W 20-latach XX wieku, konstruktorzy zwr\u00f3cili uwag\u0119 na silnik rakietowy. Napotkano jednak na duze problemy, kt\u00f3re uda\u0142o si\u0119 rozwi\u0105za\u0107 dopiero z ko\u0144cem 30-lat. Ostatecznie jednak silnik rakietowy w zespole nap\u0119dowym u\u017cyto w samolotach eksperymentalnych (na przyk\u0142ad s\u0142ynna seria Ameryka\u0144skich samolot\u00f3w serii X) lub jako dodatkowy nap\u0119d w samolotach bojowych, kt\u00f3re ostatecznie nie trafi\u0142y do uzbrojenia (ameryka\u0144skich, francuskich i radzieckich). Jedynym samolotem o nap\u0119dzie rakietowym, kt\u00f3ry zosta\u0142 zastosowany bojowo by\u0142 niemiecki Messerschmitt Me 163 Komet.<\/p>\n
Silnik rakietowy nale\u017cy do silnik\u00f3w odrzutowych. Jeden silnik rakietowy lub zesp\u00f3\u0142 silnik\u00f3w rakietowych to jedyny nap\u0119d, kt\u00f3ry pozwala na osi\u0105ganie wielkich pr\u0119dko\u015bci oraz umo\u017cliwi\u0142 opuszczenie atmosfery ziemskiej i podb\u00f3j kosmosu. U\u017cywaj\u0105c s\u0142owa rakieta w domy\u015ble mamy obiekt lataj\u0105cy lub pocisk nap\u0119dzany silnikiem (silnikami) rakietowym. Obiekty te dzia\u0142aj\u0105 na zasadzie wrzutu gaz\u00f3w spalinowych, zgodnie z III zasad\u0105 dynamiki Newtona. (Je\u015bli cia\u0142o A dzia\u0142a na cia\u0142o B si\u0142\u0105 F (akcja), to cia\u0142o B dzia\u0142a na cia\u0142o A si\u0142\u0105 (reakcja) o takiej samej warto\u015bci i kierunku, lecz o przeciwnym zwrocie.).<\/p>\n
Czym r\u00f3\u017cni si\u0119 silnik rakietowy od silnika turboodrzutowego, strumieniowego lub motorjet? Wszystkie wymienione silniki dzia\u0142aj\u0105 na zasadzie spalania paliwa przez utleniacz. Dzieje si\u0119 to w trakcie reakcji chemicznej, zwanej utlenianiem. Najprostszym przyk\u0142adem jest \u0142\u0105czenie wodoru i tlenu: 2H2(g) + O2(g) \u2192 2H2O(g). Przy czym wydziela si\u0119 energia. Ka\u017cdy ze statk\u00f3w powietrznych zabiera ze sob\u0105 paliwo: kerozyna (nafta lotnicza), olej nap\u0119dowy, benzyn\u0119, wod\u00f3r lub inne. Utleniaczem jest tlen zawarty w powietrzu. Silnik rakietowy nie czerpie utleniacza z powietrza, tylko zabiera go ze sob\u0105 w kolejnych zbiornikach. Dzi\u0119ki temu, jak \u017caden inny silnik, silnik rakietowy mo\u017ce pracowa\u0107 poza atmosfer\u0105 ziemsk\u0105.<\/p>\n
Podzia\u0142 silnik\u00f3w rakietowych jest r\u00f3\u017cny i zale\u017cy od ich zastosowa\u0144. Nas interesuje silnik rakietowy nap\u0119dzaj\u0105cy samolot. W tym przypadku wyst\u0119puj\u0105 dwa rodzaje silnik\u00f3w: silniki rakietowe nap\u0119du podstawowego i silniki wspomagaj\u0105ce. W pierwszym przypadku s\u0105 to samoloty z nap\u0119dem rakietowym, jak na przyk\u0142ad X-1, X-15. W drugim przypadku s\u0105 to przyspieszacze rakietowe. Mog\u0105 one wspomaga\u0107 start samolotu (przyspieszacze startowe) lub wspomaga\u0107 osi\u0105ganie przez samolot chwilowej maksymalnej pr\u0119dko\u015bci. Zar\u00f3wno w jednym jak i w drugim przypadku silniki rakietowe mog\u0105 by\u0107 na paliwo sta\u0142e lub paliwo ciek\u0142e.<\/p>\n
Silniki rakietowe na paliwo sta\u0142e.<\/h3>\n
Pierwsze rakiety na paliwo sta\u0142e pojawi\u0142y si\u0119 w Chinach w XIII wieku i Europie w XIV wieku. Do ich nap\u0119du u\u017cywano prochu. Silniki na paliwo sta\u0142e cechuje prosta budowa i du\u017ca niezawodno\u015b\u0107. Praktycznie sk\u0142ada si\u0119 one z komory spalania, w kt\u00f3rej umieszczono paliwo i utleniacz w postaci sta\u0142ej, odpowiednio sprasowanych i ukszta\u0142towanych \u0142adunk\u00f3w. Oraz z dyszy wylotowej, kt\u00f3ra jest w kszta\u0142cie dyfuzora, sto\u017ckowego lub \u0142ukowatego. Sta\u0142ego paliwa i utleniacza dla silnika rakietowego nie nale\u017cy uto\u017csamia\u0107 z drewnem, torfem lub w\u0119glem. Wad\u0105 silnik\u00f3w na paliwo sta\u0142e jest brak mo\u017cliwo\u015bci regulacji ci\u0105gu, stosunkowo kr\u00f3tki czas pracy oraz mniejszy ni\u017c w silnikach na paliwo ciek\u0142e stosunek ci\u0105gu do masy paliwa. Zaletami s\u0105 natomiast prosta konstrukcja i \u0142atwo\u015b\u0107 u\u017cycia. Jednak, ka\u017cdy silnik rakietowy nale\u017cy do wysokich technologii, gdy\u017c musz\u0105 one wytrzymywa\u0107 wysokie temperatury i ci\u015bnienia, bo w przeciwnym wypadku dochodzi do eksplozji i zniszcze\u0144.<\/p>\n
Lippisch Ente (Opel RAK.1) to pierwszy statek lataj\u0105cy wyposa\u017cony w silniki rakietowe. By\u0142 to w zasadzie szybowiec Ente (Kaczka) w uk\u0142adzie kaczka, kt\u00f3ry nadawa\u0142 si\u0119 do zamontowania silnik\u00f3w rakietowych. Szybowiec zaprojektowa\u0142 Alexander Lippisch. Lippisch, wsp\u00f3lnie z Fritz von Opel i firmami pirotechnicznymi podj\u0119li si\u0119 programu budowy takiej konstrukcji. W ko\u0144cu kad\u0142uba umieszczono cztery rakiety prochowe. Silniki rakietowe by\u0142y uruchamiane przez pilota zgodnie z jego \u017cyczeniem. Ka\u017cda rakieta dzia\u0142a\u0142a przez 30 sekund. Statek powietrzy otrzyma\u0142 oznaczenie Opel RAK.1. Ten statek powietrzny odby\u0142 lot 11 czerwca 1928 roku. W drugim locie, jedna z rakiet eksplodowa\u0142a i szybowiec sp\u0142on\u0105\u0142. Dalszych prac nie prowadzono.<\/p>\n
W 1936 roku, program szybowc\u00f3w z silnikiem rakietowym podj\u0119to w CCCP przez Siergieja Korolowa i Walentyna G\u0142uszk\u0119. Jednak w 1938 roku, obaj konstruktorzy zostali aresztowani i zes\u0142ani do gu\u0142agu. Dopiero po kilku latach wr\u00f3cili do swojej pracy.<\/p>\n
Silniki rakietowe na paliwo ciek\u0142e.<\/h3>\n
Silniki rakietowe na paliwo ciek\u0142e s\u0105 nieco bardziej skomplikowane ni\u017c silniki rakietowe na paliwo sta\u0142e. Silnik taki musi posiada\u0107 ci\u015bnieniowe zbiorniki paliwa i utleniacza, pompy do ich przetaczania, komor\u0119 spalania, w kt\u00f3rej dochodzi do reakcji chemicznej oraz dysze wylotow\u0105, kt\u00f3ra ma kszta\u0142t dyfuzora.<\/p>\n
Heinkel He.176 to pierwszy na \u015bwiecie samolot z nap\u0119dem rakietowym na paliwo ciek\u0142e. Pierwszy lot wykonano w dniu 20 czerwca 1939 roku. Ca\u0142y program by\u0142 prywatnym przedsi\u0119wzi\u0119ciem firmy Heinkel. Brak jednak wiarygodnych danych odno\u015bcie efekt\u00f3w programu. Podawan\u0105 przez niekt\u00f3rych pr\u0119dko\u015b\u0107 lotu w granicach 750 km\/h mo\u017cemy w\u0142o\u017cy\u0107 mi\u0119dzy bajki. Prototyp i zebrane dane uleg\u0142y zniszczeniu podczas drugiej wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n
Z chwil\u0105 wybuchu drugiej wojny \u015bwiatowej w armii niemieckiej wzros\u0142o zainteresowanie wojskowymi samolotami bezogonowymi, kt\u00f3ry oceniano jako najlepszy uk\u0142ad dla samolotu bojowego. Wykorzystano dotychczasowe prace Alexander Lippisch nad uk\u0142adami delta bez usterzenia poziomego. Powsta\u0142a seria samolot\u00f3w oznaczonych DFS. Z pocz\u0105tkiem 1939 roku, zesp\u00f3\u0142 Aleksander Lippisch zosta\u0142 przeniesiony do firmy Messerschmitt. Samolot DFS-194 otrzyma\u0142 silnik rakietowy Walter R I-203. Testy prowadzono w Peenem\u00fcnde. W 1940 roku, samolot osi\u0105gn\u0105\u0142 pr\u0119dko\u015b\u0107 550 km\/h. To pozwoli\u0142o na uruchomienie programu Messerschmitt Me 163, kt\u00f3ry by\u0142 samolotem bojowym u\u017cytym operacyjnie w czasie drugiej wojny \u015bwiatowej. Oblot Messerschmitt Me 163 Komet nast\u0105pi\u0142 w 1941 roku. W lipcu 1944 roku podczas lot\u00f3w testowych samolot osi\u0105gn\u0105\u0142 pr\u0119dko\u015b\u0107 1 130 km\/h. Zbudowano ponad 350 sztuk. Ale Messerschmitt Me 163 Komet okaza\u0142 si\u0119 nieskuteczny w roli samolotu przechwytuj\u0105cego. W dodatku jego obs\u0142uga by\u0142a bardzo niebezpieczna, zw\u0142aszcza w chwili tankowania.<\/p>\n
W 1944 roku, Niemcy jeszcze zbudowali dwa lub trzy samoloty z nap\u0119dem rakietowym. Wszystkie one by\u0142y bardzo podobne do samolotu Messerschmitt Me 163 Komet. Jednak konstrukcje te nie odegra\u0142y \u017cadnej roli w historii lotnictwa.<\/p>\n
Podobne konstrukcje rakietowych samolot\u00f3w bezogonowych opracowywano podczas drugiej wojny \u015bwiatowej w Japonii.<\/p>\n
W trakcie drugiej wojny \u015bwiatowej tak\u017ce w CCCP rozwijano samolot z nap\u0119dem rakietowym. By\u0142 nim Bereziak-Isajew BI-1. Samolot zosta\u0142 zbudowany w OKB-293 w uk\u0142adzie klasycznym. Samolot oblatano w dniu 15 maja 1942 roku. Silnik RD-A-150 (D-1-A-1100) zaprojektowa\u0142 Leonid Duszkin przy wskaz\u00f3wkach Siergieja Korolowa. Silnik osi\u0105gn\u0105\u0142 ci\u0105g na poziomie 10,80 kN, cho\u0107 spodziewano si\u0119 ci\u0105gu 13,50 kN. Samolot Bereziak-Isajew BI-1 powsta\u0142 w ci\u0105gu 35 dni, bo tak \u017cyczy\u0142a sobie w\u0142adza, kt\u00f3ra ju\u017c w\u00f3wczas my\u015bla\u0142a o pociskach rakietowych wzorem armii niemieckiej. Samolot zbudowali meblarze, bo by\u0142 wykonany g\u0142\u00f3wnie z drewna. Testy samolot\u00f3w prowadzono na Uralu. Nie sz\u0142y one dobrze. Jako utleniacz stosowano kwas solny, kt\u00f3ry \u0142atwo wywo\u0142uje korozj\u0119 i jest niebezpieczny dla cz\u0142owieka. Podczas jednej z pr\u00f3b na stanowisku badawczym, w dniu 20 lutego 1942 roku, silnik eksplodowa\u0142. Kwas obla\u0142 pilota. Na szcz\u0119\u015bcie mechanicy zadzia\u0142ali b\u0142yskawicznie zalewaj\u0105c samolot roztworem w\u0119glanu sodowego. Twarz pilota by\u0142a \u017c\u00f3\u0142ta, a jego oczy uratowa\u0142y okulary lotnicze. Aby chroni\u0107 pilota za fotelem umieszczono p\u0142yt\u0119 pancern\u0105. Pierwszy lot wykonano w dniu 15 maja 1942 roku i by\u0142 on udany. Osi\u0105gni\u0119to pr\u0119dko\u015b\u0107 400 km\/h. Zbudowano kilka prototyp\u00f3w samolotu Bereziak-Isajew BI-1. W dniu 27 marca 1943 roku, pilot Grigorij Bachcziwand\u017ci zgin\u0105\u0142 podczas jednego z lot\u00f3w testowych, gdy samolot rozbi\u0142 si\u0119 o ziemi\u0119. Wypadek po\u0142o\u017cy\u0142 kres programowi.<\/p>\n
Samoloty z nap\u0119dem rakietowym w USA.<\/h3>\n
Po drugiej wojnie \u015bwiatowej tendencja do budowy bojowych samolot\u00f3w z nap\u0119dem rakietowym zosta\u0142a zahamowana. Powodem by\u0142 rozw\u00f3j silnik\u00f3w turboodrzutowych, kt\u00f3re gwarantowa\u0142y samolotom du\u017co wi\u0119kszy zasi\u0119g, zadowalaj\u0105c\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107, a przede wszystkim du\u017co wy\u017cszy poziom bezpiecze\u0144stwa za\u0142\u00f3g i personelu naziemnego. Zdawano sobie jednak spraw\u0119 z potencja\u0142u pr\u0119dko\u015bci jak\u0105 dawa\u0142 statkowi powietrznemu silnik rakietowy.<\/p>\n
W 1942 roku, w Anglii prowadzono prace studyjne nad szybkim samolotem. Jego kad\u0142ub by\u0142 kszta\u0142tu pocisku karabinowego, do kt\u00f3rego przymocowano skrzyd\u0142a i usterzenie. Projekt trafi\u0142 do USA w ramach wymiany do\u015bwiadcze\u0144 militarno-technicznych. Nad teori\u0105 szybkich lot\u00f3w w USA pracowa\u0142a agencja NACA, ta sama kt\u00f3ra opracowa\u0142a profile skrzyde\u0142 dla r\u00f3\u017cnych pr\u0119dko\u015bci i wielko\u015bci statk\u00f3w powietrznych. W 1945 roku, agencja NACA i USAF podj\u0119\u0142y wsp\u00f3lny program, kt\u00f3rego celem by\u0142o testowanie nowych technologii. Zmaterializowa\u0142 si\u0119 on w postaci samolotu o oznaczeniu XS-1 (eXperimental Supersonic), kt\u00f3re wkr\u00f3tce zmieniono na X-1. Samolot zbudowa\u0142a firma Bell. Zespo\u0142em nap\u0119dowym by\u0142 silnik rakietowy XLR11-RM3 o ci\u0105gu 26,70 kN. Zbudowano kilka egzemplarzy samolotu, kt\u00f3re r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 szczeg\u00f3\u0142ami. Pierwszy lot wykonano w dniu 19 stycznia 1946 roku. W dniu 14 pa\u017adziernika 1947 roku, w 31 locie samolot osi\u0105gn\u0105\u0142 pr\u0119dko\u015b\u0107 1 126 km\/h (Ma-1,06) na wysoko\u015bci 13 115 metr\u00f3w.<\/p>\n
Efekty programu samolotu Bell X-1 by\u0142 bardzo wa\u017cne. Utorowa\u0142y one drog\u0119 ku lotom z pr\u0119dko\u015bciami nadd\u017awi\u0119kowymi. Udowodniono, \u017ce mo\u017cliwy jest lot za mityczn\u0105 do tej pory barier\u0105 d\u017awi\u0119ku.<\/p>\n
Bell X-2 Starbuster to kolejny samolot z nap\u0119dem rakietowym z rodziny X. Samolot otrzyma\u0142 silnik Curtiss-Wright XLR25 o ci\u0105gu 67 KN. Celem eksperymentu by\u0142o zbadanie charakterystyk lotnych w zakresie pr\u0119dko\u015bci 2-3 Ma i poznanie bariery cieplnej. Samolot w stosunku do Bell X-1 otrzyma\u0142 sko\u015bne skrzyd\u0142a. Testy prowadzono od 1952 roku do 1956 roku. Osi\u0105gni\u0119to pr\u0119dko\u015b\u0107 max 3 370 km\/h (Ma 3,196) oraz pu\u0142ap 38 466 m. Podczas test\u00f3w nie wszystko sz\u0142o dobrze. Oba prototypy utracono.<\/p>\n
Z ko\u0144cem 50-lat ruszy\u0142 program samolotu rakietowego North American X-15, kt\u00f3ry by\u0142 nap\u0119dzany silnikiem Thiokol XLR99-RM-2 o ci\u0105gu 313 kN. Zbudowano trzy samoloty, kt\u00f3re testowano od 1959 roku do 1968 roku. Osi\u0105gni\u0119to pr\u0119dko\u015b\u0107 7 274 km\/h (Ma 6) i pu\u0142ap 108 000 m.<\/p>\n
Samoloty z nap\u0119dem mieszanym.<\/h3>\n
Wszystkie programy serii X korzysta\u0142y z samolot\u00f3w nosicieli, kt\u00f3re wynosi\u0142y samoloty rakietowe na stosowny pu\u0142ap i nadawa\u0142y im pocz\u0105tkow\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107. Taki uk\u0142ad nie m\u00f3g\u0142 by\u0107 przyj\u0119ty przez lotnictwo komercyjne, a nawet przez wojsko. Dlatego du\u017co ciekawsze by\u0142y programy lotnicze, typowo wojskowe, gdzie do nap\u0119du wykorzystywano silnik turboodrzutowy i silnik rakietowy jednocze\u015bnie.<\/p>\n
Douglas D-558-2 Skyrocket.<\/h3>\n
Pierwszym tego typu samolotem by\u0142 Douglas D-558-2 Skyrocket, kt\u00f3ry pierwszy lot zanotowa\u0142 w dniu 4 lutego 1948 roku. Program samolotu Douglas D-558-2 Skyrocket by\u0142 realizowany przez US NAVY i NACA. Celem programu by\u0142o stworzenie samolotu o pr\u0119dko\u015bci nadd\u017awi\u0119kowej, kt\u00f3ry w przysz\u0142o\u015bci mia\u0142by przerodzi\u0107 si\u0119 w samolot bojowy. Poniewa\u017c silnik turboodrzutowy tamtego okresu nie dysponowa\u0142 wystarczaj\u0105cym ci\u0105giem, dlatego zdecydowano o u\u017cyciu mieszanego zespo\u0142u nap\u0119dowego: silnik turboodrzutowy Westinghouse J34-WE-40, o ci\u0105gu 13,4 kN + silnik rakietowy Reaction Motors XLR-8-RM-5, o ci\u0105gu 26,7 kN.<\/p>\n
Pocz\u0105tkowo samolot mia\u0142 otrzyma\u0107 skrzyd\u0142a proste, ale z r\u00f3\u017cnymi profilami aerodynamicznymi. Tak powsta\u0142 Douglas D-558-1 Skystreak, kt\u00f3ry pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 14 kwietnia 1947 roku. Samolot mia\u0142 tylko silnik turboodrzutowy. Samolot osi\u0105gn\u0105\u0142 pr\u0119dko\u015b\u0107 d\u017awi\u0119ku w locie nurkowym. W\u00f3wczas nast\u0105pi\u0142a druga faza programu Douglas D-558-2, w kt\u00f3rym samolot otrzyma\u0142 sko\u015bne skrzyd\u0142a. Planowano tak\u017ce trzeci\u0105 faz\u0119, w kt\u00f3rej samolot mia\u0142 by\u0107 uzbrojony. Planu tego nie zrealizowano.<\/p>\n
Druga faza programu, czyli samolot Douglas D-558-2 Skyrocket postanowiono nie tylko wyposa\u017cy\u0107 w sko\u015bne skrzyd\u0142a, ale tak\u017ce wyposa\u017cy\u0107 go w dwa silniki. Kad\u0142ub samolotu by\u0142 za w\u0105ski, dlatego go przebudowano. W pa\u017adzierniku 1948 roku samolot Douglas D-558-2 Skyrocket osi\u0105gn\u0105\u0142 pr\u0119dko\u015b\u0107 Ma=1. W maju 1949 roku, zdecydowanie przekroczono pr\u0119dko\u015b\u0107 d\u017awi\u0119ku. W celu dalszego podnoszenie pr\u0119dko\u015bci postanowiono zdemontowa\u0107 silnik turboodrzutowy, a w jego miejscu umieszczono dodatkowe zbiorniki paliwa. W efekcie samolot startowa\u0142 tylko z samolotu nosiciela. W dniu 20 listopada 1953 roku, samolot jako pierwszy na \u015bwiecie przekroczy\u0142 dwukrotn\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 d\u017awi\u0119ku, osi\u0105gaj\u0105c Ma 2,005 (2 078 km\/h). \u0141\u0105cznie zbudowano trzy egzemplarze samolotu Douglas D-558-2 Skyrocket z r\u00f3\u017cnymi zespo\u0142ami nap\u0119dowymi.<\/p>\n
Program nie przerodzi\u0142 si\u0119 w pe\u0142nowarto\u015bciowy samolot bojowy, poniewa\u017c w zwi\u0105zku z du\u017cym post\u0119pem w budowie silnik\u00f3w turboodrzutowych mo\u017cna by\u0142o zrezygnowa\u0107 z silnik\u00f3w rakietowych.<\/p>\n
Republic XF-91 Thunderceptor.<\/h2>\n
W tym czasie, tak\u017ce USAF prowadzi\u0142a prace nad samolotem bojowym z mieszanym uk\u0142adem nap\u0119dowym. Program zmaterializowa\u0142 si\u0119 w postaci samolotu Republic XF-91 Thunderceptor. Pocz\u0105tkowo by\u0142 oznaczony jako XP-91. Samolot budowa\u0142a firma Republic Aviation, a finansowanie prowadzi\u0142o dow\u00f3dztwo USAF. W locie g\u0142\u00f3wnym silnikiem mia\u0142 by\u0107 silnik turboodrzutowy. Silnik rakietowy mia\u0142 s\u0142u\u017cy\u0107 wy\u0142\u0105cznie do szybkiego doj\u015bcia do przeciwnika.<\/p>\n
Konstrukcja samolotu zosta\u0142a oparta na my\u015bliwcu Republic F-84 Thunderjet. W tym czasie na bazie samolotu Republic F-84 Thunderjet prowadzono dwa programy. Jednym by\u0142 program Republic XF-91 Thunderceptor, a drugim, nieco p\u00f3\u017aniejszym by\u0142 Republic F-84F Thunderstreak. W obu programach samoloty otrzyma\u0142y sko\u015bne skrzyd\u0142a i sko\u015bne usterzenie.<\/p>\n
W tym czasie du\u017cym problemem dla skrzyde\u0142 sko\u015bnych by\u0142 u\u015blizg powietrza na g\u00f3rnych powierzchniach skrzyde\u0142 w kierunku ich ko\u0144c\u00f3wek. W efekcie wi\u0119ksza jest si\u0142a no\u015bna przy kad\u0142ubie, ni\u017c na ko\u0144cach skrzyde\u0142. W\u00f3wczas nos samolotu zostanie jeszcze wy\u017cej podniesiony. Ca\u0142y samolot zacznie si\u0119 ko\u0142ysa\u0107, a pilot tarci nad nim kontrol\u0119. Zjawiska tego szczeg\u00f3lnie do\u015bwiadczyli piloci samolot\u00f3w North American F-100 Super Sabre, kt\u00f3ry zacz\u0119to nazywa\u0107 \u201eSabre Dance\u201d (ta\u0144cz\u0105ca szabla). Taki przypadek zosta\u0142 uwie\u0144czony w dniu 10 stycznia 1956 roku, w bazie Edwards AFB, na kamerach przygotowanych do filmowania innego testu. W\u00f3wczas to pilot F-100 l\u0105dowa\u0142 awaryjnie. Pilot pr\u00f3buj\u0105c zachowa\u0107 kontrol\u0119 nad samolotem lecia\u0142 na du\u017cym k\u0105cie natarcia. Niestety, samolot poszed\u0142 na skrzyd\u0142o, uderzy\u0142 w ziemi\u0119 i eksplodowa\u0142 grzebi\u0105c pilota. Aby rozwi\u0105za\u0107 ten problem, w samolocie Republic XF-91 Thunderceptor ci\u0119ciwa profilu skrzyd\u0142a zwi\u0119ksza si\u0119 w kierunku ko\u0144c\u00f3wek p\u0142ata. Takie rozwi\u0105zanie pozwala generowa\u0107 wi\u0119cej si\u0142y no\u015bnej na ko\u0144cach p\u0142ata przy du\u017cych k\u0105tach natarcia. Ubocznym skutkiem takiego rozwi\u0105zania jest wi\u0119ksza pojemno\u015b\u0107 skrzyd\u0142a dalej od kad\u0142uba. Tam te\u017c umieszczono podwozie w uk\u0142adzie tandem z osobnymi goleniami dla ka\u017cdego ko\u0142a.<\/p>\n
Samolot Republic XF-91 Thunderceptor otrzyma\u0142 stacj\u0119 radiolokacyjn\u0105, dlatego zosta\u0142 przebudowany nos samolotu na taki jaki znamy z F-84F. Na samolotach prototypowych testowano tak\u017ce usterzenie typu Rudnickiego. Uzbrojeniem s\u0105 cztery dzia\u0142ka kal 20 mm.<\/p>\n
Zbudowano dwa prototypy Republic XF-91 Thunderceptor. Oblotu dokonano w dniu 9 maja 1949 roku. Pierwszy z nich, jako pierwszy na \u015bwiecie my\u015bliwiec przekroczy\u0142 pr\u0119dko\u015b\u0107 d\u017awi\u0119ku w grudniu 1951 roku. Podczas test\u00f3w osi\u0105gni\u0119to Ma 1,71. Testy trwa\u0142y przez pi\u0119\u0107 lat i maszyna nie zosta\u0142a skierowana do produkcji seryjnej. Mimo, \u017ce samolot m\u00f3g\u0142 dzia\u0142a\u0107 w ka\u017cdych warunkach pogodowych i w nocy. Era my\u015bliwc\u00f3w dziennych ju\u017c odchodzi\u0142a do lamusa. Jednak osi\u0105gni\u0119cia samolotu Republic XF-91 Thunderceptor zosta\u0142y szybko przy\u0107mione innymi samolotami. Prawda jest te\u017c taka, \u017ce Republic XF-91 Thunderceptor mia\u0142 czas lotu oko\u0142o 25 minut, co praktycznie czyni\u0142o go bezu\u017cytecznym na du\u017cych obszarach USA.<\/p>\n
SNCASO Trident.<\/h3>\n
SNCASO Trident (oznaczenie SO-9050 Trident-II) to konstrukcja francuska, kt\u00f3ra z za\u0142o\u017cenia by\u0142a opracowana z mieszanym zespo\u0142em nap\u0119dowym. Do nap\u0119du\u00a0 wykorzystano dwa silniki turboodrzutowe, kt\u00f3re umieszczono w gondolach na ko\u0144cach skrzyde\u0142 oraz silnik rakietowy umieszczony w ko\u0144cu kad\u0142uba. Samolot od razu by\u0142 projektowany jako system obrony przeciwlotniczej, a to oznacza\u0142o, \u017ce dla samolotu nie by\u0142 istotny zasi\u0119g, ale szybko\u015b\u0107 wznoszenia si\u0119 i osi\u0105ganie pr\u0119dko\u015bci wi\u0119kszej od napastnik\u00f3w.<\/p>\n
Pierwszy lot wykonano w dniu 2 marca 1953 roku. Samolot ju\u017c na samych silnikach turboodrzutowych by\u0142 w stanie osi\u0105ga\u0107 pr\u0119dko\u015b\u0107 d\u017awi\u0119ku. Samolot osi\u0105ga\u0142 pr\u0119dko\u015b\u0107 Ma 1,8 i pu\u0142ap ponad 24 300 m. Zbudowano 12 maszyn, kt\u00f3rych jednak nie wcielono do s\u0142u\u017cby. Program anulowano w 1957 roku.<\/p>\n
Silnik rakietowy jako utleniacza wykorzystywa\u0142 kwas azotowy. Paliwem by\u0142a furalina. Kiedy\u015b przypadkowo paliwo zmiesza\u0142o si\u0119 z utleniaczem i eksplodowa\u0142o. To by\u0142o przyczyn\u0105 jednej z katastrof w kt\u00f3rej zgin\u0105\u0142 pilot do\u015bwiadczalny.<\/p>\n
SNCASE SE.212 Durandal.<\/h3>\n
SNCASE SE.212 Durandal jest drugim francuskim samolotem bojowym z nap\u0119dem mieszanym. Zbudowano dwa prototypy. Pierwszy lot wykonano w dniu 20 kwietnia 1956 roku. Samolot mia\u0142 jeden silnik turboodrzutowy Snecma Atar 101F o ci\u0105gu 43 kN (9 700 lbf) z dopalaniem oraz silnik rakietowy SEPR 75 o ci\u0105gu 7,35 kN (1 653 lbf). Uzbrojeniem samolotu mia\u0142 by\u0107 jeden kierowany pocisk rakietowy klasy p-p lub dwa dzia\u0142ka kal 30 mm lub 24 niekierowane pociski rakietowe. Program nie zosta\u0142 doprowadzony do ko\u0144ca i zosta\u0142 anulowany w 1958 roku. Do czasu zako\u0144czenia programu osi\u0105gni\u0119to pr\u0119dko\u015b\u0107 1 444 km\/h bez silnika rakietowego i 1 667 km\/h z silnikiem rakietowym.<\/p>\n
Mirage III C z silnikiem SEPR.<\/h3>\n
W Francji silnik rakietowy typu SEPR do samolot\u00f3w bojowych nadal rozwijano. Powsta\u0142a odmiana silnika SEPR 841, kt\u00f3ra mog\u0142a by\u0107 montowana do samolot\u00f3w Mirage III C. Silnik montowano pod tyln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 kad\u0142uba za pomoc\u0105 po\u0142\u0105cze\u0144 \u015brubowych. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W 20-latach XX wieku, konstruktorzy zwr\u00f3cili uwag\u0119 na silnik rakietowy. Napotkano jednak na duze problemy, kt\u00f3re uda\u0142o si\u0119 rozwi\u0105za\u0107 dopiero z ko\u0144cem 30-lat. Ostatecznie jednak silnik rakietowy w zespole nap\u0119dowym u\u017cyto w samolotach eksperymentalnych (na przyk\u0142ad s\u0142ynna seria Ameryka\u0144skich samolot\u00f3w serii X) lub jako dodatkowy nap\u0119d w samolotach bojowych, kt\u00f3re ostatecznie nie trafi\u0142y do uzbrojenia (ameryka\u0144skich, francuskich i radzieckich). Jedynym samolotem o nap\u0119dzie rakietowym, kt\u00f3ry zosta\u0142 zastosowany bojowo by\u0142 niemiecki Messerschmitt Me 163 Komet.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-458","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/458","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=458"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/458\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1910,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/458\/revisions\/1910"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=458"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=458"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=458"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}