznaczon\u0105 Mirage III-BE. Zbudowano 20 maszyn o numerach od 257 do 276. W stosunku do wersji E wersja dwumiejscowa otrzyma\u0142a opr\u00f3cz kabiny dwuosobowej zmienione usterzenie pionowe i rozbudowan\u0105 awionik\u0119. Pierwszy samolot dostarczono w dniu 23.03.1971 roku, a dostawy trwa\u0142y do 1976 roku.<\/p>\n Samoloty eksportowane by\u0142y pod oznaczeniem; DA \u2013 Argentyna, D \u2013 Australia, DZ \u2013 RPA, DBR \u2013 Brazylia, DE \u2013 Hiszpania, BL \u2013 Liban, DP \u2013 Pakistan.<\/p>\n We Francji na podstawie wersji Mirage III-E zbudowano wersj\u0119 rozpoznawcz\u0105 oznaczon\u0105 Mirage III-R. Samolot wykonuje tak\u017ce zadania bojowe mimo braku stacji radiolokacyjnej. Pierwszy samolot oblatano 31.10.1961 roku. Maszyn\u0119 wyposa\u017cono w 5 aparat\u00f3w fotograficznych umieszczonych w nosowej cz\u0119\u015bci. Jeden aparat w nosowej cz\u0119\u015bci do zdj\u0119\u0107 panoramicznych przedniej strefy, cztery aparaty fotograficzne o ogniskowych 100, 200, 500 mm do dziennych zdj\u0119\u0107 sko\u015bnych daj\u0105cych pokrycie terenu przed samolotem, lub trzy aparaty ( 1 pionowy i 2 sko\u015bne ) wraz z fotokom\u00f3rk\u0105 do zdj\u0119\u0107 nocnych. Dla u\u0142atwienia wykonywania zdj\u0119\u0107 wprowadzono automat sprz\u0119\u017cony z radiowysoko\u015bciomierzem, kt\u00f3ry ustala cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 zdj\u0119\u0107, aby odpowiednio pokry\u0107 teren. W porze nocnej mo\u017cna stosowa\u0107 \u0142adunki o\u015bwietlaj\u0105ce. Samolot posiada uzbrojenie lufowe z\u0142o\u017cone z 2 dzia\u0142ek Defa kalibru 30 mm i uzbrojenia podwieszanego. Pilot celuje przy pomocy celownika optycznego Sfom oraz urz\u0105dzenia do bombardowania na wznoszeniu. Taktyczny promie\u0144 dzia\u0142ania w konfiguracji g\u0142adkiej wynosi 288 km. Z dodatkowymi zbiornikami i dwoma podwieszeniami promie\u0144 dzia\u0142ania wynosi 560 km.<\/p>\n Zbudowano ponad 90 samolot\u00f3w Mirage III-E, w tym tak\u017ce egzemplarze na eksport (RP \u2013 Pakistan, RZ \u2013 RPA, RS – Hiszpania). We Francji s\u0142u\u017cy\u0142o 50 maszyn, z kt\u00f3rych ostatni dostarczono lotnictwu w marcu 1965 roku. Po pewnym czasie powsta\u0142 samolot rozpoznawczy z bogatszym wyposa\u017ceniem oznaczony Mirage III-RD. Zbudowano 20 samolot\u00f3w. Samolot otrzyma\u0142 pod kad\u0142ubem stacj\u0119 radiolokacyjn\u0105 Cyrano II, taki jak w wersji E. Maszyny dostarczano od 27.07.1967 roku do 4.02.1969 roku. Ostatnie 5 maszyn wycofano ze s\u0142u\u017cby w lipcu 1988 roku.<\/p>\n Samoloty Mirage III by\u0142y u\u017cyte bojowo. Od dnia 21.11.1971 roku do 17.12.1971 roku, my\u015bliwce Mirage III, w barwach Pakistanu bra\u0142y udzia\u0142 w wojnie z Indiami. Od dnia 2.04.1982 roku do 16.06.1982 roku, 21 my\u015bliwc\u00f3w Mirage III w barwach Argentyny bra\u0142y udzia\u0142 w wojnie o Malwiny-Falklandy.<\/p>\n Opracowanie my\u015bliwca Mirage III kosztowa\u0142o firm\u0119 277 mln frank\u00f3w, a w ci\u0105gu 10 lat samolot przyni\u00f3s\u0142 firmie zysk prawie 6 mld frank\u00f3w, w tym 80 % z eksportu.<\/p>\n Dla Mirage III opracowano taktyk\u0119 walki przystosowana odpowiednio do charakterystyk samolotu. Do g\u0142\u00f3wnych zalet my\u015bliwca nale\u017cy stosunkowo ma\u0142e obci\u0105\u017cenie skrzyd\u0142a i dobre w\u0142asno\u015bci aerodynamiczne. Wad\u0105 jest stosunkowo niski ci\u0105g silnika i zwi\u0105zana z tym niezadowalaj\u0105ca pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia. To spowodowa\u0142o preferowanie walki manewrowej w p\u0142aszczy\u017anie poziomej, gdzie niewielki czas i promie\u0144 skr\u0119tu pozwala zaj\u015b\u0107 przeciwnika od ty\u0142u. W poziomej walce ko\u0142owej Mirage III traci znacznie mniej na wysoko\u015bci ni\u017c jego przeciwnicy. Najtrudniejsze jest podej\u015bcie do przeciwnika. Dla u\u0142atwienia tego manewru stosuje si\u0119 grup\u0119 demonstracyjn\u0105, kt\u00f3ra odwraca uwag\u0119 przeciwnika od w\u0142a\u015bciwego zagro\u017cenia.<\/p>\n Og\u00f3\u0142em do 1975 roku, wyprodukowano 3 prototypy, 16 maszyn przedseryjnych, 1 170 samolot\u00f3w we Francji i 132 samoloty z licencji w Australii i Szwajcarii. Samoloty te znalaz\u0142y si\u0119 na wyposa\u017ceniu 20 kraj\u00f3w. W dniu 3.06.1994 roku, samoloty Mirage III oficjalnie zako\u0144czy\u0142y s\u0142u\u017cb\u0119 w lotnictwie francuskim, po 33 latach. Ostatni lot w s\u0142u\u017cbie samolot Mirage III-C, o numerze seryjnym 90, wykona\u0142 w dniu 26.02.1993 roku. Egzemplarz ten przekazano do Tuluzy pewnemu stowarzyszeniu.<\/p>\n W 60-latach technika lot\u00f3w z pr\u0119dko\u015bciami nadd\u017awi\u0119kowymi, jak i lot\u00f3w na ma\u0142ych wysoko\u015bciach, bardzo si\u0119 rozwin\u0119\u0142a. Wykonywano loty w coraz trudniejszych warunkach atmosferycznych. Coraz wi\u0119cej kraj\u00f3w ekonomicznie s\u0142abszych i z nielicznym lotnictwem wyra\u017ca\u0142o ch\u0119\u0107 posiadania samolot\u00f3w my\u015bliwsko-bombowych dysponuj\u0105cych dwukrotn\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105 d\u017awi\u0119ku. Jednak brak odpowiedniego personelu sk\u0142ania\u0142 rz\u0105dz\u0105cych do poszukiwania sprz\u0119tu prostszego w obs\u0142udze, ta\u0144szego, ale b\u0119d\u0105cego na miar\u0119 XX wieku. Na dodatek zacz\u0119to zwraca\u0107 uwag\u0119 na stosunek ilo\u015bci godzin obs\u0142ugi do godzin sp\u0119dzonych w powietrzu. Francja, po sukcesie rynkowym my\u015bliwca Mirage III liczy\u0142a w\u0142a\u015bnie na nabywc\u00f3w w tych krajach.<\/p>\n W tych warunkach firma Avions Marcel Dassault przyst\u0105pi\u0142a do modernizacji samolotu Mirage III-E. Samolot oznaczono pocz\u0105tkowo Mirage M.5, p\u00f3\u017aniej Mirage 5. Wed\u0142ug kalkulacji z 1966 roku, samoloty seryjne mia\u0142y kosztowa\u0107 w granicach 1 mln $. Jednak po uruchomieniu produkcji seryjnej koszt by\u0142 nieznacznie mniejszy od Mirage III-E, a przez to sukces handlowy by\u0142 po\u0142owiczny.<\/p>\n W nowym samolocie wykorzystano p\u0142atowiec i silnik Mirage III-E. Maszyna otrzyma\u0142a 7 w\u0119z\u0142\u00f3w podwieszenia uzbrojenia, a ud\u017awig wzr\u00f3s\u0142 do 4 000 kg. Du\u017c\u0105 uwag\u0119 zwr\u00f3cono na obs\u0142ug\u0119 polow\u0105 samolotu, celem jej u\u0142atwienia i skr\u00f3cenia, aby w warunkach bojowych uzyska\u0107 korzystniejszy stosunek godzin obs\u0142ugi do godzin w powietrzu. Usuni\u0119to cz\u0119\u015b\u0107 wyposa\u017cenia elektronicznego. Przede wszystkim zrezygnowano z radaru. Ca\u0142e wyposa\u017cenie elektroniczne przeniesiono do wyd\u0142u\u017conego dziobu przed kabin\u0119. Upro\u015bci\u0142o to obs\u0142ug\u0119 i konserwacj\u0119 samolotu oraz obni\u017cy\u0142o wymagania, co do kwalifikacji personelu. Za kabin\u0105 pojawi\u0142o si\u0119 miejsce dla 500 litrowego zbiornika. Zrezygnowano tak\u017ce z silnika rakietowego, a w jego miejsce zamontowano zbiornik paliwa. Pojemno\u015b\u0107 instalacji wewn\u0119trznej wzros\u0142a do 4 330 litr\u00f3w. Te 1 000 litr\u00f3w dodatkowego paliwa znacznie zwi\u0119kszy\u0142o zasi\u0119g samolotu. Opr\u00f3cz wersji jednomiejscowej opracowano wersj\u0119 dwumiejscow\u0105 szkolno-bojow\u0105.<\/p>\n Prace nad modyfikacj\u0105 samolotu rozpocz\u0119to w 1966 roku. Pierwszy samolot oblatano 19.05.1967 roku. Pierwsze samoloty seryjne dostarczono w 1968 roku. Og\u00f3\u0142em do dnia 1.01.1977 roku, wyprodukowano 447 samolot\u00f3w. Powsta\u0142y generalnie trzy podstawowe wersje; my\u015bliwsko-bombowy, rozpoznawczy i dwumiejscowy treningowo-bojowy. Poniewa\u017c samoloty te trafi\u0142y na uzbrojenie 10 kraj\u00f3w, te trzy wersje wyst\u0119puj\u0105 pod r\u00f3\u017cnymi oznaczeniami. Jednak samoloty te mi\u0119dzy sob\u0105 nie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 wiele. Samoloty Mirage 5 budowano seryjnie we Francji i w Belgii na jej potrzeby.<\/p>\n Mirage 5-AD \u2013 my\u015bliwsko-bombowy, 5-RAD \u2013 rozpoznawczy, 5-DAD \u2013 dwumiejscowy. \u0141\u0105cznie 14 maszyn dla Abu Zabi. <\/p>\n Mirage 5-BA Pierwszy oblatano w dniu 6.03.1970 roku \u2013 my\u015bliwsko-bombowy, 27 sztuk. 5-BR \u2013 rozpoznawczy, 63 sztuki, 5-BD \u2013 dwumiejscowy, 16 sztuk. Maszyny dla Belgii, by\u0142y montowane na terenie Belgii w firmie Sabca. Belgia swoje my\u015bliwce wycofa\u0142a z uzbrojenia w 1993 roku i wystawi\u0142a je na sprzeda\u017c oferuj\u0105c je na przyk\u0142ad Chile. Za 20 maszyn wystawiono cen\u0119 85,5 mln $.<\/p>\n Mirage 5-COA \u2013 my\u015bliwsko-bombowy, 5-COR \u2013 rozpoznawczy, 5-COD \u2013 dwumiejscowy. \u0141\u0105cznie 14 sztuk dla Kolumbii.<\/p>\n Mirage 5-D, 5-DE, 5-DR,5-DD. \u0141\u0105cznie 110 sztuk dla Libii.<\/p>\n Mirage 5-G, 5-DG. Dla Gabonu.<\/p>\n Mirage 5-M, 5-DM. Dla Zairu.<\/p>\n Mirage 5-P \u2013 22 sztuki, 5-DP \u2013 2 sztuki, dwumiejscowe, dla Peru.<\/p>\n Mirage 5-PA \u2013 28 sztuk, dla Pakistanu.<\/p>\n Mirage 5-SDE, 5-SDD \u2013 dla Arabii Saudyjskiej.<\/p>\n Mirage 5-V, 5-DV – dla Wenezueli.<\/p>\n 50 samolot\u00f3w Mirage 5 wykonano na zam\u00f3wienie Izraela. Po zdeklarowaniu, przez gen. De Gaulle,a w czerwcu 1967 roku, embarga na dostawy broni do tego pa\u0144stwa, zosta\u0142y one przekazane do magazyn\u00f3w w Chateaudun. Ostatecznie w pa\u017adzierniku 1971 roku, w zwi\u0105zku z niezrealizowaniem dostawy, Francja odkupi\u0142a je od Izraela i przekaza\u0142a w\u0142asnemu lotnictwu. Samoloty oznaczono Mirage 5 F. Poniewa\u017c samoloty te mia\u0142y ubogie wyposa\u017cenie, a przede wszystkim by\u0142y przeznaczone do dzia\u0142ania nad innym terenem i w innym klimacie, utworzono dla nich dwie nowe eskadry. Jedna z tych eskadr zosta\u0142a przystosowana do zwalczania naziemnych radar\u00f3w, przy pomocy pocisk\u00f3w antyradarowych AS 37 Martel. W tej roli samoloty Mirage 5 F te s\u0142u\u017cy\u0142y kr\u00f3tko i szybko zast\u0105piono je samolotami Jaguar A.<\/p>\n S\u0142u\u017cb\u0119 w lotnictwie francuskim samoloty Mirage 5 zako\u0144czy\u0142y w dniu 3.06.1994 roku, razem z samolotami Mirage III.<\/p>\n Na salonie lotniczym w Pary\u017cu w 1975 roku, przedstawiono now\u0105 wersj\u0119 my\u015bliwca, kt\u00f3r\u0105 oznaczono Mirage 50. W stosunku do wersji wyj\u015bciowej Mirage 5, samolot otrzyma\u0142 silnik Atar 9 K.50 o wi\u0119kszym ci\u0105gu, zapewniaj\u0105cym wzrost pr\u0119dko\u015bci maksymalnej do Ma 2,2 oraz osi\u0105ga pu\u0142ap do 19 700 m. Ci\u0105g silnika wynosi 1 x 49,03 kN (1 x 5 000 kG) bez dopalania i 1 x 70,61 kN (7 200 kG) z dopalaniem. Wymiary samolotu s\u0105 identyczne z wyj\u0105tkiem wysoko\u015bci, kt\u00f3r\u0105 zwi\u0119kszono do 4,50 m. Zmiana nap\u0119du spowodowa\u0142a zmniejszenie pojemno\u015bci wewn\u0119trznej paliwa do 3 500 litr\u00f3w. Masa w\u0142asna wzros\u0142a do 7 200 kg, startowa do 9 500 kg, maksymalna do 13 700 kg. Samolot otrzyma\u0142 fotel wyrzucany M.4 zapewniaj\u0105cy bezpieczne opuszczenie samolotu na 0 wysoko\u015bci i przy pr\u0119dko\u015bci od 167 km\/h.<\/p>\n Pierwszy samolot oznaczony Mirage 50-01 oblatano w 1979 roku. Po 3-latach pertraktacji, Austria zdecydowa\u0142a si\u0119 na zakup 24 maszyn Mirage 50 z dostaw\u0105 od stycznia 1982 roku. Kolejnych zam\u00f3wie\u0144 ju\u017c nie by\u0142o.<\/p>\n Przy omawianiu samolotu Mirage III-C, warto wspomnie\u0107 o kurtuazyjnych wizytach tych my\u015bliwc\u00f3w w Polsce. W 1967 roku, podczas przelotu samolot\u00f3w Mirage III-C z Francji do CCCP samoloty te wyl\u0105dowa\u0142y na lotnisku wy\u017cszej oficerskiej szko\u0142y lotniczej w D\u0119blinie. Pu\u0142k, w kt\u00f3rym lata\u0142y my\u015bliwce nosi\u0142 nazw\u0119 \u201eNormandia-Niemen\u201d. Podczas II wojny \u015bwiatowej grupa lotnik\u00f3w francuskich walczy\u0142a przeciwko wojskom niemieckim na froncie wschodnim i to by\u0142 w\u0142a\u015bnie pow\u00f3d by po latach odwiedzi\u0107 tereny dawnych walk.<\/p>\n Belgia na swoim wyposa\u017ceniu posiada\u0142a: 63 samoloty Mirage 5 BA (my\u015bliwsko-bombowe), 27 samolot\u00f3w Mirage 5 BR (rozpoznawcze) i 16 samolot\u00f3w Mirage 5 BD (szkolno-bojowe). Belgia obok Libii by\u0142a najwi\u0119kszym u\u017cytkownikiem samolot\u00f3w Mirage 5. Samoloty zosta\u0142y zmontowane w Belgii w firmie SABCA. Samoloty by\u0142y eksploatowane w latach 1970-1993. Firma SABCA by\u0142a zaanga\u017cowana w produkcj\u0119 du\u017cej liczby licencjonowanych samolot\u00f3w, a tak\u017ce zwi\u0105zanych z nimi program\u00f3w modernizacyjnych. By\u0142y to takie samoloty jak Hawker Hunter, Republic F-84 Thunderjet, Lockheed F-104 G Starfighter, Dassault Mirage 5, General Dynamics F-16 i \u015bmig\u0142owiec AgustaWestland AW109.<\/p>\n W 2008 roku do Muzeum w Krakowie dostarczono samolot Mirage 5 BA 03, czyli wersja my\u015bliwsko-bombowa. Samolot zosta\u0142 zbudowany w 1970 roku, Belgii w firmie SABCA. Samolot by\u0142 eksploatowany do 1993 roku, i zosta\u0142 przekazany na stan magazynowy.<\/p>\n Samolot Mirage 5 BA 03 jest pomalowany w tr\u00f3jbarwny kamufla\u017c: ciemnozielony, zielony, br\u0105zowy. Na samolocie w kilku miejscach naniesiono oznaczenie BA 05. Samolot nie mia\u0142 radaru, dlatego dzi\u00f3b nie jest wykonany z materia\u0142u radio-przezroczystego. Pod skrzyd\u0142ami samolotu s\u0105 zaczepione dodatkowe zbiorniki paliwa 2 x 850 litr\u00f3w.<\/p>\n W Polsce jest jeszcze jeden belgijski samolot Mirage 5. Samolot ma oznaczenie Mirage 5 BA 21. Przez kilka lat samolot by\u0142 eksploatowany w prywatnym Muzeum w \u0141odzi-Lublinku. Muzeum to w 2013 roku, zosta\u0142o zlikwidowane. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 eksponat\u00f3w przewieziono do Muzeum Si\u0142 Powietrznych w D\u0119blinie. Poniewa\u017c samolot Mirage 5 BA 21, nie ma wyja\u015bnionego stanu prawnego, nie jest eksponatem Muzeum i stoi na zapleczu. Samolot jest identycznie pomalowany jak ten w Muzeum w Krakowie.<\/p>\n Mirage III \/ 5 to jednomiejscowy lub dwumiejscowy, jednosilnikowy my\u015bliwiec wielozadaniowy, o pr\u0119dko\u015bci nadd\u017awi\u0119kowej. Samolot zbudowano jako dolnop\u0142at w uk\u0142adzie bez usterzenia poziomego ze skrzyd\u0142em tr\u00f3jk\u0105tnym.<\/p>\n Skrzyd\u0142a o skosie 60 stopni. Zastosowano profil laminarny, symetryczny z zakrzywionym noskiem. Grubo\u015b\u0107 wzgl\u0119dna 4,5 % przy kad\u0142ubie i 3,5 % na ko\u0144cu. W po\u0142owie d\u0142ugo\u015bci kraw\u0119dzi natarcia jest szczelina o szeroko\u015bci 6 cm. Pe\u0142ni ona rol\u0119 kierownicy aerodynamicznej. Skrzyd\u0142a wyposa\u017cono w dwusekcyjne ster-lotki i niewielkie klapy wychylane w g\u00f3r\u0119. Klapy te wykorzystywane s\u0105 tak\u017ce do wywa\u017cania samolotu. Skrzyd\u0142a wyposa\u017cono w hamulce aerodynamiczne w przedniej cz\u0119\u015bci skrzyde\u0142 na g\u00f3rnej i dolnej powierzchni. Ka\u017cdy hamulec jest sterowany indywidualnie. Jest to rozwi\u0105zanie odmienne od og\u00f3lnie stosowanych hamulc\u00f3w aerodynamicznych umieszczonych na kad\u0142ubie. Skrzyd\u0142a konstrukcyjnie wyposa\u017cono w jeden d\u017awigar g\u0142\u00f3wny z zastrza\u0142em i w d\u017awigar pomocniczy. W skrzyd\u0142ach umieszczono zbiorniki integralne paliwa.<\/p>\n Kad\u0142ub samolotu ukszta\u0142towano zgodnie z regu\u0142\u0105 p\u00f3l. Kabina za\u0142ogi i dzi\u00f3b wykonano jako ca\u0142o\u015b\u0107. Pozosta\u0142\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kad\u0142uba wykonano jako po\u0142\u00f3wki i po\u0142\u0105czono ze sob\u0105 w p\u0142aszczy\u017anie symetrii samolotu. Os\u0142on\u0119 kabiny wykonano z wiatrochronu z trzema oknami i jednocz\u0119\u015bciowej owiewki otwieranej do g\u00f3ry w ty\u0142. Os\u0142ona kabiny wpisana jest w obrys kad\u0142uba. Fotel wyrzucany klasy 0-0. Prawdopodobnie nie we wszystkich wersjach. Chwyty powietrza do silnika boczne, regulowane p\u00f3\u0142-sto\u017ckami. Kana\u0142y wyposa\u017cono w klapki upustowe i wpustowe powietrza. Chwyty odsuni\u0119to od kad\u0142uba na odleg\u0142o\u015b\u0107 7 centymetr\u00f3w, w celu oddzielenia warstwy przy\u015bciennej. Powietrze to wykorzystano do uk\u0142adu ch\u0142odzenia.<\/p>\n Usterzenie pionowe klasyczne z podzia\u0142em na ster i statecznik. Skos kraw\u0119dzi natarcia wynosi 63 stopnie. Grubo\u015b\u0107 wzgl\u0119dna 4 % przy kad\u0142ubie i 3,5 % na ko\u0144cu. Pod kad\u0142ubem umieszczono silnik rakietowy (nie we wszystkich egzemplarzach), kt\u00f3ry otrzyma\u0142 owiewk\u0119. Owiewka ta poprawia stateczno\u015b\u0107 kierunkow\u0105 samolotu.<\/p>\n Podwozie tr\u00f3jpodporowe. Wszystkie ko\u0142a pojedyncze. Pneumatyki niskiego ci\u015bnienia umo\u017cliwiaj\u0105 eksploatacj\u0105 z lotnisk trawiastych.<\/p>\n Ster-lotki i ster kierunku pracuj\u0105 w uk\u0142adzie wspomagania bezzwrotnego z symulatorami si\u0142 w funkcji k\u0105ta wychylenia oraz pr\u0119dko\u015bci i wysoko\u015bci lotu. Poza tym uk\u0142ad sterowania zawiera urz\u0105dzenie wywa\u017cenia i t\u0142umienia niestateczno\u015bci dynamicznej samolotu.<\/p>\n Samoloty przeznaczone wy\u0142\u0105cznie do przechwytywania maj\u0105 mieszany uk\u0142ad nap\u0119dowy z\u0142o\u017cony z silnika turboodrzutowego jednoprzep\u0142ywowego wyposa\u017conego w dopalacz i silnika rakietowego na paliwo ciek\u0142e umieszczonego pod silnikiem turbinowym w specjalnej owiewce.<\/p>\n Na prototypie 001 zastosowano silnik Snecma Atar 101 G-2 o ci\u0105gu 1 x 44,14 kN. ( 1 x 4 500 kG. ) z dopalaniem. Wersje A i B otrzyma\u0142y silnik Atar 9.B o ci\u0105gu 1 x 40,60 kN. ( 1 x 4 140 kG. ) bez dopalania i 1 x 58,85 kN. ( 1 x 6 000 kG. ) z dopalaniem. Wszystkie pozosta\u0142e wersje otrzyma\u0142y silnik Atar 9.C o ci\u0105gu 1 x 41,62 kN. ( 1 x 4 245 kG. ) bez dopalania i 1 x 62,76 kN. ( 1 x 6 400 kG. ) z dopalaniem.<\/p>\n Paliwo dla silnika turbinowego umieszczono w zbiornikach w kad\u0142ubie i skrzyd\u0142ach. W miejsce silnika rakietowego mo\u017cna tak\u017ce umie\u015bci\u0107 zbiornik paliwa. Oczywi\u015bcie paliwo mo\u017cna przenosi\u0107 w dodatkowych zbiornikach pod skrzyd\u0142ami lub kad\u0142ubem.<\/p>\n Silnik rakietowy Sepr 841 lub 844. Maksymalny czas pracy wynosi 82 sekundy. Mo\u017ce by\u0107 wielokrotnie w\u0142\u0105czany i wy\u0142\u0105czany. Ma dwa zakresy ci\u0105gu. Maksymalny 1 x 14,71 kN. ( 1 x 1 500 kG. ) i nominalny 1 x 7,35 kN. ( 1 x 750 kG. ). Ostatnie wersje posiadaj\u0105 maksymalny ci\u0105g 1 x 1 680 kG. Silnik rakietowy zasilany jest z dw\u00f3ch zbiornik\u00f3w utleniacza o pojemno\u015bci 475 kg oraz paliwa w\u0142a\u015bciwego w ilo\u015bci 125 kg. Pompy silnika rakietowego nap\u0119dzane s\u0105 silnikiem turbinowym poprzez specjaln\u0105 przek\u0142adni\u0119. Silnik rakietowy nie by\u0142 montowany w samolotach Mirage 5 \/ 50.<\/p>\n Pocz\u0105tkowo samolot nie mia\u0142 sta\u0142ego uzbrojenia strzeleckiego. W p\u00f3\u017aniejszym okresie cz\u0119\u015b\u0107 maszyn otrzyma\u0142a na sta\u0142e wbudowane dwa dzia\u0142ka Defa 5-52 kalibru 30 mm z zapasem 125 naboi na dzia\u0142ko.<\/p>\n Uzbrojenie podwieszane na 7 w\u0119z\u0142ach ma \u0142\u0105czny ud\u017awig w zale\u017cno\u015bci od wersji od 1 200 kg do 2 750 kg. W jego sk\u0142ad mog\u0105 wchodzi\u0107 k.p.r. klasy p-p – Nord R-510, R-511, R-530, ameryka\u0144skie Sidewinder; k.p.r. klasy p-z \u2013 AS-30, AS-20; n.p.r. w zasobnikach Matra; bomby o wagomiarze do 500 kg; zasobniki z dwoma dzia\u0142kami Defa kal. 30 mm z zapasem 250 naboi.<\/p>\n W Polsce nie eksploatowano samolot\u00f3w Mirage III \/ 5 \/ 50.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Samolot Avions Marcel Dassault Mirage III to francuski samolot bojowy, o pr\u0119dko\u015bci nadd\u017awi\u0119kowej. Jego odpowiednikiem w Szwecji by\u0142 SAAB J-35 Draken, w USA by\u0142 Lockheed F-104, w Wielkiej Brytanii by\u0142 English Electric P-1 Lightning, a w CCCP by\u0142 Mikojan i Guriewicz MiG-21. Pierwszy lot my\u015bliwiec Mirage III wykona\u0142 w dniu 17.11.1956 roku. Na jednym z prototyp\u00f3w samolotu Mirage III-A, w dniu 18.06.1959 roku, ustanowiono \u015bwiatowy rekord pr\u0119dko\u015bci w obwodzie zamkni\u0119tym 100 km, uzyskuj\u0105c \u015bredni\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 1 771 km\/h.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-5044","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5044","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5044"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5044\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5719,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5044\/revisions\/5719"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5044"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5044"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5044"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Za\u0142o\u017cenia konstrukcji.<\/h3>\n
Mirage III-C.<\/h3>\n
Mirage III-B.<\/h3>\n
Mirage III-E.<\/h3>\n
Mirage III-BE.<\/h3>\n
Mirage III-R.<\/h3>\n
Podsumowanie samolot\u00f3w Mirage III.<\/h3>\n
Avions Marcel Dassault Mirage 5 \/ 50. 1967 rok.<\/h3>\n
Wersje Mirage 5.<\/h3>\n
Mirage 50.<\/h3>\n
Samoloty Mirage III \/ 5 w Polsce.<\/h3>\n
Konstrukcja<\/h2>\n
Nap\u0119d Mirage III \/ 5.<\/h3>\n
Uzbrojenie Mirage III \/ 5.<\/h3>\n
Zestawienie<\/h2>\n