Opis do zdj\u0119cia: Silnik SPA-6A to silnik rz\u0119dowy, 6-cylindrowy, o mocy 150 KM przy 1 600 obrotach na minut\u0119, pojemno\u015b\u0107 14,6 litr\u00f3w, masa silnika 255 kg. Silnik zbudowano w zak\u0142adzie Societe Piemontese Automobili w Turynie. Silniki te produkowano r\u00f3wnie\u017c w firmie Breda. Silniki te montowano na samolotach: SVA.4, SVA.5, SVA.9, SVA.10, Ansaldo A.1 Balilla.<\/p>\n
Silniki rz\u0119dowe pojawi\u0142y si\u0119 w tym samym czasie, co silniki gwiazdowe i rotacyjne. Pocz\u0105tkowo nie by\u0142o konieczno\u015bci klasyfikowana silnik\u00f3w rz\u0119dowych. Lecz r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 rozwi\u0105za\u0144 konstrukcyjnych by\u0142a ogromna. Du\u017co wi\u0119ksza ni\u017c przy silnikach gwiazdowych. Generalnie silniki rz\u0119dowe dzielimy na jednorz\u0119dowe, dwurz\u0119dowe oraz wielorz\u0119dowe. Cz\u0119sto dwu- i wielorz\u0119dowe s\u0105 okre\u015blane po prostu jako wielorz\u0119dowe. W dodatku wszystkie one mog\u0105 by\u0107 w uk\u0142adzie klasycznym (cylindry u g\u00f3ry, korpus na dole) lub odwr\u00f3cone. Silniki wielorz\u0119dowe mog\u0105 by\u0107 w uk\u0142adzie: widlaste (V, W lub X), pi\u0119trowe, uk\u0142ad \u201ebokser\u201d oraz uk\u0142ady po\u015brednie, np. H. Tak jak silniki gwiazdowe, silniki rz\u0119dowe mog\u0105 by\u0107 wolnoss\u0105ce lub do\u0142adowane, wyposa\u017cone w reduktor lub bez niego, ga\u017anikowe lub na wtrysku, ch\u0142odzone powietrzem lub ciecz\u0105.<\/p>\n
Typowy silnik jedno-rz\u0119dowy jest cztero- lub sze\u015bcio-cylindrowy. Tak budowano pierwsze silniki lotnicze. Taki uk\u0142ad silnika sta\u0142 si\u0119 typowy dla nap\u0119du samochod\u00f3w na kilka dziesi\u0119cioleci. Lecz w lotnictwie nie by\u0142 stosowany przez d\u0142ugi okres. Zosta\u0142 zast\u0105piony popularnym uk\u0142adem \u201ebokser\u201d, kt\u00f3ry wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 kilkoma istotnymi cechami. Po pierwsze ma znacznie bardziej zwart\u0105 budow\u0119, przez co jest l\u017cejszy. Po drugie, jego budowa charakteryzuje si\u0119 ma\u0142\u0105 wysoko\u015bci\u0105, co predysponuje go do montowania w przedzie kad\u0142uba przed kabin\u0105 pilota, bo w minimalny spos\u00f3b ogranicza widoczno\u015b\u0107. Uk\u0142ad \u201ebokser\u201d poprawnie nazywany jest przeciwsobny lub przeciwleg\u0142ych cylindrach.<\/p>\n
Istotn\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105 mi\u0119dzy silnikiem gwiazdowym, a silnikiem rz\u0119dowym jest d\u0142ugo\u015b\u0107 wa\u0142u korbowego. W silniku gwiazdowym jest on zdecydowanie kr\u00f3tszy, przez co i karter jest mniejszy, a co za tym idzie silnik jest l\u017cejszy. Dlaczego wi\u0119c silnik rz\u0119dowy, zw\u0142aszcza w okresie drugiej wojny \u015bwiatowej, by\u0142 uwa\u017cany za lepszy od gwiazdowego? Chocia\u017c w USA i UK tak nie s\u0105dzono. G\u0142\u00f3wnym powodem by\u0142 mniejszy przekr\u00f3j poprzeczny (czo\u0142owy) silnika. W efekcie kad\u0142ub samolotu m\u00f3g\u0142 by\u0107 w\u0119\u017cszy i pozwala\u0142 na uzyskiwanie wi\u0119kszych pr\u0119dko\u015bci. Cho\u0107 tak po prawdzie, nie a\u017c tak ogromnych.<\/p>\n Aby to wyja\u015bni\u0107 musimy cofn\u0105\u0107 si\u0119 do wielkiej wojny \u015bwiatowej. Samoloty bior\u0105ce w niej udzia\u0142 lata\u0142y z pr\u0119dko\u015bci\u0105 150 km\/h i wi\u0119cej. Na ziemi najszybszy w tym czasie by\u0142 poci\u0105g i jego parow\u00f3z, kt\u00f3ry jednak rzadko przekracza\u0142 pr\u0119dko\u015b\u0107 100 km\/h. W tym czasie konstruktor\u00f3w lotniczych nie bardzo interesowa\u0142o zwi\u0119kszanie pr\u0119dko\u015bci. Celem by\u0142a wi\u0119ksza zwrotno\u015b\u0107, ud\u017awig, pu\u0142ap i czas lotu. Kiedy zako\u0144czy\u0142a si\u0119 wojna samolot jak poprzednio sta\u0142 si\u0119 rozrywk\u0105 i sportem. Tylko nieliczni zaczynali przewozi\u0107 poczt\u0119, towary i pasa\u017cer\u00f3w.<\/p>\n Ale ch\u0119\u0107 wy\u015bcig\u00f3w le\u017cy w genach ludzkich. Dlatego ju\u017c w 1912 roku, Jacques Schneider, finansista, pilot balonowy i entuzjasta awiacji ufundowa\u0142 trofeum, kt\u00f3re nazwano Schneider Trophy (Trofeum Schnaidera). Trofeum jest rze\u017ab\u0105 wykonan\u0105 ze srebra i br\u0105zu ustawion\u0105 na zielonym marmurowym cokole. Rze\u017aba przedstawia uskrzydlon\u0105 posta\u0107 kobiec\u0105, kt\u00f3ra ca\u0142uje m\u0119\u017cczyzn\u0119, kt\u00f3rego g\u0142owa wystaje z szalej\u0105cej fali. Symbolika \u0142\u0105czy razem powietrze i wod\u0119. Rok rocznie (p\u00f3\u017anej co dwa lata) mia\u0142 si\u0119 odbywa\u0107 wy\u015bcig wodnosamolot\u00f3w i \u0142odzi lataj\u0105cych. Jacques Schneider uwa\u017ca\u0142, \u017ce przysz\u0142o\u015b\u0107 lotnictwa nale\u017cy do wodnosamolot\u00f3w i \u0142odzi lataj\u0105cych. Opr\u00f3cz trofeum by\u0142a nagroda finansowa w wysoko\u015bci 1000 funt\u00f3w. Trzykrotne zwyci\u0119stwo podrz\u0105d powodowa\u0142o przej\u0119cie trofeum na zawsze, zdobyciem nagrody 75 000 funt\u00f3w i zako\u0144czenie zmaga\u0144. Zwyci\u0119zca stawa\u0142 si\u0119 organizatorem nast\u0119pnych zawod\u00f3w. Ta zasada by\u0142a doj\u015b\u0107 powszechna w awiacji. Wy\u015bcigi by\u0142y nadzorowane przez FAI i Aeroklub kraju gospodarza. Ka\u017cdy kraj m\u00f3g\u0142 wystawi\u0107 trzech zawodnik\u00f3w. Zawody odby\u0142 si\u0119 12x w okresie 1913r.-1931r. Zawodnicy \u015bcigali si\u0119 na trasie okr\u0119\u017cnej o d\u0142ugo\u015bci 280 km (p\u00f3\u017aniej 350 km). Samoloty startowa\u0142y z wody w odst\u0119pach 15 minutowych. Z uwagi na du\u017ce koszty przygotowania specjalnych samolot\u00f3w w zawodach uczestniczy\u0142y tylko najbogatsze kraje; UK, USA, W\u0142ochy, Francji. Zawody by\u0142y bardzo popularne i potrafi\u0142y zgromadzi\u0107 200 tysi\u0119cy widz\u00f3w.<\/p>\n Wy\u015bcigi wnios\u0142y znaczny post\u0119p w dziedzinie konstrukcji lotniczych, zw\u0142aszcza aerodynamiki i konstrukcji silnik\u00f3w. Zdobyte do\u015bwiadczenia wywar\u0142y znaczny wp\u0142yw na konstrukcje my\u015bliwc\u00f3w z czasu II wojny \u015bwiatowej. W\u015br\u00f3d nich brytyjski Supermarine Spitfire, ameryka\u0144ski North American P-51 Mustang, w\u0142oski Macchi Mc.202 Folgore. Najszybsze samoloty sta\u0142y si\u0119 wolnono\u015bnymi jednop\u0142atami, o smuk\u0142ych kad\u0142ubach, z zamkni\u0119tymi kabinami, o bardzo niskich wiatrochronach i owiewkach. Standardem by\u0142 silnik rz\u0119dowy, ch\u0142odzony ciecz\u0105, 12-cylindrowy.<\/p>\n Dwukrotnie w zawodach o Trofeum Schneidera wygrywali amerykanie na samolotach firmy Curtiss, kt\u00f3re budowano specjalnie na te wy\u015bcigi. W 1923 roku, zwyci\u0119\u017cy\u0142 samolot Curtiss CR-3 osi\u0105gaj\u0105c \u015bredni\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 285,29 km\/h (177,27 mph), a w 1925 roku, maszyna Curtiss R.3C-2 wynikiem 374,28 km\/h (232,57 mph). Firma Curtiss by\u0142a w tym czasie t\u0105 wytw\u00f3rni\u0105, kt\u00f3ra budowa\u0142a jednocze\u015bnie i samoloty i silniki.<\/p>\n Ameryka\u0144ski wodnosamolot wy\u015bcigowy R.3C-2 by\u0142y maszyn\u0105 o niewielkich rozmiarach, praktycznie takich, aby da\u0142o si\u0119 w nim zabudowa\u0107 silnik i umie\u015bci\u0107 pilota. Rozpi\u0119to\u015b\u0107 6,71 m (22,0 ft), d\u0142ugo\u015b\u0107 6,71 m (22,0 ft), wysoko\u015b\u0107 z p\u0142ywakami 3,14 m (10 ft 4 in), powierzchnia no\u015bna skrzyde\u0142 13,4 m2 (144 sq ft), profil p\u0142ata Curtiss C-80. Samolot mia\u0142 zasi\u0119g zaledwie 467 km (290 mil, 252 nmi), czyli tylko taki, aby wykona\u0107 jeden wy\u015bcig. Pr\u0119dko\u015b\u0107 max 394 km\/h (245 mph, 213 knots).<\/p>\n Sukces ameryka\u0144skiej ekipie zapewni\u0142 silnik Curtiss V-1400. By\u0142a to rozwojowa wersja francuskiego silnika Lorraine-Dietrich 12, czyli klasyczny w\u00f3wczas 12-cylindrowiec w uk\u0142adzie V. Firma Curtiss systematycznie go modernizowa\u0142a. W 1925 roku silnik Curtiss V-1400 mia\u0142 moc 610 KM, a kolejna jego odmiana w 1926 roku, ju\u017c 665 KM.<\/p>\n Opis do zdj\u0119cia: Silnik Hispano-Suiza 12Xbrs w uk\u0142adzie V, 12-cylindr\u00f3w, o mocy 690 KM przy 2 600 obrotach na minut\u0119, pojemno\u015b\u0107 27,1 litr\u00f3w, stopie\u0144 spr\u0119\u017cania 5,8:1, masa silnika 380 kg. Silnik by\u0142 zbudowany w 1933 roku, i wywodzi\u0142 si\u0119 z silnika Hispano-Suiza 12M z 1928 roku.<\/p>\n W 1926 roku, w zawodach o Trofeum Schneidera trzeci raz wygrali w\u0142osi. Jednak pierwsze ich zwyci\u0119stwo uniewa\u017cniono, a poza tym nie by\u0142y to zwyci\u0119stwa pod rz\u0105d (1920r., 1921r., 1926r.) W\u0142osi w tym czasie dysponowali jedn\u0105 z najlepszych technik lotniczych. Na zawody w 1926 roku, przygotowali specjalny, wy\u015bcigowy wodno-samolot Macchi M.39. Samolot M.39 zaprojektowa\u0142 in\u017c. Mario Castoldi. By\u0142 to pierwszy dolnop\u0142at firmy Macchi. Konstrukcja mieszana drewniano-metalowa. Skrzyd\u0142a o konstrukcji drewnianej usztywniono odci\u0105gami. Pilot siedzia\u0142 w otwartym kokpicie ze szcz\u0105tkowym wiatrochronem. Z uwagi na to, \u017ce podczas zawod\u00f3w samoloty lec\u0105 przeciwnie do wskaz\u00f3wek zegara i skr\u0119ty wykonuj\u0105 w lewo, dlatego lewa lotka wychyla\u0142a si\u0119 wy\u017cej. Aby przeciwdzia\u0142a\u0107 momentowi \u017cyroskopowemu \u015bmig\u0142a, p\u0142ywaki mia\u0142y nier\u00f3wn\u0105 p\u0142ywalno\u015b\u0107, aby podczas startu z wody mniej trzeba by\u0142o kontrowa\u0107 sterem kierunku.<\/p>\n Samolot zbudowano w dw\u00f3ch wersjach: treningowej (dwie sztuki, MM.72, 73) i zawodniczej (trzy sztuki, MM.74, 75, 76). Wersja treningowa mia\u0142a silnik Fiat AS.2 w uk\u0142adzie V-12, ch\u0142odzony ciecz\u0105, o mocy 600 KM (447 kW). Wersja zawodnicza mia\u0142a silnik Fiat AS.2 z innym do\u0142adowaniem o mocy 800 KM (597 kW). Z uwagi na to, \u017ce maszyna by\u0142a jedno p\u0142atowcem, by\u0142a nieco wi\u0119ksza od konstrukcji ameryka\u0144skich. Macchi M.39 mia\u0142 rozpi\u0119to\u015b\u0107 9,26 m (30 ft 4 in), d\u0142ugo\u015b\u0107 7,77 m, wysoko\u015b\u0107 2,97 m (9 ft 9 in), pr\u0119dko\u015b\u0107 max 439,4 km\/h (237 knots, 272 mph).<\/p>\n Silnik Fiat AS.2 wywodzi\u0142 si\u0119 z silnika A.22. Cylindry wykonano ze stali, a g\u0142owice z aluminium. Same t\u0142oki wykonano ze stop\u00f3w magnezu. Mimo problem\u00f3w z silnikiem okaza\u0142 si\u0119 on skuteczny podczas zawod\u00f3w o Trofeum Schneidera.<\/p>\n Podczas przygotowa\u0144 do zawod\u00f3w, w dniu 16.09.1926 roku, jeden z samolot\u00f3w rozbi\u0142 si\u0119 w jeziorze Varese grzebi\u0105c pilota. Prac jednak nie zahamowano. W dniu 13.11.1926 roku, trzy samoloty Macchi M.39 wzi\u0119\u0142y udzia\u0142 w wy\u015bcigu. Jeden z nich (MM.76) zwyci\u0119\u017cy\u0142 wynikiem 396,698 km\/h (246,497 mph). Samolot MM.74 by\u0142 trzeci. Samolot MM.75 dozna\u0142 awarii silnika i nie uko\u0144czy\u0142 wy\u015bcigu.<\/p>\n Ju\u017c po zawodach o Trofeum Schneidera, w dniu 17.11.1926 roku, na tym samym akwenie wodnym w Hampton Roads w USA, odby\u0142 si\u0119 wy\u015bcig na dystansie 3 km (1,9 mil) podczas kt\u00f3rych samolot Macchi M.39 MM.76 osi\u0105gn\u0105\u0142 rekord pr\u0119dko\u015bci 416,618 km\/h (258,874 mph).<\/p>\n W 1927 roku, przysz\u0142y z\u0142ote lata Brytyjczyk\u00f3w w zawodach o Trofeum Schneidera. Brytyjczycy ju\u017c raz wygrali w tych zawodach. By\u0142o to jeszcze przed wielk\u0105 wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 w 1914 roku. Nowy wodnosamolot Supermarine S.5 zaprojektowa\u0142 in\u017c. Reginald Mitchell. Samolot by\u0142 oparty na maszynie S.4, kt\u00f3ra rok wcze\u015bniej nie odnios\u0142a sukcesu. Ca\u0142y p\u0142atowiec by\u0142 metalowy. G\u0142\u00f3wnie zastosowano stopy aluminium. Samolot by\u0142 nieco wi\u0119kszy od poprzednich zwyci\u0119zc\u00f3w w zawodach. Rozpi\u0119to\u015b\u0107 8,15 m (26 ft 9 in), d\u0142ugo\u015b\u0107 7,32 m (24 ft 3 in), wysoko\u015b\u0107 3,38 m (11 ft 1 in). Pr\u0119dko\u015b\u0107 max 514,3 km\/h (319,57 mph).<\/p>\n Zbudowano trzy samoloty, ale z r\u00f3\u017cnymi silnikami. Pierwszy otrzyma\u0142 silnik Napier Lion VII.A o mocy 900 KM (671 kW), w uk\u0142adzie W-12. Dwa kolejne samoloty otrzyma\u0142y silniki Napier Lion VII.B o mocy 875 KM (652 kW). Pierwszy lot konstrukcji odby\u0142 si\u0119 w dniu 7.06.1927r. Samoloty zaj\u0119\u0142y dwa pierwsze miejsca w zawodach. Rekord 453,28 km\/h (281,66 mph).<\/p>\n Silnik Napier Lion by\u0142 budowany przez firm\u0119 Napier & Son pocz\u0105wszy od 1917 roku do 1930 roku. Silnik by\u0142 budowany w wielu konfiguracjach. Nale\u017ca\u0142 do najmocniejszych silnik\u00f3w w swoim czasie. By\u0142 wykorzystywany w wy\u015bcigowych samochodach, samolotach i \u0142odziach.<\/p>\n Kolejna pr\u00f3ba pobicia rekordu pr\u0119dko\u015bci zako\u0144czy\u0142a si\u0119 katastrof\u0105. Poza tym uznano, \u017ce silnik Napier Lion wyczerpa\u0142 swoje mo\u017cliwo\u015bci. Wszyscy zainteresowani udzia\u0142em w kolejnych zawodach stwierdzili, \u017ce 12 miesi\u0119cy to za kr\u00f3tki okres dla dobrego przygotowania nowej konstrukcji. Zdecydowano o wyd\u0142u\u017ceniu tego okresu do 24 miesi\u0119cy. Na zawody w 1929 roku, Brytyjczycy przygotowali poprawiony samolot, kt\u00f3ry oznaczono Supermarine S.6 z nowym silnikiem firmy Rolls-Royce.<\/p>\n Silnik Rolls-Royce R zosta\u0142 zbudowany specjalnie dla samolotu wy\u015bcigowego przez koncern Rolls-Royce Limited. Silnik 12-cylindrowy w uk\u0142adzie V, ch\u0142odzony ciecz\u0105, do\u0142adowany. Mia\u0142 pojemno\u015b\u0107 27 litr\u00f3w (2 240 in3). Wa\u017cy\u0142 770 kg (1 640 funt\u00f3w). Moc 2 800 KM (2 090 kW). Dzi\u0119ki dobremu finansowaniu mo\u017cna by\u0142o skutecznie usun\u0105\u0107 wszystkie zauwa\u017cone usterki. Silnik sta\u0142 si\u0119 wyj\u0105tkowo niezawodny i o wysokim resursie. Silnik ten pozwoli\u0142 Brytyjczykom wygra\u0107 wy\u015bcig w 1929 roku i w 1931 roku. W 1929 roku samolot Supermarine S.6 z silnikiem Rolls-Royce osi\u0105gn\u0105\u0142 \u015bredni\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 528,89 km\/h (328,64 mph). W 1931 roku, Brytyjczycy osi\u0105gn\u0119li pr\u0119dko\u015b\u0107 547,31 km\/h (340,08 mph) i wygrali po raz trzeci ko\u0144cz\u0105c rywalizacj\u0119. Kr\u00f3tko po konkursie z 1931 roku, silnik Rolls-Royce R, zasilany specjalnym paliwem rozp\u0119dzi\u0142 samolot Supermarine S.6B do pr\u0119dko\u015bci ponad 400 mph (640 km\/h). Do\u015bwiadczenie zdobyte przez koncern Rolls-Royce i projektant\u00f3w Supermarine doprowadzi\u0142y do powstania silnika Rolls-Royce Merlin i my\u015bliwca Spitfire.<\/p>\n Opis do zdj\u0119cia: Silnik Rolls-Royce Kestrel IIS w uk\u0142adzie V, 12-cylindrowy, o mocy maksymalnej 525 KM, o pojemno\u015bci 21,2 litr\u00f3w, stopie\u0144 spr\u0119\u017cania 6,0:1, redukcja obrot\u00f3w \u015bmig\u0142a wynosi 0,55, masa silnika 420 kg, ch\u0142odzenie ciecz\u0105. Silnik Rolls-Royce Kestrel IIS zosta\u0142 zbudowany w 1926 roku, i by\u0142 montowany w samolotach: Hawker Hart, Hawker Demon, Hawker Fury, Hawker Nimrod.<\/p>\n Opis do zdj\u0119cia: Silnik Rolls-Royce Merlin XX w uk\u0142adzie V, 12-cylindr\u00f3w, ch\u0142odzony ciecz\u0105 (glikolem etylowym), o mocy maksymalnej 1 300 KM przy 3 000 obrot\u00f3w na minut\u0119, pojemno\u015b\u0107 27 litr\u00f3w, stopie\u0144 spr\u0119\u017cania 6,0:1, redukcja obrot\u00f3w \u015bmig\u0142a 0,69, masa silnika 660 kg. Silnik Rolls-Royce Merlin XX montowano w wieli samolotach, na przyk\u0142ad: Hawker Huricane, Supermariner Spitfire, De Havilland Mosquito.<\/p>\n Jednak piloci dalej si\u0119 \u015bcigali. W kwietniu 1933 roku, samolot Macchi M.C.72 (202) (nad jeziorem Garda w p\u00f3\u0142nocnych W\u0142oszech) ustanowiono rekord pr\u0119dko\u015bci\u0105 682.36 km\/h (424.00 mph). Osiemna\u015bcie miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej, w dniu 23.10.1934 roku, w tym samym miejscu, z\u0142amano barier\u0119 700 km\/h przy \u015bredniej pr\u0119dko\u015bci 709.202 km\/h (440,678 mph). Pr\u0119dko\u015b\u0107 ta pozostaje najwi\u0119ksz\u0105 szybko\u015bci\u0105 osi\u0105gni\u0119t\u0105 przez wodnosamolot z t\u0142okowym silnikiem.<\/p>\n Niezwykle interesuj\u0105ca by\u0142a konstrukcja w\u0142oskiego silnika firmy Fiat SA.6. By\u0142 to rz\u0119dowy, 24-cylindrowy do\u0142adowany motor w uk\u0142adzie V o mocy max 2 800 KM. Silnik powsta\u0142 na bazie dw\u00f3ch silnik\u00f3w Fiat SA.5, 12-cylindrowych, kt\u00f3re ustawiono w tandem. Silnik porusza\u0142 dwa \u015bmig\u0142a przeciwbie\u017cne. Tylny silniki porusza\u0142 przednie \u015bmig\u0142o, a drugi silnik drugim \u015bmig\u0142em poprzez wsp\u00f3\u0142osiowe wa\u0142y. Ka\u017cdy z silnik\u00f3w mia\u0142 w\u0142asny uk\u0142ad zasilania i ch\u0142odzenia. Do\u0142adowanie by\u0142o wsp\u00f3lne. Powietrze do silnika by\u0142o t\u0142oczone ze spr\u0119\u017carki umieszczonej z ty\u0142u, rur\u0105 biegn\u0105c\u0105 g\u00f3r\u0105 mi\u0119dzy cylindrami. Silnik, a w\u0142a\u015bciwie hybryda, powsta\u0142a w 1930 roku. Konstrukcj\u0119 trapi\u0142y problemy techniczne, kiedy silnik mia\u0142 jeszcze jeden wsp\u00f3lny wa\u0142 dla obu silnik\u00f3w i jedno \u015bmig\u0142o. Nap\u0119d poprawiono w 1932 roku.<\/p>\n Pierwsze loty testowe by\u0142y tragiczne. Dw\u00f3ch pilot\u00f3w ponios\u0142o \u015bmier\u0107. Program uzyska\u0142 dotacj\u0119 rz\u0105dow\u0105, kt\u00f3ra pozwoli\u0142a na usuniecie usterek p\u0142atowca (flatter skrzyde\u0142). W 35. locie w dniu 10.04.1933 roku, samolot osi\u0105gn\u0105\u0142 pr\u0119dko\u015b\u0107 682 km\/h. Ten rekordowy wynik nikogo nie zadowala\u0142. Dopiero w dniu 23.10.1934 roku osi\u0105gni\u0119to 709 km\/h. Ostatecznie, do samolotu Macchi M.C.72 i silnika Fiat SA.6 nale\u017cy niepobity rekord pr\u0119dko\u015bci wodnosamolotu.<\/p>\n Rewelacyjny wynik w\u0142och\u00f3w pobi\u0142 dopiero w 1939 roku, niemiecki samolot Heinkel He-100 (He-112, He-113). W kwietniu 1939 roku, FAI og\u0142osi\u0142a, \u017ce specjalnie zmodyfikowany samolot firmy Heinkel (He-112 U) pobi\u0142 rekord pr\u0119dko\u015bci wynikiem 746,606 km\/h. Jednak wynik ten \u015bmierdzi k\u0142amstwem. Upubliczniono kr\u00f3tki, niewyra\u017any film lec\u0105cego samolotu. Pokazano tak\u017ce kilka starannie wybranych fotografii. Skoro samolot by\u0142 tak dobry, to dlaczego przegra\u0142 z Bf-109 i co istotne nie by\u0142 produkowany seryjnie? Tylko kilka samolot\u00f3w He-100 broni\u0142o zak\u0142ad\u00f3w producenta podczas II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n Ciekawym silnikiem rz\u0119dowym jest Brytyjski motor firmy Napier, kt\u00f3ry oznaczono Napier Sabre. Zosta\u0142 on zbudowany w uk\u0142adzie H-24 umieszczonym poziomo (tak jakby dwa silniki typu \u201ebokser\u201d umie\u015bci\u0107 jeden nad drugim i po\u0142\u0105czy\u0107 przek\u0142adni\u0105), ch\u0142odzony ciecz\u0105. Silnik zaprojektowa\u0142 major Franka Halford w czasie II wojny \u015bwiatowej. Silnik ewoluowa\u0142, aby sta\u0107 si\u0119 jednym z najlepszych rz\u0119dowych t\u0142okowych silnik\u00f3w lotniczych na \u015bwiecie. Motor rozwija moc od 2 200 KM (1 640 kW) do 3500 KM (2600 kW). Silnik po raz pierwszy u\u017cyto do wy\u015bcigowego samolotu Napier-Heston Racer w 1940 roku. Samolot mia\u0142 szacowan\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 772 km\/h (480 mph). W wyniku dzia\u0142a\u0144 wojennych silnik zastosowano do samolot\u00f3w bojowych Hawker Typhoon i Hawker Tempest. U\u017cyto go tak\u017ce w kilku samolotach testowych i w prototypach. Trzeba doda\u0107, \u017ce obs\u0142uga takiego silnika w warunkach bojowych by\u0142 bardzo ci\u0119\u017cka. Kariera silnika nie by\u0142a d\u0142uga z uwagi na pojawienie si\u0119 silnika turboodrzutowego.<\/p>\n Opisuj\u0105c silnik Napier Sabre nale\u017cy wspomnie\u0107 tak\u017ce o rozrz\u0105dzie tego silnika. Bowiem zastosowano rozrz\u0105d typu Knighta, kt\u00f3ry opatentowa\u0142 Amerykanin in\u017c. Charles Knight w 1905 roku. Rozrz\u0105d ten nale\u017cy do rozrz\u0105d\u00f3w suwakowych i by\u0142 stosowany motorach lotniczych i samochodowych, g\u0142\u00f3wnie w 40-latach XX wieku. W klasycznym silniku 4-suwowym dop\u0142yw mieszanki i wylot gaz\u00f3w realizowany jest przez zawory umieszczone w g\u0142owicy. W rozrz\u0105dzie suwakowym rol\u0119 zawor\u00f3w spe\u0142niaj\u0105 otwory (zwane portami lub okna), kt\u00f3re s\u0105 na obwodzie tulei, w kt\u00f3rej porusza si\u0119 t\u0142ok oraz na obwodzie cylindra blisko g\u0142owicy. Dok\u0142adnie, mi\u0119dzy t\u0142okiem, a cylindrem jest tuleja. Ta dodatkowa tuleja i uk\u0142ad ni\u0105 poruszaj\u0105cy pe\u0142ni rol\u0119 rozrz\u0105du. W odpowiednim momencie okna w tulei i cylindrze pokrywaj\u0105 si\u0119 i tworz\u0105 przelot dla mieszanki lub gaz\u00f3w wylotowych. W g\u0142owicy znajduj\u0105 si\u0119 tylko gniazda dla \u015bwiec zap\u0142onowych. Jest kilka rozwi\u0105za\u0144 tego systemu, kt\u00f3re r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 szczeg\u00f3\u0142ami i mog\u0105 mie\u0107 inne nazwy pochodz\u0105ce od ich konstruktor\u00f3w. Pocz\u0105tkowo (pocz\u0105tek XX wieku) by\u0142y dwie tuleje poruszaj\u0105ce si\u0119 ruchem posuwisto- zwrotnym. P\u00f3\u017aniej zastosowano jedn\u0105 tulej\u0119 zwan\u0105 suwakiem, dlatego nazwa \u2013 rozrz\u0105d suwakowy. W\u00f3wczas tuleja porusza si\u0119 tak\u017ce ruchem posuwisto-zwrotnym \u015brubowym przy pomocy wodzik\u00f3w po\u0142\u0105czonych z dodatkowym wykorbionym wa\u0142em.<\/p>\n Do zalet tego rozwi\u0105zania nale\u017cy zaliczy\u0107 bardziej zwart\u0105 budow\u0119 silnika, mniejsze jego rozmiary, mo\u017cliwo\u015b\u0107 dowolnego kszta\u0142towania g\u0142owicy, cichsz\u0105 prac\u0119. Lecz silnik ma powa\u017cne wady; trudny rozruch zimnego silnika z powodu du\u017cej ilo\u015bci cz\u0119\u015bci tr\u0105cych, Silnik wymaga du\u017cych ilo\u015bci oleju. By\u0142y trudno\u015bci z uszczelnieniem i trudno\u015bci z odprowadzeniem ciep\u0142a i ch\u0142odzeniem. By\u0142a bardzo trudna naprawa silnika w warunkach polowych. Utrata oleju prowadzi\u0142a bardzo szybko do zatarcia silnika i praktycznie nie nadawa\u0142 si\u0119 on do remontu. Prawdziw\u0105 zmor\u0105 silnika by\u0142y lokalne nieszczelno\u015b\u0107, podczas kt\u00f3rych du\u017ca ilo\u015b\u0107 gor\u0105cego medium momentalnie powodowa\u0142a lokalne zniszczenie element\u00f3w silnika.<\/p>\n Konstruktorzy trwali przy tym rozwi\u0105zaniu, bo twierdzili, \u017ce w motorach zaworowych nie mo\u017cna silnie obci\u0105\u017ca\u0107 silnika. Jednak silniki zaworowe DOHC, kt\u00f3re ju\u017c w\u00f3wczas by\u0142y stosowane, mo\u017cna by\u0142o silnie obci\u0105\u017ca\u0107 i kompensowa\u0107 luz zaworowy.<\/p>\n Omawiaj\u0105c rozrz\u0105d suwakowy trzeba wspomnie\u0107, o tym, \u017ce by\u0142o on tak\u017ce stosowany w silnikach gwiazdowych. Najpopularniejszym silnikiem z tego typu uk\u0142adem rozrz\u0105du by\u0142 silnik Centaurus firmy Bristol Engine Company. Silnik zosta\u0142 opracowany ju\u017c w 1938 roku, ale wprowadzony do u\u017cytku dopiero w 1944 roku. To op\u00f3\u017anienie wynika\u0142o z faktu, \u017ce tak mocny silnik nie by\u0142 pocz\u0105tkowo potrzebny. Motory o mocy 1 500 KM by\u0142y wystarczaj\u0105ce. Centaurus jest to 18-cylindrowa konstrukcja zbudowano w uk\u0142adzie podw\u00f3jnej-gwiazdy. Ma moc 3 000 KM (2 200 kW). Punktem wyj\u015bcia do opracowania silnika Centaurus by\u0142 nie\u015bmiertelny silnik Bristol Jupiter. Pojemno\u015b\u0107 silnika to 3 272 in3 (53,6 litr\u00f3w). Dzi\u0119ki nowym stopom metali, o zwi\u0119kszonej przewodno\u015bci cieplnej, u\u017cytych w g\u0142owicy zwi\u0119kszono stopie\u0144 spr\u0119\u017cania. Silnik zastosowano w oko\u0142o 20 konstrukcjach, g\u0142\u00f3wnie transportowych, bojowych i eksperymentalnych. Najs\u0142awniejszymi by\u0142y Bristol Type 167 Brabazon oraz Hawker Sea Fury.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Opis do zdj\u0119cia: Silnik SPA-6A to silnik rz\u0119dowy, 6-cylindrowy, o mocy 150 KM przy 1 600 obrotach na minut\u0119, pojemno\u015b\u0107 14,6 litr\u00f3w, masa silnika 255 kg. Silnik zbudowano w zak\u0142adzie Societe Piemontese Automobili w Turynie. Silniki te produkowano r\u00f3wnie\u017c w firmie Breda. Silniki te montowano na samolotach: SVA.4, SVA.5, SVA.9, SVA.10, Ansaldo A.1 Balilla.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-439","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/439","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=439"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/439\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1904,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/439\/revisions\/1904"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=439"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=439"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=439"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Silniki w uk\u0142adzie V.<\/h3>\n
Inne silniki rz\u0119dowe.<\/h3>\n