Opis zdj\u0119cia: Samolot pasa\u017cerski A 330 przebudowany na samolot transportowo-tankuj\u0105cy. Samolot przystosowany jest do tankowania samolot\u00f3w bojowych przewodem sztywnym oraz przewodem gi\u0119tkim.<\/p>\n
Rozw\u00f3j Airbus A 330.<\/h3>\n
Airbus A330 jest szeroko-kad\u0142ubowym, dwusilnikowym, samolotem komercyjnym budowanym przez firm\u0119 Airbusa, kt\u00f3ra jest oddzia\u0142em EADS. Wersje A 330 maj\u0105 zasi\u0119g 7\u00a0400 km do 13 430 km (4 000 NM – 7 250 NM) i mo\u017ce pomie\u015bci\u0107 do 335 pasa\u017cer\u00f3w w uk\u0142adzie dwu-klasowym lub transportowa\u0107 70\u00a0000 kg (150 000 funt\u00f3w) \u0142adunk\u00f3w.<\/p>\n
Pierwszym samolotem firmy Airbus by\u0142 A 300, kt\u00f3ry planowano rozwija\u0107 w kilku kierunkach. Najbardziej obiecuj\u0105cy by\u0142 kierunek, kt\u00f3ry doprowadzi\u0142 do powstania rodziny samolot\u00f3w A 320. By\u0142 to pierwszy samolot komercyjny ze sterowaniem fly-by-wire. Jednak firma wci\u0105\u017c d\u0105\u017cy\u0142a do stworzenia samolotu wi\u0119kszego od A 300, zdolnego konkurowa\u0107 z samolotem McDonnell Douglas DC-10 oraz Lockheed L-1011 TriStar. Aby mo\u017cna by\u0142o konkurowa\u0107 z tymi samolotami, nale\u017ca\u0142o przewo\u017anikom zaoferowa\u0107 lepsz\u0105 ekonomik\u0119, co mia\u0142o prze\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 na 25 % mniejsze zu\u017cycie paliwa. Rozwini\u0119to prace w dw\u00f3ch kierunkach; samolot cztero-silnikowy (zrealizowany w formie A 340) i samolot dwusilnikowy. Podstaw\u0105 mia\u0142 by\u0107 szeroki kad\u0142ub, czyli w obecnej nomenklaturze z dwoma korytarzami (przej\u015bciami). Koszt programu zosta\u0142 zmniejszony, bo dla wersji 2-silnikowej i 4-silnikowej opracowano jedno skrzyd\u0142o. Poniewa\u017c w tym momencie obowi\u0105zywa\u0142y przepisy stanowi\u0105ce, \u017ce w przelotach nad Atlantykiem, samolot ma posiada\u0107 minimum 3-silniki, dlatego skoncentrowano si\u0119 na przysz\u0142ym A 340, odk\u0142adaj\u0105c prace nad A 330. Trzeba tak\u017ce pami\u0119ta\u0107, \u017ce imperialne interesy Francji nie zmieni\u0142y si\u0119 od wiek\u00f3w. I nadal jest to P\u00f3\u0142nocna Afryka i Ameryka Po\u0142udniowa, a wi\u0119c, trzeba by\u0142o rozwija\u0107 samolot 4-silnikowy.<\/p>\n
Pierwsze specyfikacje TA9 (A 330) i TA11 (A 340), statku powietrznego, kt\u00f3ry mo\u017ce pomie\u015bci\u0107 410 pasa\u017cer\u00f3w w uk\u0142adzie jedno-klasy, pojawi\u0142y si\u0119 w 1982 roku. Baga\u017cnik mia\u0142 mie\u015bci\u0107 30 kontener\u00f3w typu LD3, co by\u0142o wynikiem dwukrotnie wi\u0119kszym od samolot\u00f3w L-1011 TriStar i DC-10. W czerwcu 1985 roku. zdecydowano, \u017ce samolot b\u0119dzie mia\u0142 uk\u0142ad sterowania fly-by-wire (FBW), a zamiast wolantu joystick. By\u0142y to elementy przej\u0119te z A 320. Poza tym, konstruktorzy d\u0105\u017cyli do unifikacji kokpitu, co w przysz\u0142o\u015bci ma u\u0142atwi\u0107 szkolenie za\u0142\u00f3g.<\/p>\n
Dla A 330 przewidziano silniki Rolls-Royce serii Trent 700, o ci\u0105gu 2 x 311 kN oraz silniki firmy Pratt & Whitney PW4168, tak\u017ce o mocy 2 x 311 kN.<\/p>\n
Pierwszym przewo\u017anikiem, kt\u00f3ry zam\u00f3wi\u0142 samoloty A 330 by\u0142a linia Swissair, kt\u00f3ra z\u0142o\u017cy\u0142a zam\u00f3wienie w dniu 12.05.1986 roku. Co ciekawe, wielu operator\u00f3w zamawia\u0142o jednocze\u015bnie wersje A 330 i A 340.<\/p>\n
partnerzy zainwestowali w nowe obiekty. Przede wszystkim we Francji, UK i Niemczech. Poniewa\u017c program znacznie przekroczy\u0142 planowany bud\u017cet, dlatego zainteresowane rz\u0105dy zgodnie wspar\u0142y finansowo program, \u0142ami\u0105c zasady wsp\u00f3lnoty europejskiej. (I gdzie tu wolny rynek?). Aby by\u0142o g\u0142o\u015bno w prasie wok\u00f3\u0142 programu, kt\u00f3ry si\u0119 \u015blimaczy\u0142, w dniu 5.06.1987 roku, tu\u017c przed Air Show w Pary\u017cu, og\u0142oszono rozpocz\u0119cie programu budowy Airbus A 340 i A 330. Portfel zam\u00f3wie\u0144 wynosi\u0142 zaledwie 130 maszyn, obu typ\u00f3w.<\/p>\n
W 1992 roku, wyst\u0105pi\u0142y k\u0142opoty ze skrzyd\u0142em, kt\u00f3re w zale\u017cno\u015bci od wersji mia\u0142o mie\u0107 podczepione 2 lub 4 silniki. Wyniki pr\u00f3b statycznych wypad\u0142y \u017ale i nale\u017ca\u0142o skrzyd\u0142o wzmocni\u0107. Niekt\u00f3rzy operatorzy wycofali si\u0119 w\u00f3wczas z zam\u00f3wie\u0144.<\/p>\n
Roll out samolotu A 330 odby\u0142 si\u0119 14.10.1992 roku. W dniu 2.11.1992 roku, A 330 zosta\u0142 oblatany i by\u0142 to w\u00f3wczas najwi\u0119kszy samolot komercyjny z dwoma silnikami. Lecz nie d\u0142ugo, bo wkr\u00f3tce (12.06.1994 roku) pokona\u0142 go Boeing 777. Samolot mia\u0142 ca\u0142kowit\u0105 mas\u0119 181\u00a0840 kg w tym 20 980 kg aparatury badawczej. Lot trwa\u0142 pi\u0119\u0107 godzin i pi\u0119tna\u015bcie minut, podczas kt\u00f3rych pr\u0119dko\u015b\u0107, wysoko\u015b\u0107 i inne konfiguracje lotu zosta\u0142y przetestowane. W testach wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 \u0142\u0105cznie 6 maszyn, kt\u00f3re sp\u0119dzi\u0142y w powietrzu 1\u00a0800 godzin. Samolot otrzyma\u0142 certyfikat JAA i FAA w dniu 21.10.1993 roku. Operator Air Inter sta\u0142 si\u0119 pierwszym u\u017cytkownikiem A 330, w dniu 17.01.1994 roku.<\/p>\n
W dniu 30.06.1994 roku, dosz\u0142o do tragedii. Podczas lotu testowego w okolicach Tuluzy rozbi\u0142 si\u0119 A 330. Na pok\u0142adzie zgin\u0119\u0142a dwu osobowa za\u0142oga i pi\u0119ciu in\u017cynier\u00f3w. (Wszyscy na pok\u0142adzie). Wed\u0142ug dost\u0119pnych informacji, w locie testowano autopilota przy pracy jednego silnika Pratt & Whitney.<\/p>\n
ETOPS, czyli zezwolenie na lot w odleg\u0142o\u015bci x minut od najbli\u017cszego lotniska, dla A 330 i A 340 zwi\u0119kszano stopniowo, po bezawaryjnych kolejnych godzinach eksploatacji. Najpierw by\u0142 ETOPS-90, a potem ETOPS-120 i ETOPS-180, po 50 000 godzinach lotu (1995 roku). W listopadzie 2009 roku, jedna z wersji samolotu uzyska\u0142 ETOPS-240 i by\u0142a oferowana jako opcja.<\/p>\n
Airbus A 330 w PLL LOT.<\/h3>\n
Pierwszy Airbus A 330 eksploatowany w PLL LOT.<\/p>\n
Niespodziewane k\u0142opoty z eksploatacj\u0105 samolot\u00f3w Boeing B 787 i w konsekwencji uziemienie przez FAA wszystkich tego typu maszyn, doprowadzi\u0142o do jeszcze wi\u0119kszych k\u0142opot\u00f3w naszego narodowego przewo\u017anika PLL LOT. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, firmy zarz\u0105dzanej nieudolnie przez ekip\u0119 wytypowan\u0105 przez maso\u0144sko-liberalny Rz\u0105d Rzeczypospolitej Premiera Donalda Tuska.<\/p>\n
Uzupe\u0142nienie\u00a0floty PLL LOT by\u0142o konieczne, bo przewo\u017anik korzysta\u0142 tylko z\u00a0czterech samolot\u00f3w Boeing 767-300ER.\u00a0Na siatk\u0119 powr\u00f3ci\u0142 Boeing SP-LPA, kt\u00f3ry by\u0142 ju\u017c na przegl\u0105dzie oddawczym do leasingodawcy. W dodatku, maszyna SP-LPG\u00a0odlecia\u0142a na przegl\u0105d do Szanghaju,\u00a0w celu\u00a0przeprowadzenia przegl\u0105du typu C (ang. C-Check). Na t\u0119 chwil\u0119 rejsy\u00a0dalekodystansowe obs\u0142ugiwa\u0142y trzy samoloty B 767: SP-LPA, SP-LPB i SP-LPE. Polskie Linie Lotnicze LOT pr\u00f3buj\u0105c ratowa\u0107 chocia\u017c po\u0142\u0105czenia Atlantyckie wyleasingowa\u0142 dodatkowo trzy samoloty; A 330, dwa B 767. W ten spos\u00f3b uzupe\u0142ni\u0142y flot\u0119 czterech pozosta\u0142ych Boeing 767-300ER.<\/p>\n
W dniu 28.03.2013 roku, ukaza\u0142a si\u0119 informacja prasowa, \u017ce PLL LOT wypo\u017cyczy na okres p\u00f3\u0142tora miesi\u0105ca samolot A 330-200. Pierwszy lot odby\u0142 si\u0119 w dniu 12.04.2013 roku, na rasie Warszawa-Chicago. Od po\u0142owy kwietnia 2013 roku, do ko\u0144ca maja 2013 roku, cz\u0119\u015b\u0107 lot\u00f3w z Warszawy do Chicago i New York by\u0142a wykonywana przez 306 miejscowy airbus A330. By\u0142 to pierwszy w historii A 330 u\u017cytkowany przez PLL LOT. Samolot wypo\u017cyczono od linii Hi Fly. Linie Hi Fly to portugalska firma, kt\u00f3ra \u00a0specjalizuje si\u0119 w leasingu samolot\u00f3w. Ma siedzib\u0119 w Lizbonie. Jej flota sk\u0142ada si\u0119 z 10 Airbus\u00f3w; 2 A310, 3 A330-200, 1 A330-300, 2 A340-300 oraz 2 A340-500.<\/p>\n
Airbus A 330-243 rejestracja CS-TFZ zosta\u0142 zbudowany w marcu 2009 roku. Pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 24.03.2009 roku. Samolot zosta\u0142 po\u017cyczony wraz z za\u0142og\u0105. Personel pok\u0142adowy by\u0142 mieszany; Portugalsko-Polski. Maszyna ma 18 miejsc w klasie biznes i 288 w klasie ekonomicznej. Samolot obs\u0142ugiwa\u0142 tras\u0119 Warszawa-Chicago i Warszawa-New York.<\/p>\n
Samolot A 330-200 CS-TFZ lata\u0142 w siatce po\u0142\u0105cze\u0144 PLL LOT do 7.06.2013 roku, blisko dwa miesi\u0105ce, do momentu powrotu B 787 na trasy.<\/p>\n
W A 330 jest samolotem komercyjnym, szerokokad\u0142ubowym, \u015bredniej wielko\u015bci, nap\u0119dzany dwoma silnikami turbowentylatorowymi. Zbudowany w uk\u0142adzie klasycznym. Metalowy z elementami kompozytowymi.<\/p>\n Skrzyd\u0142a zosta\u0142y zaprojektowane i wyprodukowane przez BAE. Skos skrzyde\u0142 30 stopni. Profil zoptymalizowany dla pr\u0119dko\u015bci Ma 0,86. Grubo\u015b\u0107 profilu 12,8 %. Wyd\u0142u\u017cenie p\u0142ata 10,06. Skrzyd\u0142a wyposa\u017cono w winglety o wysoko\u015bci 2,74 m. Pierwotnie zaprojektowano rozpi\u0119to\u015b\u0107 56 m (184 ft), p\u00f3\u017aniej rozszerzono do 58,6 m (192 ft) i wreszcie do 60,3 m (198 ft).<\/p>\n Kad\u0142ub na zewn\u0105trz ma \u015brednic\u0119 5,64 m (18,5 ft), a w kabinie szeroko\u015b\u0107 wynosi 5,28 m (17,3 ft). Pozwala to na umieszczenie foteli w uk\u0142adzie 2-4-2 lub 3-3-3. Kad\u0142ub w wersji A330-200 ma d\u0142ugo\u015b\u0107 58.82\u00a0m (193\u00a0ft\u00a00\u00a0in). Mie\u015bci max 380 pasa\u017cer\u00f3w w uk\u0142adzie 1-klasowym, w uk\u0142adzie 2-klasowym 293 osoby, w uk\u0142adzie 3-klasowym 253 osoby. Baga\u017cnik 136\u00a0m3. Kad\u0142ub w wersji A330-300 ma d\u0142ugo\u015b\u0107 63.69\u00a0m (208\u00a0ft\u00a011\u00a0in). Mie\u015bci max 440 pasa\u017cer\u00f3w w uk\u0142adzie 1-klasowym, w uk\u0142adzie 2-klasowym 335 osoby, w uk\u0142adzie 3-klasowym 295 osoby. Baga\u017cnik 162.8\u00a0m3.<\/p>\n Usterzenie w uk\u0142adzie klasycznym z podzia\u0142em na stery i stateczniki, wykonane g\u0142\u00f3wnie z materia\u0142\u00f3w kompozytowych.<\/p>\n Podwozie trzy-punktowe. Przednia gole\u0144 dwuko\u0142owa. Podwozie g\u0142\u00f3wne w\u00f3zki 4-ko\u0142owe. Podwozie jest przewidziane na max mas\u0119 230\u00a0900 kg, max masa startowa 230\u00a0000 kg. Dla A330-200 warto\u015bci te wynosz\u0105; 233\u00a0900 kg, 233\u00a0000 kg.<\/p>\n Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy. Do wyboru trzy typy silnik\u00f3w; General Electric CF6-80E1, o ci\u0105gu 2 x 311\u00a0kN.\u2028 Pratt & Whitney PW4000, o ci\u0105gu 2 x 320\u00a0kN.\u2028 Rolls-Royce Trent 700, o ci\u0105gu 2 x 316\u00a0kN. Agregat APU Honeywell 331-350C.<\/p>\n Rozpi\u0119to\u015b\u0107 60,30 m. D\u0142ugo\u015b\u0107 58,82 m. Wysoko\u015b\u0107 17,39 m. Powierzchnia no\u015bna 361,6 m2. Masa w\u0142asna 119 600 kg. Masa ca\u0142kowita 182 000 kg. Masa maksymalna 240 000 kg. Masa \u0142adunku 70 000 kg. Paliwo 139 090 litr\u00f3w. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna Mach 0,86. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 913 km\/h. Zasi\u0119g maksymalny 13 900 km. Pu\u0142ap 13 000 m.<\/p>\n Rozpi\u0119to\u015b\u0107 60,30 m. D\u0142ugo\u015b\u0107 63,69 m. Wysoko\u015b\u0107 16,83 m. Powierzchnia no\u015bna 361,6 m2. Masa w\u0142asna 124 500 kg. Masa ca\u0142kowita 187 000 kg. Masa maksymalna 240 000 kg. Masa \u0142adunku 70 000 kg. Paliwo 139 090 litr\u00f3w. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna Mach 0,86. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 913 km\/h. Zasi\u0119g maksymalny 11 900 km. Pu\u0142ap 12 900 m.<\/p>\n PLL LOT po raz pierwszy wypo\u017cyczy\u0142 samolot A 330.<\/p>\n Airbus A 330-243 rejestracja CS-TFZ zosta\u0142 zbudowany w marcu 2009 roku. Pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 24.03.2009 roku. Maszyna nale\u017cy do portugalskiej firmy Hi Fly. Samolot zosta\u0142 po\u017cyczony wraz z za\u0142og\u0105. Personel pok\u0142adowy by\u0142 mieszany; Portugalsko-Polski. Maszyna ma 18 miejsc w klasie biznes i 288 w klasie ekonomicznej. Samolot obs\u0142ugiwa\u0142 tras\u0119 Warszawa-Chicago i Warszawa-New York. Samolot A 330-200 CS-TFZ lata\u0142 w siatce po\u0142\u0105cze\u0144 PLL LOT od 12.04.2013 roku do 7.06.2013 roku, blisko dwa miesi\u0105ce, do momentu powrotu B 787 na trasy.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Airbus A 330-200 to nowoczesny samolot pasa\u017cerski, dalekiego zasi\u0119gu, opracowany przez Francj\u0119 we wsp\u00f3\u0142pracy innych kraj\u00f3w Zachodniej Europy. Samolot zbudowano jako nast\u0119pc\u0119 samolotu Airbus A 300, pierwszego europejskiego samolotu szeroko-kad\u0142ubowego. Samolot A 330, pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 2 listopada 1992 roku. Od dnia 12 kwietnia 2013 roku, by\u0142 u\u017cytkowany w Polsce.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-5029","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5029","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5029"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5029\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5526,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5029\/revisions\/5526"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5029"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5029"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5029"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Konstrukcja<\/h3>\n
Dane T-T Airbus A 330-200:<\/h3>\n
Dane T-T Airbus A 330-300:<\/h3>\n
Zestawienie<\/h3>\n