{"id":398,"date":"2015-07-21T12:00:00","date_gmt":"2015-07-21T12:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.polot.net\/2024\/07\/13\/polski-przemysl-lotniczy-czesc-15\/"},"modified":"2024-07-13T19:23:15","modified_gmt":"2024-07-13T17:23:15","slug":"polski-przemysl-lotniczy-czesc-15","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=398&lang=pl","title":{"rendered":"Polski Przemys\u0142 Lotniczy &#8211; Cz\u0119\u015b\u0107 15"},"content":{"rendered":"<p>Krak\u00f3w 2015-07-21<\/p>\n<h2 id=\"Polski-Przemys\u0142-Lotniczy---Cz\u0119\u015b\u0107-15\"  >Polski Przemys\u0142 Lotniczy &#8211; Cz\u0119\u015b\u0107 15<\/h2>\n<h2 id=\"WSK-PZL-Mielec\"  >WSK PZL Mielec<\/h2>\n<p>Pocz\u0105tek 50-lat przyni\u00f3s\u0142 znacz\u0105ce zmiany dotycz\u0105ce wojska, lotnictwa i przemys\u0142u. Przyczyn tych zmian nale\u017cy szuka\u0107 w napi\u0119tej sytuacji mi\u0119dzynarodowej; blokada berlina (1948r.-1949r.), powstanie nowego bloku militarnego NATO (24.08.1949r.) i wojna w Korei (1950r.-1953r.). Czyli w agresywnej polityce CCCP. Polska b\u0119d\u0105c krajem wasalnym pa\u0144stwa moskiewskiego odczu\u0142a to bardzo bole\u015bnie. Kreml zmusi\u0142 nas do rozwoju przemys\u0142u zbrojeniowego ponad potrzeby obronne kraju i narzuci\u0142 now\u0105 doktryn\u0119 wojenn\u0105, w kt\u00f3rej stali\u015bmy si\u0119 agresorem. Wodzem tego systemu w Polsce by\u0142 Konstanty Rokossowski (kt\u00f3remu zmieniono \u017cyciorys, jakoby by\u0142 Polakiem) W dniu 29.05.1945 roku, Konstanty Rokossowski, dow\u00f3dca 2. Frontu Bia\u0142oruskiego, zosta\u0142 g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cym P\u00f3\u0142nocnej Grupy Wojsk Armii Czerwonej z siedzib\u0105 w Legnicy. W dniu 6.11.1949 roku, zosta\u0142 powo\u0142any na urz\u0105d Polskiego Ministra Obrony Narodowej oraz mianowany na stopie\u0144 Marsza\u0142ka Polski. W grudniu 1949 roku, Konstanty Rokossowski za\u017c\u0105da\u0142 od Polskiego Sejmu uchwalenia nowych wydatk\u00f3w dla Si\u0142 Zbrojnych Polski. W okresie 1949-1954, przekroczy\u0142y one 15% dochodu narodowego. W 1951 roku, na jego polecenie zmieniono plan 6-letni. Ogromne fundusze, biednego kraju, zosta\u0142y przeznaczone na wojsko kosztem spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n<h3 id=\"Produkcja-my\u015bliwc\u00f3w-Lim-1.-1952-rok.\"  >Produkcja my\u015bliwc\u00f3w Lim-1. 1952 rok.<\/h3>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/10070e9edabf37d2a9f003986de0cbfeb2519378\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/10070e9edabf37d2a9f003986de0cbfeb2519378\" alt=\"My\u015bliwiec Lim-1 w Andrychowie. 2014 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>My\u015bliwiec Lim-1 w Andrychowie. 2014 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<p>Rosjanie postanowili dozbroi\u0107 \u201esojusznicze\u201d armie. Ich przemys\u0142 nie by\u0142 jednak w stanie w odpowiednio kr\u00f3tkim czasie zbudowa\u0107 du\u017cej liczby my\u015bliwc\u00f3w. Musieli podj\u0105\u0107 ryzyko i przekaza\u0107 licencje najnowszych i najlepszych swoich my\u015bliwc\u00f3w. W Polsce wstrzymano w tym czasie przygotowania do budowy przestarza\u0142ych ju\u017c my\u015bliwc\u00f3w; Jak-17 (G-1), Jak-23 (G-3), silnik\u00f3w RD-10 (G-2). Na podstawie uchwa\u0142y Rz\u0105du Polskiego z dnia 19.06.1951r. nr 12 postanowiono zrealizowa\u0107 plan zakupu licencji na produkcj\u0119 my\u015bliwca MiG-15.<\/p>\n<p>Na miejsce produkcji wytypowano mi\u0119dzywojenny COP (Centralny Okr\u0119g Przemys\u0142owy), a w nim Mielec, \u015awidnik i Rzesz\u00f3w. Oparto si\u0119 o tradycje mi\u0119dzywojennego przemys\u0142u lotniczego Lubelszczyzny, wywodz\u0105ce si\u0119 z dawnej Lubelskiej Wytw\u00f3rni Samolot\u00f3w i Podlaskiej Wytw\u00f3rni Samolot\u00f3w. Rozbudowano tak\u017ce zak\u0142ad na Ok\u0119ciu oraz kilka mniejszych zak\u0142ad\u00f3w produkcji pomocniczej. W \u015awidniku w okresie okupacji lotnisko i szko\u0142a by\u0142y wykorzystywane przez germa\u0144c\u00f3w, a przed wycofaniem si\u0119 ich w 1944r. zosta\u0142y doszcz\u0119tnie zniszczone. Dlatego budow\u0119 zak\u0142adu musiano poprowadzi\u0107 niemal od podstaw. Prace projektowe rozpocz\u0119to w pierwszym p\u00f3\u0142roczu 1949r., a pierwsze za\u0142o\u017cenia zosta\u0142y opracowane w miesi\u0105cach kwiecie\u0144-czerwiec 1949r., przez Wydzia\u0142 Inwestycji i Odbudowy Wytw\u00f3rni Sprz\u0119tu Komunikacyjnego \u2013 Warszawa Ok\u0119cie, b\u0119d\u0105cy w \u00f3wczesnym czasie g\u0142\u00f3wnym inwestorem odbudowy i rozbudowy krajowego przemys\u0142u lotniczego. Za\u0142o\u017cenia te, 30.06.1949r., przes\u0142ano do Biura Projektowania Zak\u0142ad\u00f3w Przemys\u0142owych \u201eProzamet\u201d w Gliwicach, gdzie przyst\u0105piono do wst\u0119pnych prac nad opracowaniem dokumentacji technicznej, w postaci za\u0142o\u017ce\u0144 og\u00f3lnych oraz projektu budowy Zak\u0142adu Nr 5 w \u015awidniku. Do wykonania projekt\u00f3w technicznych i realizacji budowy od maja 1950r. do grupy projektant\u00f3w do\u0142\u0105czono m. in. Zak\u0142ad Mechaniki Budowli Politechniki Gda\u0144skiej i Pozna\u0144skiej, Warszawskie Biuro Projekt\u00f3w Budownictwa Przemys\u0142owego. Dnia 1.01.1951r. Centralny Zarz\u0105d Przemys\u0142u Sprz\u0119tu Komunikacyjnego w Warszawie, w oparciu o Uchwa\u0142\u0119 Rady Ministr\u00f3w, Zarz\u0105dzeniem Ministra Przemys\u0142u Ci\u0119\u017ckiego z dnia 14.12.1950r. powo\u0142a\u0142 Zak\u0142ad WSK Nr 5 w \u015awidniku. Najwi\u0119ksze nasilenie prac budowlanych mia\u0142o miejsce w okresie 1950r.-1953r. Pierwsze hale zbudowano w okresie 1950r.-1952r., z konstrukcji przeniesionych z Krzesin ko\u0142o Poznania, za\u015b w 1953r. oddano do u\u017cytku podstawowe obiekty produkcyjne, pomocnicze i us\u0142ugowe. W 1951r., wytw\u00f3rnia otrzyma\u0142a zadanie obejmuj\u0105ce uruchomienie produkcji metalowego samolotu my\u015bliwskiego MiG-15, na licencji radzieckiej, z silnikiem turboodrzutowym. Zak\u0142ad PZL Mielec mia\u0142 by\u0107 podwykonawc\u0105 podzespo\u0142\u00f3w do samolotu MiG-15. Jednak z r\u00f3\u017cnych przyczyn, role si\u0119 odwr\u00f3ci\u0142y i PZL Mielec sta\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnym wykonawc\u0105 samolot\u00f3w, a PZL \u015awidnik podwykonawc\u0105.<\/p>\n<p>W Polskim Przemy\u015ble Lotniczym dokonano w\u00f3wczas ogromnego skoku technologicznego, przechodz\u0105c od konstrukcji drewnianych i stalowych spawanych do konstrukcji p\u00f3\u0142skorupowych, t\u0142oczonych z blach duraluminiowych. Przez okres 10 lat nasz przemys\u0142 zbudowa\u0142 wi\u0119cej samolot\u00f3w my\u015bliwskich, ni\u017c Francuzi s\u0142ynnych samolot\u00f3w Mirage przez 20 lat. Podstawowym zak\u0142adem produkuj\u0105cym nowe my\u015bliwce sta\u0142 si\u0119 Mielec, a podwykonawc\u0105 \u015awidnik, chocia\u017c w pocz\u0105tkowych planach oba zak\u0142ady mia\u0142y by\u0107 finalnymi.<\/p>\n<p>Rosjanie udost\u0119pnili nam licencj\u0119 p\u00f3\u017ano seryjnego my\u015bliwca MiG-15, nap\u0119dzanego silnikiem RD-45 F.<\/p>\n<p>Przygotowania do produkcji seryjnej rozpocz\u0119to latem 1951r. Samolot otrzyma\u0142 Polsk\u0105 nazw\u0119 Lim-1 (licencyjny my\u015bliwiec \u2013 pierwszy, czasami pisany LiM-1).<\/p>\n<p>Jednocze\u015bnie w Rzeszowie rozpocz\u0119to produkcj\u0119 silnika RD-45 F o ci\u0105gu 1 x 22,25 kN (1 x 2 270 kG) pod oznaczeniem Lis-1 (licencyjny silnik \u2013 pierwszy).<\/p>\n<p>Po dostarczeniu dokumentacji licencyjnej MiG-15, w sk\u0142ad kt\u00f3rej wchodzi\u0142y: kompletne rysunki konstrukcyjne, szczeg\u00f3\u0142owe procesy technologiczne, rysunki oprzyrz\u0105dowania i narz\u0119dzi, warunki techniczne, normy i inne procesy pomocnicze, przyst\u0105piono do t\u0142umaczenia tych\u017ce materia\u0142\u00f3w i adaptacji do warunk\u00f3w miejscowych. R\u00f3wnolegle t\u0119 sam\u0105 produkcj\u0119 uruchamiano w WSK Mielec, gdzie tak\u017ce wykonywano t\u0142umaczenia i szkolono pracownik\u00f3w z WSK \u015awidnik.<\/p>\n<p>Pod koniec 1952 roku, \u00f3wczesny Centralny Zarz\u0105d Przemys\u0142u Sprz\u0119tu Komunikacyjnego dokona\u0142 zasadniczych zmian w strukturze produkcji WSK \u015awidnik. Zdecydowano, \u017ce \u015awidnik z zak\u0142adu finalnego stanie si\u0119 kooperantem Mielca, wykonuj\u0105c tylko: skrzyd\u0142a, statecznik, \u0142o\u017ce silnika, lawet\u0119 i fotel pilota.<\/p>\n<p>W 1952 roku, wyprodukowano pierwsze skrzyd\u0142a i usterzenia, kt\u00f3re przekazano do WSK Mielec, gdzie odbywa\u0142 si\u0119 monta\u017c tych samolot\u00f3w. W 1953 roku, w \u015awidniku uruchomiono jeszcze wykonawstwo tylnej cz\u0119\u015bci kad\u0142uba.<\/p>\n<p>Pierwszy wyprodukowany egzemplarz Lim-1 nr 1A 01-001 by\u0142 zmontowany z cz\u0119\u015bci wyprodukowanych w CCCP, w ramach szkolenia za\u0142ogi. Jego pierwszy lot odby\u0142 si\u0119 w dniu 17.07.1952 roku, na przyfabrycznym lotnisku w Mielcu, a pilotem by\u0142 major Eugeniusz Pniewski. Liczono na pokazanie pierwszego Lim-1 podczas komunistycznego \u015bwi\u0119ta 22 lipca. Jednak w\u00f3wczas do pokazu tego samolotu nie dosz\u0142o.<\/p>\n<p>Aby wykona\u0107 oblot nowego samolotu nale\u017ca\u0142o poprosi\u0107 dow\u00f3dztwo wojsk lotniczych o u\u017cyczenie pilota z uprawnieniami pilotowania samolot\u00f3w z nap\u0119dem odrzutowym. W tym czasie \u017caden z pilot\u00f3w cywilnych w Mielcu nie posiada\u0142 takich uprawnie\u0144. W dniu 17.07.1952r. wczesnym rankiem na lotnisku w Mielcu wyl\u0105dowa\u0142 transportowy Li-2 na kt\u00f3rego pok\u0142adzie przyby\u0142a delegacja wojskowa. Przewodzi\u0142 jej dow\u00f3dca WL genera\u0142 broni Iwan Turkiel. W sk\u0142adzie by\u0142 obecny; genera\u0142 Torochow \u2013 g\u0142\u00f3wny in\u017cynier wojsk lotniczych, a tak\u017ce major pilot Eugeniusz Pniewski wyznaczony do oblotu samolotu. Samolot sta\u0142 przygotowany do lotu przed hangarem. Przeprowadzono staranne ogl\u0119dziny maszyny, zadaj\u0105c wiele pyta\u0144 obs\u0142udze technicznej. Nast\u0119pnie major Pniewski zaj\u0105\u0142 miejsce w kabinie. Reszta delegacji uda\u0142a si\u0119 na stanowisko dowodzenia, kt\u00f3re znajdowa\u0142o si\u0119 w specjalnym samochodzie ci\u0119\u017carowym wyposa\u017conym \u015brodki \u0142\u0105czno\u015bci UKF. W pobli\u017cu znalaz\u0142a si\u0119 tak\u017ce ekipa awaryjna i sanitarka (karetka pogotowia) z lekarzem. Przebiegiem oblotu kierowa\u0142 sam genera\u0142 Turkiel. Komendy by\u0142y kodowane. 01-uruchomi\u0107 silnik, 02-ko\u0142owa\u0107 na start, 03-start, itd. Samolot podko\u0142owa\u0142 na koniec pasa startowego i zatrzyma\u0142 si\u0119. Od SD (stanowiska dowodzenia) by\u0142o oko\u0142o 40 metr\u00f3w. Pilot wykona\u0142 pr\u00f3b\u0119 silnika i po komendzie wystartowa\u0142. Pod koniec drogi startowej wzni\u00f3s\u0142 si\u0119 w powietrze. Pilot schowa\u0142 podwozie i klapy. Wykona\u0142 kilka \u0142agodnych skr\u0119t\u00f3w, wnosze\u0144 i opada\u0144, pozostaj\u0105c ca\u0142y czas w zasi\u0119gu widoczno\u015bci z ziemi. Po chwili pilot poprosi\u0142 o zezwolenie na przelot nad pasem startowym z du\u017c\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105. Po uzyskaniu zgody maszyna przelecia\u0142a na wysoko\u015bci oko\u0142o 50 m z pr\u0119dko\u015bci\u0105 minimum 800 km\/h. Ten przelot na zebranych wywo\u0142a\u0142 du\u017ce wra\u017cenie. Byli dumni, \u017ce po latach Polska na nowo nale\u017cy do w\u0105skiego grona producent\u00f3w samolot\u00f3w my\u015bliwskich. Po oko\u0142o 20 minutach samolot pewnie wyl\u0105dowa\u0142. Ostatecznie jednak genera\u0142 Turkiel nie wyrazi\u0142 zgody na udzia\u0142 tego jedynego samolotu Lim-1 w defiladzie nad Warszaw\u0105.<\/p>\n<p>Ze sprowadzonych cz\u0119\u015bci zmontowano I seri\u0119 z\u0142o\u017con\u0105 z 6 samolot\u00f3w z numerami fabrycznymi od 1A 01-001 do 1A 01-006. Samoloty te przekazano wojsku we wrze\u015bniu 1952 roku. Kolejne zacz\u0119\u0142y trafia\u0107 do jednostek od stycznia 1953 roku.<\/p>\n<p>Produkcj\u0119 my\u015bliwc\u00f3w Lim-1 zako\u0144czono 31.08.1954 roku, po zbudowaniu w 12 seriach 237 egzemplarzy. Tempo produkcji by\u0142o imponuj\u0105ce. W szczytowym okresie produkowano w ci\u0105gu miesi\u0105ca ponad 15 maszyn, a rekordowy miesi\u0105c zamkn\u0105\u0142 si\u0119 liczb\u0105 20 maszyn.<\/p>\n<p>Do produkcji Lim-1 w Polsce nale\u017cy doliczy\u0107 oko\u0142o 60 maszyn dostarczonych przez CCCP, z kt\u00f3rych nie wszystkie by\u0142y nowymi maszynami oraz 60 maszyn S-102 produkowanych na licencji w Czechos\u0142owacji. Razem mieli\u015bmy 357 sztuk my\u015bliwc\u00f3w MiG-15\/Lim-1\/S-102.<\/p>\n<h3 id=\"PL-MiG-15-UTI.-1951-rok.\"  >PL MiG-15 UTI. 1951 rok.<\/h3>\n<h3 id=\"SB-Lim-2\"  >SB Lim-2<\/h3>\n<p>Wobec tak du\u017cej liczby wyprodukowanych jednomiejscowych my\u015bliwc\u00f3w dawa\u0142 si\u0119 odczu\u0107 brak wersji szkolnych. Dwumiejscowych MiG-15 UTI by\u0142o tylko oko\u0142o 20, a wersja ta w Polsce nie by\u0142a produkowana. Szybkie tempo szkolenia doprowadzi\u0142o do pogorszenia stanu bezpiecze\u0144stwa lot\u00f3w. W kwietniu i w maju 1952 roku, wydarzy\u0142y si\u0119 dwie katastrofy samolot\u00f3w MiG-15, a w drugim p\u00f3\u0142roczu kolejne dwie na samolotach Jak-23.<\/p>\n<p>Nale\u017ca\u0142o odpowiednio zadzia\u0142a\u0107 i dlatego dodatkowo utworzono o\u015brodek szkolenia personelu na samolotach odrzutowych w Krzesinach. Zgromadzono tam cz\u0119\u015b\u0107 samolot\u00f3w MiG-15 UTI. By\u0142o to oczywi\u015bcie tylko po\u0142owicze rozwi\u0105zanie problemu. Potrzeba by\u0142o wi\u0119cej samolot\u00f3w dwumiejscowych. Parti\u0119 dwumiejscowych sparek otrzymali\u015bmy z Czechos\u0142owacji, wyprodukowanych przez tamtejszy przemys\u0142.<\/p>\n<p>W kolejnych latach w Bydgoszczy, wiele samolot\u00f3w Lim-1 przebudowano na samoloty dwumiejscowe, kt\u00f3re otrzyma\u0142y oznaczenie SB Lim-2.<\/p>\n<h3 id=\"Kolejne-samoloty-bojowe.\"  >Kolejne samoloty bojowe.<\/h3>\n<p>W nast\u0119pnych latach w PZL Mielce budowano samoloty Lim-5, Lim-5 P, Lim-5 M, Lim-6 bis.<\/p>\n<p>Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pocz\u0105tek 50-lat przyni\u00f3s\u0142 znacz\u0105ce zmiany dotycz\u0105ce wojska, lotnictwa i przemys\u0142u. Przyczyn tych zmian nale\u017cy szuka\u0107 w napi\u0119tej sytuacji mi\u0119dzynarodowej; blokada berlina (1948r.-1949r.), powstanie nowego bloku militarnego NATO (24.08.1949r.) i wojna w Korei (1950r.-1953r.). Czyli w agresywnej polityce CCCP. Polska b\u0119d\u0105c krajem wasalnym pa\u0144stwa moskiewskiego odczu\u0142a to bardzo bole\u015bnie. Kreml zmusi\u0142 nas do rozwoju przemys\u0142u zbrojeniowego ponad potrzeby obronne kraju i narzuci\u0142 now\u0105 doktryn\u0119 wojenn\u0105, w kt\u00f3rej stali\u015bmy si\u0119 agresorem. Wodzem tego systemu w Polsce by\u0142 Konstanty Rokossowski (kt\u00f3remu zmieniono \u017cyciorys, jakoby by\u0142 Polakiem) W dniu 29.05.1945 roku, Konstanty Rokossowski, dow\u00f3dca 2. Frontu Bia\u0142oruskiego, zosta\u0142 g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cym P\u00f3\u0142nocnej Grupy Wojsk Armii Czerwonej z siedzib\u0105 w Legnicy. W dniu 6.11.1949 roku, zosta\u0142 powo\u0142any na urz\u0105d Polskiego Ministra Obrony Narodowej oraz mianowany na stopie\u0144 Marsza\u0142ka Polski. W grudniu 1949 roku, Konstanty Rokossowski za\u017c\u0105da\u0142 od Polskiego Sejmu uchwalenia nowych wydatk\u00f3w dla Si\u0142 Zbrojnych Polski. W okresie 1949-1954, przekroczy\u0142y one 15% dochodu narodowego. W 1951 roku, na jego polecenie zmieniono plan 6-letni. Ogromne fundusze, biednego kraju, zosta\u0142y przeznaczone na wojsko kosztem spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[59],"tags":[],"class_list":["post-398","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-przemysl-lotniczy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/398","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=398"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/398\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4949,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/398\/revisions\/4949"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=398"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=398"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=398"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}