{"id":5021,"date":"2020-11-21T17:11:39","date_gmt":"2020-11-21T16:11:39","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.polot.net\/2020\/11\/21\/aero-l-29-delfin-1959r\/"},"modified":"2024-07-13T20:08:28","modified_gmt":"2024-07-13T18:08:28","slug":"aero-l-29-delfin-1959r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=5021&lang=pl","title":{"rendered":"Aero L-29 Delfin. 1959r."},"content":{"rendered":"<h2 id=\"Historia\"  >Historia<\/h2>\n<p>Aero L-29 Delf\u00edn to samolot szkolno-treningowy o nap\u0119dzie turboodrzutowym, opracowany w Czechos\u0142owacji z ko\u0144cem 50-lat. Pierwszy lot wykonano w dniu 5 kwietnia 1959 roku. W krajach komunistycznych powsta\u0142y jeszcze dwa podobne samoloty: radziecki Jakowlew Jak-30 i Polski TS-11 Iskra. W 1961 roku, w Moskwie, podczas pr\u00f3b por\u00f3wnawczych najlepszy okaza\u0142 si\u0119 Polski TS-11 Iskra, jednak z powod\u00f3w politycznych wybrano samolot Aero L-29 Delf\u00edn. Polska pozosta\u0142a przy swoim TS-11 Iskra i nawet wyeksportowa\u0142a go do Indii. Samolot Jak-30 by\u0142 niedopracowany, z licznymi usterkami. W dodatku, przemys\u0142 CCCP nie m\u00f3g\u0142by zbudowa\u0107 nawet 100 samolot\u00f3w, bo ca\u0142y przemys\u0142 budowa\u0142 wy\u0142\u0105cznie samoloty bojowe. Samolot Aero L-29 Delf\u00edn wprowadzono na uzbrojenie ca\u0142ego obozu komunistycznego, dlatego zosta\u0142 zbudowany w liczbie 3 665 egzemplarzy. Mimo to, ju\u017c w 70-latach opracowano nowy, lepszy samolot Aero L-39 Albatros.<\/p>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/8054a294c85cb325124dcddb5be8716005a1c117\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/8054a294c85cb325124dcddb5be8716005a1c117\" alt=\"Aero L-29 Delf\u00edn nr 3241. 2020 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>Aero L-29 Delf\u00edn nr 3241. 2020 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/05795bf04285a6ed73dc9bee4a3e482c772b9b09\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/05795bf04285a6ed73dc9bee4a3e482c772b9b09\" alt=\"Aero L-29 Delf\u00edn nr 3241. 2020 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>Aero L-29 Delf\u00edn nr 3241. 2020 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/23fbe57ce4b46afe52a5c5b1127701e5f17098d7\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/23fbe57ce4b46afe52a5c5b1127701e5f17098d7\" alt=\"Aero L-29 Delf\u00edn nr 3241. 2020 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>Aero L-29 Delf\u00edn nr 3241. 2020 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<h3 id=\"Za\u0142o\u017cenia-konstrukcji.\"  >Za\u0142o\u017cenia konstrukcji.<\/h3>\n<p>W odpowiedzi na spore zapotrzebowanie na samolot szkolno-treningowy z nap\u0119dem turboodrzutowym, firma  Aero Vodochody opracowa\u0142a samolot XL-29. Samolot zosta\u0142 zbudowany w uk\u0142adzie klasycznym, na podstawie za\u0142o\u017ce\u0144 opracowanych w CCCP.<\/p>\n<p>Samolot pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 5 kwietnia 1959 roku. Produkcja trwa\u0142a w latach 1959-1974. Zbudowano 3 665 samolot\u00f3w, z kt\u00f3rych oko\u0142o 2000 wyeksportowano do CCCP. Poza obozem socjalistycznym samoloty Aero L-29 Delf\u00edn przekazano do Egiptu, Syrii, Indonezji, Nigerii i Ugandy. Samoloty Aero L-29 Delf\u00edn bra\u0142y udzia\u0142 w licznych lokalnych konfliktach zbrojnych.<\/p>\n<p>Samolot mia\u0142 by\u0107 prosty w budowie i \u0142atwy w obs\u0142udze. Mia\u0142 by\u0107 \u0142atwy w pilota\u017cu i wyprowadzeniu z korkoci\u0105gu. Dlatego zdecydowano si\u0119 na zastosowanie du\u017cych klap zaskrzyd\u0142owych i hamulc\u00f3w aerodynamicznych. Hamulce umieszczono na obu bokach kad\u0142uba samolotu. Samolot okaza\u0142 si\u0119 bardzo bezpieczny, nawet dla pocz\u0105tkuj\u0105cych pilot\u00f3w. Samolot m\u00f3g\u0142 by\u0107 u\u017cywany z lotnisk o nawierzchni gruntowej: trawa, \u017cwir, piasek.<\/p>\n<p>Pierwszy prototyp by\u0142 nap\u0119dzany brytyjskim silnikiem turboodrzutowym Bristol Siddeley Viper. Ale ju\u017c drugi prototyp by\u0142 nap\u0119dzany silnikiem czeskim Walter M.701. Silnik M.701, to nawet jak na koniec 50-lat, konstrukcja archaiczna.<\/p>\n<p>Walter M.701 to silnik turboodrzutowy, jednowa\u0142owy. Spr\u0119\u017carka pojedyncza, od\u015brodkowa, jednostronna. Komora spalania jest z\u0142o\u017cona z siedmiu kom\u00f3r spalania (dzbanowe). Turbina jednostopniowa, o przep\u0142ywie osiowym, z 61 \u0142opatkami. Maksymalny ci\u0105g wynosi 8,75 kN (1 962 lbf) przy 15 500 obr\/min. D\u0142ugo\u015b\u0107 2,067 m (81,38 cala). \u015arednica 0,896 m (35,28 cala). Masa sucha 330 kg (728 funt\u00f3w). Spr\u0119\u017c 4,3:1. Przep\u0142yw masowy powietrza 19,6 kg\/s. Stosunek ci\u0105gu do masy 2,7.<\/p>\n<h3 id=\"Samolot-Aero-L-29-Delf\u00edn-w-Muzeum-w-Krakowie.\"  >Samolot Aero L-29 Delf\u00edn w Muzeum w Krakowie.<\/h3>\n<p>W 2014 roku, do Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie przywieziono samolot szkolno-treningowy Aero L-29 Delf\u00edn. Samolot trafi\u0142 do Krakowa z czeskiego Muzeum Lotnictwa Kbely w Pradze, na drodze wymiany, za samolot TS-11 Iskra bis D nr 3H-1212. Samolot Aero L-29 Delf\u00edn nr 3241 zosta\u0142 zbudowany w 1969 roku, w fabryce Aero Vodochody, w ramach 32 serii produkcyjnej. S\u0142u\u017cy\u0142 w Wojsku Czechos\u0142owacji, a od 1990 roku w Wojsku Czech. W 2004 roku, samolot zosta\u0142 przekazany do Muzeum Lotnictwa  Praga-Kbely. W Krakowie, samolot po zmontowaniu (2014 rok) zosta\u0142 ustawiony na wystawie plenerowej.<\/p>\n<p>Samolot Aero L-29 Delf\u00edn nr 3241, jest pomalowany na kolor szary. Nosi numer seryjny umieszczony w tyle kad\u0142uba samolotu. W przedzie samolotu jest nr 41, czyli numer samolotu w serii produkcyjnej. Ten numer zosta\u0142 namalowany po rozpadzie Czechos\u0142owacji. Pod skrzyd\u0142ami samolotu s\u0105 podwieszone dodatkowe zbiorniki paliwa 2 x 150 litr\u00f3w.<\/p>\n<h2 id=\"Konstrukcja\"  >Konstrukcja<\/h2>\n<p>Aero L-29 Delf\u00edn to samolot dwumiejscowy, szkolno-treningowy, ca\u0142kowite metalowy.<\/p>\n<p>Skrzyd\u0142a proste, trzycz\u0119\u015bciowe. Cz\u0119\u015bci przy kad\u0142ubie samolotu s\u0105 integralnie po\u0142\u0105czone z p\u0142atowcem. Cz\u0119\u015bci zewn\u0119trzne mo\u017cna zdemontowa\u0107, co u\u0142atwia transport kolejowej. Zastosowano profil NACA 632A217 u nasady skrzyd\u0142a i profil NACA 642A212 na ko\u0144cu skrzyd\u0142a. Skrzyd\u0142a wyposa\u017cono w lotki i klapy.<\/p>\n<p>Kad\u0142ub samolotu stosunkowo gruby z uwagi na silnik ze spr\u0119\u017carka od\u015brodkow\u0105. Kabina z miejscami w uk\u0142adzie tandem.<\/p>\n<p>Usterzenie klasyczne, z podzia\u0142em na stery i stateczniki, w uk\u0142adzie litery \u201eT\u201d. Usterzenie pionowe jest integralne z kad\u0142ubem samolotu.<\/p>\n<p>Podwozie tr\u00f3jpodporowe z ko\u0142em przednim. Ca\u0142kowicie chowane: przednie do kad\u0142uba samolotu, g\u0142\u00f3wne do skrzyde\u0142. Wszystkie ko\u0142a s\u0105 pojedyncze.<\/p>\n<p>Silnik Walter M.701, o ci\u0105gu maksymalny ci\u0105g 8,75 kN.<\/p>\n<h3 id=\"Dane-T-T-Aero-L-29-Delf\u00edn:\"  >Dane T-T Aero L-29 Delf\u00edn:<\/h3>\n<p>Za\u0142oga to dw\u00f3ch pilot\u00f3w. Rozpi\u0119to\u015b\u0107 10,29 m (33 st\u00f3p 9 cali). D\u0142ugo\u015b\u0107 10,81 m (35 st\u00f3p 6 cali). Wysoko\u015b\u0107 3,13 m (10 st\u00f3p 3 cale). Powierzchnia skrzyd\u0142a 19,80 m2 (213,1 ft2). Masa w\u0142asna 2 384 kg. Maksymalna masa startowa 3 324 kg. Paliwo 962 litr\u00f3w (254 galon\u00f3w US; 212 galon\u00f3w IMP). Zbiorniki dodatkowe 2 x 150 litr\u00f3w (40 galon\u00f3w US; 33 galon\u00f3w IMP). Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 655 km\/h (407 mph, 354 kn) na 5 000 m. Pr\u0119dko\u015b\u0107 przeci\u0105gni\u0119cia 130 km\/h (81 mph, 70 kn). Zasi\u0119g maksymalny 894 km (556 mil, 483 mil morskich). Czas lotu 2 godz 30 min. Pu\u0142ap 11 000 m (36 000 ft). Pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia 14,00 m\/s (2,755 st\u00f3p\/min).<\/p>\n<h3 id=\"Uzbrojenie\"  >Uzbrojenie<\/h3>\n<p>Samolot Aero L-29 Delf\u00edn nie mia\u0142 na sta\u0142e zamontowanego uzbrojenia lufowego. Karabiny maszynowe umieszczono w zasobnikach. Stosowano karabiny kalibru 7,62 mm. Na dw\u00f3ch zaczepach pod skrzyd\u0142ami montowano bomby lub niekierowane pociski rakietowe.<\/p>\n<h2 id=\"Zestawienie\"  >Zestawienie<\/h2>\n<p>W Polsce samoloty Aero L-29 Delf\u00edn nie by\u0142y u\u017cywane.<\/p>\n<p>Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aero L-29 Delf\u00edn to samolot szkolno-treningowy o nap\u0119dzie turboodrzutowym, opracowany w Czechos\u0142owacji z ko\u0144cem 50-lat. Pierwszy lot wykonano w dniu 5 kwietnia 1959 roku. W krajach komunistycznych powsta\u0142y jeszcze dwa podobne samoloty: radziecki Jakowlew Jak-30 i Polski TS-11 Iskra. W 1961 roku, w Moskwie, podczas pr\u00f3b por\u00f3wnawczych najlepszy okaza\u0142 si\u0119 Polski TS-11 Iskra, jednak z powod\u00f3w politycznych wybrano samolot Aero L-29 Delf\u00edn. Polska pozosta\u0142a przy swoim TS-11 Iskra i nawet wyeksportowa\u0142a go do Indii. Samolot Jak-30 by\u0142 niedopracowany, z licznymi usterkami. W dodatku, przemys\u0142 CCCP nie m\u00f3g\u0142by zbudowa\u0107 nawet 100 samolot\u00f3w, bo ca\u0142y przemys\u0142 budowa\u0142 wy\u0142\u0105cznie samoloty bojowe. Samolot Aero L-29 Delf\u00edn wprowadzono na uzbrojenie ca\u0142ego obozu komunistycznego, dlatego zosta\u0142 zbudowany w liczbie 3 665 egzemplarzy. Mimo to, ju\u017c w 70-latach opracowano nowy, lepszy samolot Aero L-39 Albatros.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-5021","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5021","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5021"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5021\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5720,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5021\/revisions\/5720"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5021"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5021"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5021"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}