1935 rok.<\/h3>\n
Genera\u0142 Ludomi\u0142 Rayski, szef Departamentu Aeronautyki Ministerstwa Spraw Wojskowych prowadzi\u0142 tak\u0105 polityk\u0119, aby ca\u0142y Polski Przemys\u0142 Lotniczy skupi\u0107 w r\u0119kach pa\u0144stwowych. Takie dzia\u0142anie mia\u0142o dobre i z\u0142e strony. Jednak dla Zak\u0142adu Plage i La\u015bkiewicz oznacza\u0142o to upa\u0144stwowienie lub likwidacj\u0119. Sta\u0142o si\u0119 to w momencie realizacji zam\u00f3wienia na 50 samolot\u00f3w Lublin R-XIII-F. Wojsku dostarczono pierwsze 7 maszyn, a pod koniec 1935r., cofni\u0119to zam\u00f3wienie na pozosta\u0142e maszyny. W budowie by\u0142y kolejne 18 samolot\u00f3w Lublin R-XIII-F. Zak\u0142ad mia\u0142 k\u0142opoty finansowe. Zarz\u0105d firmy stwierdzi\u0142, \u017ce nale\u017cy zg\u0142osi\u0107 upad\u0142o\u015b\u0107, po czym zak\u0142ad zosta\u0142 znacjonalizowany, podejmuj\u0105c produkcj\u0119 pod nazw\u0105 Lubelska Wytw\u00f3rnia Samolot\u00f3w \u2013 LWS. 18 samolot\u00f3w Lublin R-XIII-F zosta\u0142y uko\u0144czone, a wojsko z\u0142o\u017cy\u0142o zam\u00f3wienie na kolejne 32 samoloty, ju\u017c pod nazw\u0105 LWS. Zlikwidowano biuro konstrukcyjne i zak\u0142ad sta\u0142 si\u0119 wytw\u00f3rni\u0105 realizuj\u0105c\u0105 zlecenia Polskich Zak\u0142ad\u00f3w Lotniczych z Warszawy. Dlatego w 1936r., skierowano tutaj produkcj\u0119 samolot\u00f3w bombowych, kt\u00f3re otrzyma\u0142y oznaczenie LWS-6 \u017bubr.<\/p>\n
LWS\u20131 (Lublin R\u2013XX).<\/h3>\n
W 1931 roku, Zak\u0142ady Mechaniczne E. Plage i T. La\u015bkiewicz z\u0142o\u017cy\u0142y kierownictwu Marynarki Wojennej ofert\u0119 zbudowania ci\u0119\u017ckiego wodnosamolotu torpedowo-rozpoznawczego dalekiego zasi\u0119gu. Propozycja zosta\u0142a zaakceptowana i w 1932r., zawarto umow\u0119. W okresie 1932r.\u20131934r., pod kierunkiem in\u017c. Jerzego Rudlickiego zosta\u0142 opracowany projekt samolotu Lublin R\u2013XX. Prototyp zosta\u0142 oblatany 10.04.1935r., przez kpt. pil. Boles\u0142awa Filanowicza. Pr\u00f3by w locie prowadzono w bazie Morskiego Dywizjonu Lotniczego w Pucku. Samolot wykazywa\u0142 dobre osi\u0105gi, lecz mia\u0142 kilka wad. Poprawiony samolot by\u0142 gotowy 30.10.1935r. Marynarka Wojenna, zniecierpliwiona przeci\u0105ganiem si\u0119 pr\u00f3b, zerwa\u0142a kontrakt i zawar\u0142a nowy na zmodyfikowane samoloty w wersji R-XX A, w liczbie 6 sztuk, kt\u00f3rego prototyp zacz\u0119to budowa\u0107 ju\u017c z pocz\u0105tkiem 1935r.. Prace nad samolotem kontynuowano po upa\u0144stwowieniu firmy, pod nowym oznaczeniem LWS-1. W 1936r., zosta\u0142y one przerwane na korzy\u015b\u0107 LWS-5 (LWS-4 z p\u0142ywakami).<\/p>\n
LWS\u20132.<\/h3>\n
Samolot sanitarny LWS-2 powsta\u0142 na zam\u00f3wienie Dow\u00f3dztwa Lotnictwa Wojskowego i Polskiego Czerwonego Krzy\u017ca. Projekt wst\u0119pny wykona\u0142 in\u017c. Zbys\u0142aw Cio\u0142kosz. Prototyp zosta\u0142 oblatany jesieni\u0105 1937r., przez W. Su\u0142kowskiego w Lublinie. Po pr\u00f3bach przeprowadzonych w Instytucie Technicznym Lotnictwa (ITL) samolot zosta\u0142 przekazany wojsku. LWS-2 wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w Mi\u0119dzynarodowym Konkursie Lotnictwa Sanitarnego w Esch w Luksemburgu, kt\u00f3ry odbywa\u0142 si\u0119 w dniach 1\u20134.07.1938r., gdzie zaj\u0105\u0142 pierwsze miejsce. PCK zam\u00f3wi\u0142o seri\u0119 6 egzemplarzy LWS-2, lecz do rozpocz\u0119cia produkcji nie dosz\u0142o ze wzgl\u0119du na priorytet, jaki mia\u0142a budowa samolot\u00f3w RWD-14 Czapla, LWS-3 Mewa i LWS-6 \u017bubr. Prototyp by\u0142 wykorzystywany przez lotnictwo sanitarne.<\/p>\n
LWS\u20133 Mewa.<\/h3>\n
Samolot powstawa\u0142 w Warszawie pod kierunkiem in\u017c. Zbys\u0142awa Cio\u0142kosza, jako PZL P-40. Kiedy konstruktor przenosi\u0142 si\u0119 do Lublina, zabra\u0142 projekt ze sob\u0105. Tutaj samolot otrzyma\u0142 oznaczenie LWS-3 Mewa. Samolot powstawa\u0142 jako obserwacyjny. Jego konstrukcja nawi\u0105zywa\u0142a do zwyci\u0119skiego w Challenge’u 1934r., RWD-9 oraz do sanitarnego LWS-2. Nap\u0119d LWS-3 mia\u0142 stanowi\u0107 francuski silnik gwiazdowy Gnome-Rhone Mars o mocy 680 KM. Projekt uzyska\u0142 akceptacj\u0119 wojska i mia\u0142 by\u0107 uzupe\u0142nieniem samolot\u00f3w RWD-14 Czapla i Lublin R-XIII. Zam\u00f3wiono trzy prototypy. Pierwszy z nich oblatano w listopadzie 1937r. Pod koniec 1938r., Wojsko Polskie zam\u00f3wi\u0142o 200 sztuk. Planowano r\u00f3wnie\u017c stworzenie wersji LWS-3 B przeznaczonej dla Bu\u0142garii, oraz wersji p\u0142ywakowej LWS-3 H. Produkcj\u0119 uruchomiono w 1939r., a pierwsze dwa gotowe samoloty by\u0142y przekazane wojsku w sierpniu 1939r.. Kolejne oko\u0142o 20 maszyn, czeka\u0142o na nowe \u015bmig\u0142a. Kilka maszyn wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 w Wojnie Obronnej. Dalszym rozwini\u0119ciem konstrukcji LWS-3 mia\u0142 by\u0107 samolot LWS-7 Mewa II.<\/p>\n
PZL-30, LWS-6 \u017bubr.<\/h3>\n
W zak\u0142adach PZL w 1933r., Ministerstwo Komunikacji z\u0142o\u017cy\u0142o zam\u00f3wienie na 2-silnikowy samolot pasa\u017cerski. Mia\u0142 on zast\u0105pi\u0107 samoloty Fokkery F\u2013VII B\/3m u\u017cywane przez PLL LOT. Projektem, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 oznaczenie PZL-30, zaj\u0105\u0142 si\u0119 in\u017c. Zbys\u0142aw Cio\u0142kosz. Prace posuwa\u0142y si\u0119 systematycznie. W 1934r., PLL LOT zdecydowa\u0142 si\u0119 jednak na zakup samolot\u00f3w ameryka\u0144skich Douglas DC-2 i zam\u00f3wienie na PZL-30 zosta\u0142o anulowane, kiedy prototyp by\u0142 prawie uko\u0144czony. Projektem zainteresowa\u0142o si\u0119 Ministerstwo Spraw Wojskowych, zlecaj\u0105c przer\u00f3bk\u0119 PZL-30 na samolot bombowy. Samolot przeprojektowano i nadano mu nowe oznaczenie PZL-30 B\/I. Prototyp wyposa\u017cony w silniki gwiazdowe Pratt Whitney Wasp Junior o mocy 2 x 295 kW (2 x 400 KM). Pierwszy lot prototypu nast\u0105pi\u0142 w marcu 1936r., a oblatywaczem by\u0142 Boles\u0142aw Orli\u0144ski. Testy wykaza\u0142y niezadowalaj\u0105ce osi\u0105gi. Zdecydowano o zastosowaniu silnik\u00f3w PZL-Bristol Pegaz VIII o mocy 2 x 500 kW (2 x 680 KM). Nowy samolot otrzyma\u0142 oznaczenie PZL-30 B\/II \u017bubr. Opracowano tak\u017ce wersj\u0119 przeznaczon\u0105 na eksport, kt\u00f3ra otrzyma\u0142a francuskie silniki Gnome-Rhone 14K. Produkcj\u0119 seryjn\u0105 planowano uruchomi\u0107 w Lublinie. In\u017c. Zbys\u0142aw Cio\u0142kosz zosta\u0142 mianowany tam kierownikiem kom\u00f3rki, kt\u00f3ra w rzeczywisto\u015bci by\u0142a nowym biurem konstrukcyjnym. W Lublinie samolot mia\u0142 otrzyma\u0107 oznaczenie LWS-PZL-30, ale w 1937r., ostatecznie nadano oznaczenie LWS-6. Oznaczenie LWS-5 przewidywano dla wersji p\u0142ywakowej przeznaczonej dla Marynarki Wojennej. Podczas prezentacji samolotu delegacji Rumu\u0144skiej dosz\u0142o do katastrofy. Komisja badaj\u0105ca wypadek stwierdzi\u0142a wady konstrukcyjne skrzyd\u0142a. W 1937r., pod kierunkiem in\u017c. Jerzego Teisseyre, samolot zosta\u0142 przekonstruowany. Konstrukcja samolotu zosta\u0142a wzmocniona. Dodatkowo wyposa\u017cono go w zdwojone usterzenie pionowe. W efekcie poprawek masa samolotu wzros\u0142a, a przez to \u0142adunek zabieranych bomb wyni\u00f3s\u0142 tylko 660 kg. Poprawiony samolot otrzyma\u0142 oznaczenie LWS-6. Samolot by\u0142 w jednym egzemplarzu i pozosta\u0142 w zak\u0142adach w Lublinie, celem dalszych modyfikacji. Latem 1937r., rozpocz\u0119to produkcje seryjn\u0105. Co ciekawe, budowano wersj\u0119 oznaczon\u0105 LWS-6 A, kt\u00f3ra by\u0142a wzmocniona, ale mia\u0142a pojedyncze usterzenie pionowe. Zbudowano 15 maszyn, kt\u00f3re przekazano wojsku w sierpniu i wrze\u015bniu 1938r. Poniewa\u017c by\u0142a to ju\u017c konstrukcja przestarza\u0142a i jej warto\u015b\u0107 bojowa by\u0142a ograniczona, wojsko wcieli\u0142o maszyny do eskadr szkolnych.<\/p>\n
Samolot LWS\u20136 \u017bubr ma konstrukcj\u0119 mieszan\u0105, g\u00f3rnop\u0142at, 2-silnikowy. Nap\u0119d stanowi\u0142y dwa silniki gwiazdowe 9-cylindrowe, ch\u0142odzone powietrzem PZL-Bristol Pegaz VIIIC o mocy 2 x 515 kW (2 x 700 KM) ka\u017cdy.<\/p>\n
LWS-5 wodnosamolot.<\/h3>\n
Po przerwaniu, w po\u0142owie 1936r., prac nad wodnosamolotem bombowo-torpedowym LWS\u20131 (Lublin R\u2013XX) Lubelska Wytw\u00f3rnia Samolot\u00f3w zaproponowa\u0142a dow\u00f3dztwu Marynarki Wojennej opracowanie p\u0142ywakowej wersji bombowca LWS-4 \u017bubr. Nowy samolot oznaczono LWS-5. Umow\u0119 podpisano 12.04.1937r.. Po katastrofie LWS-4 w dniu 7.11.1936r., konstrukcja wymaga\u0142a wzmocnienia i prace si\u0119 przeci\u0105ga\u0142y. W grudniu 1937r., Marynarka Wojenna zrezygnowa\u0142a z LWS-5 i zakupi\u0142a w\u0142oskie samoloty Cant Z-506 B Airone.<\/p>\n
LWS-7.<\/h3>\n
LWS-7 Mewa II to wersja rozwojowa LWS-3 Mewa. Samolot obserwacyjno-\u0142\u0105cznikowy LWS-7 by\u0142 ostatni\u0105 konstrukcj\u0105 opracowywan\u0105 w Lubelskiej Wytw\u00f3rni Samolot\u00f3w przed wybuchem II wojny \u015bwiatowej. Opiera\u0142 si\u0119 on na konstrukcji LWS-3 Mewa. Oblot prototypu planowano na wiosn\u0119 1940r.\u00a0W okresie funkcjonowania Lubelskiej Wytw\u00f3rni Samolot\u00f3w produkowano seryjnie samoloty Lublin R-XIII oraz RWD-14 Czapla. Powsta\u0142 tak\u017ce prototyp samolotu my\u015bliwskiego PZL-39.<\/p>\n
Lubelska Wytw\u00f3rnia Samolot\u00f3w by\u0142a najd\u0142u\u017cej funkcjonuj\u0105cym zak\u0142adem lotniczym w czasie trwania Wojny Obronnej. Ale jak ca\u0142a Rzeczypospolita, zosta\u0142a zdobyta i zaj\u0119ta przez wojsko niemieckie. Samoloty zdobyte przez wojsko niemieckie zosta\u0142y spalone. Obiekty fabryki przeznaczono na magazyny i segregacj\u0119 skradzionych pieni\u0119dzy, bi\u017cuterii i innych przedmiot\u00f3w, kt\u00f3re wysy\u0142ano do Rajchu.<\/p>\n
Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Genera\u0142 Ludomi\u0142 Rayski, szef Departamentu Aeronautyki Ministerstwa Spraw Wojskowych prowadzi\u0142 tak\u0105 polityk\u0119, aby ca\u0142y Polski Przemys\u0142 Lotniczy skupi\u0107 w r\u0119kach pa\u0144stwowych. Takie dzia\u0142anie mia\u0142o dobre i z\u0142e strony. Jednak dla Zak\u0142adu Plage i La\u015bkiewicz oznacza\u0142o to upa\u0144stwowienie lub likwidacj\u0119. Sta\u0142o si\u0119 to w momencie realizacji zam\u00f3wienia na 50 samolot\u00f3w Lublin R-XIII-F. Wojsku dostarczono pierwsze 7 maszyn, a pod koniec 1935r., cofni\u0119to zam\u00f3wienie na pozosta\u0142e maszyny. W budowie by\u0142y kolejne 18 samolot\u00f3w Lublin R-XIII-F. Zak\u0142ad mia\u0142 k\u0142opoty finansowe. Zarz\u0105d firmy stwierdzi\u0142, \u017ce nale\u017cy zg\u0142osi\u0107 upad\u0142o\u015b\u0107, po czym zak\u0142ad zosta\u0142 znacjonalizowany, podejmuj\u0105c produkcj\u0119 pod nazw\u0105 Lubelska Wytw\u00f3rnia Samolot\u00f3w \u2013 LWS. 18 samolot\u00f3w Lublin R-XIII-F zosta\u0142y uko\u0144czone, a wojsko z\u0142o\u017cy\u0142o zam\u00f3wienie na kolejne 32 samoloty, ju\u017c pod nazw\u0105 LWS. Zlikwidowano biuro konstrukcyjne i zak\u0142ad sta\u0142 si\u0119 wytw\u00f3rni\u0105 realizuj\u0105c\u0105 zlecenia Polskich Zak\u0142ad\u00f3w Lotniczych z Warszawy. Dlatego w 1936r., skierowano tutaj produkcj\u0119 samolot\u00f3w bombowych, kt\u00f3re otrzyma\u0142y oznaczenie LWS-6 \u017bubr.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[59],"tags":[],"class_list":["post-387","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-przemysl-lotniczy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/387","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=387"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/387\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4944,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/387\/revisions\/4944"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=387"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=387"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=387"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}