{"id":399,"date":"2015-07-24T12:00:00","date_gmt":"2015-07-24T12:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.polot.net\/2024\/07\/13\/polski-przemysl-lotniczy-czesc-16\/"},"modified":"2024-07-13T19:23:14","modified_gmt":"2024-07-13T17:23:14","slug":"polski-przemysl-lotniczy-czesc-16","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=399&lang=pl","title":{"rendered":"Polski Przemys\u0142 Lotniczy &#8211; Cz\u0119\u015b\u0107 16"},"content":{"rendered":"<p>Krak\u00f3w 2015-07-24<\/p>\n<h2 id=\"Polski-Przemys\u0142-Lotniczy---Cz\u0119\u015b\u0107-16\"  >Polski Przemys\u0142 Lotniczy &#8211; Cz\u0119\u015b\u0107 16<\/h2>\n<h2 id=\"PZL-\u015awidnik\"  >PZL \u015awidnik<\/h2>\n<p>Po zmianie sytuacji mi\u0119dzynarodowej w ko\u0144cu 40-lat, w\u0142adze PRL (Polska Rzeczypospolita Ludowa) zdecydowa\u0142y o budowie nowego zak\u0142adu zbrojeniowego, kt\u00f3ry mia\u0142 produkowa\u0107 samoloty bojowe. Opieraj\u0105c si\u0119 na lotniczej tradycji Lublina (Zak\u0142ady Mechaniczne Emil Plage i Teofil La\u015bkiewicz w Lublinie, p\u00f3\u017aniej Lubelska Wytw\u00f3rnia Samolot\u00f3w) zdecydowano o ulokowaniu nowej fabryki ko\u0142o Lublina w \u015awidniku. Komuni\u015bci wm\u00f3wili narodowi, \u017ce fabryka powsta\u0142a po II wojnie \u015bwiatowej, co jest nadu\u017cyciem, bo gdyby tak by\u0142o, zak\u0142ad zosta\u0142by uruchomiony w 1944r., a nie siedem lat p\u00f3\u017aniej. Fabryka zosta\u0142a oznaczona jako WSK \u015awidnik i oficjalnie funkcjonowa\u0142a od 1951r. W dniu 1.01.1951r., Centralny Zarz\u0105d Przemys\u0142u Sprz\u0119tu Komunikacyjnego w Warszawie, w oparciu o Uchwa\u0142\u0119 Rady Ministr\u00f3w, Zarz\u0105dzenie Ministra Przemys\u0142u Ci\u0119\u017ckiego z dnia 14.12.1950r., powo\u0142a\u0142 Zak\u0142ad WSK Nr 5 w \u015awidniku. Prace budowlane rozpocz\u0119to w 1950r., a g\u0142\u00f3wne obiekty oddano do u\u017cytku w 1953r. Kilka obiekt\u00f3w powsta\u0142o z konstrukcji hangar\u00f3w zdemontowanych na Lotnisku Krzesiny ko\u0142o Poznania.<\/p>\n<p>Zak\u0142ad mia\u0142 by\u0107 finalnym producentem my\u015bliwc\u00f3w Lim-1 (licencyjnych MiG-15). W tym kierunku poczyniono zakup stosownych maszyn i urz\u0105dze\u0144. Produkcj\u0119 uruchomiono, po czym niebawem zdecydowano, \u017ce finalny monta\u017c samolot\u00f3w Lim-1 b\u0119dzie odbywa\u0142 si\u0119 w WSK PZL Mielec, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 pocz\u0105tkowo tylko podwykonawc\u0105. Istnia\u0142y tak\u017ce plany, \u017ce obie fabryki mog\u0105 by\u0107 finalnym producentem, gdyby zaistnia\u0142a taka konieczno\u015b\u0107. Ostateczne decyzje zapad\u0142y pod koniec 1952r., w Centralnym Zarz\u0105dzie Przemys\u0142u Sprz\u0119tu Komunikacyjnego w Warszawie. W WSK \u015awidnik pozostawiono produkcj\u0119 niekt\u00f3rych element\u00f3w p\u0142atowca. W \u015awidniku produkowano skrzyd\u0142a, stateczniki, \u0142o\u017ca silnik\u00f3w, lawet\u0119 dzia\u0142ka i fotel pilota. W 1952r., wyprodukowano pierwsze skrzyd\u0142a i usterzenie, a w 1953r., tyln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kad\u0142uba.<\/p>\n<p>Jeszcze w 1953r., w Warszawie toczono dyskusje co do profilu produkcji fabryki w \u015awidniku. Rozwa\u017cano uruchomienie produkcji spr\u0119\u017carek ch\u0142odniczych i produkcji seryjnej samolotu TS-8 Bies. W 1954r., w\u0142adze PRL zdecydowa\u0142y, \u017ce zak\u0142ad stanie si\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105 wytw\u00f3rni\u0105 \u015bmig\u0142owc\u00f3w, gdy\u017c podj\u0119to ju\u017c decyzj\u0119 o podj\u0119ciu produkcji \u015bmig\u0142owc\u00f3w Mi-1. \u015amig\u0142owce by\u0142y w\u00f3wczas nowo\u015bci\u0105 techniczn\u0105, cho\u0107 od podj\u0119cia pierwszej produkcji seryjnej \u015bmig\u0142owc\u00f3w w USA min\u0119\u0142o ju\u017c 10 lat. \u015amig\u0142owce sta\u0142y si\u0119 symbolem \u015awidnika. \u015amig\u0142owce by\u0142y w\u00f3wczas nowo\u015bci\u0105 techniczn\u0105, cho\u0107 od podj\u0119cia produkcji seryjnej \u015bmig\u0142owc\u00f3w w USA min\u0119\u0142o ju\u017c 10 lat. \u015amig\u0142owce sta\u0142y si\u0119 symbolem \u015awidnika. Podobnie jak w przypadku uruchomienia produkcji Lim-1, rozpocz\u0119to t\u0142umaczenie dokumentacji sowieckiej Mi-1 na J\u0119zyk Polski. Dostosowywano dokumentacj\u0119 do Polskich norm i warunk\u00f3w produkcji. Pierwsze cztery \u015bmig\u0142owce Mi-1 zosta\u0142y zmontowane w 1956r., z cz\u0119\u015bci dostarczonych przez licencjodawc\u0119, a pierwsze seryjne \u015bmig\u0142owce produkowane w ca\u0142o\u015bci w \u015awidniku zacz\u0119\u0142y opuszcza\u0107 zak\u0142ad w 1957r.. W tym momencie PZL WSK \u015awidnik sta\u0142 si\u0119 sz\u00f3stym na \u015bwiecie producentem \u015bmig\u0142owc\u00f3w, szybko wchodz\u0105c do pierwszej tr\u00f3jki pod wzgl\u0119dem wielko\u015bci produkcji.<\/p>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/28bcf2e9aaa24124fe8756c9b52bd86726c482af\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/28bcf2e9aaa24124fe8756c9b52bd86726c482af\" alt=\"SM-1 w MLP Czy\u017cyny. 2008 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>SM-1 w MLP Czy\u017cyny. 2008 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<p>W dniu 28.09.1957r., WSK \u015awidnik otrzyma\u0142 imi\u0119 najs\u0142ynniejszego Polskiego konstruktora lotniczego, in\u017c. Zygmunta Pu\u0142awskiego. W 1958r., upami\u0119tniono ten fakt ustawieniem przed g\u0142\u00f3wn\u0105 bram\u0105 wjazdow\u0105 pomnika w postaci coko\u0142u z metalowym modelem samolotu my\u015bliwskiego P-7 konstrukcji in\u017c. Zygmunta Pu\u0142awskiego.<\/p>\n<h3 id=\"Produkcja-motocykli.\"  >Produkcja motocykli.<\/h3>\n<p>W 50-latach w WSK \u015awidnik opr\u00f3cz \u015bmig\u0142owc\u00f3w uruchomiono tak\u017ce produkcj\u0119 motocykli, tak niezb\u0119dnych dla zmotoryzowania spo\u0142ecze\u0144stwa. Pierwszym modelem by\u0142 motocykl M06 nap\u0119dzany silnikiem o pojemno\u015bci 125 cm3. W 1955r., zbudowano 3 126 sztuk tych pojazd\u00f3w. Do pocz\u0105tku lat osiemdziesi\u0105tych w WSK \u015awidnik wyprodukowano 2 000 000 sztuk motocykli, ponad 70 000 sztuk sprz\u0119gie\u0142 do samochod\u00f3w ci\u0119\u017carowych.<\/p>\n<h3 id=\"Inna-produkcja.\"  >Inna produkcja.<\/h3>\n<p>WSK \u015awidnik by\u0142 przedsi\u0119biorstwem wielobran\u017cowym. Podobnie jak PZL Mielec. Wynika\u0142o to z faktu, \u017ce produkcja lotnicza z racji ograniczonej ilo\u015bci budowanych statk\u00f3w powietrznych doj\u015b\u0107 specyficzna. Wa\u017cne jest zatem racjonalne wykorzystanie parku maszynowego i potencja\u0142u pracowniczego w tak zwanych luzach produkcyjnych. Dlatego s\u0142usznym by\u0142o podj\u0119cie produkcji motocykli. W firmie w \u015awidniku istnia\u0142 podzia\u0142 na zak\u0142ad Produkcji Lotniczej, Zak\u0142ad Produkcji Motoryzacyjnej oraz O\u015brodek Badawczo-Rozwojowy Sprz\u0119tu Komunikacyjnego. Kiedy uruchomiono produkcj\u0119 \u015bmig\u0142owc\u00f3w Mi-2 w wersji rolniczej w\u00f3wczas utworzono Zak\u0142ad Us\u0142ug Agrolotniczych. W 1969r., w Tomaszowie Mazowieckim uruchomiono zak\u0142ad terenowy WSK \u015awidnik. Od 1967r., przedsi\u0119biorstwo WSK \u015awidnik produkowa\u0142o pompy i sprz\u0119g\u0142a do samochod\u00f3w ci\u0119\u017carowych i autobus\u00f3w marki Jelcz na licencji Berliet. Uruchomiono tak\u017ce produkcje ch\u0142odni, kt\u00f3re instalowano na podwoziach samochod\u00f3w marki Star i Jelcz. Zak\u0142ad Do\u015bwiadczalny Budowy \u015bmig\u0142owc\u00f3w utworzono w 17.08.1967r., decyzj\u0105 Ministra Przemys\u0142u Maszynowego. By\u0142o to potrzebne z uwagi na konieczno\u015b\u0107 poprawy wyposa\u017cenia i mo\u017cliwo\u015bci u\u017cytkowych eksploatowanych \u015bmig\u0142owc\u00f3w. Zak\u0142ad Do\u015bwiadczalny wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z Moskiewskim Zak\u0142adem \u015amig\u0142owcowym, Instytutem Lotnictwa, Politechnik\u0105 Warszawsk\u0105, Politechnik\u0105 Krakowsk\u0105, Uniwersytetem Marii Curie-Sk\u0142odowskiej, Wojskow\u0105 Akademi\u0105 Techniczn\u0105. W 1972r., Zak\u0142ad Do\u015bwiadczalny WSK zosta\u0142 przekszta\u0142cony w O\u015brodek Badawczo-Rozwojowy Sprz\u0119tu Komunikacyjnego. Profil badawczy obejmowa\u0142 zagadnienia dotycz\u0105ce \u015bmig\u0142owc\u00f3w i motocykli. Z udzia\u0142em O\u015brodka Badawczo-Rozwojowego i Zak\u0142adu Terenowego w Tomaszowie Lubelskim oraz Zak\u0142adu Terenowego w Lubowidzu realizowano produkcj\u0119 wyrob\u00f3w motoryzacyjnych. Zak\u0142ad w Tomaszowie produkowa\u0142 g\u0142\u00f3wnie cz\u0119\u015bci i zespo\u0142y motocyklowe, natomiast zak\u0142ad w Lubowidzu lotnicze elementy z laminat\u00f3w.<\/p>\n<h3 id=\"SM-2\"  >SM-2<\/h3>\n<p>Na bazie \u015bmig\u0142owca Mi-1 opracowano \u015bmig\u0142owiec SM-2, kt\u00f3ry mia\u0142 znacznie wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci transportowe. \u015amig\u0142owiec SM-2 opracowano w 1959r., a g\u0142\u00f3wna modyfikacja polega\u0142a na przekonstruowaniu kabiny, kt\u00f3ra znacznie uros\u0142a.<\/p>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/1c0c7b34846987fd229f5abd24ca5caae5abc501\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/1c0c7b34846987fd229f5abd24ca5caae5abc501\" alt=\"SM-2 w MLP Czy\u017cyny 2008 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>SM-2 w MLP Czy\u017cyny 2008 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<h3 id=\"Mi-2\"  >Mi-2<\/h3>\n<p>W 1963r., zapad\u0142y decyzje i zakupiono licencj\u0119 \u015bmig\u0142owca Mi-2. W 1964r., w WSK \u015awidnik rozpocz\u0119to produkcj\u0119 \u015bmig\u0142owc\u00f3w Mi-2 z cz\u0119\u015bci dostarczonych z CCCP.<\/p>\n<p>Mi-2 zosta\u0142 zaprojektowany w CCCP w biurze Michai\u0142a Mila. \u015amig\u0142owiec okaza\u0142 si\u0119 udany i zapad\u0142a decyzja o jego produkcji seryjnej. Jednak gospodarka CCCP by\u0142a niewydolna, a zak\u0142ady zbrojeniowe obci\u0105\u017cone pilniejsz\u0105 produkcj\u0105. Dlatego podj\u0119to decyzj\u0119 o ulokowaniu produkcji Mi-2 w PZL \u015awidnik. Decyzji sprzyja\u0142o do\u015bwiadczenie \u015awidnika zdobyte przy produkcji \u015bmig\u0142owc\u00f3w SM-1 i SM-2. By\u0142a tak\u017ce inna korzy\u015b\u0107 dla komunist\u00f3w; Mo\u017cna by\u0142o znacznie ograniczy\u0107 Polskie prace badawczo-rozwojowe nad rodzimymi konstrukcjami. W efekcie; ka\u017cdy Mi-2, kt\u00f3ry zobaczycie, zosta\u0142 zbudowany w \u015awidniku.<\/p>\n<p>W 1965r., z ta\u015bmy produkcyjnej zjecha\u0142 pierwszy ca\u0142kowicie Polski Mi-2. Og\u00f3\u0142em zbudowano ponad 5 000 (oko\u0142o 5 400 sztuk) \u015bmig\u0142owc\u00f3w Mi-2 w r\u00f3\u017cnych odmianach. Pierwotnie \u015bmig\u0142owiec zosta\u0142 zaprojektowany jako maszyna do zada\u0144 cywilnych. Lecz w \u015awidniku opracowano kilkana\u015bcie wariant\u00f3w dla wojska i to one g\u0142\u00f3wnie by\u0142y produkowane i trafia\u0142y na uzbrojenie Wojska Polskiego. Mimo, \u017ce konstrukcja Mi-2 jest ju\u017c przestarza\u0142a to nadal (2015r.) znajduje si\u0119 on w s\u0142u\u017cbach wojskowych i cywilnych wielu kraj\u00f3w.<\/p>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/8158221f80dd713b7c901dbd2ba83430818ccefe\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/8158221f80dd713b7c901dbd2ba83430818ccefe\" alt=\"Mi-2 w wersji rolniczej. MLP Czy\u017cyny 2008 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>Mi-2 w wersji rolniczej. MLP Czy\u017cyny 2008 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<h3 id=\"1972-rok.\"  >1972 rok.<\/h3>\n<p>Zarz\u0105dzeniem Ministra Przemys\u0142u Maszynowego z dnia 18.03.1972r., Zak\u0142ad Do\u015bwiadczalny WSK zosta\u0142 przekszta\u0142cony w O\u015brodek Badawczo-Rozwojowy Sprz\u0119tu Komunikacyjnego. Profil dzia\u0142alno\u015bci o\u015brodka ukierunkowany zosta\u0142 na kompleksowe prowadzenie prac badawczo-rozwojowych, konstrukcyjnych, technologiczno-projektowych i do\u015bwiadczalnych w zakresie \u015bmig\u0142owc\u00f3w i motocykli.<\/p>\n<p>W 1972r., WSK PZL-\u015awidnik uruchomi\u0142 produkcj\u0119 wyczynowego szybowca SZD-30 Pirat, kt\u00f3ra trwa\u0142a do 1977r., kiedy to produkcj\u0119 jego ponownie przeniesiono do Bielska Bia\u0142ej do SZLS \u201eDelta\u201d Bielsko Bia\u0142a, gdzie szybowiec by\u0142 opracowany.<\/p>\n<h3 id=\"1974-rok.\"  >1974 rok.<\/h3>\n<p>W 1974r., nast\u0105pi\u0142 historyczny prze\u0142om w rozwoju firmy. W\u00f3wczas to podj\u0119to prace nad nowym Polskim \u015bmig\u0142owcem, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 oznaczenie W-3 Sok\u00f3\u0142. W\u00f3wczas m\u00f3wiono o pierwszym Polskim \u015bmig\u0142owc\u00f3w, przemilczaj\u0105c prac\u0119 nad \u015bmig\u0142owcami ; JK-1 Trzmiel, Gil-2\/3, B\u017b-4 \u017buk i SM-4 \u0141\u0105tka. Faktem jest, \u017ce W-3 jako pierwszy wszed\u0142 do produkcji seryjnej, kt\u00f3r\u0105 uruchomiono w 1988r.<\/p>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/dcbd8e1076be5353f540a9807b7d96340d9c6e77\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/dcbd8e1076be5353f540a9807b7d96340d9c6e77\" alt=\"\u015amig\u0142owce W-3 Sok\u00f3\u0142 podczas pokaz\u00f3w. Tomasz\u00f3w Mazowiecki 2012 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>\u015amig\u0142owce W-3 Sok\u00f3\u0142 podczas pokaz\u00f3w. Tomasz\u00f3w Mazowiecki 2012 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<h3 id=\"1976-rok.\"  >1976 rok.<\/h3>\n<p>W PZL \u015awidnik wsp\u00f3lnie z PZL Mielec uruchomiono produkcje niekt\u00f3rych element\u00f3w radzieckiego p\u0142atowca I\u0142-86, a nast\u0119pnie I\u0142-96. By\u0142y to stery kierunku, stery wysoko\u015bci oraz lotki.<\/p>\n<h3 id=\"1978-rok.\"  >1978 rok.<\/h3>\n<p>W 1978r., ruszy\u0142y prace nad \u015bmig\u0142owcem PZL-Kania, kt\u00f3ry jest daleko posuni\u0119t\u0105 modyfikacj\u0105 \u015bmig\u0142owca Mi-2. Do nap\u0119du wykorzystano zachodnie silniki firmy Allison oraz zbudowano now\u0105 przek\u0142adnie g\u0142\u00f3wn\u0105. PZL-Kania by\u0142 produkowany seryjnie.<\/p>\n<h3 id=\"1979-rok.\"  >1979 rok.<\/h3>\n<p>W grudniu 1979r. dosz\u0142o do podpisania Polsko-radzieckiej umowy na mocy kt\u00f3rej WSK PZL-Mielec podj\u0105\u0142 produkcj\u0119 samolotu An-28. PZL \u015awidnik sta\u0142 si\u0119 podwykonawc\u0105 niekt\u00f3rych element\u00f3w p\u0142atowca.<\/p>\n<p>W 70-latach PZL \u015awidnik wdro\u017cy\u0142 nowe technologie, w tym klejenie zespo\u0142\u00f3w o du\u017cych gabarytach. Zakupiono tak\u017ce obrabiarki sterowane numerycznie, kt\u00f3re pozwoli\u0142y na szybkie wykonywanie element\u00f3w ze stop\u00f3w metalowych o skomplikowanych kszta\u0142tach.<\/p>\n<h3 id=\"1980-rok.\"  >1980 rok.<\/h3>\n<p>W lipcu 1980r., w WSK \u015awidnik wybuch\u0142y strajki, do kt\u00f3rych przy\u0142\u0105czyli si\u0119 pracownicy wszystkich wi\u0119kszych zak\u0142ad\u00f3w Lublina i pobliskich miejscowo\u015bci. Wydarzenia te okre\u015bla si\u0119 mianem Lubelskiego Lipca i traktuje si\u0119 je jako preludium przed strajkami sierpniowymi na Wybrze\u017cu. \u015awidnik, Lublin i ca\u0142a Lubelszczyzna zawsze dawa\u0142y buduj\u0105ce przyk\u0142ady patriotyzmu i przywi\u0105zania do Ojczyzny.<\/p>\n<h3 id=\"1991-rok.\"  >1991 rok.<\/h3>\n<p>W 1989r., w Polsce nast\u0105pi\u0142y przemiany spo\u0142eczno-gospodarcze. W ich wyniku, w 1991r., PZL \u015awidnik zosta\u0142 przekszta\u0142cony w sp\u00f3\u0142k\u0119 akcyjn\u0105. Za\u0142amanie si\u0119 gospodarki pa\u0144stwa moskiewskiego, negatywnie odbi\u0142o si\u0119 na firmie, gdy\u017c kraj ten by\u0142 g\u0142\u00f3wnym odbiorca wyrob\u00f3w PZL \u015awidnik. Jednocze\u015bnie, Polski rynek, a zw\u0142aszcza wojskowy tak\u017ce uleg\u0142 znacznemu zmniejszeniu. Wytw\u00f3rnia musia\u0142a szuka\u0107 wi\u0119c mo\u017cliwo\u015bci na innych rynkach i w innych typach dzia\u0142alno\u015bci. Pierwszy okres przemian ustrojowych firma przesz\u0142a z du\u017cym trudem, ale i szansami na przysz\u0142o\u015b\u0107. Intensywnie rozwijano \u015bmig\u0142owiec W-3 Sok\u00f3\u0142. Prowadzono prace nad lekkim \u015bmig\u0142owcem SW-4. Projektowano lekki samolot I-23, szybowce PW-5 i PW-6 oraz modernizacje \u015bmig\u0142owca Mi-2 o nazwie Mi-2 Plus.<\/p>\n<h3 id=\"1994-rok.\"  >1994 rok.<\/h3>\n<p>W 1994r., PZL \u015awidnik podj\u0105\u0142 produkcj\u0119 centrop\u0142ata samolotu pasa\u017cerskiego ATR-42.<\/p>\n<h3 id=\"1996-rok.\"  >1996 rok.<\/h3>\n<p>W 1996r., rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 dobra wsp\u00f3\u0142praca z firm\u0105 Augusta (obecnie AgustaWestland). W tym to roku PZL \u015awidnik uruchomi\u0142 produkcje kad\u0142ub\u00f3w \u015bmig\u0142owca A-109.<\/p>\n<p>Jednak w 1996r., mia\u0142o miejsce jeszcze wa\u017cne wydarzenie. Dokonano oblotu bardzo udanej Polskiej konstrukcji; \u015bmig\u0142owca SW-4 Puszczyk.<\/p>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/b15d748b92e28df954ea58f0abb0fb6216d94538\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/b15d748b92e28df954ea58f0abb0fb6216d94538\" alt=\"SW-4 Air Show Radom 2013 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>SW-4 Air Show Radom 2013 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<h3 id=\"1999-rok.\"  >1999 rok.<\/h3>\n<p>Ko\u0144cz\u0105cy si\u0119 XX wiek pozwala\u0142 firmie z optymizmem patrze\u0107 w przysz\u0142o\u015b\u0107. PZL \u015awidnik wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 w tym czasie z takimi firmami jak; Dassault, Latecoere, Eurocopter, Bell, Cessna. Szczeg\u00f3lny charakter i zakres mia\u0142a wsp\u00f3\u0142praca z AgustaWestland. W tym czasie PZL \u015awidnik dokonywa\u0142 modernizacji bazy technicznej i dostosowywa\u0142 si\u0119 do norm obowi\u0105zuj\u0105cych w wolnym \u015bwiecie.<\/p>\n<h3 id=\"Stycze\u0144-2010-rok.\"  >Stycze\u0144 2010 rok.<\/h3>\n<p>Sprzeda\u017c PZL \u015awidnik &#8211; <\/p>\n<p>Rz\u0105d Rzeczypospolitej d\u0105\u017cy\u0142 do sprywatyzowania wszystkich przedsi\u0119biorstw w Polsce. Ta tendencja nie omin\u0119\u0142a tak\u017ce PZL \u015awidnik, kt\u00f3rego wi\u0119kszo\u015bciowy pakiet akcji wystawiono na sprzeda\u017c. W dniu 31.07.2009r., dwie zagraniczne firmy; w\u0142osko-brytyjska sp\u00f3\u0142ka AgustaWestland i czeska sp\u00f3\u0142ka Aero Vodochody z\u0142o\u017cy\u0142y do Agencji Rozwoju Przemys\u0142u oferty cenowe na zakup 87,6 % udzia\u0142\u00f3w w PZL-\u015awidnik. Wybrano firm\u0119 AgustaWestland. W dniu 29.01.2010r., Agencja Rozwoju Przemys\u0142u S.A. podpisa\u0142a z w\u0142osko-brytyjskim producentem \u015bmig\u0142owc\u00f3w umow\u0119 sprzeda\u017cy 87,62 proc. akcji Wytw\u00f3rni Sprz\u0119tu Komunikacyjnego PZL-\u015awidnik S.A. Warto\u015b\u0107 transakcji wynios\u0142a 339 mln z\u0142.<\/p>\n<p>PZL \u015awidnik to jedna z najbardziej zaawansowanych technologicznie firm w Polsce i co istotne produkuj\u0105ca wyrobi finalne wysokich technologii. Przez lata dzia\u0142alno\u015bci firma wyprodukowa\u0142a kilka tysi\u0119cy wirop\u0142at\u00f3w, co stawia j\u0105 w \u015bwiatowej czo\u0142\u00f3wce pod tym wzgl\u0119dem. Co prawda, produkty PZL \u015awidnik ust\u0119puj\u0105 wyrobom \u015bwiatowego formatu, ale maj\u0105 wysoki wsp\u00f3\u0142czynnik zale\u017cno\u015bci koszt-efekt, czyli s\u0105 konkurencyjne cenowo. Wy\u0142o\u017cenie odpowiednich \u015brodk\u00f3w na badania i rozw\u00f3j mog\u0142oby sprawi\u0107, \u017ce czo\u0142owe wyroby \u015awidnika dor\u00f3wna\u0142yby, a ju\u017c na pewno zbli\u017cy\u0142yby si\u0119 na do \u015bwiatowej czo\u0142\u00f3wki. PZL \u015awidnik to dzi\u015b jedna z trzech (obok Eurocoptera i Augusty-Westlanda) firm w UE mog\u0105cych zbudowa\u0107 dobry \u015bmig\u0142owiec. Jest te\u017c cenionym kooperantem wykonuj\u0105cym prace dla kilkudziesi\u0119ciu znanych firm lotniczych, jak np. Augusta-Westland, Bell, Cessna, Dassault, Boeing. \u015awiatowy przemys\u0142 lotniczy skupia w sobie zaawansowane technologie. Takie firmy jak; Boeing, Airbus, Dassault inwestuj\u0105 du\u017ce fundusze na technologie i prototypowe konstrukcje. Rz\u0105dy kraj\u00f3w w kt\u00f3rych funkcjonuj\u0105 te firmy specjalnie nie kryj\u0105 si\u0119 z tym, \u017ce je wspieraj\u0105. Bo je\u015bli firma padnie, to tysi\u0105ce pracownik\u00f3w p\u00f3jdzie na bruk, i w kolejnych wyborach rz\u0105dz\u0105cy pospadaj\u0105 ze sto\u0142k\u00f3w. W Rzeczypospolitej tak nie jest, gdy\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 rz\u0105dz\u0105cych to marionetki obcego kapita\u0142u. W efekcie PZL \u015awidnik zosta\u0142 sprzedany za nieco ponad 300 milion\u00f3w z\u0142otych (tyle, ile kosztuje JEDEN \u015bmig\u0142owiec AW-101 produkowany przez nowego w\u0142a\u015bciciela August\u0119-Westlanda).<\/p>\n<p>Spo\u0142ecze\u0144stwo odnosi\u0142o wra\u017cenie, \u017ce sprzeda\u017c nast\u0105pi\u0142a tu\u017c przed og\u0142oszeniem konkursu na wielozdaniowy \u015bmig\u0142owiec dla Polskiego Wojska. W efekcie upad\u0142y plany dalekiej modernizacji \u015bmig\u0142owca Sok\u00f3\u0142. Program ten by\u0142 prowadzony z w\u0142asnych funduszy PZL \u015awidnik, przy ca\u0142kowicie biernej postawie maso\u0144sko-liberalnego rz\u0105du Donalda Tuska, i to w ka\u017cdym zagadnieniu; granty na badania techniczne, wsparcie eksportowe i marketingowe.<\/p>\n<p>Egzemplarz SW-3 kosztowa\u0142 5 milion\u00f3w euro. W tym samym czasie Black Hawk kosztowa\u0142 20-30 milion\u00f3w euro.<\/p>\n<p>Program SW-5 to \u015bmig\u0142owiec wi\u0119kszy od SW-3 Sok\u00f3\u0142. Maszyna dobrze wpisa\u0142aby si\u0119 w potrzeby Polskiego Wojska.<\/p>\n<h3 id=\"Port-Lotniczy-Lublin.-2012-rok.\"  >Port Lotniczy Lublin. 2012 rok.<\/h3>\n<p>W 2012r., obok zak\u0142ad\u00f3w PZL \u015awidnik otwarto nowoczesne lotnisko i port pasa\u017cerski, tak bardzo potrzebny dla rozwoju Lubelszczyzny. Patrz osobny artyku\u0142.<\/p>\n<h3 id=\"2015-rok.\"  >2015 rok.<\/h3>\n<p>Obecnie PZL \u015awidnik S.A. to firma z ponad 60-letnim do\u015bwiadczeniem, kt\u00f3ra wyprodukowa\u0142a ponad 7 400 \u015bmig\u0142owc\u00f3w. W 2013r., zatrudnia\u0142a oko\u0142o 3 500 pracownik\u00f3w i mia\u0142a sprzeda\u017c na poziomie 900 milion\u00f3w z\u0142otych. To jedyny Polski wytw\u00f3rca tego typu statk\u00f3w lataj\u0105cych, kt\u00f3ry ma pe\u0142na zdolno\u015b\u0107 produkcji pocz\u0105wszy od projektowania, bada\u0144, rozwoju, integracji system\u00f3w, produkcji finalnej, remont\u00f3w i modernizacji istniej\u0105cych maszyn i pe\u0142nego szkolenia personelu lataj\u0105cego i obs\u0142ugi. Zbudowane tutaj \u015bmig\u0142owce znane s\u0105 na ca\u0142ym \u015bwiecie. U\u017cytkowane by\u0142y i s\u0105 przez s\u0142u\u017cby cywilne, ratownicze, porz\u0105dku publicznego i si\u0142y zbrojne. PZL-\u015awidnik pe\u0142ni r\u00f3wnie\u017c rol\u0119 kluczowego partnera przemys\u0142owego w sektorze lotniczym, dostarczaj\u0105c struktury lotnicze dla wielu wiod\u0105cych producent\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie. Wszechstronna gama produkt\u00f3w PZL-\u015awidnik powoduje, \u017ce mog\u0105 by\u0107 one z powodzeniem wykorzystywane we wszelkiego rodzaju misjach cywilnych i wojskowych. PZL-\u015awidnik jest cz\u0119\u015bci\u0105 grupy AgustaWestland od 2010r.<\/p>\n<p>PZL \u015awidnik S.A. prowadzi dzia\u0142alno\u015b\u0107; produkcyjn\u0105, remontowo-serwisow\u0105, projektowo-badawcz\u0105 i us\u0142ugow\u0105. Produkuje si\u0119 tutaj \u015bmig\u0142owce; PZL W-3W Sok\u00f3\u0142, W-3R Anakonda, W-3RL G\u0142uszec, PZL SW-4. W produkcji s\u0105 podzespo\u0142y do \u015bmig\u0142owc\u00f3w Agusta A109, A119 i A139. Produkowane s\u0105 tak\u017ce podzespo\u0142y do samolot\u00f3w Pilatus PC-12, Airbus A 320 i Airbus A 340. realizowane jest wsparcie techniczne dla \u015bmig\u0142owc\u00f3w, kt\u00f3rych produkcj\u0119 ju\u017c zako\u0144czono; Mi-2, Mi-2 Plus, PZL Kania.<\/p>\n<h3 id=\"\u015amig\u0142owiec-AW-149.\"  >\u015amig\u0142owiec AW-149.<\/h3>\n<p>\u015amig\u0142owiec AW 149 to jeden z najnowocze\u015bniejszych \u015bmig\u0142owc\u00f3w \u015bwiata. Wed\u0142ug informacji z maja 2015r., firma planowa\u0142a w ci\u0105gu najbli\u017cszych 20 lat zbudowa\u0107 350 egzemplarzy, co mog\u0142oby wygenerowa\u0107 przychody dla PZL \u015awidnik w wysoko\u015bci ponad 50 miliard\u00f3w z\u0142otych. W\u015br\u00f3d odbiorc\u00f3w nie b\u0119dzie Polskiego Wojska, bo maso\u0144sko-liberalny rz\u0105d Premier Ewy Kopacz w atmosferze skandalu wybra\u0142 \u015bmig\u0142owiec EC725 Caracal koncernu Airbus Helicopters. (Patrz osobny artyku\u0142). Decyzja Rz\u0105du Rzeczypospolitej b\u0119dzie skutkowa\u0142a zmian\u0119 polityki koncernu AgustaWestland wobec Polskiego Zak\u0142adu PZL \u015awidnik. Wed\u0142ug maso\u0144sko-liberalnego Rz\u0105du Rzeczypospolitej oferty PZL Mielec i PZL \u015awidnik zosta\u0142y odrzucone ze wzgl\u0119d\u00f3w formalnych. Jak podkre\u015bli\u0142 prezes PZL \u015awidnik pan Krzysztof Krystowski &#8211; \u201eZastrze\u017cenia co do wymog\u00f3w formalnych nie maj\u0105 \u017cadnego odniesienia do produktu, kt\u00f3ry jest nowoczesny, bezpieczny i zapewnia najlepsze parametry. Kto\u015b odrzuci\u0142 nas z tego powodu, \u017ce gdzie\u015b, w jakiej\u015b krateczce, nie zaznaczyli\u015bmy tego umownego ptaszka. Jest nam przykro z tego powodu. Tak du\u017ce przetargi, o tak ogromnej warto\u015bci i tak wielkim wp\u0142ywie na gospodark\u0119 nie powinny by\u0107 rozstrzygane na podstawie formalnych pomy\u0142ek, kt\u00f3re tropi si\u0119 gdzie\u015b w dokumentacji przetargowej. To jest bardzo z\u0142y sygna\u0142 dla naszej firmy. Wi\u0105zali\u015bmy ogromne nadzieje z przetargiem. My\u015bleli\u015bmy o zatrudnieniu nawet 2 000 nowych pracownik\u00f3w, przy obecnym zatrudnieniu 3 500 os\u00f3b. Wed\u0142ug analiz Uniwersytetu Marii Curie-Sk\u0142odowskiej w Lublinie dla Lubelszczyzny to oznacza\u0142oby nawet 6 000 nowych miejsc pracy. Polski Rz\u0105d, wybieraj\u0105c import \u015bmig\u0142owc\u00f3w w du\u017cej cz\u0119\u015bci, a w pozosta\u0142ym fragmencie ich monta\u017c w Polsce, jednocze\u015bnie wystawi\u0142 nam bardzo z\u0142\u0105 ocen\u0119. Da\u0142 nam \u017c\u00f3\u0142t\u0105, a by\u0107 mo\u017ce nawet czerwon\u0105 kartk\u0119 na oczach grupy kapita\u0142owej AgustaWestland, do kt\u00f3rej nale\u017cymy. Dzisiaj oni maj\u0105 prawo powiedzie\u0107: skoro wasz Rz\u0105d uwa\u017ca, \u017ce jeste\u015bcie niczym wi\u0119cej jak tylko montowni\u0105, to my te\u017c tak zaczniemy o was my\u015ble\u0107.\u201d<\/p>\n<p>Je\u015bli Rzeczypospolita nie kupuje \u015bmig\u0142owc\u00f3w produkowanych w Polsce, to jak mo\u017ce kupi\u0107 taki \u015bmig\u0142owiec klient zagraniczny. To samo przerabiali\u015bmy ponad 20 lat temu przy sprawie samolotu szkolnego PZL I-22 Iryda.<\/p>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/4f7a694caed3447800d94fb05925d2caf9564811\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/4f7a694caed3447800d94fb05925d2caf9564811\" alt=\"AW-149 Air Show Radom 2013 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>AW-149 Air Show Radom 2013 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<p>\u015amig\u0142owiec AW 149 by\u0142 ju\u017c kilkakrotnie demonstrowany w Polsce przy okazji r\u00f3\u017cnych wystaw i pokaz\u00f3w. W maju 2015r., zosta\u0142 zademonstrowany w Warszawie na Lotnisku Bemowo na ziemi i w locie. Wcze\u015bniej pokazy odby\u0142y si\u0119 w \u015awidniku. Prezes PZL \u015awidnik pan Krzysztof Krystowski osobi\u015bcie by\u0142 zaanga\u017cowany w promocj\u0119 nowego sprz\u0119tu, kt\u00f3ry w \u015awidniku nie jest jeszcze produkowany.<\/p>\n<p>Wytw\u00f3rnia Sprz\u0119tu Komunikacyjnego PZL-\u015awidnik Sp\u00f3\u0142ka Akcyjna,<\/p>\n<p>Aleja Lotnik\u00f3w Polskich 1, 21-045 \u015awidnik,<\/p>\n<p>POLAND<\/p>\n<p>Phone: (+48) 81 722 50 00, (+48) 81 446 80 00<\/p>\n<p>Fax: (+48) 81 722 60 07, (+48) 81 468 09 19<\/p>\n<p>Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Po zmianie sytuacji mi\u0119dzynarodowej w ko\u0144cu 40-lat, w\u0142adze PRL (Polska Rzeczypospolita Ludowa) zdecydowa\u0142y o budowie nowego zak\u0142adu zbrojeniowego, kt\u00f3ry mia\u0142 produkowa\u0107 samoloty bojowe. Opieraj\u0105c si\u0119 na lotniczej tradycji Lublina (Zak\u0142ady Mechaniczne Emil Plage i Teofil La\u015bkiewicz w Lublinie, p\u00f3\u017aniej Lubelska Wytw\u00f3rnia Samolot\u00f3w) zdecydowano o ulokowaniu nowej fabryki ko\u0142o Lublina w \u015awidniku. Komuni\u015bci wm\u00f3wili narodowi, \u017ce fabryka powsta\u0142a po II wojnie \u015bwiatowej, co jest nadu\u017cyciem, bo gdyby tak by\u0142o, zak\u0142ad zosta\u0142by uruchomiony w 1944r., a nie siedem lat p\u00f3\u017aniej. Fabryka zosta\u0142a oznaczona jako WSK \u015awidnik i oficjalnie funkcjonowa\u0142a od 1951r. W dniu 1.01.1951r., Centralny Zarz\u0105d Przemys\u0142u Sprz\u0119tu Komunikacyjnego w Warszawie, w oparciu o Uchwa\u0142\u0119 Rady Ministr\u00f3w, Zarz\u0105dzenie Ministra Przemys\u0142u Ci\u0119\u017ckiego z dnia 14.12.1950r., powo\u0142a\u0142 Zak\u0142ad WSK Nr 5 w \u015awidniku. Prace budowlane rozpocz\u0119to w 1950r., a g\u0142\u00f3wne obiekty oddano do u\u017cytku w 1953r. Kilka obiekt\u00f3w powsta\u0142o z konstrukcji hangar\u00f3w zdemontowanych na Lotnisku Krzesiny ko\u0142o Poznania.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[59],"tags":[],"class_list":["post-399","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-przemysl-lotniczy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/399","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=399"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/399\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4940,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/399\/revisions\/4940"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=399"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=399"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=399"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}