Opis do zdj\u0119cia: Samolot A-320 nr MSN 739, zosta\u0142 zbudowany w Tuluzie w pa\u017adzierniku 1997 roku. Model A-320-233, ze 180 miejscami. W dniu 19 listopada 1997 roku, zosta\u0142 dostarczony do przewo\u017anika ACES Colombia (Kolumbia), z rejestracj\u0105 VP-BVA. Od dnia 11 grudnia 2004 roku, u\u017cytkowany przez przewo\u017anika Valuair (Singapur), z rejestracj\u0105 9V-VLC. Od dnia 23 czerwca 2006 roku, u\u017cytkowany przez przewo\u017anika Lotus Air (Egipt), z rejestracj\u0105 SU-LBH. W maju 2011 roku, samolot trafi\u0142 do firmy leasingowej Aircastle, w USA z rejestracj\u0105 N413AC. Od dnia 10 marca 2012 roku, u\u017cytkowany przez Polskiego przewo\u017anika Small Planet Airlines, z rejestracj\u0105 SP-HAC. Small Planet Airlines to by\u0142a linia czarterowa, kt\u00f3ra mia\u0142a mieszany kapita\u0142; polski, litewski i niemiecki. Linia rozwija\u0142a si\u0119 bardzo dobrze, ale w 2018 roku, w wyniku z\u0142ej oceny rynku zbankrutowa\u0142a. Samolot od dnia 9 wrze\u015bnia 2018 roku, lata\u0142 z rejestracj\u0105 LY-SPJ (Litwa). W listopadzie 2018 roku, samolot wycofano ze s\u0142u\u017cby.<\/p>\n
Opis do zdj\u0119cia: Samolot A-319 nr 3865, zosta\u0142 zbudowany w Hamburgu w kwietniu 2009 roku. Model A-319-112, ze 150 miejscami. W dniu 20 kwietnia 2009 roku, zosta\u0142 dostarczony do przewo\u017anika Air Berlin (Niemcy), z rejestracj\u0105 D-ABGS. Od dnia 15 czerwca 2012 roku, u\u017cytkowany przez OLT Express Poland (Polska), z rejestracj\u0105 SP-IBA. Po upadku linii OLT Express Poland, samolot powr\u00f3ci\u0142 do Air Berlin, z poprzedni\u0105 rejestracj\u0105. Od lutego 2017 roku, samolot u\u017cytkowany by\u0142 przez Eurowings, nadal z rejestracj\u0105 D-ABGS. Od grudnia 2017 roku, samolot u\u017cytkowany by\u0142 przez Ceska Letecka Servisni (Czechy), z rejestracj\u0105 9H-AGN. Od stycznia 2018 roku, samolot jest u\u017cytkowany przez Hungarian Air Force, z nb 605, jako samolot rz\u0105dowy (W\u0119gry).<\/p>\n Komercyjny samolot pasa\u017cerski A 320 jest niezwykle popularn\u0105 maszyn\u0105 w Europie i na \u015awiecie. Konstrukcja odnios\u0142a du\u017cy sukces i obecnie (2014 rok) wci\u0105\u017c jest rozwijana. Aby zrozumie\u0107 podstawy jej sukcesu musimy si\u0119 cofn\u0105\u0107 do 60-lat XX wieku. W tym to czasie, rz\u0105dy najwi\u0119kszych kraj\u00f3w europejskich dosz\u0142y do wniosku, i\u017c nie s\u0105 w stanie konkurowa\u0107 z ogromnymi koncernami lotniczymi zza Wielkiej Wody. Tylko wzajemna wsp\u00f3\u0142praca by\u0142a w stanie doprowadzi\u0107 do powstania konstrukcji zdolnych do konkurowania ze statkami powietrznymi powstaj\u0105cymi w USA. Tak narodzi\u0142y si\u0119 samoloty bojowe Alpha Jet, Jaguar i nadd\u017awi\u0119kowy pasa\u017cerski Concorde. W lipcu 1967 roku, spotkali si\u0119 ministrowie Francji, UK i Niemiec i zdecydowali o powo\u0142aniu do istnienia holdingu Airbus, kt\u00f3ry pocz\u0105tkowo by\u0142 programem wsp\u00f3\u0142pracy i wsparcia, przeradzaj\u0105c si\u0119 w Europejski Koncern Lotniczy Airbus. W dniu 29.05.1969 roku, na pokazach lotniczych w Le Bourget we Francji, podpisano umow\u0119 inicjuj\u0105c\u0105 projekt A-300, pierwszego dwusilnikowego szerokokad\u0142ubowego samolotu pasa\u017cerskiego w Europie. Konsorcjum Airbus Industry zosta\u0142o oficjalnie za\u0142o\u017cone w 1970 roku. Siedziba koncernu znajduje si\u0119 w Tuluzie we Francji. W sk\u0142ad konsorcjum wesz\u0142o przedsi\u0119biorstwo francuskie France\u2019s Aerospatiale oraz cztery przedsi\u0119biorstwa niemieckie skupione w grupie Deutsche Airbus: Messerschmittwerke, Hamburger Flugzeugbau, VFW GmbH oraz Siebelwerke ATG. Kilka lat p\u00f3\u017aniej do sp\u00f3\u0142ki do\u0142\u0105czy\u0142o hiszpa\u0144skie przedsi\u0119biorstwo Construcciones Aeronauticas SA., bardziej rozpoznawalne jako CASA (Sewilla). Do wsp\u00f3\u0142pracy przyst\u0105pili tak\u017ce Brytyjczycy zak\u0142adaj\u0105c swoj\u0105 siedzib\u0119 w Bristolu. Od 2009 roku, Airbus ma sp\u00f3\u0142ki zale\u017cne w Chinach (Tiencin), Indiach, USA i Japonii. Pierwszym dzieckiem koncernu sta\u0142 si\u0119 udany A-300, oblatany w dniu 28.10.1972 roku. Nast\u0119pnym by\u0142 Airbus A-310, w kt\u00f3rym zastosowano nowe elektroniczne systemy kontroli lotu.<\/p>\n Powstanie samolotu Airbus A-320 by\u0142o odpowiedzi\u0105 koncernu Airbus na samolot Boeing B 737 i MD DC-9, kt\u00f3re przebojem wesz\u0142y na trasy europejskie.<\/p>\n Czy to oznacza, \u017ce w Europie nie by\u0142o odpowiednich konstrukcji? By\u0142y. W\u015br\u00f3d nich wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 francuski samolot pasa\u017cerski Avions Marcel Dassault Mercury. Prace nad samolotem podj\u0119to w 1967 roku. Zbudowano dwa prototypy, dwa p\u0142atowce do pr\u00f3b statycznych i 10 samolot\u00f3w seryjnych dla linii Air Inter. Program by\u0142 wsparty finansowo przez rz\u0105d Francji. Pierwszy lataj\u0105cy prototyp, nap\u0119dzany silnikami Pratt & Whitney JT8D-11, z rejestracj\u0105 F-WTCC, wzbi\u0142 si\u0119 w powietrze 28.05.1971 roku. Drugi prototyp z docelowymi silnikami Pratt & Whitney JT8D-15 i numerze rejestracyjnym F-WTMD, oblatano 19.07.1973 roku. Samolot zabiera\u0142 na pok\u0142ad 134-162 pasa\u017cer\u00f3w w uk\u0142adzie jedno-klasowym. Uk\u0142ad foteli 3×3 z jednym przej\u015bciem. Program mia\u0142 szans\u0119 sta\u0107 si\u0119 mi\u0119dzynarodowym, bo do programu wesz\u0142y firmy w\u0142oskie, belgijskie, hiszpa\u0144skie, kanadyjskie i szwajcarskie. Liczono na sprzeda\u017c oko\u0142o 300 samolot\u00f3w. Niestety, nie nap\u0142yn\u0119\u0142y zam\u00f3wienia z innych linii lotniczych i ostatni samolot Avions Marcel Dassault Mercury zako\u0144czy\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 w 1995 roku. Co istotne, samoloty nigdy nie uleg\u0142y wypadkom i katastrofom, przewo\u017c\u0105c oko\u0142o 44 milion\u00f3w pasa\u017cer\u00f3w. Firma Avions Marcel Dassault w 1975 roku, podj\u0119\u0142a tak\u017ce prace nad samolotem Mercury 200 z wyd\u0142u\u017conym o 6 m kad\u0142ubem i zabieraj\u0105cy na pok\u0142ad ponad 200 os\u00f3b. G\u0142\u00f3wnym powodem braku sukcesu na rynku by\u0142a wy\u017csza cena (50 % wi\u0119cej ni\u017c B 737) i ograniczony serwis poza Francj\u0105.<\/p>\n Podstawowe dane Avions Marcel Dassault Mercury; uk\u0142ad klasyczny, dwa silniki turbo-wentylatorowe PW JT8D-15 o ci\u0105gu 2 x 69 kN. Masa w\u0142asna 27 900 kg, ca\u0142kowita 52 000 kg, pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 946 km\/h, pr\u0119dko\u015b\u0107 l\u0105dowania 220 km\/h, zasi\u0119g z \u0142adunkiem 1 770 km.<\/p>\n Prace nad samolotem A-320 prowadzono ju\u017c od 1981 roku. Pierwsze oficjalne informacje o programie zosta\u0142y ujawnione podczas Salonu Lotniczego 81 w Pary\u017cu. Podano w\u00f3wczas informacje, \u017ce linia lotnicza Air France zam\u00f3wi\u0142y ju\u017c 50 maszyn oznaczonych w\u00f3wczas A 320-200. Dostawy planowano rozpocz\u0105\u0107 w 1986 roku. W pierwszych planach mia\u0142y powsta\u0107 wersje A 320-100, zabieraj\u0105cy na pok\u0142ad 130 pasa\u017cer\u00f3w i A 320-200 ze 160 miejscami pasa\u017cerskimi. A 320-200 jest d\u0142u\u017cszy od A 320-100 o 3,20 m, co pozwala na pomieszczenie od 154 do 172 foteli pasa\u017cerskich. G\u0142\u00f3wne r\u00f3\u017cnice mia\u0142y by\u0107 w d\u0142ugo\u015bci kad\u0142uba, masie operacyjnej i ci\u0105gu zespo\u0142u nap\u0119dowego. Dla kad\u0142uba wybrano tak\u0105 szeroko\u015b\u0107, aby pomie\u015bci\u0107 w jednym rz\u0119dzie fotele w uk\u0142adzie 3 x 3, czyli tak jak w B 737 i DC-9. Pod pok\u0142adem kabiny pasa\u017cerskiej umieszczono baga\u017cnik o wysoko\u015bci 1,21 m i szeroko\u015bci 1,56 m, co pozwala na umieszczenie kontener\u00f3w lotniczych typu LD3. Wybrano skrzyd\u0142o o skosie 25 stopni, wyd\u0142u\u017ceniu 9,5, powierzchni 125,8 m2. Skrzyd\u0142o zosta\u0142o okre\u015blone jako wysoko-wyporowe o wy\u017cszej jako\u015bci aerodynamicznej, kt\u00f3re ma zmniejsza\u0107 zu\u017cycie paliwa.<\/p>\n Ju\u017c w\u00f3wczas by\u0142o wiadomo, i\u017c samolot wymaga dw\u00f3ch silnik\u00f3w turbo-wentylatorowych o ci\u0105gu 2 x 112,2 kN (2 x 11 460 kG). Z dost\u0119pnych silnik\u00f3w brano pod uwag\u0119; Rolls-Royce RJ 500 (mia\u0142 by\u0107 dost\u0119pny w 1983 roku), RJ 500-35 produkcji Japo\u0144skiej (mia\u0142 by\u0107 dost\u0119pny tak\u017ce w 1983 roku), Pratt-Whitney PW-2025 (rozwini\u0119ty z silnika JT-10D) oraz wsp\u00f3lne dzie\u0142o General Electric \u2013 SNECMA CFM International CFM-56-200.<\/p>\n Podstawowe dane A 320-200 (1981 rok); rozpi\u0119to\u015b\u0107 34,57 m, d\u0142ugo\u015b\u0107 39,24 m, wysoko\u015b\u0107 11,85 m, powierzchnia skrzyde\u0142 125,8 m2, masa w\u0142asna 40 835 kg, masa startowa 71 900 kg, masa frachtu 19 565 kg, masa paliwa 18 800 kg, masa max do l\u0105dowania 65 700 kg, pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 832 km\/g (Ma-0,78) na wysoko\u015bci 10 620 m, zasi\u0119g max ze 172 pasa\u017cerami 3 700 km.<\/p>\n Program samolotu A-320 oficjalnie rozpocz\u0119to w 1984 roku. Od samego pocz\u0105tku koncern reklamowa\u0142 samolot, jako pierwszy na \u015bwiecie samolot komercyjny z cyfrowy uk\u0142ad sterowania lotem fly-by-wire. I chocia\u017c by\u0142a to informacja troch\u0119 naci\u0105gana, to kokpit pilot\u00f3w bez tradycyjnego wolantu dzia\u0142a\u0142 mocno na wyobra\u017ani\u0119. Wolant zosta\u0142 zast\u0105piony d\u017cojstikiem (joystick), kt\u00f3ry dla lewego fotela jest po lewej stronie, a dla prawego po prawej. W reklamach wci\u0105\u017c podkre\u015blano, i\u017c w konstrukcji s\u0105 u\u017cyte technologie, kt\u00f3re daleko wyprzedzaj\u0105 te stosowane u konkurent\u00f3w, a zw\u0142aszcza B 737 i B 727, z kt\u00f3rymi musia\u0142 konkurowa\u0107. Poniewa\u017c wizualnie samolot mia\u0142 by\u0107 zbli\u017cony do B 737 i Avions Marcel Dassault Mercury i mia\u0142 mie\u0107 identyczny uk\u0142ad kabiny pasa\u017cerskiej, to nale\u017ca\u0142o zadba\u0107 o jak najni\u017csze koszty eksploatacji. W lutym 1981 roku, przedstawiciele Airbusa zaprezentowali po raz pierwszy model A-320. Okre\u015blaj\u0105c parametry tego samolotu, konstruktorzy postawili sobie za zadanie zastosowania najnowocze\u015bniejszych technologii takich jak: cyfrowy uk\u0142ad lotu fly-by-wire, nowoczesn\u0105 awionik\u0119 typu glass cockpit (EFIS), centralny uk\u0142ad zarz\u0105dzania lotem. Podkre\u015blano znacznie wi\u0119kszy zasi\u0119g ni\u017c samolotu B 727 i to a\u017c o 50 %. By\u0142y to ju\u017c 80-lata XX wieku, wi\u0119c znacznie szerzej w konstrukcji pojawi\u0142y si\u0119 kompozyty. Pewnym szokiem dla za\u0142\u00f3g samolot\u00f3w komercyjnych by\u0142a dwuosobowa kabina. By\u0142 to czas, kiedy w \u015bwiecie lotniczym trwa\u0142a \u017cywa dyskusja nad ilo\u015bci\u0105 os\u00f3b w kokpicie. Utrata trzeciego cz\u0142ona za\u0142ogi nie zyskiwa\u0142a poparcia personelu lataj\u0105cego. Lecz linie lotnicze by\u0142y wr\u0119cz zachwycone. Pasa\u017cerom by\u0142o to w zasadzie oboj\u0119tne. Prasa francuska okre\u015bla\u0142a samolot niezwyk\u0142ymi epitetami; samolot-robot, samolot-komputer, lataj\u0105cy komputer, inteligentna maszyna itp.<\/p>\n Aby program m\u00f3g\u0142 si\u0119 rozwija\u0107, musia\u0142y si\u0119 pojawi\u0107 zam\u00f3wienia od linii lotniczych. Pierwszym klientem Airbusa A-320 sta\u0142 si\u0119 narodowy przewo\u017anik Francji, Air France. W 1983 roku, Airbus zebra\u0142 zam\u00f3wienie na 80 maszyn. W 1988 roku, koncern mia\u0142 ju\u017c 600 twardych zam\u00f3wie\u0144 z ca\u0142ego \u015bwiata.<\/p>\n Samolot oblatano w dniu 22.02.1987 roku. W 1988 roku, samolot otrzyma\u0142 europejski certyfikat. W dniu 28.03.1988 roku, samolot A 320 wykona\u0142 sw\u00f3j pierwszy lot komercyjny w barwach linii Air France.<\/p>\n Nie min\u0119\u0142y trzy miesi\u0105ce od rozpocz\u0119cia lot\u00f3w komercyjnych, a dosz\u0142o do katastrofy, kt\u00f3ra wstrz\u0105sn\u0119\u0142a ca\u0142ym \u015bwiatem lotniczym. Samolot A-320 nale\u017c\u0105cy do linii Air France roztrzaska\u0142 si\u0119 o zbocze wzniesienia poro\u015bni\u0119tego lasem, grzebi\u0105c w szcz\u0105tkach \u201etylko\u201d trzy osoby, ze 127 b\u0119d\u0105cych na pok\u0142adzie. Samolot A 320-100 F-GFKC nr 009, nap\u0119dzany dwoma silnikami CFM-56-5A1. Dostarczony 24.06.1988 roku. Samolot w powietrzu sp\u0119dzi\u0142 22,5 godziny.<\/p>\n W dniu 26.06.1988 roku, na niewielkim lotnisku w Habsheim ko\u0142o Miluzy w \u015brodkowej Francji odbywa\u0142 si\u0119 piknik lotniczy z okazji \u015bwi\u0119ta miejscowego aeroklubu. By\u0142a pi\u0119kna pogoda z bezchmurnym niebem. W programie by\u0142y liczne pokazy w powietrzu. Jedn\u0105 z atrakcji mia\u0142 by\u0107 niski przelot nad polem wzlot\u00f3w najnowszego samolotu komercyjnego A-320. Nie planowano l\u0105dowania i startu, gdy\u017c lotnisko ma niewielk\u0105 drog\u0119 startow\u0105. Egzemplarz, kt\u00f3ry pojawi\u0142 si\u0119 nad lotniskiem mia\u0142 imi\u0119 w\u0142asne Ville d’Amsterdam i by\u0142 pi\u0105tym egzemplarzem seryjnym oraz trzecim samolotem odebranym przez lini\u0119 Air France, zaledwie kilka dni wcze\u015bniej. Na pok\u0142adzie by\u0142o dw\u00f3ch cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi i 125 pasa\u017cer\u00f3w. G\u0142\u00f3wnie dziennikarzy, kt\u00f3rym poszcz\u0119\u015bci\u0142o si\u0119 dosta\u0107 na list\u0119 pasa\u017cer\u00f3w. Samolot nadlecia\u0142 nad lotnisko z prawego zakr\u0119tu. By\u0142 skonfigurowany do l\u0105dowania, z wysuni\u0119tym podwoziem i wychylonymi slotami i klapami. Samolot lecia\u0142 na zd\u0142awionych silnikach, na wysoko\u015bci oko\u0142o 15-10 m nad ziemi\u0105. Od po\u0142owy pola wzlot\u00f3w zacz\u0105\u0142 zwi\u0119ksza\u0107 k\u0105t natarcia. Silniki wchodzi\u0142y na wy\u017csze obroty. Jednak, ku przera\u017ceniu wszystkich widz\u00f3w, samolot si\u0119 nie wznosi\u0142. Maszyna wpad\u0142a w las, a po chwili nad miejscem uderzenia w ziemi\u0119 pojawi\u0142a si\u0119 ognista kula i rozleg\u0142 si\u0119 huk eksplozji. By\u0142a godzina 12;45.<\/p>\n B\u0142yskawicznie zorganizowano akcj\u0119 ratunkow\u0105, w kt\u00f3rej uczestniczy\u0142a za\u0142oga pechowego lotu. Niestety w katastrofie zgin\u0119\u0142a matka z dw\u00f3j\u0105 dzieci. Reszta os\u00f3b (124 osoby) wysz\u0142y z tak wielkiej katastrofy niemal bez szwanku.<\/p>\n Szukanie przyczyn katastrofy wywo\u0142a\u0142o wielk\u0105 dyskusj\u0119 w prasie na ca\u0142ym \u015bwiecie. Obwiniono elektroniczny system sterowania silnikami FADEC (Full Authority Digital Engine Control). Pilot ju\u017c du\u017co wcze\u015bniej przesun\u0105\u0142 d\u017awigni\u0119 na pe\u0142ny ci\u0105g, ale turbiny nie rozp\u0119dza\u0142y si\u0119. (To okaza\u0142o si\u0119 nieprawd\u0105.) Francuski zwi\u0105zek zawodowy personelu lataj\u0105cego po raz kolejny zaatakowa\u0142 producent\u00f3w samolot\u00f3w i linie lotnicze za ograniczenie za\u0142ogi kokpitowej do dw\u00f3ch os\u00f3b. Sugerowali, i\u017c mo\u017ce przebywanie w kabinie za\u0142ogi trzeciej osoby pomog\u0142oby wcze\u015bniej zauwa\u017cy\u0107 nieprawid\u0142owo\u015b\u0107. Producent standardowo zawiesi\u0142 loty wszystkich (nielicznych) maszyn. Po dw\u00f3ch dniach loty wznowiono. Ju\u017c w dniu 28.07.1988 roku, przewodnicz\u0105cy komisji badaj\u0105cej wypadek przed\u0142o\u017cy\u0142 ministrowi transportu Francji panu de La Barre, szczeg\u00f3\u0142owy raport przyczyn katastrofy. Ca\u0142\u0105 win\u0105 obarczono za\u0142og\u0119 samolotu i wydaje si\u0119 to trafna ocena.<\/p>\n Aby odby\u0107 pokaz samolot zosta\u0142 wypo\u017cyczony czarterowemu towarzystwu Air Charter International i przebazowany do Bazylei. Lot pokazowy oznaczono numerem AFC-296Q. Za\u0142oga kokpitowa to; Michel Asseline i Pierre Maziere. Obaj z kwalifikacjami instruktor\u00f3w przeci\u0105gni\u0119cia. Ka\u017cdy pilot z nalotem ponad 6 000 godzin, w tym znaczn\u0105 liczb\u0105 godzin na A-320. Okaza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce przed lotem za\u0142oga nie przygotowa\u0142a szczeg\u00f3\u0142owego planu lot. Zg\u0142osi\u0142a tylko przelot nad lotniskiem pokazowym na pu\u0142apie 30 m (100 ft). Samolot mia\u0142 certyfikat dla MTOW = 66 000 kg. W chwili startu samolot mia\u0142 mas\u0119 62 000 kg, czyli bardzo du\u017co jak na tak kr\u00f3tki lot. Samolot po prostu zatankowano du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 paliwa. Lot na trasie Bazyleja \u2013 Habsheim to zaledwie 18 km, odbyto na pu\u0142apie 600 m. Na samym dolocie do lotniska za\u0142oga obni\u017cy\u0142a pu\u0142ap do 360 m. Lotnisko Habsheim le\u017cy na wysoko\u015bci 240 m npm. Przed lotniskiem pilot zd\u0142awi\u0142 silniki do 28 % ich obrot\u00f3w. Lotnicy samolot skonfigurowali do l\u0105dowania na pozycj\u0119 3, czyli sloty 22 stopnie, klapy na 20 stopni. Na 25 sekund przed zderzeniem maszyna mia\u0142a jeszcze bezpieczna pr\u0119dko\u015b\u0107 280 km\/h i by\u0142a na pu\u0142apie 100 ft od ziemi. Nale\u017cy zaznaczy\u0107, i\u017c pr\u0119dko\u015b\u0107 przeci\u0105gania dla masy 62 000 kg i konfiguracji pozycja 3, wynosi 213 km\/h (59 m\/s), natomiast pr\u0119dko\u015b\u0107 utrzymania, tzw minimum stability (V-MS), wynosi 220 km\/h (61 m\/s). Bezpieczna pr\u0119dko\u015b\u0107 powinna by\u0107 wy\u017csza o 20 % od V-MS, czyli wynosi\u0107 263 km\/h (73 m\/s). Podkre\u015blimy, \u017ce silniki pracowa\u0142y na biegu ja\u0142owym (idle), generuj\u0105c zaledwie 4 % ci\u0105gu (2 x 4,4 kN). Zgodnie z mas\u0105 (62 000 kg) i konfiguracji pozycja 3, samolot ma doskona\u0142o\u015b\u0107 aerodynamiczn\u0105 7. Aby utrzyma\u0107 lot poziomy silniki winny generowa\u0107 ci\u0105g oko\u0142o 2 x 44 kN. Czyli silniki generowa\u0142y 10 razy mniejszy ci\u0105g. Skutki by\u0142y do przewidzenia. Samolot traci\u0142 wysoko\u015b\u0107 i pr\u0119dko\u015b\u0107. Na 2 sekund\u0119 przed zderzeniem, pilot pchn\u0105\u0142 d\u017awignie gazu silnik\u00f3w do przodu i silniki zareagowa\u0142y natychmiast. Ale pr\u0119dko\u015b\u0107 wynosi\u0142a zaledwie 207 km\/h. W chwili zderzenia silniki mia\u0142y moc 84 % ci\u0105gu maksymalnego, a pr\u0119dko\u015b\u0107 wzros\u0142a do 211 km\/h. Zdecydowanie za wolno, aby samolot wzni\u00f3s\u0142 si\u0119 i przelecia\u0142 nad niewielkim wzniesieniem poro\u015bni\u0119tym lasem. Tylko pr\u0119dko\u015b\u0107 ponad 250 km\/h pozwoli\u0142aby na unikniecie zderzenia.<\/p>\n Mo\u017cna w tym miejscu wspomnie\u0107 tak\u017ce o inteligentnych systemach zamontowanych w\u00f3wczas w A 320. Pierwszym z nich jest uk\u0142ad Alpha-Floor. Jego dzia\u0142anie polega na niedopuszczenie do przeci\u0105gni\u0119cia. Samoczynnie zwi\u0119ksza ci\u0105g silnik\u00f3w, gdy samolot zadziera nos. Uk\u0142ad wy\u0142\u0105cza si\u0119 jednak sam, gdy wysoko\u015b\u0107 nad ziemi\u0105 jest mniejsza od 100 ft (30 m), aby nie przeszkadza\u0107 w l\u0105dowaniu. Drugim uk\u0142adem jest Alpha-Limit. Nie zezwala on na przekroczenie dopuszczalnego k\u0105ta natarcia dla danej konfiguracji. Uk\u0142ad ten dzia\u0142a\u0142 w chwili katastrofy. Dla konfiguracji pozycja 3, max k\u0105t natarcia wynosi\u0142 17 stopni. W trakcie tego wypadku, uk\u0142ad ten zapobieg\u0142 przeci\u0105gni\u0119ciu i zwaleniu si\u0119 samolotu na skrzyd\u0142o.<\/p>\n Na pok\u0142adzie samolotu prawid\u0142owo dzia\u0142a\u0142 radiowysoko\u015bciomierz, kt\u00f3ry ostrzega\u0142 za\u0142og\u0119 przed wysoko\u015bci\u0105 poni\u017cej 30 ft (9,14 m). Ujawniono tak\u017ce, \u017ce rozmowy w kokpicie by\u0142y prowadzone poza zaistnia\u0142\u0105 sytuacj\u0105. Pilotom odebrano licencje i zwolniono ich z pracy w Air France. Zaostrzono przepisy dotycz\u0105ce pokaz\u00f3w lotniczych cywilnych statk\u00f3w powietrznych. Ca\u0142kowie upad\u0142a retoryka zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych, o zbyt ma\u0142ej liczbie za\u0142ogi kokpitowej. Wr\u0119cz przeciwnie. Potwierdzono, i\u017c dwuosobowa za\u0142oga w A-320 to wi\u0119ksze bezpiecze\u0144stwo. W katastrofie nie zawini\u0142a technika, tylko cz\u0142owiek. Linia Air France kategorycznie odm\u00f3wi\u0142a dalszego udzia\u0142u w tego typu imprezach i zapowiedzia\u0142a, \u017ce nie b\u0119dzie reklamowa\u0142a konstrukcj\u0119 A-320. Reklam\u0105 samolotu A-320 zaj\u0105\u0142 si\u0119 koncern Airbus i rz\u0105d Francuski. Do chwili obecnej (2014 rok) na portalu YouTube mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 filmik z przebiegu katastrofy.<\/p>\n Samolot A-320 jest bazowym modelem dla; A-318, A-319, A-320 i A-321.<\/p>\n Airbus w listopadzie 1989 roku, oficjalnie podj\u0105\u0142 prace nad powi\u0119kszonym modelem A-320, kt\u00f3ry zosta\u0142 nazwany A-321. Nowy model r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 od swojego pierwowzoru wi\u0119ksz\u0105 pojemno\u015bci\u0105 i zasi\u0119giem. Kad\u0142ub A-321 jest d\u0142u\u017cszy od A-320-200 o 6,93 m. Wzmocniono w nim sekcje \u015brodkowe i podwozie g\u0142\u00f3wne. Powi\u0119kszono klapy skrzyd\u0142owe. Miejscem monta\u017cu sta\u0142 si\u0119 zak\u0142ad DASA w Hamburgu. Oblot A-321 nast\u0105pi\u0142 w marcu 1993 roku. Samolot certyfikat otrzyma\u0142 w grudniu 1993 roku.<\/p>\n Opis do zdj\u0119cia: Airbus A-321-211 nr MSN 2208. Samolot ma 209 miejsc. Pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 29 marca 2004 roku. W dniu 19 kwietnia 2004 roku, samolot zosta\u0142 dostarczony Finnair (Finlandia), z rejestracj\u0105 OH-LZF.<\/p>\n Opis do zdj\u0119cia: Airbus A-321-231(SL) nr MSN 6848. Samolot zosta\u0142 zbudowany w Hamburgu, pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 4 listopada 2015 roku. Od dnia 12 listopada 2015 roku, u\u017cytkowany w Wizz Air (W\u0119gry), z rejestracj\u0105 HA-LXA.<\/p>\n Opis do zdj\u0119cia: Airbus A-321-231 nr MSN 8943. Samolot zosta\u0142 zbudowany w Hamburgu, pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 27 sierpnia 2019 roku. We wrze\u015bniu 2019 roku, samolot zosta\u0142 dostarczony do Wizz Air (W\u0119gry), z rejestracj\u0105 HA-LTI.<\/p>\n Airbus wprowadzi\u0142 na rynek kolejny samolot z rodziny A-320; by\u0142 nim A-319. Model ten charakteryzowa\u0142 si\u0119 najwi\u0119kszym zasi\u0119giem z ca\u0142ej rodziny A-320, zasi\u0119g do 5 000 km i ni\u017cszymi kosztami eksploatacyjnymi ni\u017c B-737. W sierpniu 1995 roku, nast\u0105pi\u0142 oblot nowego A-319, a certyfikat i pierwsza dostawa odby\u0142a si\u0119 w kwietniu 1996 roku. Samolot zabiera na pok\u0142ad do 130 pasa\u017cer\u00f3w. D\u0142ugo\u015b\u0107 kad\u0142uba to 33,84 m.<\/p>\n Opis do zdj\u0119cia: Airbus A-319-111 nr 4132, pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 4 grudnia 2009 roku. Od dnia 21 grudnia 2009 roku, u\u017cytkowany w linii Easy Jet (UK), z rejestracj\u0105 G-EZFT. Obecnie (2020 rok), nadal u\u017cytkowany w tej samej linii.<\/p>\n Opis do zdj\u0119cia: Airbus A-319-111 nr MSN 3537, pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 22 maja 2008 roku. Samolot ma 156 miejsc. W dniu 29 maja 2008 roku zosta\u0142 dostarczony u\u017cytkownikowi Easy Jet (UK), z rejestracj\u0105 G-EZDI. Obecnie (2020 rok), nadal u\u017cytkowany w tej samej linii.<\/p>\n W 1999 roku, podj\u0119to decyzj\u0119 o budowie najmniejszego z ca\u0142ej rodziny samolot\u00f3w firmy Airbus, model A-318, kt\u00f3ry pierwszy lot wykona\u0142 w grudniu 2001 roku. Samolot wprowadzono do eksploatacji w 2003 roku. Samolot mo\u017ce zabra\u0107 na pok\u0142ad do 107 pasa\u017cer\u00f3w. D\u0142ugo\u015b\u0107 jego kad\u0142uba to 31,45 m, za\u015b zasi\u0119g 5 950 km. Konstrukcja jest specyficzna, ma\u0142o ekonomiczna i dlatego w okresie 2001-2006, model znalaz\u0142a nabywc\u00f3w tylko na 30 sztuk.<\/p>\n We wrze\u015bniu 2009 roku, koncern Airbus og\u0142osi\u0142, i\u017c zaprojektowa\u0142 na potrzeby British Airways specjaln\u0105 wersj\u0119 A-318, przystosowan\u0105 do l\u0105dowania na lotnisku London City Airport. Lotnisko to jest po\u0142o\u017cone w centrum miasta i ma kr\u00f3tk\u0105 drog\u0119 startow\u0105. Airbus zmodyfikowa\u0142 system podej\u015bcia do l\u0105dowania tak, aby mo\u017cna by\u0142o podchodzi\u0107 pod k\u0105tem 5,5 stopni, a nie jak dotychczas, 3 stopni. Jednak prace nad konstrukcj\u0105 przerwano.<\/p>\n W 1999 roku, producent dostarczy\u0142 1 000 egzemplarz rodziny A-320. Do 2013 roku, zbudowano ponad 5 400 maszyn rodziny A-320, a portfel zam\u00f3wie\u0144 wynosi\u0142 kolejne 3 750 egzemplarzy. Modele A-320 s\u0105 budowane w Tuluzie, a wersje A-318\/A-319\/A-321 s\u0105 sk\u0142adane w niemczech w Hamburgu, gdzie tak\u017ce mia\u0142a by\u0107 przeniesiona produkcja A-320. Elementy kad\u0142uba do zak\u0142ad\u00f3w s\u0105 transportowane przy pomocy specjalnej wersji Airbusa A -300, model A300-600ST Beluga. Produkcj\u0119 A-320 podj\u0119to tak\u017ce na terenie Chin, w mie\u015bcie Tiencin, na rynek azjatycki. Zak\u0142ady Airbusaw Tianjin dostarczy\u0142y 126 samolot\u00f3w od czerwca 2009 roku i planowa\u0142 do 2013 roku, dostarczy\u0107 kolejne 46 maszyn. W 2013 roku, produkcja maszyn rodziny A-320 wynosi\u0142a 42 maszyny w ci\u0105gu miesi\u0105ca. Jednak by\u0142a to produkcja prowadzona na trzech liniach produkcyjnych (Francja, Chiny, Niemcy), a nie jak B 737 na jednej.<\/p>\n Poniewa\u017c technika idzie do przodu, koncern Airbus zdecydowa\u0142 o modyfikacji rodziny samolot\u00f3w A-320 odkre\u015blaj\u0105c j\u0105 jako A-320 NEO. Nowy samolot ma zu\u017cywa\u0107 o 15 % mniej paliwa, dzi\u0119ki temu zasi\u0119g mo\u017ce wzrosn\u0105\u0107 o 800 km. Jego \u0142adowno\u015b\u0107 ma wzrosn\u0105\u0107 o 2 000 kg. Samolot b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c cichszy i bardziej przyjazny dla \u015brodowiska. W samolotach nowej rodziny A 320 NEO istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 instalacji kabin toaletowych okre\u015blanych jako Space-Flex Cabin. Toalety te s\u0105 du\u017co wi\u0119ksze od standardowych i przystosowane do u\u017cytkowania przez osoby niepe\u0142nosprawne.<\/p>\n W 2012 roku, w decyduj\u0105c\u0105 faz\u0119 wesz\u0142a dyskusja co do typu silnika, kt\u00f3ry ma nap\u0119dza\u0107 nowe modele. Pod uwag\u0119 wzi\u0119to turbiny Pratt & Whitney PW 1100G GFT oraz CFM International (I)-Leap-X. Obaj producenci silnik\u00f3w deklaruj\u0105 wysok\u0105 efektywno\u015b\u0107 pod wzgl\u0119dem spalania. Jednak ta poprawa musi by\u0107 wyra\u017ana w stosunku do obecnie u\u017cytkowanych konstrukcji; CFM56-5B\/7B, V2500-A5. Bo trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce dla linii lotniczych koszty paliwa stanowi\u0105 31 % ca\u0142kowitych koszt\u00f3w. Jednak wyb\u00f3r silnika spocznie na linii lotniczej, kt\u00f3ra zam\u00f3wi A 320 NEO, bo samolot jest ju\u017c oferowany z silnikami do wyboru.<\/p>\n Samolot A-320 NEO by\u0142 bacznie obserwowany przez linie lotnicze. Jego sukces jest upatrywany w znacznym obni\u017ceniu koszt\u00f3w eksploatacji. Je\u015bli to nast\u0105pi, koncern Airbus mo\u017ce liczy\u0107 na wyprodukowanie nawet 3 000 maszyn i samolot b\u0119dzie szlagierem. Z nieoficjalnych wypowiedzi wynika\u0142o, \u017ce silniki Pratt & Whitney mia\u0142y pewne problemy w testach zderzeniowych z ptakami, a to jeden z etap\u00f3w uzyskania certyfikatu. Koncern Pratt & Whitney odm\u00f3wi\u0142 wypowiedzi na ten temat.<\/p>\n Z pocz\u0105tkiem wrze\u015bnia 2014 roku, pierwszy samolot A-320 NEO przechodzi\u0142 testy lotniskowe. Maszyna zosta\u0142a wyposa\u017cona w silniki Pratt & Whitney.<\/p>\n W dniu 25.09.2014 roku, prototyp samolotu A-320 NEO wykona\u0142 pierwszy lot. Kilka dni wcze\u015bniej samolot zako\u0144czy\u0142 testy naziemne. Czteroosobow\u0105 za\u0142og\u0105 dowodzi\u0142 kapitan Philippe Pellerin. Kolejni cz\u0142onkowie to; Etienne de Malleray, Jean-Paul Lambert, Manfred Birnfeld i pani Sandra Bour Schaeffer. Koncern Airbus zorganizowa\u0142 blisko czterogodzinn\u0105 relacj\u0119 na \u017cywo z tego wydarzenia. Zaproszono wielu VIP i dziesi\u0105tki dziennikarzy z wielu kraj\u00f3w. Wydarzeniu temu nadano wielk\u0105 rang\u0119.<\/p>\n Koncern Airbus opracowa\u0142 dla samolot\u00f3w komercyjnych system ROPS. System ROPS chroni samolot przed przekroczeniem ko\u0144ca drogi startowej. Wyjechanie poza drog\u0119 na bok lub poza jej kra\u0144ce jest w ostatnich latach g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 uszkodzenia samolot\u00f3w. System korzysta z globalnej bazy dr\u00f3g startowych z kt\u00f3rych korzystaj\u0105 samoloty komercyjne. System ROPS oblicza minimalne realistyczne odleg\u0142o\u015bci l\u0105dowania i hamowania na ziemi, por\u00f3wnuj\u0105c je w czasie rzeczywistym z dost\u0119pn\u0105 d\u0142ugo\u015bci\u0105 drogi startowej. Bierze pod uwag\u0119 topografi\u0119, stan nawierzchni, wag\u0119 i konfiguracje samolotu, wiatr i temperatur\u0119. Na podstawie uzyskanego wyniku generowane s\u0105 sygna\u0142y d\u017awi\u0119kowe i ostrze\u017cenia dla pilot\u00f3w, dzi\u0119ki czemu system ROPS zwi\u0119ksza \u015bwiadomo\u015b\u0107 za\u0142ogi, pomagaj\u0105c w podj\u0119ciu decyzji o odej\u015bciu na drugi kr\u0105g i punktualnym zastosowaniu system\u00f3w hamowania podczas przyziemienia.<\/p>\n Koncern Airbus opatentowa\u0142 ten system. Jest to technologia pok\u0142adowa, kt\u00f3r\u0105 Airbus opracowa\u0142 niezale\u017cnie w ostatnich latach, zwi\u0119kszaj\u0105ca \u015bwiadomo\u015b\u0107 sytuacyjn\u0105 pilot\u00f3w podczas l\u0105dowania i zmniejszaj\u0105ca ryzyko zjechania z pasa. Je\u015bli to konieczne, zapewnia ona tak\u017ce aktywn\u0105 ochron\u0119. Europejska Agencja Bezpiecze\u0144stwa Lotniczego (EASA) zatwierdzi\u0142a w pierwszej kolejno\u015bci w pa\u017adzierniku 2009 roku, system ROPS do stosowania w samolotach A-380. Do tej pory (2013 roku) oko\u0142o 70 % wszystkich A-380 zosta\u0142o wyposa\u017conych w ten system, b\u0105d\u017a te\u017c zosta\u0142 on do nich zam\u00f3wiony. Ponadto ROPS to element podstawowej konfiguracji A-350 XWB. Jest stosowany r\u00f3wnie\u017c w innych produkowanych obecnie typach Airbus, pocz\u0105wszy od rodziny A-320. Pierwsz\u0105 lini\u0105 lotnicz\u0105, kt\u00f3ra zakupi\u0142a ten system dla swoich A-320 by\u0142a linia American Airlines.<\/p>\n Linia YES Airways powsta\u0142a, jako firma czarterowa. Przewo\u017anik rozpocz\u0105\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 operacyjn\u0105 w kwietniu 2011 roku. Pierwszy lot wykona\u0142 29.04.2011 roku, na trasie Pozna\u0144 \u2013 Antalya w Turcji. Jednak ju\u017c w sierpniu 2011 roku, 85% udzia\u0142\u00f3w zosta\u0142o sprzedane para bankowi Amber Gold z Gda\u0144ska. W efekcie przewo\u017anik przesta\u0142 dzia\u0142a\u0107. Yes Airways by\u0142a lini\u0105 czarterow\u0105, wykonywa\u0142a loty dla Biura Turystycznego ITAKA, wykorzystuj\u0105c\u0105 samoloty typu Airbus A-320.<\/p>\n Firma OLT Express, a w\u0142a\u015bciwie OLT Express Regional Sp. z o.o. i OLT Expres Poland wesz\u0142y na Polski rynek komercyjny, jako przewo\u017anik nisko-kosztowy. Portem macierzystym sta\u0142o si\u0119 Lotnisko Gda\u0144sk im. Lecha Wa\u0142\u0119sy. Polscy podr\u00f3\u017cni maj\u0105cy dobre do\u015bwiadczenia z takimi potentatami jak Ryanair, EasyJet i Wizzair, obdarzyli OLT Express du\u017cym zaufaniem. Wykorzystanie miejsc na pok\u0142adach samolot\u00f3w by\u0142o bardzo wysokie. OLT Express Poland z siedzib\u0105 w Warszawie posiada\u0142 w swojej flocie samoloty z nap\u0119dem turboodrzutowym Airbus A-319 i Airbus A-320. OLT Express Regional z siedzib\u0105 w Gda\u0144sku operowa\u0142 samolotami z nap\u0119dem turbo\u015bmig\u0142owym ATR 42 i ATR 72. Baz\u0105 dla tych samolot\u00f3w r\u00f3wnie\u017c by\u0142o Lotnisko Gda\u0144sk, ale samoloty nocowa\u0142y na lotniskach regionalnych. Obie linie realizowa\u0142y po\u0142\u0105czenia rozk\u0142adowe oraz czarterowe. Loty rozk\u0142adowe oznaczone by\u0142y destynatorami O2 ( kod IATA ) oraz JEA ( kod ICAO ). Wykonywano je samolotami Airbus i ATR, a wi\u0119c maszynami obu przewo\u017anik\u00f3w. Loty czarterowe by\u0142y desygnowane YAP ( kod ICAO ) i odbywa\u0142y si\u0119 wy\u0142\u0105cznie maszynami Airbus, wi\u0119c nale\u017ca\u0142y wy\u0142\u0105cznie do koncesji OLT Express Poland. Linie zainaugurowa\u0142y dzia\u0142alno\u015b\u0107 w dniu 1.04.2012 roku, lotem na trasie Warszawa-Gda\u0144sk. W dniu 26.07.2012 roku, linie OLT Express poinformowa\u0142y, i\u017c od 27.07.2012 roku, zawieszaj\u0105 wszystkie loty. Tysi\u0105ce ludzi pozosta\u0142o z niewykorzystanymi biletami i nie odzyskali pieni\u0119dzy. W dniu 27.07.2012 roku, Urz\u0105d Lotnictwa Cywilnego bezterminowo zawiesi\u0142 koncesj\u0119 lotnicz\u0105 sp\u00f3\u0142ce OLT Express.<\/p>\n Firma Bingo Airways to Polska czarterowa linia lotnicza dzia\u0142a\u0142a w Rzeczypospolitej w okresie 2012-2014. Kod linii ICAO: BGY. G\u0142\u00f3wn\u0105 baz\u0105 operacyjn\u0105 firmy by\u0142o Lotnisko Chopina w Warszawie. Linia operowa\u0142a tak\u017ce z Lotniska Pyrzowice i Lotniska \u0141awica. Przewozy prowadzono zwykle do kurort\u00f3w w Basenie Morza \u015ar\u00f3dziemnego (Egipt, Turcja, Grecja, Hiszpania i Tunezja). Linia wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a z Polskimi biurami podr\u00f3\u017cy, ale organizowa\u0142a tak\u017ce rejsy ad-hoc do dowolnego miejsca w Europie i Afryce P\u00f3\u0142nocnej. Operacje prowadzono czterema samolotami A-320, maj\u0105c w dalszej przysz\u0142o\u015bci zamiar zwi\u0119kszenia flot\u0119 do 10 maszyn. W rozwoju linii mia\u0142o pom\u00f3c dokapitalizowanie przez Travel Holding International, kt\u00f3ry posiada\u0142 50 % udzia\u0142\u00f3w w firmie.<\/p>\n Samoloty kt\u00f3re eksploatowano w Bingo Airways to A-320; SP-ABK, SP-ADK, SP-AEK, SP-ACK. Pierwszy A 320 SP-ABK zosta\u0142 przyj\u0119ty w dniu 29.05.2012 roku. Do ko\u0144ca 2012 roku, dotar\u0142y jeszcze dwa. Czwarty dostarczono z pocz\u0105tkiem 2013 roku. Samoloty A-320 wyposa\u017cone s\u0105 silniki IAE V2500, maj\u0105 konfiguracj\u0119 jedno-klasow\u0105 i zabieraj\u0105 na pok\u0142ad 180 pasa\u017cer\u00f3w.<\/p>\n Jeszcze w styczniu 2014 roku, linia rozwa\u017ca\u0142a wej\u015bcie na rynek przewoz\u00f3w regularnych. Lecz ju\u017c wiosn\u0105 2014 roku, firma pozby\u0142a si\u0119 jednej maszyny. Na dodatek, w marcu 2014 roku, linia og\u0142osi\u0142a, \u017ce wychodzi z Polski i zaczyna dzia\u0142a\u0107 na rynku zagranicznym. Samoloty zosta\u0142y przemalowane w barwy leasinguj\u0105cej je portugalskiej WindAvii. Ostatnie loty Bingo Airways wykona\u0142o w czerwcu 2014 roku.<\/p>\n Dwa ostatnie od wiosny 2014 roku, lata\u0142y ju\u017c w barwach WindAvii. Czwarta maszyna SP-ACK zosta\u0142a oddana do leasingodawcy w czerwcu i zasili\u0142a flot\u0119 Air Serbia. WindAvia to portugalska linia czarterowa nale\u017c\u0105ca do grupy White Airways. Przewo\u017anik White by\u0142 kiedy\u015b obecny na Polskim rynku wykonuj\u0105c loty czarterowe dla linii Sprint Air. Obecnie (2014 rok) flota ca\u0142ej grupy sk\u0142ada si\u0119 z o\u015bmiu samolot\u00f3w: trzech Airbus\u00f3w A-319 ACJ, trzech A-320 (lataj\u0105ce dla WindAvia), jednego A-310 oraz jednego Boeinga B 777-200LR.<\/p>\n Firma Small Planet Airlines to by\u0142a firma czarterowa z kapita\u0142em mieszanym; polskim, litewskim i niemieckim. Firma zosta\u0142a za\u0142o\u017cona w dniu 14 marca 2007 roku, jako FlyLal Charters. W 2010 roku, zmieni\u0142a nazw\u0119 na Small Planet Airlines. Siedzib\u0105 firmy by\u0142o Wilno. Linia by\u0142a zrzeszeniem trzech niezale\u017cnych firm. Przewo\u017anik dysponowa\u0142 \u0142\u0105cznie 21 samolotami pasa\u017cerskimi. W styczniu 2017 roku, linia dysponowa\u0142a flot\u0105 9 samolot\u00f3w typu Airbus A-320.<\/p>\n W 2009 roku, Small Planet Airlines wykonywa\u0142 loty do 75 miejsc, obs\u0142uguj\u0105c 400 000 pasa\u017cer\u00f3w i osi\u0105gaj\u0105c przych\u00f3d w wysoko\u015bci 46 mln euro. W 2010 roku, linia obs\u0142u\u017cy\u0142a 400 000 pasa\u017cer\u00f3w i osi\u0105gn\u0119\u0142a ponad 46 mln euro. W 2011 roku, linia lotnicza obs\u0142u\u017cy\u0142a 500 000 pasa\u017cer\u00f3w i wypracowa\u0142a doch\u00f3d rz\u0119du 57 mln euro. W roku 2012 Small Planet Airlines przetransportowa\u0142a prawie 690 000 pasa\u017cer\u00f3w, kt\u00f3rzy podr\u00f3\u017cowali do 120 miejsc. Przychody ze sprzeda\u017cy wynios\u0142y ponad 90 mln euro.<\/p>\n Firma zako\u0144czy\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 w dniu 29 listopada 2018 roku. Upadek firmy by\u0142 spowodowany przeinwestowaniem i z\u0142ym rozpoznaniem rynku.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n Krak\u00f3w 2014-10-18<\/p>\n Opis do zdj\u0119cia: Airbus A-320-214 nr MSN 3345, pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 25 listopada 2007 roku. Samolot zosta\u0142 zbudowany w Tuluzie. Samolot ma 174 fotele. W dniu 14 grudnia 2007 roku, samolot zosta\u0142 dostarczony u\u017cytkownikowi Aer Lingus (Irlandia), z rejestracj\u0105 EI-DVH. Obecnie (2020 rok) nadal czynny.<\/p>\n Opis do zdj\u0119cia: Airbus A-321-112 nr MSN 586, pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 20 grudnia 1996 roku. Samolot zosta\u0142 zbudowany w Hamburgu. Samolot ma 200 foteli. W dniu 12 lutego 1997 roku, zosta\u0142 dostarczony do u\u017cytkownika Alitaliia (W\u0142ochy), z rejestracj\u0105 I-BXQ. W czerwcu 2020 roku, samolot zosta\u0142 przekazany do firmy leasingowej (rejestracja E-IROE).<\/p>\n Samolot A-320 to ca\u0142a rodzina modeli, kt\u00f3re zabieraj\u0105 na pok\u0142ad od 100 do 230 pasa\u017cer\u00f3w, a wersjach business jet lub VIP oko\u0142o 17 os\u00f3b. A-320 jest dwusilnikowym turboodrzutowym samolotem komunikacyjnym, kr\u00f3tkiego i \u015bredniego zasi\u0119gu. Konstrukcja ca\u0142kowicie metalowa. Samolot zbudowano w uk\u0142adzie dolnop\u0142ata. Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy dwusilnikowy. W sk\u0142ad rodziny wchodz\u0105 wersje oznaczone; A-320, A-319, A-321, A-318.<\/p>\n Pocz\u0105tkowo powsta\u0142y odmiany A 320-100 i A 320-200. Wersja A 320-100, zabiera na pok\u0142ad 130 pasa\u017cer\u00f3w i A 320-200 ze 160 miejscami pasa\u017cerskimi. A 320-200 jest d\u0142u\u017cszy od A 320-100 o 3,20 m, co pozwala na pomieszczenie od 154 do 172 foteli pasa\u017cerskich. Rodzina A 320 zabiera od 100 do 200 pasa\u017cer\u00f3w w zale\u017cno\u015bci od modelu i jest skierowana na rynek samolot\u00f3w o kr\u00f3tkim i \u015brednim zasi\u0119gu, a tak\u017ce jest konkurentem takich maszyn jak Boeing 717, Boeing 737, Boeing 757, McDonell Douglas MD-80\/90, a obecnie (2014 rok) B 737 MAX, Embraer E 190\/195 i Bombardier C-Series 100\/300. Cz\u0119ste konfiguracje A 320 dwu-klasowe; 148 pasa\u017cer\u00f3w (16 w klasie biznes i 132 w klasie ekonomicznej) lub 158 pasa\u017cer\u00f3w (8 w klasie biznes i 150 w klasie ekonomicznej). W\u015br\u00f3d u\u017cytkownik\u00f3w low-cost dominuje uk\u0142ad jedno-klasowy.<\/p>\n Airbus A 321 to najd\u0142u\u017cszy z ca\u0142ej rodziny A 320 samolot. Posiadaj\u0105cy miejsce dla 200 pasa\u017cer\u00f3w w jednoklasowej konfiguracji kabiny, podobnie jak A 320 posiada dwie wersje 100 i 200. Wersja 100 posiada zasi\u0119g 4 300 km i silniki o ci\u0105gu 138 kN, natomiast wersja 200 posiada zasi\u0119g 5 500 km i silniki o ci\u0105gu 147 kN.<\/p>\n Airbus A 319 jest samolotem zabieraj\u0105cym 124 pasa\u017cer\u00f3w w dwu klasowej konfiguracji kabiny, dysponuje zasi\u0119giem 6 800 km. Jest drugim modelem najch\u0119tniej kupowanym przez przewo\u017anik\u00f3w. Najwi\u0119kszym jego u\u017cytkownikiem jest firma EasyJet, b\u0119d\u0105cym konkurentem Ryanair, kt\u00f3ry u\u017cywa B 737.<\/p>\n Airbus A 318 b\u0119d\u0105cy najmniejszym samolotem europejskiego producenta, jest konkurentem dla B 737-600. Zabiera na pok\u0142ad 107 pasa\u017cer\u00f3w w dwu klasowej konfiguracji kabiny i dysponuje zasi\u0119giem 6 000 km. Do tej pory zam\u00f3wiono tylko 90 maszyn.<\/p>\n Skrzyd\u0142a zaprojektowane przez British Aerospace o konstrukcji metalowej, dwud\u017awigarowe. Zbudowane w systemie fail safe (bezpieczne w razie awarii). Profil skrzyd\u0142a opracowany przez firm\u0119 Airbus. Skrzyd\u0142o o skosie 25 stopni, wyd\u0142u\u017ceniu 9,5, powierzchni 125,8 m2. Zosta\u0142o ono okre\u015blone jako wysoko-wyporowe o wy\u017cszej jako\u015bci aerodynamicznej, kt\u00f3re ma zmniejsza\u0107 zu\u017cycie paliwa. Skrzyd\u0142o wyposa\u017cono w bogat\u0105 mechanik\u0119. Wyposa\u017cono je w; dwie sekcje klap szczelinowych, lotki i pi\u0119ciosekcyjne przerywacze na g\u00f3rnej powierzchni. Sekcje zewn\u0119trzne wspomagaj\u0105 prac\u0119 lotek. W trakcie produkcji samolot\u00f3w A 320 ewoluowa\u0142y ko\u0144ce skrzyde\u0142. W 90-latach XX wieku standardem sta\u0142y si\u0119 ko\u0144c\u00f3wki niewielkimi t\u0142umikami wir\u00f3w brzegowych. W 2013r., koncern Airbus wprowadzi\u0142 do swojej oferty inne ko\u0144c\u00f3wki skrzyde\u0142 nazwane przez firm\u0119 sharklety (sharklets), a wygl\u0105dem przypominaj\u0105 typowe winglety. Sharklety to nowe zako\u0144czenia skrzyde\u0142, kt\u00f3re poprawiaj\u0105 aerodynamik\u0119 samolotu i znacz\u0105co obni\u017caj\u0105 zu\u017cycie paliwa oraz szkodliwe emisje o 4 procenty na d\u0142u\u017cszych trasach. Wykonane s\u0105 z lekkich kompozyt\u00f3w i mierz\u0105 2,4 metra wysoko\u015bci. Sharklety s\u0105 stosowane opcjonalnie w samolotach z rodziny A 320. Sharklety zapewniaj\u0105 przewo\u017anikom elastyczno\u015b\u0107- mog\u0105 oni zwi\u0119kszy\u0107 zasi\u0119g o ok. 100 mil morskich lub \u0142adowno\u015b\u0107 samolotu o ok. 450 kilogram\u00f3w (zwi\u0119kszony zasi\u0119g o 180 km lub \u0142adowno\u015b\u0107 o 450 kg.). To u\u017cytkownik decyduje o wyborze ko\u0144c\u00f3wki dla swoich maszyn. Dlatego, i\u017c korzy\u015bci zale\u017c\u0105 od dystansu, jaki w jednym locie pokonuje samolot.<\/p>\n Kad\u0142ub konstrukcji p\u00f3\u0142skorupowej. Wykonany ze stop\u00f3w aluminium. Typu systemie fail safe (bezpieczny w razie awarii). Kad\u0142ub rozpoczyna dwuosobowa kabina z\u0142ogi. Normalne wej\u015bcie do kabiny zapewniaj\u0105 drzwi umieszczone w lewej burcie. Przednie i tylne. Na prawej burcie umieszczono drzwi, s\u0142u\u017c\u0105ce do prac obs\u0142ugowych samolotu. Pe\u0142ni\u0105 one tak\u017ce rol\u0119 drzwi ewakuacyjnych. Na pok\u0142adzie znajduje si\u0119; toaleta (1-2 szt), kuchnia (1-2 szt), mo\u017ce by\u0107 garderoba.<\/p>\n Konfiguracja foteli. Samoloty s\u0105 budowane w uk\u0142adach jedno lub dwu-klasowych. Standardowo w rz\u0105dzie jest uk\u0142ad 3 x 3. W klasie pierwszej (klasa biznes) w rz\u0119dzie jest uk\u0142ad 2 x 2. Bywa\u0142y sporadycznie tak\u017ce uk\u0142ady 2 x 3. D\u0142ugo\u015b\u0107 kad\u0142uba, odleg\u0142o\u015bci mi\u0119dzy fotelami oraz uk\u0142ady konfiguracji decyduj\u0105 o ilo\u015bci miejsc pasa\u017cerskich. Pod pod\u0142og\u0105 umieszczone s\u0105 \u0142adownie ( przedzia\u0142y na baga\u017c ). Jeden przed drugi za skrzyd\u0142ami. Kabina jest ci\u015bnieniowa, wentylowana i klimatyzowana. Powietrze pobierane jest ze spr\u0119\u017carki silnika.<\/p>\n Usterzenie klasyczne, z podzia\u0142em na stery i stateczniki.<\/p>\n Podwozie tr\u00f3jpodporowe z zespo\u0142em przednim. Wszystkie golenie ze zdwojonymi ko\u0142ami osadzonymi na jednej osi. Przednie wci\u0105gane do przodu w kad\u0142ub, z dwiema pokrywami, g\u0142\u00f3wne wci\u0105gane w skrzyd\u0142a i kad\u0142ub.<\/p>\n Podstawowym silnikiem jest turbo-wentylatorowy CFM 56-7. Silniki s\u0105 wyposa\u017cone w odwracacz ci\u0105gu, kt\u00f3rego ci\u0105g w zale\u017cno\u015bci od wersji wynosi od 2 x 23,18 kN do 2 x 24,38 kN. Silnik ma \u015brednic\u0119 1,550 m i d\u0142ugo\u015b\u0107 2,510 m. Obecnie (2014 rok) samoloty rodziny A 320 s\u0105 oferowane z silnikami CFM International CFM 56-5-A1 lub P&W 2 IAE V2500-A1. Obie jednostki o ci\u0105gu 2 x 111,2 kN. Samolot jest wyposa\u017cony w APU, zamontowany w cz\u0119\u015bci ogonowej samolotu.<\/p>\n Samolot ca\u0142e paliwo mie\u015bci w skrzyd\u0142ach i centrop\u0142acie. Samolot posiada 7 zbiornik\u00f3w; centrop\u0142at, dwa zbiorniki w skrzyd\u0142ach przy kad\u0142ubie, dwa zbiorniki w skrzyd\u0142ach za gondolami silnik\u00f3w i dwa zbiorniki w skrzyd\u0142ach na samym ko\u0144cu, kt\u00f3re pe\u0142ni\u0105 rol\u0119 mas antyflatterowych.<\/p>\n Wa\u017cn\u0105 w A-320 jest jego awionika oparta na systemie sztucznej stateczno\u015bci fly-by-wire. Airbus stworzy\u0142 j\u0105 korzystaj\u0105c z bada\u0144 prowadzonych na wojskowym samolocie do\u015bwiadczalnym Jaguar FBW. M\u00f3wi\u0105c pro\u015bciej; pilot steruje samolotem przy pomocy joysticka i d\u017awigni silnik\u00f3w, a uk\u0142ady komputerowe oceniaj\u0105, czy taki manewr aerodynamicznie jest wykonalny i wysy\u0142aj\u0105 sygna\u0142y sterowe do powierzchni sterowych i zespo\u0142u nap\u0119dowego. To procesory czuwaj\u0105 nad tym, aby maszyna nie znalaz\u0142a si\u0119 w niew\u0142a\u015bciwym po\u0142o\u017ceniu z niew\u0142a\u015bciw\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105. Gdyby jednak, g\u0142\u00f3wne procesory uleg\u0142y awarii, to w\u0142\u0105czy si\u0119 tryb bezpo\u015bredni zwany Direct Law i pilot steruje samolotem jak najprostsz\u0105 maszyn\u0105. Cz\u0119sto w tym miejscu Airbus podaje – jak ka\u017cdym innym samolotem. Sugeruj\u0105, i\u017c inne maszyny w og\u00f3le nie maj\u0105 system\u00f3w wspomagania pilota, co jest oczywi\u015bcie nieprawd\u0105. Pisz\u0105c o joystickach mog\u0119 doda\u0107, \u017ce nie s\u0105 one ze sob\u0105 mechanicznie po\u0142\u0105czone. Ruch lewego nie wywo\u0142a ruchu prawego. Przy wykonaniu skr\u0119t w prawo, pilot przesunie dr\u0105\u017cek w prawo i mo\u017ce go pu\u015bci\u0107. On wr\u00f3ci do pozycji neutralnej, ale samolot dalej b\u0119dzie wykonywa\u0142 skr\u0119t w prawo, do momentu wydania joystickiem komendy ruchem w lewo na wyr\u00f3wnanie. Na joystickach, podobnie jak na wolantach s\u0105 tak\u017ce inne przyciski funkcyjne. Na przyk\u0142ad wy\u0142\u0105czenie autopilota.<\/p>\n Dwa systemy (Alpha-Floor i Alpha-Limit) om\u00f3wi\u0142em w rozdziale Historia. Samolot posiada tak\u017ce system LAF, kt\u00f3ry uczestniczy (mi\u0119dzy innymi) w t\u0142umieniu turbulencji. Przy pr\u0119dko\u015bci ponad 370 km\/h i przy schowanych klapach skrzyd\u0142owych, kiedy samolot znajdzie si\u0119 w obszarze silnych turbulencji, akcelerometry odnotuj\u0105 przyspieszenia pionowe, po czym uruchomi\u0105 lotki i przerywacze dla eliminacji zak\u0142\u00f3ce\u0144, co poprawia komfort podr\u00f3\u017cy.<\/p>\n Innego rodzaju wsparciem dla za\u0142ogi jest glass cockpit. W 1987r., niemal ca\u0142kowicie zrezygnowano ze wska\u017anik\u00f3w analogowych, montuj\u0105c ekrany katodowe, a nieco p\u00f3\u017aniej ciek\u0142okrystaliczne. Airbus przyj\u0105\u0142 zasad\u0119, kt\u00f3r\u0105 nazywa\u0142 \u201eneed-to-know philosophy\u201d – trzeba zna\u0107 filozofi\u0119. Oznacza ona, \u017ce na ekranach maja si\u0119 pojawia\u0107 te informacje, kt\u00f3re s\u0105 niezb\u0119dne do pilotowania. Ani mniej, ani wi\u0119cej, aby niepotrzebnie nie absorbowa\u0107 za\u0142ogi nadmiarem informacji. Przy kokpicie koncern Airbus przyj\u0105\u0142 zasad\u0119 \u201edark-cockpit philosophy\u201d – filozofia ciemnego kokpitu. Sprowadza si\u0119 ona do nie atakowania pilot\u00f3w fajerwerkami \u015bwiate\u0142ek w panelu g\u00f3rnym tablicy rozdzielczej i nad g\u0142owami pilot\u00f3w. Brak \u015bwiec\u0105cych kontrolek oznacza normaln\u0105 konfiguracje samolotu. Kontrolki zpalaj\u0105 si\u0119 w sytuacjach niew\u0142a\u015bciwych, awaryjnych lub gdy dane uk\u0142ad pracuje tylko okresowo. Na przyk\u0142ad; APU, odladzania skrzyde\u0142.<\/p>\n Przez to, i\u017c przed pilotem nie ma wolantu, znalaz\u0142o si\u0119 miejsce na rozk\u0142adany stolik, gdzie mo\u017cna uprawia\u0107 papierologi\u0119. Na centralnym panelu umieszczono d\u017awignie sterowania zespo\u0142em nap\u0119dowym. Poniewa\u017c silniki maj\u0105 sterowanie elektroniczne, to tak\u017ce one zosta\u0142y wprz\u0119gni\u0119te w uk\u0142ad inteligentnego sterowania. Podczas rozbiegu pilot ustawia d\u017awigni\u0119 mocy silnika na pe\u0142n\u0105 moc. Po starcie, na wysoko\u015bci oko\u0142o 1 500 ft, pilot prze\u0142\u0105cza sterowanie silnikiem na pozycj\u0119 CL, a zadan\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 utrzyma autopilot.<\/p>\n Mo\u017cna jednak podkre\u015bli\u0107, \u017ce systemy wspomagaj\u0105ce za\u0142og\u0119 od 1987 roku (data pierwszego lotu) przesz\u0142y du\u017co zmian i modyfikacji i obecne (2014 roku) nie s\u0105 ju\u017c to\u017csame z pierwowzorem.<\/p>\n Rozpi\u0119to\u015b\u0107 33,91 m, d\u0142ugo\u015b\u0107 37,57 m, wysoko\u015b\u0107 11,80 m, powierzchnia skrzyde\u0142 122,4 m2, masa w\u0142asna 40 150 kg, masa maksymalna do 77 000 kg, masa maksymalna do l\u0105dowania 64 500 kg, pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa 840 km\/h, pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa Ma-0,8, pr\u0119dko\u015b\u0107 startowa oko\u0142o 250 km\/h, pu\u0142ap maksymalny 12 500 m (FL410), pu\u0142ap przelotowy 11 900 m (FL390), zasi\u0119g operacyjny 3 280 km, rozbieg maksymalny 2 180 m.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n Krak\u00f3w 2014-10-18<\/p>\n W Polskich towarzystwach lotniczych samoloty rodziny A 320 by\u0142y eksploatowane w; Yes Airways, OLT Express, Bingo Airways i Small Planet. Yes Airways by\u0142a pierwsz\u0105 lini\u0105 wykorzystuj\u0105c\u0105 samoloty typu Airbus A-320, od dnia 29.04.2011 roku. Og\u00f3\u0142em, przez Polskie firmy lotnicze przesz\u0142o oko\u0142o 30 samolot\u00f3w Airbus A-320.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n Airbus A-320 to \u015bredni samolot pasa\u017cerski. Airbus A-320 to rodzina samolot\u00f3w z\u0142o\u017cona z samolot\u00f3w oznaczonych A-319, A-320, A-321. W dniu 22 sierpnia 1987 roku, we Francji, wykona\u0142 pierwszy lot prototyp samolotu A-320. W dniu 29 kwietnia 2011 roku, pierwszy samolot A-320 zosta\u0142 dostarczony Polskiej firmy lotniczej.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-5028","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5028","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5028"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5028\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5525,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5028\/revisions\/5525"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5028"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5028"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5028"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Historia Airbus.<\/h3>\n
Avions Marcel Dassault – Mercury.<\/h3>\n
Powstanie samolotu Airbus A-320.<\/h3>\n
Katastrofa A-320 w dniu 26.06.1988 roku.<\/h3>\n
Samoloty A-320.<\/h3>\n
Samolot A-321.<\/h3>\n
Samolot A-319.<\/h3>\n
Samolot A-318.<\/h3>\n
Produkcja A-320.<\/h3>\n
Samolot A-320 NEO. 2014 rok.<\/h3>\n
System ROPS.<\/h3>\n
Samoloty Airbus A-320 w Polskich towarzystwach lotniczych.<\/h3>\n
Firma YES Airways.<\/h3>\n
Firma OLT Expres.<\/h3>\n
Firma Bingo Airways.<\/h3>\n
Firma Small Planet Airlines.<\/h3>\n
\n318b Rozdzia\u0142 22.02.1987r. – 29.04.2011r.<\/h2>\n
Airbus A-320<\/h2>\n
Konstrukcja<\/h3>\n
Konstrukcja Airbus A-320.<\/h3>\n
A-320.<\/h3>\n
A-321.<\/h3>\n
A-319.<\/h3>\n
A-318.<\/h3>\n
Skrzyd\u0142a.<\/h3>\n
Kad\u0142ub.<\/h3>\n
Usterzenie.<\/h3>\n
Podwozie.<\/h3>\n
Nap\u0119d.<\/h3>\n
Instalacja paliwowa.<\/h3>\n
Systemy wspomagaj\u0105ce prace za\u0142ogi.<\/h3>\n
Dane T-T Airbus A-320.<\/h3>\n
\n
\n318b Rozdzia\u0142 22.02.1987r. – 29.04.2011r.<\/h2>\n
Airbus A-320<\/h2>\n
Zestawienie A-320 w Polsce.<\/h3>\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"