Ma\u0142o kto obecnie pami\u0119ta o kryzysie paliwowym, kt\u00f3ry ujawni\u0142 si\u0119 w wolnym \u015bwiecie w 1973 roku. Zosta\u0142 on wywo\u0142any g\u0142\u00f3wnie kilkakrotnym wzrostem cen ropy naftowej. Ta sytuacja, szczeg\u00f3lnie niekorzystnie odbi\u0142a si\u0119 transporcie lotniczym. Jej pierwszym efektem by\u0142y podwy\u017cki cen bilet\u00f3w lotniczych ponad poziom dost\u0119pny dla kieszeni mniej zamo\u017cnych pasa\u017cer\u00f3w. (Nie piszemy tutaj o mieszka\u0144cach kraj\u00f3w demokracji ludowej. Tutaj nawet bogatszych mieszka\u0144c\u00f3w nie by\u0142o sta\u0107 na przelot samolotem.). Zapotrzebowanie na przeloty gwa\u0142townie spad\u0142o i wielu liniom lotniczym zajrza\u0142o w oczy widmo bankructwa. W warunkach ostrej konkurencji jednym wyj\u015bciem by\u0142o wyra\u017ane obni\u017cenie cen bilet\u00f3w, przy jednoczesnym zapewnieniu wysokiego komfortu podr\u00f3\u017cy. Zadanie to by\u0142o niewykonalne przy eksploatacji istniej\u0105cych samolot\u00f3w.<\/p>\n Nale\u017ca\u0142o przyst\u0105pi\u0107 do opracowania nowych konstrukcji lotniczych, gdzie koszt przewiezienia pasa\u017cer\u00f3w b\u0119dzie zdecydowanie ni\u017cszy. A przede wszystkim samolot b\u0119dzie spala\u0142 znacznie mniej paliwa. Prace posz\u0142y wielotorowo.<\/p>\n P\u0142atowcowe biura konstrukcyjne skupi\u0142y si\u0119 na doskonalszych kszta\u0142tach aerodynamicznych, aby samolot w locie stawia\u0142 jak najmniejszy op\u00f3r. Firmy buduj\u0105ce nap\u0119dy lotnicze podj\u0119\u0142y prace nad wysoko ekonomicznych i wydajnych silnikach, o niskim zu\u017cyciu paliwa, przy jednoczesnym obni\u017ceniu koszt\u00f3w obs\u0142ugi i eksploatacji. Pami\u0119tano tak\u017ce o emisji ha\u0142asu.<\/p>\n Pami\u0119tajmy tak\u017ce, \u017ce na prze\u0142omie 60\/70 lat XX wieku, wiele firm prowadzi\u0142o prace nad niewielkimi samolotami, o kr\u00f3tkim starcie i l\u0105dowaniu, kt\u00f3re mog\u0142yby korzysta\u0107 z ma\u0142ych lotnisk mieszcz\u0105cych si\u0119 blisko centr\u00f3w wielkich miast. Ten kierunek okaza\u0142 si\u0119 niew\u0142a\u015bciwy, g\u0142\u00f3wnie z powod\u00f3w ekonomicznych. Ale biura konstrukcyjne zyska\u0142y bogate do\u015bwiadczenie w dziedzinie aerodynamiki pr\u0119dko\u015bci w zakresie 100-600 km\/h.<\/p>\n Niemniej jednak w\u00f3wczas na rynku USA istnia\u0142a ju\u017c spora sie\u0107 linii tak zwanych samolot\u00f3w dowozowych. W j\u0119zyku angielskim funkcjonuje okre\u015blenie commuters, kt\u00f3re nie ma odpowiednika w innych j\u0119zykach (wolne t\u0142umaczenie \u2013 doje\u017cd\u017caj\u0105cy do pracy). I nie tyczy ono konkretnie samych samolot\u00f3w, ale na przyk\u0142ad sposobu wykonywania pracy zawodowej, gdzie dwa dni pracujemy w Portland, a trzy dni w Sacramento i mi\u0119dzy nimi regularnie przemieszczamy si\u0119 samolotem. W Europie do takich samolot\u00f3w przylgn\u0119\u0142o okre\u015blenie regionalny lub komunikacji lokalnej (regional airlines). Samoloty te dowo\u017c\u0105 pasa\u017cer\u00f3w z prowincji do wi\u0119kszych lotnisk, aby z nich wykonali dalsz\u0105 podr\u00f3\u017c do Ameryki lub Australii.<\/p>\n Z pocz\u0105tkiem 70-lat klasa samolot\u00f3w regionalnych (dowozowych) obejmowa\u0142a niewielkie, dwusilnikowe samoloty, zabieraj\u0105ce na pok\u0142ad 10-20 pasa\u017cer\u00f3w. Badania prowadzone w po\u0142owie 70-lat wykazywa\u0142y zapotrzebowanie na samoloty zabieraj\u0105ce na pok\u0142ad 30-40 pasa\u017cer\u00f3w. Dodatkowo w USA musiano przeprowadzi\u0107 (z ko\u0144cem 70-lat) deregulacj\u0119 przepis\u00f3w. Bo dowozowe samoloty w\u00f3wczas mog\u0142y maksymalnie przewozi\u0107 do 30 pasa\u017cer\u00f3w.<\/p>\n A\u00e9rospatiale to francuskie pa\u0144stwowe konsorcjum lotnicze. Produkuje samoloty i \u015bmig\u0142owe cywilne i wojskowe oraz systemy rakietowe i elektroniczne. Firma zosta\u0142a utworzona w 1970 roku, z po\u0142\u0105czenia pa\u0144stwowych wytw\u00f3rni; Sud Aviation, Nord Aviation i Soci\u00e9t\u00e9 d’\u00e9tudes et de r\u00e9alisation d’engins balistiques (S\u00c9REB). W 1985 roku, firma zatrudnia\u0142a 38 000 pracownik\u00f3w. Bra\u0142a udzia\u0142 w projektowaniu i budowie samolot\u00f3w Caravelle i Concorde, a nast\u0119pnie rodziny samolot\u00f3w Airbus. Firma ma w swoim dorobku samolot regionalny NORD 262 i wsp\u00f3\u0142prac\u0119 przy transportowym C-160 Transall.<\/p>\n Wybiegaj\u0105c w przysz\u0142o\u015b\u0107, nale\u017cy napisa\u0107, i\u017c od 1992 roku, firma A\u00e9rospatiale przechodzi\u0142a r\u00f3\u017cne przeobra\u017cenia i po\u0142\u0105czenia z innymi podmiotami, aby ostatecznie w dniu 10.07.2000 roku, utworzy\u0107 europejskiego giganta EADS.\u2028W takich to warunkach firma A\u00e9rospatiale, pod koniec 70-lat przyst\u0105pi\u0142a do opracowania samolotu regionalnego oznaczonego AS 35. Samolot mia\u0142 zabiera\u0107 na pok\u0142ad 30 pasa\u017cer\u00f3w. Pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 460 km\/h, przy masie startowej 15 000 kg. Zasi\u0119g z \u0142adunkiem wynosi\u0142 1 500 km. Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy to dwa silniki turbo\u015bmig\u0142owe produkcji francuskiej.<\/p>\n Dla opracowania regionalnego samolotu firma zacz\u0119\u0142a poszukiwa\u0107 na rynku partner\u00f3w. Prowadzono rozmowy z firm\u0105 Embraer (maj 1979 rok), potem z firm\u0105 Lockheed (wrzesie\u0144 1979 rok) i firm\u0105 de Havilland (pa\u017adziernik 1979 rok). Jednak rozmowy te nie zako\u0144czono kecensusem. Dopiero p\u00f3\u017aniej znaleziono partnera, o czym poni\u017cej.<\/p>\n Aeritalia to firma w\u0142oska powsta\u0142a w dniu 12.11.1969 roku, z przekszta\u0142cenia lotniczego oddzia\u0142u FIAT i pa\u0144stwowych zak\u0142ad\u00f3w Aerfer i Salmoraghi. W 1976 roku, udzia\u0142owcem zosta\u0142a tak\u017ce firma IAI Finnmecanica. W 1985 roku, firma Aeritalia zatrudnia\u0142a 12 000 pracownik\u00f3w. Na swoim k\u0105cie mia\u0142a udane samoloty szturmowe G 91, G 91 Y, AMX oraz transportowy G 222, bardziej znany jako C-27 Spartan produkowany do chwili obecnej. Firma produkowa\u0142a tak\u017ce elementy samolot\u00f3w (segmenty kad\u0142ub\u00f3w) DC-9 \/ MD 80 oraz usterzenie do samolot\u00f3w Boeing B-767. Wybiegaj\u0105c w przysz\u0142o\u015b\u0107, nale\u017cy napisa\u0107, i\u017c firma przekszta\u0142ci\u0142a si\u0119 i jest cz\u0119\u015bci\u0105 Alenia Aeronautica.<\/p>\n W takich to warunkach firma Aeritalia, oko\u0142o 1978 roku, przyst\u0105pi\u0142a do prac nad samolotem komunikacji regionalnej AIT 230. Samolot mia\u0142 przewozi\u0107 30 pasa\u017cer\u00f3w. Aerodynamicznie i konstrukcyjnie samoloty francuski i w\u0142oski by\u0142y zbli\u017cone. W 1980 roku, firma ujawni\u0142a rysunki samolotu AIT 230-204.<\/p>\n W 1980 roku, kierownictwa obu firm dosz\u0142y do wniosku, \u017ce nale\u017cy po\u0142\u0105czy\u0107 wysi\u0142ki, a nie rywalizowa\u0107 mi\u0119dzy sob\u0105. Dzi\u0119ki temu wsp\u00f3lne dzie\u0142o b\u0119dzie mog\u0142o skuteczniej konkurowa\u0107 i innymi producentami takich maszyn, kt\u00f3rych nie brakowa\u0142o.<\/p>\n Obie firmy utworzy\u0142y wi\u0119c sp\u00f3\u0142k\u0119 (konsorcjum), kt\u00f3rej celem by\u0142o opracowanie, produkcja i prace rozwojowe samolotu regionalnego. Sp\u00f3\u0142k\u0119 nazwano Grouppe Interessement Economique, Avions de Transport Regionale ( GIE ATR ), a w skr\u00f3cie ATR i tak postanowiono nazwa\u0107 nowy samolot.<\/p>\n Prace rozpocz\u0119to ponownie od wsp\u00f3lnego przebadania potrzeb rynku. Na tej podstawie okre\u015blono przysz\u0142e parametry samolotu. Okre\u015blono zasi\u0119g i liczb\u0119 miejsc pasa\u017cerskich. Liczb\u0119 pasa\u017cer\u00f3w okre\u015blono na 42 osoby, tote\u017c samolot oznaczono ATR 42. Co ciekawe, od 1981 roku do 1983 roku, zwi\u0119kszono liczb\u0119 miejsc do 46, ale oznaczenie ATR 42 pozostawiono. W 1981 roku, przy pomocy komputera przyst\u0105piono do projektowania samolotu. Przy jego pomocy optymalizowano w\u0142asno\u015bci lotne, w fazie startu, przelotu i l\u0105dowania. Niskie opory aerodynamiczne mia\u0142y przek\u0142ada\u0107 si\u0119 na mo\u017cliwie najni\u017csze zu\u017cycie paliwa. Starannie wybrano profil p\u0142ata i element\u00f3w usterzenia. Zainteresowano si\u0119 elementami \u0142\u0105cz\u0105cymi skrzyd\u0142o z kad\u0142ubem i gondole silnikowe ze skrzyd\u0142em. Zoptymalizowano gondole podwozia g\u0142\u00f3wnego. Wyniki prac komputerowych potwierdzono na modelach w tunelu aerodynamicznym.\u00a0\u2028Jako nap\u0119d przewidywano dwa silniki turbo\u015bmig\u0142owe firmy Pratt-Whitney Canada PW-100\/2 (pracowano w tym czasie nad nowym PW-120) ewentualnie silniki firmy General Electric CT 7-9 o mocy 2 x 1 342 kW.<\/p>\n Budow\u0119 prototypu rozpocz\u0119to w sierpniu 1982 roku. Monta\u017c pierwszego prototypu rozpocz\u0119to pod koniec stycznia 1984 roku. W dniu 17.06.1984 roku, wykonano roll out pierwszego prototypu. Przeprowadzono pr\u00f3by naziemne.\u00a0\u2028Pierwszy lot wykonano w dniu 16.08.1984 roku. Pr\u00f3by w locie trwa\u0142y 12 miesi\u0119cy. Potwierdzi\u0142y one poprawne za\u0142o\u017cenia konstruktor\u00f3w, a niekt\u00f3re parametry by\u0142y lepsze od obliczeniowych.\u00a0Drugi prototyp oblatano w dniu 31.10.1984 roku. Trzeci prototyp oblatano w maju 1985 roku.<\/p>\n Ju\u017c w 1985 roku, zbudowano 11 maszyn seryjnych. W lutym 1985 roku, portfel zam\u00f3wie\u0144 wynosi\u0142 70 maszyn ATR 42. Firma mia\u0142a nadziej\u0119 zebra\u0107 zam\u00f3wienia na 1 000 sztuk (500 maszyn w wersji komercyjnej pasa\u017cerskiej, pozosta\u0142e w innych wersjach cywilnych i wojskowych). W 1986 roku, zbudowano 28 sztuk. Produkcja seryjna wynosi\u0142a 4 samoloty\/miesi\u0119cznie.\u00a0\u2028Podzia\u0142 produkcji; A\u00e9rospatiale \u2013 ca\u0142e skrzyd\u0142a, owiewki skrzyd\u0142o-kad\u0142ub, gondole silnikowe. Aeritalia \u2013 kad\u0142ub, usterzenie. Messier-Hispano-Bugatti ( oraz Magnaghi i Nardi ) \u2013 podwozie. Pratt-Whitney \u2013 silniki. Hamilton Standard \u2013 \u015bmig\u0142a. Sperry \u2013 awionika. Garret \u2013 klimatyzacja i wentylacja.<\/p>\n W 1985 roku, firma pracowa\u0142a nad nast\u0119puj\u0105cymi wersjami:<\/p>\n ATR 42 Combi \u2013 wersja pasa\u017cersko-towarowa, z du\u017cymi bocznymi drzwiami \u0142adunkowymi. W tym czasie by\u0142a tendencja do projektowania i budowy samolot\u00f3w pasa\u017cersko-towarowy. Z r\u00f3\u017cnych wzgl\u0119d\u00f3w (miedzy innymi katastrof i wypadk\u00f3w lotniczych) ten typ samolot\u00f3w nie przyj\u0105\u0142 si\u0119.\u2028<\/p>\n ATR 42 F \u2013 towarowy z du\u017cymi bocznymi drzwiami \u0142adunkowymi. Zabiera na pok\u0142ad 5 kontener\u00f3w lotniczych LD3 lub palety.\u00a0\u2028<\/p>\n ATR 42 C \u2013 transportowy dla wojska z tyln\u0105 ramp\u0105 \u0142adunkow\u0105. Wersja ta nie zosta\u0142a zrealizowana.\u00a0<\/p>\n ATR 42 S \u2013 morsko-patrolowa dla marynarki wojennej.<\/p>\n W 1985 roku, producenci ATR 42 otrzymywali od du\u017cych linii lotniczych informacje, i\u017c s\u0105 zainteresowani powi\u0119kszon\u0105 wersj\u0105 ATR 42 zabieraj\u0105c\u0105 na pok\u0142ad 58-62 pasa\u017cer\u00f3w. Wersje t\u0119 oznaczono pocz\u0105tkowo ATR ST ( od streched \u2013 wyd\u0142u\u017cony, rozci\u0105gni\u0119ty ). Jednak t\u0105 wersj\u0119 mo\u017cna by\u0142o zacz\u0105\u0107 opracowywa\u0107 dopiero po uzyskaniu \u015bwiadectwa typu na wersj\u0119 podstawow\u0105.<\/p>\n W okresie od 31.05.1985 roku do 9.06.1985 roku, odby\u0142 si\u0119 36. Mi\u0119dzynarodowy Salon Aeronautyczno-kosmiczny w Pary\u017cu na Lotnisku Le Bourget. Na Salonie zaprezentowano a\u017c 3 egzemplarze ATR 42. Dwa z nich odbywa\u0142y pokazy w powietrzu. Trzeci, w barwach linii lotniczej Air Littoral, z ca\u0142kowicie wyposa\u017con\u0105 kabina pasa\u017cersk\u0105, by\u0142 udost\u0119pniony do zwiedzania.<\/p>\n W 1990 roku, firma oferowa\u0142a nast\u0119puj\u0105ce wersje samolotu ATR:<\/p>\n ATR 42-200 \u2013 pierwsza podstawowa wersja pasa\u017cerska.\u2028<\/p>\n ATR 42-300 \u2013 nieco wi\u0119kszy. Ma wi\u0119ksz\u0105 mas\u0119 u\u017cyteczn\u0105 i startow\u0105.\u00a0<\/p>\n ATR 42 F \u2013 towarowy z du\u017cymi bocznymi drzwiami \u0142adunkowymi. Zabiera na pok\u0142ad 5 kontener\u00f3w lotniczych LD3 lub palety. Wersj\u0119 t\u0119 nadal oferowano klientom, ale zainteresowanie by\u0142o niedu\u017ce.\u2028<\/p>\n ATR 42 C\/K \u2013 transportowy dla wojska z tyln\u0105 ramp\u0105 \u0142adunkow\u0105. Wersja ta nie zosta\u0142a zrealizowana, cho\u0107 samolot figurowa\u0142 w ofercie.\u2028<\/p>\n ATR 42 S\/SAR \u2013 morsko-patrolowa dla marynarki wojennej. Wersja ta pojawi\u0142a si\u0119 w odmianie SAR-42 ratownictwa morskiego.<\/p>\n W dniu 30.08.1988 roku, firma dostarczy\u0142a setny ( 100 ) egzemplarz samolotu ATR 42. Jego odbiorca by\u0142y linie lotnicze Trans World Express.\u00a0Do ko\u0144ca wrze\u015bnia 1989 roku, 40 firm przewozowych zam\u00f3wi\u0142y 274 samoloty ( 228 twardych zam\u00f3wie\u0144, 46 opcji ). Dostarczono 32 u\u017cytkownikom 143 samoloty.<\/p>\n Sukces rynkowy samolotu ATR 42 spowodowa\u0142, i\u017c firma posz\u0142a za ciosem i na bazie konstrukcji ATR 42 opracowa\u0142a wi\u0119ksza wersje ATR 72. Liczba 72 oznacza ilo\u015b\u0107 miejsc pasa\u017cerskich. Nowy model zosta\u0142 rozwini\u0119ty z odmiany ATR ST ( od streched \u2013 wyd\u0142u\u017cony, rozci\u0105gni\u0119ty ). Generalne zmiany polega\u0142y na wyd\u0142u\u017ceniu kad\u0142uba i zastosowaniu mocniejszego zespo\u0142u nap\u0119dowego. Pojemno\u015b\u0107 kabiny dostosowano do przewozu 66-74 pasa\u017cer\u00f3w. D\u0142ugo\u015b\u0107 kabiny wzros\u0142a do 18,99 m. Dla nowego modelu opracowano powi\u0119kszone skrzyd\u0142o. Nap\u0119d stanowi\u0142y silniki Pratt and Whitney Canada PW 124 o mocy 2 x 1 790 kW ( 2 x 2 400 KM ).<\/p>\n Numery fabryczne ATR 72 stanowi\u0142y ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 produkcji ATR 42. Czyli maj\u0105c tylko Nr fabryczny by\u0142o wiadomo, czy jest to ATR 42, czy ATR 72. W trakcie produkcji samolot\u00f3w systematycznie modernizowano kolejne serie produkcyjne. Zmiany zachodzi\u0142y ewolucyjnie, a nie rewolucyjnie. Tak wi\u0119c maszyny serii 200 ju\u017c mia\u0142y montowane nowe elementy przewidziane do kolejnej wersji, seria 300, a seria 300 elementy serii 500. Generalnie seria 500 w por\u00f3wnaniu do serii 200\/300 posiada 6-\u0142opatowe \u015bmig\u0142a.<\/p>\n Wersja samolot\u00f3w ATR 42-600 \/ 72-600 jest najnowsz\u0105 wersj\u0105 tych popularnych i udanych samolot\u00f3w. Generalna zmiana jest wprowadzanie w kabinie za\u0142ogi du\u017cych ekran\u00f3w LCD. Pierwszy lot wykonano w 2009 roku, a pierwsza maszyn\u0119 seryjn\u0105 dostarczono u\u017cytkownikowi w dniu 16.08.2011 roku.<\/p>\n PLL LOT poszukuj\u0105c nast\u0119pcy nieekonomicznego i przestarza\u0142ego samolotu pasa\u017cerskiego Antonow An-24, skupi\u0142 si\u0119 na maszynach produkowanych w wolnym \u015bwiecie. Mimo, \u017ce co jaki\u015b czas decydenci maj\u0105cy swoich mocodawc\u00f3w w Moskwie, podsuwali produkty budowane na Wschodzie. Lecz powszechna niech\u0119\u0107 narodu Polskiego do trwania w uk\u0142adzie Wschodnim skutecznie niweczy\u0142a te chore pomys\u0142y.<\/p>\n Co zamierza\u0142 kupi\u0107 nasz Narodowy Przewo\u017anik?<\/p>\n ATR 42, 72 \u2013 Za tymi konstrukcjami przemawia\u0142a ich nowa i nowoczesna konstrukcja, przek\u0142adaj\u0105ca si\u0119 na korzystne koszty eksploatacji.<\/p>\n CN-235 \u2013 to konstrukcja Hiszpa\u0144sko-Indonezyjska. G\u0142\u00f3wn\u0105 fabryk\u0105 by\u0142 zak\u0142ad CASA w Hiszpanii. Prace nad samolotem rozpocz\u0119to w 1980 roku, buduj\u0105c r\u00f3wnolegle dwa prototypy, w jednym i drugim kraju. Prototyp Hiszpa\u0144ski oblatano w dniu 11.11.1983 roku. W 1985 roku, samolot otrzyma\u0142 certyfikaty wed\u0142ug przepis\u00f3w FAR 25, FAR 36 i JAR 25. Do po\u0142owy 1989 roku, zebrano zam\u00f3wienie na 126 samoloty. Samolot by\u0142 nowoczesny, ale bez szeroko zastosowanych kompozyt\u00f3w. Pami\u0119tajmy, i\u017c po 13 latach, w 2003 roku, na Lotnisku Balice wyl\u0105dowa\u0142 pierwszy wojskowy, transportowy samolot CASA C-295 M, b\u0119d\u0105cy prostym rozwini\u0119ciem CN-235.<\/p>\n DASH-8 \u2013 Samoloty DASH to rodzina udanych maszyn budowanych przez firm\u0119 De Havilland. Zak\u0142ad potem sta\u0142 si\u0119 oddzia\u0142em Boeing, a aktualnie nale\u017cy do Bombardiera. Samolot DASH-8 zosta\u0142 oblatany w dniu 20.06.1983 roku. Konstrukcja w dalszym ci\u0105gu by\u0142a i jest rozwijana i obecnie (2012 roku) jako Bombardier Q 400 NG w PLL LOT zast\u0105pi ATR 42, 72. Samolot DASH-8 by\u0142 w \u015bcis\u0142ej czo\u0142\u00f3wce do wyboru.<\/p>\n DASH-7 \u2013 to samolot nieco wi\u0119kszy od DASH-8 ( wi\u0119kszy przekr\u00f3j kad\u0142uba i d\u0142u\u017cszy ). Samolot nap\u0119dzaj\u0105 4 silniki turbo\u015bmig\u0142owe. Problem w tym, i\u017c konstrukcja ta ma specyficzne w\u0142asno\u015bci. Dysponuje w\u0142asno\u015bciami kr\u00f3tkiego startu i l\u0105dowania. Jest stosowany do operowania z lotnisk nie trudnych, tylko bardzo trudnych (!). Z bardzo kr\u00f3tkimi RWY, cz\u0119sto znacznie pochylonymi. Lotnisk po\u0142o\u017conych w g\u00f3rach, cz\u0119sto bardzo wysoko ponad poziom morza. Taki samolot nie by\u0142 potrzebny PLL LOT.<\/p>\n SAAB-FAIRCHILD 340 \u2013 to samolot kt\u00f3ry by\u0142 powa\u017cnie brany pod uwag\u0119 przez PLL LOT. Samolot zbudowano w uk\u0142adzie dolnop\u0142ata. Pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 27.01.1983 roku. Produkcj\u0119 zako\u0144czono w 1999 roku, po zbudowaniu 459 egzemplarzy. Wad\u0105 tego samolotu by\u0142y tylko 3 fotele w rz\u0119dzie.<\/p>\n Fokker F-27 \u2013 to konstrukcja holenderska. Samolot udany, ale niestety bardzo ju\u017c wiekowy. Pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 24.11.1955 roku, produkcj\u0119 uko\u0144czono w 1987 roku, po zbudowaniu 786 egzemplarzy.<\/p>\n BAE-146 \u2013 to samolot koncernu British Aerospace. Jedyny z oferty nap\u0119dzany 4 silnikami i to turboodrzutowymi. Pierwszy prototyp wystartowa\u0142 jeszcze 1973 roku i pr\u00f3bowa\u0142 po\u0142\u0105czy\u0107 wymagania transportu frachtu i pasa\u017cer\u00f3w. W dodatku dla wojska i linii cywilnych. Z powodu najwi\u0119kszych koszt\u00f3w eksploatacji nie by\u0142 powa\u017cnym konkurentem, niemniej jednak propozycja dotrwa\u0142a do decyduj\u0105cej rozgrywki.<\/p>\n SHORTS 330 \u2013 to na pewno najmniej udana konstrukcja lotnicza. Jego przekr\u00f3j kad\u0142uba jest prostok\u0105tny (!), co nie zapewnia odpowiedniej kabiny ci\u015bnieniowej. W dodatku jest w\u0105ski, tylko 3 fotele w rz\u0119dzie. Pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 22.08.1974 roku. Jego produkcja by\u0142a niewielka i zako\u0144czy\u0142a si\u0119 definitywnie w 1992 roku.<\/p>\n I\u0142-114 \u2013 to sowiecki samolot papierowy. Papierowy, bo kiedy PLL LOT podpisywa\u0142 umow\u0119 na zakup ATR 72 samolot I\u0142-114 by\u0142 jeszcze na desce kre\u015blarskiej. Prace nad nim rozpocz\u0119to w 1986 roku. Prace bardzo si\u0119 wlok\u0142y. Pierwszy lot samolot wykona\u0142 29.03.1990 roku. Zbudowano zaledwie kilka sztuk. Mimo, i\u017c fabryka nie ma \u017cadnych zam\u00f3wie\u0144, dyrekcja twierdzi, \u017ce samolot nadal (2012 rok) jest w produkcji.<\/p>\n W maju 1990 roku, dyrekcja PLL LOT poinformowa\u0142a, i\u017c w wyniku negocjacji z zachodnimi firmami produkuj\u0105cymi samoloty komunikacji regionalnej Polski przewo\u017anik wybra\u0142 samolot ATR 72-200 z 64 miejscami na pok\u0142adzie.\u00a0\u2028Dodatkowo kabin\u0119 \u0142atwo jest dostosowa\u0107 do przewozu frachtu. Dw\u00f3ch pracownik\u00f3w jest w stanie w ci\u0105gu 90 usun\u0105\u0107 z kabiny fotele pasa\u017cerskie ( baga\u017cniki pod sufitem pozostaj\u0105 ).<\/p>\n PLL LOT zam\u00f3wi\u0142 8 maszyn, plus opcje na kolejne 2 sztuki. Pierwszy samolot powinien by\u0107 dostarczony w czerwcu 1991 roku, a ostatni do ko\u0144ca 1994 roku. Cz\u0119\u015b\u0107 zap\u0142aty za samoloty by\u0142a realizowana produkcj\u0105 podzespo\u0142\u00f3w lotniczych produkowanych w PZL Mielec i PZL \u015awidnik. By\u0142 to jeden z warunk\u00f3w zawartego kontraktu.<\/p>\n Pierwszy samolot ATR 72-202 SP-LFA wyl\u0105dowa\u0142 na Ok\u0119ciu w dniu 15.08.1991 roku.<\/p>\n W dniu 19.12.1996 roku, w ramach PLL LOT utworzono sp\u00f3\u0142k\u0119 c\u00f3rk\u0119, dla obs\u0142ugi ruchu lotniczego krajowego pod nazw\u0105 EURO LOT. Sp\u00f3\u0142ka mia\u0142a funkcjonowa\u0107 jako tanie linie lotnicze. Firma ta przej\u0119\u0142a od PLL LOT flot\u0119 8 samolot\u00f3w ATR 72. Nie wszystkie samoloty ATR 72 otrzyma\u0142y pe\u0142ne malowanie firmy Eurolot. Cz\u0119\u015b\u0107 tak jak ten, otrzyma\u0142 tylko logo z przodu i napis na tyle kad\u0142uba.<\/p>\n Nast\u0119pnie dla Eurolot zakupiono mniejsze ATR 42-300. Tych samolot\u00f3w by\u0142o 5 sztuk ( SP-EEA, SP-EEB, SP-EEC, SP-EED, SP-EEE ). Poniewa\u017c maszyny by\u0142y kupowane z drugiej r\u0119ki i by\u0142y maszynami z pocz\u0105tku produkcji, dlatego ju\u017c do 2006 roku, skre\u015blano je ze stanu.<\/p>\n W kolejnych latach Eurolot zacz\u0105\u0142 nabywa\u0107 samoloty w nowszych wersjach, ATR 42-500, z licznymi modyfikacjami. Najbardziej zauwa\u017caln\u0105 zmian\u0105 by\u0142y 6-\u0142opatowe \u015bmig\u0142a. Do 2012 roku, Eurolot posiada\u0142 8 samolot\u00f3w tej wersji ( SP-EDA, SP-EDB, SP-EDC, SP-EDD, SP-EDE, SP-EDF, SP-EDG, SP-EDH ).<\/p>\n Do 2012 roku, przez PLL LOT, a nast\u0119pnie przez EUROLOT przesz\u0142o 10 samolot\u00f3w ATR 72 oraz 13 samolot\u00f3w ATR 42. Zobacz zestawienie.\u2028<\/p>\n Samoloty podczas s\u0142u\u017cby spisa\u0142y si\u0119 bardzo dobrze. \u017baden pasa\u017cer nigdy nie zosta\u0142 ranny ani tym bardziej zabity. Zdarza\u0142y si\u0119 awarie, ale nigdy nie spowodowa\u0142y one rozbicia eksploatowanego w Polsce samolotu ATR 42 \/ 72.\u00a0<\/p>\n Najpowa\u017cniejszym zdarzeniem by\u0142a kolizja ATR 72 SP-LFH z ci\u0105gnikiem lotniskowym. W dniu 14.07.2011 roku, po przylocie z Wroc\u0142awia do Warszawy samolot uderzy\u0142 w ci\u0105gnik lotniskowy. Nikomu nic si\u0119 nie sta\u0142o. Jednak uszkodzenia kad\u0142uba by\u0142y tak du\u017ce, i\u017c samolot spisano ze stanu. Samolot ATR 72 SP-LFH wylata\u0142 \u0142\u0105cznie 31 595 godzin, wykonuj\u0105c 32 004 lot\u00f3w.\u2028<\/p>\n Innymi awariami by\u0142a uruchomiona sygnalizacja niesprawno\u015bci jednego z silnik\u00f3w. Zd\u0105\u017cy\u0142o si\u0119 tak ( w ci\u0105gu 20 lat ) kilkakrotnie. Jednak zawsze samoloty bezpiecznie l\u0105dowa\u0142y.<\/p>\n White Eagle Aviation by\u0142a to Polska linia lotnicza specjalizuj\u0105 si\u0119 lotach czarterowych oraz us\u0142ugach cargo. G\u0142\u00f3wnym lotniskiem bazowym przewo\u017anika jest Lotnisko Ok\u0119cie. Linie lotnicze zosta\u0142y za\u0142o\u017cone w 1992 roku, a regularne po\u0142\u0105czenia White Eagle Aviation rozpocz\u0105\u0142 w 1993 roku, z Lotniska Strachowice. W 1995 roku, linia przenios\u0142a swoj\u0105 baz\u0119 na Lotnisko Ok\u0119cie i rozpocz\u0119\u0142a regularne loty dla United Parcel Service. Flota sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch samolot\u00f3w ATR 42-300 oraz jednego ATR 42-320.\u00a0\u2028Adres: al. Krakowska 106, 02-256 Warszawa. Telefon – (22) 332-07-40, fax: (22) 332-09-63.<\/p>\n Firma Globus. Samoloty ATR 42 u\u017cytkowa\u0142a tak\u017ce firma Globus ( SP-KTR ). Globus Travel to firma turystyczna. \u015awiadczy g\u0142\u00f3wnie przewozy autokarowe, ale tak\u017ce pr\u00f3bowa\u0142a si\u0142 w przewozach lotniczych. Firma Globus (oddzia\u0142 lotniczy) zosta\u0142a przej\u0119ta przez Jet Air, a w 2011 roku, Jet Air przyst\u0105pi\u0142a do firmy OLT Jet Air. Od 2011 roku, samolot SP-KTR nosi barwy OLT Jet Air – Express.<\/p>\n Od 2011 roku, u\u017cytkownikiem samolot\u00f3w ATR 42 jest nowa firma przewoz\u00f3w lotniczych OLT Jet Air – Express. (SP-KTR, SP-KTF ). Firma OLT Jet Air by\u0142a reklamowana jako firma Polska, ale trudno ukry\u0107 fakt, \u017ce udzia\u0142 finansowy ma nacja niemiecka.<\/p>\n Samolot ATR 42 zosta\u0142 zaprojektowany jako dwusilnikowy wolnono\u015bny grzbietop\u0142at ( nie g\u00f3rnop\u0142at ). Dzi\u0119ki temu rozwi\u0105zaniu centrop\u0142at znalaz\u0142 si\u0119 ponad sufitem kabiny i nie ogranicza jej przestrzeni. Samolot jest okre\u015blany jako w\u0105sko-kad\u0142ubowy z jednym przej\u015bciem po\u015brodku.<\/p>\n Sam wyb\u00f3r g\u00f3rnego po\u0142o\u017cenia skrzyde\u0142 wynika\u0142 z do\u015bwiadcze\u0144 zdobytych przy opracowywaniu samolot\u00f3w kr\u00f3tkiego startu i l\u0105dowania. Przy takim uk\u0142adzie si\u0142a no\u015bna skrzyde\u0142 jest znacznie wy\u017cej ni\u017c \u015brodek ci\u0119\u017cko\u015bci maszyny ( tak jak skoczek na spadochronie ). Dzi\u0119ki temu \u0142atwiej jest zapanowa\u0107 nad funkcjami sterowania.<\/p>\n To rozwi\u0105zanie ma jeszcze dodatkowe zalety. Du\u017co \u0142atwiej jest rozmie\u015bci\u0107 silniki ze \u015bmig\u0142ami, a podwozie nie potrzebuje d\u0142ugich goleni. Przek\u0142ada si\u0119 to tak\u017ce na mniejsz\u0105 mas\u0119 podwozia. Wad\u0105 jest konieczno\u015b\u0107 zabudowy gondoli dla podwozia g\u0142\u00f3wnego, a tak\u017ce zaburzenie op\u0142ywu powietrza kad\u0142uba. Plusem jest tak\u017ce niskie osadzenie kad\u0142uba nad ziemi\u0105. \u0141atwiej jest obs\u0142ugiwa\u0107 taki samolot, \u0142adowa\u0107 frach i wprowadza\u0107 na pok\u0142ad pasa\u017cer\u00f3w. Zwykle, takie konstrukcje dysponuj\u0105 w\u0142asnym trapem ( schodami ), co nie uzale\u017cnia je od sprz\u0119tu lotniskowego.<\/p>\n Projektuj\u0105c ATR 42 in\u017cynierowie brali pod uwag\u0119 przepisy ameryka\u0144skie FAR-25 i europejskie JAR-25.\u00a0W konstrukcji samoloty zastosowano na szerok\u0105 skal\u0119 kompozyty ( w\u0142\u00f3kna w\u0119glowe, Kevlar, Nomexs ). Materia\u0142y te stanowi\u0105 podstaw\u0119; skrzyde\u0142, usterzenia, gondoli silnikowych i podwozia g\u0142\u00f3wnego.<\/p>\n Wolnono\u015bny prosty p\u0142at osadzono nad kad\u0142ubem, sk\u0142ada si\u0119 technologicznie z trzech cz\u0119\u015bci; prostok\u0105tny centrop\u0142at oraz dw\u00f3ch trapezowych cz\u0119\u015bci. Cz\u0119\u015bci trapezowa maj\u0105 wznos 2 stopnie 30 minut. Profil p\u0142ata opracowany przez komputer ( program komputerowy ) jest zbli\u017cony do profili rodziny NACA 43000. Profil nale\u017cy do rodziny oznaczonej Aerospatiale RA-XXX-43 o grubo\u015bci profilu 13%-18%. Elementami si\u0142owymi skrzyde\u0142 s\u0105 dwa d\u017awigary g\u0142\u00f3wne wykonane ze stop\u00f3w aluminium. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 pozosta\u0142ych element\u00f3w stanowi\u0105 materia\u0142y kompozytowe. Pocz\u0105tkowo pokrycie skrzyde\u0142 miedzy d\u017awigarami by\u0142o wykonane z blach aluminiowych. Lecz zamieniono je na tworzywa sztuczne. Zastosowanie w szerokim zakresie kompozyt\u00f3w spowodowa\u0142o zmniejszenie masy skrzyde\u0142 w stosunku do konstrukcji dotychczasowych o blisko 2 000 kg.<\/p>\n P\u0142at odznacza si\u0119 wysokim wsp\u00f3\u0142czynnikiem si\u0142y no\u015bnej, przy stosunkowo ma\u0142ej powierzchni. Dzi\u0119ki temu ma mniejsza mas\u0119 i stawia mniejszy op\u00f3r. Wzgl\u0119dna grubo\u015b\u0107 p\u0142ata przy kad\u0142ubie wynosi 18 %, a na ko\u0144cu 13 %. Konstrukcja skrzyd\u0142a jest dwud\u017awigarowa. D\u017awigary wykonano ze stop\u00f3w aluminium. Wn\u0119trze mi\u0119dzy d\u017awigami stanowi integralny zbiornik paliwa. Pozosta\u0142e elementy skrzyd\u0142a wykonano z kompozyt\u00f3w, w celu zmniejszania masy. Noski skrzyde\u0142 s\u0105 konstrukcjami przek\u0142adkowymi, z dw\u00f3ch pow\u0142ok kevlaru, wype\u0142nionego ulownic\u0105 Nomax. Pokrycie sp\u0142ywu wykonano w podobny spos\u00f3b, ale tu po\u0142\u00f3wki kevlaru s\u0105 dodatkowo wzmocnione w\u0142\u00f3knem w\u0119glowym. Kraw\u0119dzie natarcia s\u0105 odladzane pneumatycznie. Jedynym elementem superno\u015bnym skrzyd\u0142a s\u0105 czterosegmentowe klapy wyporowe, kt\u00f3re zajmuj\u0105 73 % kraw\u0119dzi sp\u0142ywu. Klapy zawieszone s\u0105 na osiach obrotowych znacznie obni\u017conych. Dodatkowo z ich przodu umieszczono sta\u0142e sloty. Po wychyleniu tych klap powstaj\u0105 dodatkowe szczeliny i zwi\u0119ksza si\u0119 powierzchnia p\u0142ata, co znacznie zwi\u0119ksza si\u0142\u0119 no\u015bn\u0105. Klapy wykonane s\u0105 jako cienko\u015bcienne z \u017cywicy epoksydowej zbrojonej w\u0142\u00f3knem w\u0119glowym. Przej\u015bcie skrzyd\u0142o-kad\u0142ub os\u0142oni\u0119to owiewk\u0105 o konstrukcji przek\u0142adkowej w technologii kevlar-Nomex. Powierzchnia skrzyde\u0142 wynosi 54,5 m kwadratowego. Jego wyd\u0142u\u017cenie wynosi 11. Obci\u0105\u017cenie 290 km\/m kwadratowy.<\/p>\n Kad\u0142ub konstrukcji klasycznej, p\u00f3\u0142skorupowy ze stop\u00f3w lekkich, z nielicznymi elementami wykonanymi z kompozyt\u00f3w. W tym czasie jeszcze nie pr\u00f3bowano budowa\u0107 tak du\u017cych samolot\u00f3w z kad\u0142ubami wykonanymi ca\u0142kowicie z kompozyt\u00f3w, cho\u0107 wiele ma\u0142ych samolot\u00f3w ju\u017c wykonywano tak\u0105 technologi\u0105. Zosta\u0142 zbudowany zgodnie z zasadami fail safe ( bezpiecznego zniszczenia ). Na ca\u0142ej d\u0142ugo\u015bci kabiny pasa\u017cerskiej kad\u0142ub ma sta\u0142y przekr\u00f3j. Sk\u0142ada si\u0119 on z dw\u00f3ch o wsp\u00f3lnej ci\u0119ciwie, kt\u00f3r\u0105 wyznacza p\u0142aszczyzna pod\u0142ogi. \u015arednica g\u00f3rnego \u0142uku wynosi 2,865 m. Dolny \u0142uk ma wi\u0119kszy promie\u0144 co w efekcie daje charakterystyczne dolne sp\u0142aszczenie kad\u0142uba.<\/p>\n Kabina mie\u015bci 46 foteli ustawionych w 11 rz\u0119dach. W ka\u017cdym rz\u0119dzie 4 fotele z przyj\u015bciem po\u015brodku. W dwunastym rz\u0119dzie s\u0105 jeszcze dwa fotele. Odst\u0119p miedzy fotelami wynosi 76 cm ( 30 cali ). Mo\u017cliwe jest zlikwidowanie jednego rz\u0119du i wzrost odst\u0119p\u00f3w foteli do 81 cm ( 32 cale ). W\u00f3wczas na pok\u0142adzie s\u0105 42 fotele. Mo\u017cliwe jest tak\u017ce zmniejszenie przedniego baga\u017cnika i wstawienie jeszcze jednego rz\u0119du foteli. Samolot zabierze w\u00f3wczas 50 pasa\u017cer\u00f3w. Przej\u015bcie mi\u0119dzy fotelami ma szeroko\u015b\u0107 46 cm i maksymalna wysoko\u015b\u0107 191 cm. Nad fotelami pod sufitem umieszczono zamykane baga\u017cniki na baga\u017c podr\u0119czny. Wej\u015bcie do kabiny pasa\u017cerskiej zapewniaj\u0105 tylne drzwi umieszczone w lewej burcie. mog\u0105 by\u0107 wyposa\u017cone w integralne schodki. Wymiary kabiny; d\u0142ugo\u015b\u0107 13,85 m, szeroko\u015b\u0107 2,57 m. wysoko\u015b\u0107 1,91 m. Obj\u0119to\u015b\u0107 44,8 m sze\u015bciennych.<\/p>\n Baga\u017cniki s\u0105 umieszczone na tym samym poziomie co kabina pasa\u017cerska. Znajduj\u0105 si\u0119 one w przedzie ( miedzy kabina za\u0142ogi, a kabina pasa\u017cersk\u0105 ) oraz tle. Przedni baga\u017cnik jest \u0142adowany przez drzwi umieszczone w lewej burcie. Tylny baga\u017cnik znajduje si\u0119 tylko z prawej strony, bo po lewej stronie jest toaleta ( WC ). Tylny baga\u017cnik jest \u0142adowany przez drzwi w prawej burcie. Tam tak\u017ce umieszczono kuchni\u0119.<\/p>\n Kabina pasa\u017cerska i pilot\u00f3w jest ci\u015bnieniowa i klimatyzowana.\u00a0Kabina za\u0142ogi zosta\u0142a zaprojektowana jako dwumiejscowa \u2013 dw\u00f3ch pilot\u00f3w. Na desce rozdzielczej przyrz\u0105dy rozmieszczono zgodnie z zasadami ergonomii. W pierwszym prototypie zastosowano przyrz\u0105dy analogowe. W drugim prototypie pojawi\u0142y si\u0119 ju\u017c przyrz\u0105dy elektroniczne ( EFIS ). By\u0142y to ekrany katodowe ( podobne do kineskop\u00f3w telewizyjnych ). Na nich wy\u015bwietlane s\u0105 dane dotycz\u0105ce parametr\u00f3w lotu i po\u0142o\u017cenia samolotu w postaci analogowej i cyfrowej. Co ciekawe zamawiaj\u0105cy mia\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyboru miedzy uk\u0142adem klasycznym, a nowoczesnym.<\/p>\n Podstawowe wymiary kabiny; 13,87 m x 2,57 m x 1,91 m. Tylne drzwi pasa\u017cerskie maj\u0105 wymiary 1,75 m x 0,75 m. Drzwi baga\u017cowe przednie 1,53 m x 1,275 m. Wysoko\u015b\u0107 pod\u0142ogi kabiny od powierzchni lotniska wynosi 1,265 m. Pojemno\u015b\u0107 baga\u017cnik\u00f3w; przedni 5,8 m sze\u015bciennych, tylny 2,7 m sze\u015bciennego, baga\u017cniki kabinowe nad fotelami 1,5 m sze\u015bciennego. Przestrze\u0144 mi\u0119dzy pod\u0142og\u0105 kabiny, a spodem kad\u0142uba jest tak ma\u0142a, i\u017c jest wykorzystywany tylko do prowadzenia ci\u0105g\u00f3w instalacyjnych.<\/p>\n Usterzenie wolnono\u015bne, w uk\u0142adzie litery T, co ma na celu odsuniecie od strumienia za\u015bmig\u0142owego. Usterzenie kierunku sko\u015bne, z podw\u00f3jnie za\u0142aman\u0105 kraw\u0119dzi\u0105 natarcia. Rozpoczyna si\u0119 d\u0142ugim nap\u0142ywem, wykonanym w postaci konstrukcji przek\u0142adkowej z Kevlaru i Nomexu. Usterzenie poziome proste bez wznosu i skosu. Stateczniki wykonano w postaci keson\u00f3w ze stop\u00f3w lekkich. Stery kierunku wykonano podobnie jak lotki. S\u0105 odci\u0105\u017cone masowo ( rogowo ) i wyposa\u017cone w klapki odci\u0105\u017cajaco-wywa\u017caj\u0105ce. Maj\u0105 konstrukcj\u0119 identyczn\u0105 jak klapy zaskrzyd\u0142owe \u2013 monolityczne, cienko\u015bcienne elementy w\u0119glowe. Stery s\u0105 wychylane mechanicznie, bez \u017cadnego wspomagania.<\/p>\n Podwozie klasyczny tr\u00f3jpodporowe. Ca\u0142kowicie chowane w locie. Wszystkie ko\u0142a zdwojone. Zespo\u0142y g\u0142\u00f3wne zamontowane do wysi\u0119gnik\u00f3w kad\u0142ubowych, oprofilowane owiewkami z przek\u0142adkami Kevlar-Nomax, wzmocnione w\u0142\u00f3knem w\u0119glowym. Zesp\u00f3\u0142 g\u0142\u00f3wny wyposa\u017cone w wielotarczowe hamulce z systemem antypo\u015blizgowym ( ABS ). Klapy kom\u00f3r podwozia g\u0142\u00f3wnego s\u0105 szcz\u0105tkowe i zewn\u0119trzne ko\u0142o jest tak schowane, i\u017c jego opona i ko\u0142pak r\u00f3wna si\u0119 z poszyciem samolotu. Podobnie jak w samolocie Boeing 737.\u00a0Rozstaw podwozia wynosi 4,10 m. Rozstaw osi podwozia 8,78 m.<\/p>\n Nap\u0119d samolotu stanowi\u0105 dwa silniki turbo\u015bmig\u0142owe najnowszej w\u00f3wczas generacji. Opracowane i budowane przez Kanadyjska firm\u0119 Pratt-Whitney Canada PW-120. Odznaczaj\u0105 si\u0119 one ma\u0142ym zu\u017cyciem paliwa, du\u017c\u0105 sprawno\u015bci\u0105, \u0142atw\u0105 obs\u0142ug\u0105 i ma\u0142ym ha\u0142asem. \u0141atw\u0105 obs\u0142ug\u0119 zapewnia konstrukcja modu\u0142owa. Ha\u0142as by\u0142 znacznie poni\u017cej granic ustalonych w przepisach FAR cz\u0119\u015b\u0107 36. Moc termodynamiczna silnika to 2 x 1 700 KM, moc startowa 2 x 1 342 kW ( 2 x 1 800 KM ). Moc graniczna jednego silnika wynosi 1 x 1 490 kW ( 1 x 2 000 KM ). Moc przelotowa sta\u0142a 2 x 1 200 kW ( 2 x 1 620 KM ). Obci\u0105\u017cenie mocy 6 kg\/kW. Zu\u017cycie paliwa; na dystansie 185 km ( 32 minuty ) 280 kg paliwa, na dystansie 370 km ( 54 minuty ) 456 kg paliwa. Jednostkowe przelotowe zu\u017cycie paliwa wynosi 0,180 kg\/kWh.\u2028<\/p>\n \u015amig\u0142a ci\u0105gn\u0105ce Hamilton Standard 14 SF. S\u0105 4-\u0142opatowe. \u015arednica 3,96 m. przestawiane, o sta\u0142ych obrotach i odwracalne. \u015amig\u0142a wyposa\u017cono w hamulce, co pozwala na u\u017cycie dowolnego silnika na ziemi jako silnika pomocniczego. Np. do klimatyzacji, ogrzewania lub o\u015bwietlenia. Konstrukcja \u0142opat mieszana, sk\u0142ada si\u0119 z jednego d\u017awigara odkutego z jednego kawa\u0142ka duraluminium. Powlok\u0119 wykonano z kompozytu szklanego, a wype\u0142nienie z pianki poliuretanowej. W powlok\u0119 wtopione grza\u0142ki elektryczne i niklowane os\u0142ony antyerozyjne kraw\u0119dzi natarcia. Technologia wykonani \u015bmigie\u0142 zosta\u0142a ju\u017c sprawdzona na samolotach; Dash 7, Rockvell OV-10D oraz Grumman E-2\/C-2. Przepracowa\u0142y ju\u017c ponad 5 milion\u00f3w godzin w powietrzu.<\/p>\n Zespo\u0142y nap\u0119dowe zamontowano w gondolach przed kraw\u0119dzi\u0105 natarcia skrzyde\u0142. W odleg\u0142o\u015bci 4,05 m od osi symetrii samolotu. Dzi\u0119ki temu, odleg\u0142o\u015b\u0107 ko\u0144c\u00f3wki \u015bmig\u0142a od kad\u0142uba wynosi 0,82 m. Wp\u0142ywa to korzystnie na zmniejszenie ha\u0142asu i drga\u0144. Os\u0142ony gondoli wykonano z Kevlaru i Nomaxu. Ich odchylenie umo\u017cliwia \u0142atwy dost\u0119p do silnik\u00f3w.<\/p>\n Ka\u017cdy silnik nap\u0119dza jeden pr\u0105do-rozrusznik pr\u0105du sta\u0142ego o mocy 12 kW i napi\u0119ciu 28 V oraz jeden alternator pr\u0105du przemiennego 3-fazowego o napi\u0119ciu 115\/220 V.\u2028<\/p>\n Paliwo w ilo\u015bci 5 700 litr\u00f3w, umieszczono wy\u0142\u0105cznie w integralnych zbiornikach w skrzyd\u0142ach.\u2028<\/p>\n Trzeba tak\u017ce wiedzie\u0107, \u017ce zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy jest tak mocny, i\u017c na jednym silniku samolot jest w stanie wznosi\u0107 si\u0119 i to z pr\u0119dko\u015bci\u0105 191 m\/min.\u2028<\/p>\n Od wersji ATR 42\/72 serii 500 zastosowano nowe nowoczesne \u015bmig\u0142a 6-\u0142opatowe. S\u0105 bardziej wydajne i emituj\u0105 mniej ha\u0142asu.<\/p>\n Instalacja hydrauliczna. Poruszana silnikiem pr\u0105du przemiennego zapewnia; wci\u0105ganie i wypuszczanie podwozia, uruchamianie hamulc\u00f3w k\u00f3\u0142, wychylanie klap zaskrzyd\u0142owych.\u00a0Instalacja klimatyzacji i wentylacji kabiny wykonana przez firme Garret. Nadci\u015bnienie w kabinie wynosi maksymalnie 0,41 bar\u00f3w, co przy wysoko\u015bci lotu 7 600 m daje warunki na poziomie 2 000 m npm.<\/p>\n Nowa wersja samolotu oznaczona ATR 72 otrzyma\u0142a nowy p\u0142at. Jest on przede wszystkim d\u0142u\u017cszy. Rozpi\u0119to\u015b\u0107 zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 z 24,57 m do 27,05, czyli o 2,48 m. Powierzchnia zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 z 54,5 m kwadratowego do 61,0 m kwadratowych. Czyli o 6,50 m kwadratowego. Wyd\u0142u\u017cenie p\u0142ata wzros\u0142o do 11,99.<\/p>\n Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy ATR 72. Wi\u0119kszy samolot wymaga\u0142 mocniejszy silnik\u00f3w. Zastosowano silniki Pratt and Whitney Canada PW 124 o mocy 2 x 1 790 kW ( 2 x 2 400 KM ).<\/p>\n Rozpi\u0119to\u015b\u0107 24,57 m. D\u0142ugo\u015b\u0107 22,67 m. Wysoko\u015b\u0107 7,59 m. Powierzchnia no\u015bna 54,5 m2. Masa w\u0142asna 9 973 kg. Masa maksymalna 16 150 kg. Masa \u0142adunku 4 827 kg. Paliwo 5 700 litr\u00f3w. Pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 640 m\/min. Pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 495 km\/h. Zasi\u0119g maksymalny 4 614 km. Rozbieg 1 000 m. Dobieg 980 m.<\/p>\n Rozpi\u0119to\u015b\u0107 27,05 m. D\u0142ugo\u015b\u0107 26,94 m. Wysoko\u015b\u0107 7,59 m. Powierzchnia no\u015bna 61,0 m2. Masa w\u0142asna 13 000 kg. Masa maksymalna 22 000 kg. Masa \u0142adunku 7 000 kg. Paliwo 5 700 litr\u00f3w. Pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 640 m\/min. Pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 517 km\/h. Zasi\u0119g maksymalny 4 800 km. Rozbieg 1 200 m. Dobieg 980 m.<\/p>\n 1 Nr 246, ATR 72-202, SP-LFA, 15.08.1991r. Nowy. 64 pasa\u017cer\u00f3w. Od 19.12.1996r. w EURO LOT. Otrzyma\u0142 pe\u0142ne malowanie Eurolot. W kwietniu 2012r. wystawiony na sprzeda\u017c.<\/p>\n 2 Nr 265, ATR 72-202, SP-LFB, Grudzie\u0144 1991r. Nowy. 64 pasa\u017cer\u00f3w. Od 19.12.1996r. w EURO LOT. Nie otrzyma\u0142 pe\u0142nego malowania Eurolot, tylko napis i logo. W kwietniu 2012r. wystawiony na sprzeda\u017c.<\/p>\n 3 Nr 272, ATR 72-202, SP-LFC, Grudzie\u0144 1991r. Nowy. 64 pasa\u017cer\u00f3w. Od 19.12.1996r. w EURO LOT. Nie otrzyma\u0142 pe\u0142nego malowania Eurolot, tylko napis i logo. W kwietniu 2012r. wystawiony na sprzeda\u017c.<\/p>\n 4 Nr 279, ATR 72-202, SP-LFD, Luty 1992r. Nowy. 64 pasa\u017cer\u00f3w. Od 19.12.1996r. w EURO LOT. W 2004r. otrzyma\u0142 pe\u0142ne malowanie Eurolot. W kwietniu 2012r. wystawiony na sprzeda\u017c.<\/p>\n 5 Nr 328, ATR 72-202, SP-LFE, Pa\u017adziernik 1992r. Nowy. 64 pasa\u017cer\u00f3w. Od 19.12.1996r. w EURO LOT. Nie otrzyma\u0142 pe\u0142nego malowania Eurolot, tylko napis i logo. W kwietniu 2012r. wystawiony na sprzeda\u017c.<\/p>\n 6 Nr 402, ATR 72-202, SP-LFF, Marzec 1994r. Nowy. 64 pasa\u017cer\u00f3w. Od 19.12.1996r. w EURO LOT. Otrzyma\u0142 pe\u0142ne malowanie Eurolot. W kwietniu 2012r. wystawiony na sprzeda\u017c.<\/p>\n 7 Nr 411, ATR 72-202, SP-LFG, Czerwiec 1994r. Nowy. 64 pasa\u017cer\u00f3w. Od 19.12.1996r. w EURO LOT. Otrzyma\u0142 pe\u0142ne malowanie Eurolot. W kwietniu 2012r. wystawiony na sprzeda\u017c.<\/p>\n 8 Nr 478, ATR 72-202, SP-LFH, Oblot 23.04.1995r. W Polsce od 30.04.1996r. Nowy. 64 pasa\u017cer\u00f3w. Jako jeden z pierwszych ATR-\u00f3w,\u00a0posiada\u0142 elektroniczne urz\u0105dzenie steruj\u0105ce prac\u0105 \u015bmigie\u0142 ( PEC –\u00a0Propeller Electronic Control ), kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej sta\u0142o si\u0119 standardowym\u00a0wyposa\u017ceniem ATR-\u00f3w w wersji -500 i -600. W odr\u00f3\u017cnieniu od pozosta\u0142ych\u00a0maszyn ATR 72-200 posiada\u0142 r\u00f3wnie\u017c zmodernizowany wystr\u00f3j wn\u0119trza oraz\u00a0nowe pojemniki na baga\u017c podr\u0119czny, a tak\u017ce kilka innych modyfikacji,\u00a0kt\u00f3re zastosowane zosta\u0142y seryjnie dopiero p\u00f3\u017aniej, w modelach wersji\u00a0-500. Od 19.12.1996r. w EURO LOT. Od 1.01.2000r. mia\u0142 pe\u0142ne barwy EURO LOT. W dniu 14.07.2011r. po przylocie z Wroc\u0142awia do Warszawy uderzy\u0142 w ci\u0105gnik lotniskowy. Nikomu nic si\u0119 nie sta\u0142o. Jednak uszkodzenia kad\u0142uba by\u0142y tak du\u017ce, i\u017c samolot spisano ze stanu. SP-LFH wylata\u0142 \u0142\u0105cznie 31 595 godzin, wykonuj\u0105c 32 004\u00a0lot\u00f3w.<\/p>\n 9 Nr 297, ATR 72-200, SP-EFI, 2011r. 64 pasa\u017cer\u00f3w. Zbudowany w 1992r.. Poprzednio u\u017cytkowany w Czech Airlaines \u2013 OK.-XFB. W EURO LOT od 2011r.. Samolot ca\u0142y bia\u0142y. W kwietniu 2012r. wystawiony na sprzeda\u017c.<\/p>\n 10 Nr 299, ATR 72-200, SP-EFK, 2011r. 64 pasa\u017cer\u00f3w. Zbudowany w 1992r.. Poprzednio u\u017cytkowany w Czech Airlaines \u2013 OK.-XFC. W EURO LOT od 2011r.. Samolot ca\u0142y bia\u0142y. W kwietniu 2012r. wystawiony na sprzeda\u017c.<\/p>\n 11 Nr 011, ATR 42-300, SP-EEA, 1998r. Oblatany w 1985r.. W EURO LOT od 1998r. do 2005r.<\/p>\n 12 Nr 055, ATR 42-300, SP-EEB, 1998r. Oblatany w 1986r. W EURO LOT od 1998r. do 2006r.<\/p>\n 13 Nr 080, ATR 42-300, SP-EEC, 1998r. Pierwszy lot w dniu 9.02.1988r.. Najpierw samolot trafi\u0142 do niemiec D-BCCC, gdzie lata\u0142 do 1993r. Nast\u0119pnie jako F-WQID lata\u0142 dla firmy ATR do 18.05.1998r., kiedy to trafi\u0142 do Eurolot SP-EEC i lata\u0142 do 23.10.2002r.. Wr\u00f3ci\u0142 do firmy ATR F-WVZY.<\/p>\n 14 Nr 031, ATR 42-300, SP-EED, 2002r. Oblatany w 1986r. W EURO LOT od 2002r. do 2006r.<\/p>\n 15 Nr 024, ATR 42-300, SP-EEE, 2002r. Oblatany w 1986r. W EURO LOT od 2002r. do 2006r.<\/p>\n 16 Nr 516, ATR 42-500, SP-EDA, … Oblatany w 1997r. Pierwszy w wersji 500.<\/p>\n 17 Nr 522, ATR 42-500, SP-EDB, … Oblatany w 1997r.<\/p>\n 18 Nr 526, ATR 42-500, SP-EDC, … Oblatany w 1997r.<\/p>\n 19 Nr 530, ATR 42-500, SP-EDD, … Oblatany w 1997r.<\/p>\n 20 Nr 443, ATR 42-500, SP-EDE, … 46 pasa\u017cer\u00f3w. Zbudowany w 1996r.. W kwietniu 2012r. wystawiony na sprzeda\u017c.<\/p>\n 21 Nr 559, ATR 42-500, SP-EDF, … 44 pasa\u017cer\u00f3w. Zbudowany w 1998r. (?).W kwietniu 2012r. wystawiony na sprzeda\u017c.<\/p>\n 22 Nr 603, ATR 42-500, SP-EDG, 25.03.2011r. Pierwszy lot 15.12.1999r.. Pierwsza rejestracja F-WWLD. Od 14.01.2000r. w Eurowings ( D-BTTT ) potem od 9.06.2004r. w Contactair ( D-BTTT ), potem od 8.06.2010r. w Avanti Air ( D-BTTT ), a od 25.03.2011r. w EUROLOT SP-EDG.<\/p>\n 23 Nr 602, ATR 42-500, SP-EDH, 4.06.2011r. Pierwszy lot 23.11.1999r. z rejestracj\u0105 F-WEGB. Od 8.12.1999r. w Eurowings ( D-BSSS ), potem od 24.10.2003r. w Contactair, od 10.06.2010r. w Avanti Air ( D-BSSS ), a od 4.06.2011r. w EUROLOT SP-EDH.<\/p>\n 1 Nr 085, ATR 42-300, SP-KCA. White Eagle Aviation.<\/p>\n 2 Nr …, ATR 42-300, White Eagle Aviation.<\/p>\n 3 Nr …, ATR 42-320, White Eagle Aviation.<\/p>\n 4 Nr 092, ATR 42-300, SP-KTR, 2011r. Samolot u\u017cytkowany przez firm\u0119 Globus, potem przez Jet Air, a od 2011r. przez OLT Jet Air.<\/p>\n 5 Nr 257, ATR 42-300, SP-KTF, 2012r. OLT Jet Air od 2012r.<\/p>\n 6 Nr 080, ATR 42-300, SP-KTG, 10.06.2010r. Pierwszy lot w dniu 9.02.1988r.. Najpierw samolot trafi\u0142 do niemiec D-BCCC, gdzie lata\u0142 do 1993r. Nast\u0119pnie jako F-WQID lata\u0142 dla firmy ATR do 18.05.1998r., kiedy to trafi\u0142 do Eurolot SP-EEC i lata\u0142 do 23.10.2002r.. Wr\u00f3ci\u0142 do firmy ATR F-WVZY. W 2002r. na bardzo kr\u00f3tko trafi\u0142 do Airlinair F-GVZY. Od 25.10.2002r. do 15.06.2007r. lata\u0142 w Top-Fly EC-KGS, a potem w Plaza Servicios Aereos EC-KGS do kwietnia 2008r.. Potem w Nordic OY-PCG do 29.01.2009r.. Potem w Airlinair F-GVZO do 10.06.2010r., kiedy trafi\u0142 do OLT Express SP-KTG.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ma\u0142o kto obecnie pami\u0119ta o kryzysie paliwowym, kt\u00f3ry ujawni\u0142 si\u0119 w wolnym \u015bwiecie w 1973 roku. Zosta\u0142 on wywo\u0142any g\u0142\u00f3wnie kilkakrotnym wzrostem cen ropy naftowej. Ta sytuacja, szczeg\u00f3lnie niekorzystnie odbi\u0142a si\u0119 transporcie lotniczym. Jej pierwszym efektem by\u0142y podwy\u017cki cen bilet\u00f3w lotniczych ponad poziom dost\u0119pny dla kieszeni mniej zamo\u017cnych pasa\u017cer\u00f3w. (Nie piszemy tutaj o mieszka\u0144cach kraj\u00f3w demokracji ludowej. Tutaj nawet bogatszych mieszka\u0144c\u00f3w nie by\u0142o sta\u0107 na przelot samolotem.). Zapotrzebowanie na przeloty gwa\u0142townie spad\u0142o i wielu liniom lotniczym zajrza\u0142o w oczy widmo bankructwa. W warunkach ostrej konkurencji jednym wyj\u015bciem by\u0142o wyra\u017ane obni\u017cenie cen bilet\u00f3w, przy jednoczesnym zapewnieniu wysokiego komfortu podr\u00f3\u017cy. Zadanie to by\u0142o niewykonalne przy eksploatacji istniej\u0105cych samolot\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-5040","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5040","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5040"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5040\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5522,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5040\/revisions\/5522"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5040"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5040"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5040"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Aerospatiale.<\/h3>\n
Aeritalia.<\/h3>\n
ATR.<\/h3>\n
ATR 72.<\/h3>\n
ATR 42-600 \/ 72-600.<\/h3>\n
ATR 42, 72 w Polsce. PLL LOT, Euro LOT.<\/h3>\n
Wyb\u00f3r ATR 72 dla PLL LOT.<\/h3>\n
Inni u\u017cytkownicy samolot\u00f3w ATR 42 \/ 72 w Polsce.<\/h3>\n
Konstrukcja ATR 42, 72.<\/h2>\n
Skrzyd\u0142a.<\/h3>\n
Kad\u0142ub.<\/h3>\n
Usterzenie.<\/h3>\n
Podwozie.<\/h3>\n
Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy.<\/h3>\n
Wyposa\u017cenie.<\/h3>\n
ATR 72. Zmiany w konstrukcji.<\/h3>\n
Dane T-T ATR 42-200:<\/h3>\n
Dane T-T ATR 72-210:<\/h3>\n
Zestawienie ATR 42, 72<\/h2>\n
ATR 42, 72 w PLL LOT.<\/h3>\n
ATR 42, 72 w innych firmach w Polsce.<\/h3>\n