{"id":385,"date":"2015-02-03T12:00:00","date_gmt":"2015-02-03T12:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.polot.net\/2024\/07\/13\/polski-przemysl-lotniczy-czesc-08\/"},"modified":"2024-07-13T19:23:14","modified_gmt":"2024-07-13T17:23:14","slug":"polski-przemysl-lotniczy-czesc-08","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=385&lang=pl","title":{"rendered":"Polski Przemys\u0142 Lotniczy &#8211; Cz\u0119\u015b\u0107 08"},"content":{"rendered":"<p>Krak\u00f3w 2015-02-03\u00a0<\/p>\n<h2 id=\"Polski-Przemys\u0142-Lotniczy.\"  >Polski Przemys\u0142 Lotniczy.<\/h2>\n<p>Cz\u0119\u015b\u0107 8\u00a0<\/p>\n<h2 id=\"Pa\u0144stwowe-Zak\u0142ady-Lotnicze-PZL-w-Warszawie.\"  >Pa\u0144stwowe Zak\u0142ady Lotnicze PZL w Warszawie.<\/h2>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/fff7c8d739671d7226615a26bd2f0d4bc38707cd\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/fff7c8d739671d7226615a26bd2f0d4bc38707cd\" alt=\"PZL P.11c. 2011 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>PZL P.11c. 2011 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<h3 id=\"Troch\u0119-historii-Ok\u0119cia.\"  >Troch\u0119 historii Ok\u0119cia.<\/h3>\n<p>W dniu 22.01.1925 roku, Rada Miejska Warszawy, na wniosek Magistratu, podj\u0119\u0142a decyzj\u0119 o kupieniu teren\u00f3w Ok\u0119cia, Paluch oraz S\u0142u\u017cewiec, z przeznaczeniem na nowoczesne lotnisko i obiekty sportowe. W 1933 roku, na Ok\u0119ciu rozpocz\u0119to budow\u0119 nowego lotniska wojskowego i portu lotniczego dla komunikacji lotniczej. Lotnisko Mokot\u00f3w z uwagi na blisko\u015b\u0107 dom\u00f3w mieszkalnych nie nadawa\u0142o si\u0119 do rozbudowy.<\/p>\n<p>Na lotnisko wyznaczono pole o powierzchni 285 ha, w kszta\u0142cie zbli\u017conym do elipsy, o d\u0142ugo\u015bci 2 100 m i szeroko\u015bci 1 570 m. Pole wzlot\u00f3w otrzyma\u0142o powierzchni\u0119 oko\u0142o 200 ha. Ponadto tereny przeznaczono na hangary, koszary, warsztaty, osiedla mieszkalne dla oficer\u00f3w i s\u0142u\u017cb technicznych. Budynki zaprojektowali kapitanowie Cze\u017cewski i Wielawski. Komunikacj\u0119 ze \u015ar\u00f3dmie\u015bciem zapewnia\u0142a szeroka ulica, kt\u00f3ra dla upami\u0119tnienia dw\u00f3ch tragicznie zmar\u0142ych pilot\u00f3w nazwana zosta\u0142a ulic\u0105 \u017bwirki i Wigury. Oficjalnie otwarcie Portu Lotniczego Warszawa \u2013 Ok\u0119cie nast\u0105pi\u0142o 28.09.1934 roku. Wi\u0119cej w Lotniska Ok\u0119cie w dziale Lotniska.\u00a0<\/p>\n<h3 id=\"Pa\u0144stwowe-Zak\u0142ady-Lotnicze---PZL.\"  >Pa\u0144stwowe Zak\u0142ady Lotnicze &#8211; PZL.<\/h3>\n<p>Pod koniec 20-lat, w\u0142adze Rzeczypospolitej Polskiej zorientowa\u0142y si\u0119, \u017ce nie maj\u0105 wp\u0142ywu nad kreowaniem struktury Polskiego Przemys\u0142u Lotniczego. Ca\u0142y ten dzia\u0142 by\u0142 w r\u0119kach prywatnych sp\u00f3\u0142ek. Jedynie Centralne Zak\u0142ady Lotnicze w ca\u0142o\u015bci nale\u017ca\u0142y do pa\u0144stwa. Ta sytuacja mi\u0142a dobre i z\u0142e strony. Problem w tym, \u017ce pierwsze do\u015bwiadczenia Polskich rz\u0105d\u00f3w ze sp\u00f3\u0142kami by\u0142y niepokoj\u0105ce i zako\u0144czone korupcj\u0105 i afer\u0105. Przyk\u0142adem by\u0142a firma  Francopol. Dlatego t\u0119 dziedzin\u0119 lotnictwa, kt\u00f3ra mia\u0142a produkowa\u0107 samoloty na potrzeby Wojska Polskiego postanowiono mie\u0107 ca\u0142kowicie pod kontrol\u0105. Czyli mie\u0107 j\u0105 jako pa\u0144stwow\u0105.<\/p>\n<p>W dniu 15.03.1928 roku, na bazie Centralnych Zak\u0142ad\u00f3w Lotniczych powo\u0142ano wytw\u00f3rni\u0119 p\u0142atowc\u00f3w o charakterze samodzielnego przedsi\u0119biorstwa pa\u0144stwowego, pod nazw\u0105 Pa\u0144stwowe Zak\u0142ady Lotnicze. Lokalizacja firmy nie uleg\u0142a zmianie i nadal mie\u015bci\u0142a si\u0119 w obszarze Lotniska Mokot\u00f3w.<\/p>\n<p>Dyrektorem firmy nadal by\u0142 in\u017c. Witold Rumbowicz, kt\u00f3ry pe\u0142ni\u0142 t\u0119 funkcj\u0119 od 1.12.1927 roku, do 8.02.1935 roku. Kierownikiem biura konstrukcyjnego, kt\u00f3re w\u00f3wczas nosi\u0142o nazw\u0119 Biuro Techniczne, by\u0142 in\u017c. Stefan Malinowski.<\/p>\n<p>By\u0142 to czas, kiedy nadal si\u0142\u0119 Polskiego Lotnictwa Wojskowego opierano na samolotach zagranicznych budowanych na podstawie licencji.<\/p>\n<p>Warto w tym miejscu zaznaczy\u0107, i\u017c pocz\u0105tki Polskiego Lotnictwa by\u0142y zdecydowanie trudniejsze ni\u017c w innych krajach Europy. G\u0142\u00f3wnie dlatego, \u017ce produkcja samolot\u00f3w w tamtych czasach by\u0142a oparta na przemy\u015ble automobilowym. Kto produkowa\u0142 samochody, temu \u0142atwiej by\u0142o budowa\u0107 samoloty. Po pierwsze, mia\u0142 opanowane nowoczesne technologie. Po drugie, korzysta\u0142 z organizacji produkcji seryjnej. Po trzecie, produkowa\u0142 silniki do samochod\u00f3w, kt\u00f3re w\u00f3wczas niewiele r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 od lotniczych, wi\u0119c mia\u0142 nap\u0119d. Zaborcy na terenie Rzeczypospolitej Polski nie zbudowali ani jednej fabryki samochod\u00f3w lub silnik\u00f3w. To by\u0142y g\u0142\u00f3wne powody, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do tego, i\u017c pocz\u0105tkowo w Polsce wszystkie konstrukcje lotnicze by\u0142y drewniane. Stolark\u0119 w Polsce, mieli\u015bmy opanowan\u0105 do perfekcji. A tak nawiasem; najwi\u0119ksza \u0142\u00f3d\u017a lataj\u0105ca \u015bwiata by\u0142a zbudowana z drewna; Hughes H-4 Hercules rozpi\u0119to\u015b\u0107 97,54 m, d\u0142ugo\u015b\u0107 66,65 m, wysoko\u015b\u0107 24,18 m.\u00a0W 1928 roku, \u015bwiat szed\u0142 ju\u017c w kierunku samolot\u00f3w metalowych, albo przynajmniej konstrukcji mieszanych. Tak\u017ce Polska Pa\u0144stwowa Wytw\u00f3rnia mia\u0142a p\u00f3j\u015b\u0107 w kierunku konstrukcji metalowych. Aby zak\u0142ad PZL m\u00f3g\u0142 zapozna\u0107 si\u0119 z dorobkiem zagranicznym w tej dziedzinie, kupiono licencj\u0119 na francuski samolot my\u015bliwski Wibault 7, konstrukcji wybitnego in\u017cyniera Macela Wibaulta. Szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105ca by\u0142a technologia nitowania poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w p\u0142at\u00f3w. Samolot mia\u0142 poszycie wykonane z blachy dur-aluminiowej, o r\u00f3\u017cnej grubo\u015bci; 0,32 mm, 0,4 mm oraz 0,5 mm. Dodatkowo blacha by\u0142a drobno \u017c\u0142obkowana; 1,6 \u017c\u0142obka na cm. Pokrycie takie by\u0142o lekkie, sztywne oraz wywo\u0142ywa\u0142o mniejszy op\u00f3r aerodynamiczny, ni\u017c blacha falista stosowana w zak\u0142adach Junkers. W PZL zbudowano 25 egzemplarzy samolot\u00f3w Wibault 7, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej nazwano Wibault 70. Zak\u0142ad zdoby\u0142 do\u015bwiadczenie w produkcji samolot\u00f3w metalowych, a nitowanie konstrukcji mia\u0142o du\u017cy wp\u0142yw na wi\u0119kszo\u015b\u0107 p\u00f3\u017aniejszych konstrukcji lotniczych PZL w 30-latach. Wyprzedzaj\u0105c fakty, nale\u017cy zaznaczy\u0107, i\u017c Polskie Lotnictwo Wojskowe sta\u0142o si\u0119 pierwszym na \u015bwiecie maj\u0105cym na wyposa\u017ceniu wy\u0142\u0105cznie bojowe samoloty metalowe.<\/p>\n<p>Zapleczem techniczno-rozwojowych dla produkcji samolot\u00f3w w PZL by\u0142 Instytut Bada\u0144 Technicznych Lotnictwa oraz Instytut Aerodynamiczny Politechniki Warszawskiej, prowadzony przez profesora Czes\u0142aw Witoszy\u0144skiego, nazywanego Ojcem Polskiego Lotnictwa. Instytut Bada\u0144 Technicznych Lotnictwa zosta\u0142 otwarty w 1927 roku.\u00a0Samoloty Bartel BM-4 by\u0142y produkowane w Wielkopolskiej Wytw\u00f3rni Samolot\u00f3w \u2013 \u201eSamolot\u201d i u\u017cytkowane w Wojsku Polskim. Firma prze\u017cy\u0142a wielki po\u017car w 1928 roku, i og\u0142osi\u0142a upad\u0142o\u015b\u0107 w 1930 roku. Dlatego, jedn\u0105 z pierwszych prac PZL by\u0142a modernizacja samolot\u00f3w Bartel BM-4a, wyposa\u017caj\u0105c go w inny silnik i nadaj\u0105c oznaczenie BM-4f. Podobnie uczyniono z konstrukcj\u0105 Bartel BM-5a, nadaj\u0105c jej oznaczenie BM-5d.\u00a0PZL po Centralnych Zak\u0142adach Lotniczych odziedziczy\u0142a kontynuacj\u0119 produkcji drewnianych samolot\u00f3w my\u015bliwskich Spad S-61. Pod mark\u0105 PZL zbudowano jeszcze kilka sztuk, ale produkcj\u0119 bardzo szybko zako\u0144czono przed czasem, bo samolot by\u0142 niebezpieczny i zgin\u0119\u0142o na nim kilku pilot\u00f3w.\u00a0<\/p>\n<h3 id=\"Pierwsze-konstrukcje-PZL.\"  >Pierwsze konstrukcje PZL.<\/h3>\n<p>G\u0142\u00f3wne plany Rz\u0105du Rzeczypospolitej dla PZL by\u0142y jednak inne. Celem by\u0142o zaprojektowanie, zbudowanie, oblatanie, przetestowanie i wdro\u017cenie do produkcji seryjnej samolot\u00f3w; my\u015bliwskiego, \u0142\u0105cznikowego, bombowego, pasa\u017cerskiego i szkolno-sportowego. Zorganizowano pi\u0119\u0107 zespo\u0142\u00f3w projektowych, kt\u00f3re zaj\u0119\u0142y si\u0119 nast\u0119puj\u0105cymi projektami:<\/p>\n<p>PZL P-1 \u2013 samolot po\u015bcigowy, czyli my\u015bliwiec budowany pod kierunkiem Zygmunta Pu\u0142awskiego. Pierwszy lot odby\u0142 si\u0119 we wrze\u015bniu 1929 roku, i da\u0142 pocz\u0105tek ca\u0142ej rodzinie my\u015bliwc\u00f3w.<\/p>\n<p>PZL \u0141-2 \u2013 \u0142\u0105cznikowy, budowany pod kierunkiem Jerzego D\u0105browskiego i Franciszka Kotta. Prototyp oblatano z ko\u0144cem 1929 roku, i zbudowano 30 (25) sztuk. By\u0142a to druga konstrukcja zak\u0142ad\u00f3w PZL budowana seryjnie. Poniewa\u017c lepszym okaza\u0142 si\u0119 samolot Lublin R-XIII, produkcj\u0119 PZL \u0141-2 wstrzymano. Na samolocie PZL \u0141-2 SP-AFA w wykonaniu rajdowym, pilot kapitan Stanis\u0142aw Skar\u017cy\u0144ski i in\u017cynier Andrzej Markiewicz w 1931 roku, dokonali przelotu dooko\u0142a Afryki, o d\u0142ugo\u015bci 25 050 km.<\/p>\n<p>PZL-3 \u2013 bombowiec, nap\u0119dzany czterema silnikami, projektowany pod kierunkiem W\u0142adys\u0142awa Zalewskiego. Programu nie zrealizowano.<\/p>\n<p>PZL-4 \u2013 pasa\u017cerski, nap\u0119dzany trzema silnikami, projektowany pod kierunkiem Zygmunta Brunera i Stanis\u0142awa Praussa.<\/p>\n<p>PZL-5 \u2013 szkolno-sportowy, pod kierunkiem Stanis\u0142awa Malinowskiego i W\u0142adys\u0142awa Koz\u0142owskiego. Pierwszy lot prototypu nast\u0105pi\u0142 w 1930 roku, i w latach 1930-1931, zbudowano 15 (10) sztuk. PZL-5 by\u0142 pierwsz\u0105 konstrukcj\u0105 zak\u0142ad\u00f3w PZL produkowan\u0105 seryjnie. W 1932 roku, samolot zmodernizowano i tak powsta\u0142 PZL-5 bis, kt\u00f3ry przegra\u0142 konkurencj\u0119 z RWD-8.\u00a0<\/p>\n<h3 id=\"Rodzina-samolot\u00f3w-my\u015bliwskich-Zygmunta-Pu\u0142awskiego.\"  >Rodzina samolot\u00f3w my\u015bliwskich Zygmunta Pu\u0142awskiego.<\/h3>\n<p>Utalentowany in\u017cynier Zygmunt Pu\u0142awski, maj\u0105c zaledwie 27 lat, zaprojektowa\u0142 samolot my\u015bliwski PZL P-1. Przy jego opracowaniu konstruktor wykorzysta\u0142 technologie zastosowano przy produkcji samolotu Wibault 7; nitowanie zewn\u0119trzne i blach\u0119 drobno \u017c\u0142obkowan\u0105. Ale r\u00f3wnie\u017c zastosowa\u0142 w\u0142asne pomys\u0142y. Pierwszym by\u0142 mewi p\u0142at, za granic\u0105 nazwany Polskim p\u0142atem. Opr\u00f3cz dobrych w\u0142asno\u015bci aerodynamicznych, p\u0142at zapewnia\u0142 dobra widoczno\u015b\u0107 dla pilota do przodu i na boki. Drugim rozwi\u0105zaniem by\u0142o podwozie typu no\u017cycowego. Rozwi\u0105zania te znalaz\u0142y si\u0119 w P.6, P.7, P.8, P.11, P.24. Rozs\u0142awi\u0142y one nazwisko Pu\u0142awskiego na \u015bwicie, a w niekt\u00f3rych krajach stosowano je w tamtejszych konstrukcjach; Francja (Mureaux 170\/180, Loire 43\/46, Dewoitine 560, Arsenal-Delanne 10), Czechos\u0142owacja (Aero A-102), Jugos\u0142awia (Ikarus IK-1\/IK-2), USA (Douglas 0-31), germa\u0144cy (Dornier Do-C1, Henschel Hs-121).<\/p>\n<p>W sierpniu 1929 roku, gotowy by\u0142 prototyp PZL P.1. Do nap\u0119du wykorzystano silnik rz\u0119dowy. Samolot okaza\u0142 si\u0119 poprawny, cho\u0107 wymaga\u0142 kilku poprawek.<\/p>\n<p>Problemem okaza\u0142 si\u0119 jednak silnik rz\u0119dowy. W tym czasie \u015bciera\u0142y si\u0119 dwa pogl\u0105dy. Jedni uwa\u017cali, i\u017c przysz\u0142o\u015bci\u0105 s\u0105 silniki gwiazdowe; mniejsza masa, lepsze ch\u0142odzenie, \u0142atwiejsze w obs\u0142udze, ta\u0144sze w zakupie. Drudzy uwa\u017cali, \u017ce przysz\u0142o\u015b\u0107 to silniki rz\u0119dowe; mniejsza powierzchnia czo\u0142owa, mo\u017cliwo\u015b\u0107 ch\u0142odzenia instalacj\u0105 wodn\u0105. Poniewa\u017c nie byli\u015bmy producentami silnik\u00f3w, dlatego Polska doktryna opar\u0142a si\u0119 na silnikach gwiazdowych, kt\u00f3rych licencje zakupiono i nie przewidywano u\u017cywania silnik\u00f3w rz\u0119dowych w wi\u0119kszym zakresie.<\/p>\n<p>Dlatego in\u017c. Zygmunt Pu\u0142awski przystosowa\u0142 samolot PZL P.1 do nap\u0119du silnikiem gwiazdowym. Powsta\u0142y kolejne konstrukcje nap\u0119dzane tego typu silnikiem; P.6, P.7, P.8, P.9, P.10, P.11. Chocia\u017c konstruktor nie porzuci\u0142 ca\u0142kowicie konstrukcji z silnikami rz\u0105dowymi. Takim by\u0142 pocz\u0105tkowo PZL P.8, kt\u00f3rego prototypy zbudowano i oblatano w 1931 roku, oraz ponownie w 1932 roku. Podobnie by\u0142o z konstrukcj\u0105 PZL P.10.<\/p>\n<p>Dostosowanie samolotu PZL P.1 do silnika gwiazdowego, poci\u0105gn\u0119\u0142o za sob\u0105 konieczno\u015b\u0107 przebudowania ca\u0142ego kad\u0142uba, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 przekr\u00f3j ko\u0142owy. I tu nast\u0105pi\u0142a kolejna zmiana; konstruktor zaprojektowa\u0142 uk\u0142ad p\u00f3\u0142-skorupowy. By\u0142a to znacz\u0105ca innowacja. To w 1930 roku, na \u015bwicie pojawi\u0142y si\u0119 pierwsze p\u0142atowce o konstrukcji p\u00f3\u0142-skorupowej. Pierwszymi by\u0142y; ameryka\u0144ski Northrop, francuskie Dewoitine i Nieuport oraz Polski PZL P.6, bo takie oznaczenie otrzyma\u0142 nowy samolot Zygmunta Pu\u0142awskiego, gdy\u017c by\u0142a to kolejna konstrukcja zak\u0142ad\u00f3w PZL, po PZL-5.<\/p>\n<p>Prototyp PZL P.6 zosta\u0142 oblatany w sierpniu 1930 roku, a w ko\u0144cu tego roku pokazany na Mi\u0119dzynarodowym Salonie Lotniczym w Pary\u017cu. Od razu doceniono jego charakterystyczny p\u0142at i konstrukcj\u0119 p\u00f3\u0142-skorupow\u0105. Gdy kapitan Boles\u0142aw Orli\u0144ski zademonstrowa\u0142 my\u015bliwiec w powietrzu, prasa \u015bwiatowa uzna\u0142a PZL P.6 za najlepszy samolot my\u015bliwski. Napisano, \u017ce wyprzedza on wszystkie inne konstrukcje zbudowane na kontynencie europejskim. W 1931 roku, kapitan Boles\u0142aw Orli\u0144ski zwyci\u0119\u017cy\u0142 na nim w zawodach najlepszych pilot\u00f3w \u015bwiata w Cleveland w USA. Tak zak\u0142ad PZL wyrobi\u0142 sobie dobr\u0105 opini\u0119 za granic\u0105. O Polsce pisa\u0142o si\u0119 du\u017co i dobrze.<\/p>\n<p>PZL P.7 to odmiana seryna P.6, kt\u00f3ry zosta\u0142 oblatany w pa\u017adzierniku 1930 roku. W okresie 1932-1933, wyprodukowano 150 my\u015bliwc\u00f3w, kt\u00f3re oznaczono PZL P.7a. Zast\u0105pi\u0142y one wszystkie do tej pory u\u017cywane samoloty my\u015bliwskie w Wojsku Polskim. W 1933 roku, Polska sta\u0142a si\u0119 pierwszym krajem na \u015bwiecie z lotnictwem my\u015bliwskim wyposa\u017conym wy\u0142\u0105cznie w samoloty metalowe. Wspania\u0142a kariera in\u017cyniera Zygmunta Pu\u0142awskiego zosta\u0142a przerwana jego \u015bmierci\u0105. Zgin\u0105\u0142 w dniu 21.03.1931 roku, podczas lotu na prototypie swojej amfibii PZL-12.<\/p>\n<p>Jeszcze w 1930 roku, in\u017c. Zygmunt Pu\u0142awski opracowa\u0142 ulepszony wariant PZL P.6, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 mocniejszy silnik. Po \u015bmierci konstruktora jego dzia\u0142o prowadzi\u0142o biuro konstrukcyjne PZL. Nikt nie \u015bmia\u0142 podpi\u0105\u0107 si\u0119 pod niesamowite konstrukcje Zygmunta Pu\u0142askiego. Jego dzia\u0142o prowadzono nadal, pod kierunkiem Wsiewo\u0142oda Jakimiuka. My\u015bliwiec z nowym silnikiem otrzyma\u0142 oznaczenie PZL P.11. Ruszy\u0142a produkcja seryjna, kt\u00f3ra trwa\u0142a w okresie 1933-1936.<\/p>\n<p>PZL P.11a \u2013 30 maszyn dla Wojska Polskiego. PZL P.11b \u2013 50 maszyn dla Rumunii. PZL P.11c \u2013 175 maszyn dla Wojska Polskiego. Z obni\u017conym silnikiem i zmodyfikowanym usterzeniem pionowym. PZL P.11f \u2013 to odmiana PZL P.11c, 80 maszyn zbudowanych z licencji w Rumunii, w zak\u0142adach IAR. PZL P.11g Kobuz \u2013 wobec op\u00f3\u017anie\u0144 w testach PZL P.50 Jastrz\u0105b, zdecydowano si\u0119 na opracowanie samolotu Kobuz z silnikiem, kt\u00f3ry ju\u017c by\u0142 wyprodukowany, a by\u0142 przeznaczony dla Jastrz\u0119bia. Produkcja mia\u0142a si\u0119 rozpocz\u0105\u0107 jesieni\u0105 1939 roku, w Podlaskiej Wytw\u00f3rni Samolot\u00f3w.\u00a0Po zbudowaniu PZL P.11c, \u015bwiat zacz\u0105\u0142 si\u0119 jeszcze bardziej interesowa\u0107 samolotami z Polski i chcia\u0142 je kupowa\u0107. Aby nasze samoloty mog\u0142y konkurowa\u0107 na rynkach zagranicznych, musia\u0142y nale\u017ce\u0107 do najszybszych. W tym celu nale\u017ca\u0142o stosowa\u0107 jeszcze mocniejsze silniki. Produkowany u nas, z licencji silnik Bristol, dysponowa\u0142 ju\u017c mniejsz\u0105 moc\u0105 ni\u017c nowsze konstrukcje, a ponadto umowa licencyjna zabrania\u0142a nam eksportu tych silnik\u00f3w. Zaistnia\u0142a wi\u0119c potrzeba poszukania silnika o mocy do 736 kW (1 000 KM). Wyb\u00f3r pad\u0142 na francuski silnik Gnome-Rhone 14K, kt\u00f3ry w\u00f3wczas by\u0142 \u0142atwy do kupienia. Przebudowano p\u0142atowiec pod ten zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy i w marcu lub maju 1933 roku, samolot oblatano jako PZL P.24. Rozwija\u0142 on pr\u0119dko\u015b\u0107 414 km\/h i by\u0142 najszybszym \u00f3wczesnym my\u015bliwcem z silnikiem gwiazdowym. Uda\u0142o si\u0119 zdoby\u0107 kilka zam\u00f3wie\u0144 i ruszy\u0142a produkcja seryjna, kt\u00f3ra trwa\u0142a w okresie 1936-1939 roku. My\u015bliwce kupi\u0142a; Turcja, Grecja, Rumunia. Samoloty te tak\u017ce budowano na podstawie licencji w Turcji i Rumunii. PZL P.24 ugruntowa\u0142 dobr\u0105 opini\u0119 o Polskim Przemy\u015ble Lotniczym. W Polsce my\u015bliwc\u00f3w PZL P.1-P.24 zbudowano 510 maszyn i kolejne 170 za granic\u0105.\u00a0<\/p>\n<h3 id=\"Konstrukcje-Pa\u0144stwowych-Zak\u0142ad\u00f3w-Lotniczych.\"  >Konstrukcje Pa\u0144stwowych Zak\u0142ad\u00f3w Lotniczych.<\/h3>\n<p>Pierwszy okres \u2013 my\u015bliwce (samoloty po\u015bcigowe).<\/p>\n<p>Wibault 70 \u2013 p\u00f3\u017aniej w Polsce nazywany tak\u017ce PZL Wibault 7. Francuski samolot my\u015bliwski budowany w Polsce z licencji. Pierwszy lot we Francji w dniu 7.07.1925 roku. Samolot Wibault 7C1, w 1927 roku, zosta\u0142 przedstawiony na Salonie Lotniczym w Pary\u017cu. Samolot wzbudzi\u0142 zainteresowanie Polskiej delegacji na czele z gen. Ludomi\u0142em Rayskim. W 1928 roku, zakupiono licencj\u0119. Pierwszy samolot Wibault 70C1 wyprodukowany na licencji zbudowano w kwietniu 1929 roku. Wyprodukowane w Polsce samoloty Wibault 70C1 w 1930 roku, skierowano do eskadr my\u015bliwskich 1 i 2 Pu\u0142ku Lotniczego, gdzie do ko\u0144ca 1931 roku, stosowano je jako samoloty my\u015bliwskie, a potem skierowano je do eskadr treningowych. W pu\u0142kach lotniczych zosta\u0142y zast\u0105pione przez samoloty PZL P.7. W 1933 roku, zacz\u0119to je wycofywa\u0107 z pu\u0142k\u00f3w lotniczych i przekazywa\u0107 do Centrum Wyszkolenia Lotnictwa w D\u0119blinie, gdzie wykorzystywano je do 1935 roku.<\/p>\n<p>PZL P.1 \u2013 1929 rok, samolot po\u015bcigowy, czyli my\u015bliwiec budowany pod kierunkiem Zygmunta Pu\u0142awskiego. G\u00f3rnop\u0142at z silnikiem rz\u0119dowym. Pierwszy lot odby\u0142 si\u0119 we wrze\u015bniu 1929 roku, i da\u0142 pocz\u0105tek ca\u0142ej rodzinie my\u015bliwc\u00f3w.<\/p>\n<p>PZL P.2 \u2013 1930 rok, projekt samolotu my\u015bliwskiego oparty na PZL P.1. Prace nad projektem przerwano, bo rozwi\u0105zania konstrukcyjne okaza\u0142y si\u0119 niew\u0142a\u015bciwe (Uk\u0142ad bez-zastrza\u0142owy z ta\u015bmami usztywniaj\u0105cymi).<\/p>\n<p>PZL P.6 \u2013 1930 rok. Cz\u0119sto podaje si\u0119, \u017ce by\u0142 oparty na PZL P.1. W rzeczywisto\u015bci zmieniono silnik z rz\u0119dowego na gwiazdowy oraz ca\u0142kowicie przebudowano kad\u0142ub. Zbudowano prototyp. Pierwszy lot wykonano w sierpniu 1930 roku.<\/p>\n<p>PZL P.7 \u2013 1930 rok, my\u015bliwiec oparty na PZL P.6, produkowany seryjnie.<\/p>\n<p>Bartel BM-4f \u2013 1931 rok, samolot szkolny.<\/p>\n<p>Bartel BM-5d \u2013 1931 rok, samolot szkolny.<\/p>\n<p>PZL P.8 \u2013 1931 rok, my\u015bliwiec konstrukcji in\u017c. Zygmunta Pu\u0142awskiego. Pr\u00f3ba powrotu do my\u015bliwc\u00f3w z silnikiem rz\u0105dowym. PZL P.8\/I prototyp, kt\u00f3ry oblatano w 1931 roku. Drugi prototyp PZL P.8\/II z mocniejszym silnikiem oblatano w 1932 roku, pokazano na Mi\u0119dzynarodowym Salonie Lotniczym w Pary\u017cu. \u015amier\u0107 in\u017c. Zygmunta Pu\u0142awskiego ostatecznie wstrzyma\u0142 starania zdobycia silnik\u00f3w rz\u0105dowych dla PZL. Priorytet uzyska\u0142a konstrukcja PZL P.11. Silnik rz\u0119dowy ch\u0142odzony ciecz\u0105 Hispano-Suiza 12Mc (640 KM) lub Lorraine-Dietrich 12H (675 KM).<\/p>\n<p>PZL P.9 \u2013 1931 rok, niezrealizowany projekt.<\/p>\n<p>PZL P.10 \u2013 1931 rok, niezrealizowany projekt in\u017c. Zygmunta Pu\u0142awskiego. Rozwini\u0119ty na bazie PZL P.8 z mocniejszym silnikiem Rolls-Royce \u201eKestrel\u201d o mocy 750 KM.<\/p>\n<p>PZL P.11 \u2013 1931 rok, my\u015bliwiec, projekt in\u017c. Zygmunt Pu\u0142awski, prace uko\u0144czono pod kierunkiem in\u017c. Wsiewo\u0142oda Jakimiuka. Ruszy\u0142a produkcja seryjna, kt\u00f3ra trwa\u0142a w okresie 1933-1936 rok.<\/p>\n<p>PZL P.24 \u2013 rozwini\u0119cie PZL P.11, z mocniejszym silnikiem. Budowany na eksport (1936-1939) i na licencji za granic\u0105.<\/p>\n<p>Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W dniu 22.01.1925 roku, Rada Miejska Warszawy, na wniosek Magistratu, podj\u0119\u0142a decyzj\u0119 o kupieniu teren\u00f3w Ok\u0119cia, Paluch oraz S\u0142u\u017cewiec, z przeznaczeniem na nowoczesne lotnisko i obiekty sportowe. W 1933 roku, na Ok\u0119ciu rozpocz\u0119to budow\u0119 nowego lotniska wojskowego i portu lotniczego dla komunikacji lotniczej. Lotnisko Mokot\u00f3w z uwagi na blisko\u015b\u0107 dom\u00f3w mieszkalnych nie nadawa\u0142o si\u0119 do rozbudowy.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[59],"tags":[],"class_list":["post-385","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-przemysl-lotniczy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/385","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=385"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/385\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4942,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/385\/revisions\/4942"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=385"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=385"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=385"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}