Do\u015bwiadczalne Warsztaty Lotnicze w skr\u00f3cie DWL by\u0142y Polsk\u0105 wytw\u00f3rni\u0105 lotnicz\u0105, kt\u00f3ra konstruowa\u0142a i produkowa\u0142a samoloty pod oznaczeniem RWD. Za ramy czasowe mo\u017cemy przyj\u0105\u0107 grudzie\u0144 1925r.-1.09.1939r.<\/p>\n
Troch\u0119 historii.<\/h3>\n
W 1922r., grupa student\u00f3w Wydzia\u0142u Mechanicznego Politechniki Warszawskiej z w\u0142asnej inicjatywy rozpocz\u0119\u0142a samokszta\u0142cenie z zakresu lotnictwa; mechaniki lotu, konstrukcji p\u0142atowc\u00f3w. W grudniu 1925r., przy Kole Mechanik\u00f3w Student\u00f3w Politechniki Warszawskiej ci studenci za\u0142o\u017cyli Sekcj\u0119 Lotnicz\u0105. Studenci mieli poparcie profesor\u00f3w Politechniki, kt\u00f3rzy udzielali im konsultacji i pomagali zdobywa\u0107 fundusze.<\/p>\n
Pocz\u0105tkowo pracowali nad tematem szybowc\u00f3w, kt\u00f3re w\u00f3wczas w Polsce by\u0142y nazywane \u015blizgowcami. W ci\u0105gu trzech lat powsta\u0142y trzy szybowce; SL-1 Akar (1922r.) Adama Karpi\u0144skiego, SL-2 Czarny Kot (1923r.) Jerzego Drzewieckiego, SL-3 (1924r.) Zygmunta Pu\u0142awskiego i Jerzego Bistarma. Szybowce te wykonano w kilku egzemplarzach.<\/p>\n
Pierwsze samoloty.<\/h3>\n
Pierwszym samolotem m\u0142odych konstruktor\u00f3w z Sekcji Lotniczej by\u0142 zbudowany przez Jerzego Drzewieckiego oznaczony JD-2 (\u201enr fabryczny\u201d SL-4). Samolot powsta\u0142 w piwnicach Politechniki Warszawskiej oddzia\u0142u Nowej Kre\u015blarni (r\u00f3g ulicy Koszykowej i Noakowskiego). Konstruktorzy mieli do dyspozycji tylko jeden s\u0142aby silnik; Anzani 33 kW, ci\u0119\u017cki 75 kg, paliwo\u017cerny i awaryjny. Testy by\u0142y prowadzone przez Instytut Bada\u0144 Technicznych Lotnictwa. W dniu 5.10.1926r., porucznik pilot Kazimierz Kalina dokona\u0142 oblotu JD-2. Lot przebiega\u0142 prawid\u0142owo i samolot by\u0142 sterowny. Niestety, podczas l\u0105dowania sztywny przew\u00f3d paliwowy p\u0119k\u0142 i wybuch po\u017car. Samolot sp\u0142on\u0105\u0142, a pilot zosta\u0142 powa\u017cnie poparzony. Rurka paliwowa powinna by\u0107 elastyczna. Nie zniech\u0119ci\u0142o to konstruktor\u00f3w. Zbudowano dwa kolejne egzemplarze JD-2 (nr SL-5, SL-6). Pierwszy pos\u0142u\u017cy\u0142 do test\u00f3w wytrzyma\u0142o\u015bciowych. Drugi wykona\u0142 pierwszy lot 26.06.1927r. Zbudowano jeszcze 4 ulepszone samoloty JD-2 bis, z lepszymi silnikami. Jeden z tych samolot\u00f3w lata\u0142 w aeroklubie a\u017c do 1936r. Egzemplarz JD-2 (nr SL-6) mia\u0142 na kad\u0142ubie wypisane miejscowo\u015bci w kt\u00f3rych l\u0105dowa\u0142.<\/p>\n
Kolejn\u0105 konstrukcj\u0105 by\u0142 samolot WR-1 Stanis\u0142awa Wigury i Stanis\u0142awa Rogalskiego (dlatego taka nazwa). Samolot otrzyma\u0142 nr SL-7. Pierwszy lot wykonano we wrze\u015bniu 1927r. Z powodu awaryjnego silnika samolot kilkakrotnie l\u0105dowa\u0142 awaryjnie i musiano go naprawia\u0107, co zwi\u0119ksza\u0142o jego mas\u0119. Samolot skasowano w 1929r.<\/p>\n
Kolejny samolot zbudowa\u0142 Stanis\u0142aw Prauss. By\u0142 to PS-1 (tak\u017ce od nazwiska konstruktora). Budow\u0119 zacz\u0119to w grudniu 1927r., od razu w dw\u00f3ch egzemplarzach; nr SL-10 do pr\u00f3b statycznych i SL-11 do lot\u00f3w. Pierwszy lot wykonano w pa\u017adzierniku 1928r. Lata\u0142 do 1930r., kiedy to podczas startu zosta\u0142 rozbity o drzewo.<\/p>\n
Samoloty RWD.<\/h3>\n
Zbudowane do tej pory samoloty nie nadawa\u0142y si\u0119 do dalekich przelot\u00f3w, jako samoloty sportowe. W 1927r., Stanis\u0142aw Rogalski, Stanis\u0142aw Wigura i Jerzy Drzewiecki wsp\u00f3lnie przyst\u0105pili do pracy nad samolotem sportowym. Zgodnie z tradycj\u0105 samolot oznaczono RWD-1. Nap\u0119d silnik angielski dwu-cylindrowy ABC Scorpion II, o mocy 25 kW. Masa 206 kg, ud\u017awig 211 kg. Doskona\u0142o\u015b\u0107 aerodynamiczna 12. We wrze\u015bniu 1928r., Jerzy Drzewiecki wykona\u0142 na nim pierwszy lot. Samolot lata\u0142 ma\u0142o, bo silnik mia\u0142 du\u017ce drgania i bywa\u0142 zawodny.<\/p>\n
Jesieni\u0105 1928r., przyst\u0105piono do prac nad nowym RWD-2. By\u0142 wzorowany na RWD-1. Otrzyma\u0142 nowy 9-cylindrowy silnik Salomon 9 AD, o mocy 30 kW. Silnik by\u0142 dobry i ma\u0142o zawodny. Pierwszy lot RWD-1 zosta\u0142 wykonany przez Jerzego Drzewieckiego w lipcu 1929r. W tym czasie do zespo\u0142u do\u0142\u0105czy\u0142 porucznik pilot Franciszek \u017bwirki. Franciszek \u017bwirko i Stanis\u0142aw Wigura wykonali na RWD-2 loty do oko\u0142o Polski (1 200 km) i bardziej znany lot dooko\u0142a Europy (5 000 km).<\/p>\n
Sukcesy spowodowa\u0142y z\u0142o\u017cenie zam\u00f3wienia w pa\u017adzierniku 1929r., przez Ministerstwo Komunikacji na trzy samoloty RWD-2 i trzy troch\u0119 powi\u0119kszone RWD-4, z silnikiem o mocy 85 kW. Samoloty okaza\u0142y si\u0119 udane, cho\u0107 nie odnios\u0142y spektakularnych sukces\u00f3w w zawodach sportowych. W 1931r., zbudowano jeszcze kolejne 6 maszyn RWD-4. U\u017cywano je intensywnie w aeroklubach.<\/p>\n
W listopadzie 1929r., zam\u00f3wienie na jeden samolot z\u0142o\u017cy\u0142 tak\u017ce Departament Aeronautyki Ministerstwa Spraw Wojskowych. Dla nich zespo\u0142em nap\u0119dowym mia\u0142 by\u0107 silnik o mocy 65 kW. Samolot mia\u0142 mie\u0107 mocne podwozie dla l\u0105dowania w \u201eka\u017cdym\u201d przygodnym terenie. Mia\u0142 mie\u0107 sk\u0142adane skrzyd\u0142a, dla \u0142atwego transportu drogowego i kolejowego oraz wprowadzenia pod dach. Tak powsta\u0142 RWD-3 w jednym egzemplarzu. Maszyna przystosowana by\u0142a do zada\u0144 \u0142\u0105cznikowych i mia\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykonywania akrobacji. Samoloty RWD-3 i RWD-4 wykonano w szybkim tempie. Ich obloty nast\u0105pi\u0142y ju\u017c w kwietniu 1930r. W RWD-3 sk\u0142adane skrzyd\u0142a okaza\u0142y si\u0119 jego s\u0142ab\u0105 stron\u0105. Okucia podczas pr\u00f3by statycznej okaza\u0142y si\u0119 wystarczaj\u0105ce do zwyk\u0142ych lot\u00f3w, ale nie do akrobacji. Zdobyte do\u015bwiadczenie przy pracy nad RWD-3 wykorzystano dopiero przy projektowaniu RWD-18 i RWD-19. Ostatecznie RWD-3 trafi\u0142 do aeroklubu.<\/p>\n
W 1931r., zbudowano samolot RWD-7 w jednym egzemplarzu. Samolot by\u0142 oparty o konstrukcj\u0119 RWD-2 i RWD-4. Mia\u0142 silnik o mocy 55 kW. By\u0142 bardzo lekki, zaledwie 280 kg. Dzi\u0119ki temu samolot mia\u0142 dobre osi\u0105gi i ustanowi\u0142 mi\u0119dzynarodowy rekord pr\u0119dko\u015bci dla samolot\u00f3w turystycznych; 178 km\/h oraz rekord wysoko\u015bci 6 023 m.<\/p>\n
Samoloty budowane w piwnicy osi\u0105gn\u0119\u0142y szczyt swoich mo\u017cliwo\u015bci. In\u017cynierowie opracowali wiele nowatorskich rozwi\u0105za\u0144. To by\u0142o przyczynkiem, \u017ce te samoloty by\u0142o pond przeci\u0119tne i \u015bwi\u0119ci\u0142y trumfy w ca\u0142ej Europie. Jednak d\u0142u\u017cej tak si\u0119 nie da\u0142o. Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej wybudowa\u0142a przy lotnisku Ok\u0119cie niewielki zak\u0142ad dla zdolnych in\u017cynier\u00f3w. Zbudowano warsztaty mechaniczne, stolarni\u0119, biura administracji, biuro konstrukcyjne oraz niewielki hangar, dla ostatecznego monta\u017cu samolot\u00f3w. Sekcja Lotnicza Ko\u0142a Mechanik\u00f3w Student\u00f3w Politechniki Warszawskiej wprowadzi\u0142a si\u0119 tam w po\u0142owie sierpnia 1930r. Utrzymanie zak\u0142adu, pensje dla jego pracownik\u00f3w, zakupy surowc\u00f3w mia\u0142y by\u0107 realizowane ze sprzeda\u017cy zbudowanych samolot\u00f3w oraz licencji. Trzon zespo\u0142u stanowili konstruktorzy Stanis\u0142aw Rogalski, Stanis\u0142aw Wigura i Jerzy Drzewiecki oraz Jerzy W\u0119drychowski, kt\u00f3ry zak\u0142adem kierowa\u0142. Po lotniczej \u015bmierci Stanis\u0142awa Wigury, jego miejsce zaj\u0105\u0142 Leszek Dul\u0119ba. W pierwszym roku pracy na Ok\u0119ciu zak\u0142ad zbudowa\u0142 wspomniane 6 sztuk RWD-4.<\/p>\n
Kolejn\u0105 konstrukcj\u0105 by\u0142 RWD-5. Samolot oparty na RWD-4. Skrzyd\u0142o pozosta\u0142o bez zmian. Od nowa zaprojektowano kad\u0142ub. Jego szkielet wykonano jako kratownic\u0119 spawan\u0105 z rur stalowych. Kabina otrzyma\u0142a pe\u0142ne oszklenie. Silnik otrzyma\u0142 t\u0142umik, a na nim nagrzewnic\u0119. Samolot otrzyma\u0142 przestawiany w locie statecznik poziomy znacznie poprawiaj\u0105cy pilota\u017c. Zesp\u00f3\u0142 liczy\u0142 na budow\u0119 oko\u0142o 20 maszyn dla aeroklub\u00f3w.<\/p>\n
Zbudowano tak\u017ce RWD-5 bis, kt\u00f3ry mia\u0142 zasi\u0119g 5 000 km. Zosta\u0142 oblatany 28.03.1933r. Otrzyma\u0142 znaki SP-AJU. W dniu 15.04.1933r., kapitan pilot Stanis\u0142aw Skar\u017cy\u0144ski wykona\u0142 lot dooko\u0142a Polski bez l\u0105dowania. Przeby\u0142 1 650 km.<\/p>\n
W dniu 8.05.1933r., na samolocie RWD-5 bis SP-AJU, Stanis\u0142aw Skar\u017cy\u0144ski, jako pierwszy Polak przelecia\u0142 przez Ocean Atlantycki \u2013 z zachodniego wybrze\u017ca Afryki (Saint Louis w Senegalu) do Macei\u00f3 w Brazylii. Wystartowa\u0142 do lotu 7 maja o godz. 23:00. Przelot trwa\u0142 20 godz. 30 min., z czego 17 godz. 15 min. nad oceanem. W ten spos\u00f3b \u2013 wynikiem 3 582 km \u2013 ustanowi\u0142 mi\u0119dzynarodowy rekord odleg\u0142o\u015bci w klasie II samolot\u00f3w turystycznych, o masie w\u0142asnej do 450 kg. Do legendy przeszed\u0142 m.in. fakt, i\u017c Skar\u017cy\u0144ski odby\u0142 lot w garniturze, a nie kombinezonie pilota. Za sw\u00f3j wyczyn otrzyma\u0142 w 1936r., od Mi\u0119dzynarodowej Federacji Lotniczej (FAI) Medal Louisa Bl\u00e9riota, przyznawany za rekordy (pr\u0119dko\u015bci, pu\u0142apu, odleg\u0142o\u015bci lotu) w lotnictwie lekkim. Przelot nad po\u0142udniowym Atlantykiem by\u0142 etapem na trasie Warszawa-Rio de Janeiro, pokonanej mi\u0119dzy 27.04., a 24.06.1933r.. W Brazylii odwiedzi\u0142 te\u017c inne miasta, entuzjastycznie witany przez mieszka\u0144c\u00f3w, zw\u0142aszcza skupiska Polonii. Nast\u0119pnie polecia\u0142 do rodak\u00f3w w Buenos Aires. Do Europy powr\u00f3ci\u0142 statkiem wraz ze swoim rekordowym samolotem i nim \u2013 z francuskiego Boulogne \u2013 odlecia\u0142 do Warszawy (z mi\u0119dzyl\u0105dowaniem na lotnisku Lublinek, gdzie powita\u0142a go m.in. \u017cona), ko\u0144cz\u0105c 2.08.1933r. rajd o \u0142\u0105cznej d\u0142ugo\u015bci 18 305 (17 885) km. Stanis\u0142aw Skar\u017cy\u0144ski i RWD-5 rozs\u0142awi\u0142 zak\u0142ad i Rzeczypospolit\u0105.<\/p>\n
Samolot RWD-6 to kolejna konstrukcja zespo\u0142u. W dniu 11.09.1932r., Franciszek \u017bwirko i Stanis\u0142aw Wigura zgin\u0119li \u015bmierci\u0105 lotnik\u00f3w na samolocie RWD-6. Sta\u0142o si\u0119 to podczas lotu na Zaolziu, przy bardzo z\u0142ej pogodzie. Oderwa\u0142y si\u0119 skrzyd\u0142a. Przyjaciele drobiazgowo przebadali wrak. Stwierdzono, \u017ce prawdopodobn\u0105 przyczyn\u0105 by\u0142o zbyt s\u0142abe tylne okucie mocowania skrzyde\u0142, kt\u00f3re nie wytrzymywa\u0142o si\u0142y skr\u0119caj\u0105cej. W pozosta\u0142ym ostatnim egzemplarzu RWD-6 wzmocniono to okucie. Zwi\u0119kszono tak\u017ce sztywno\u015b\u0107 p\u0142at\u00f3w poprzez ca\u0142kowite pokrycie sklejk\u0105. Jednak badania prowadzone na ziemi nie potwierdzi\u0142y poprawy sytuacji. Dopiero podparcie skrzyde\u0142 drugim zastrza\u0142em rozwi\u0105za\u0142o ca\u0142kowicie problem. Sta\u0142o si\u0119 to ju\u017c w 1933r., a samolot lata\u0142 jeszcze kilka lat.<\/p>\n W marcu 1933r., Jerzy W\u0119drychowski, Stanis\u0142aw Rogalski i Jerzy Drzewiecki za\u0142o\u017cyli sp\u00f3\u0142k\u0119 zoo Do\u015bwiadczalne Warsztaty Lotnicze.<\/p>\n W 1933r., zesp\u00f3\u0142 opracowa\u0142 samolot szkolno-treningowy RWD-8. Samolot zosta\u0142 wybrany na standardowy samolot szkolny dla Polskiego Lotnictwa Wojskowego. W Do\u015bwiadczalnych Warsztatach Lotniczych zbudowano 100 samolot\u00f3w RWD-8, a w Podlaskiej Wytw\u00f3rni Samolot\u00f3w kolejne 500 sztuk, w tym zmodyfikowane, pod oznaczeniem RWD-8 pws. By\u0142 to najliczniej zbudowany Polski samolot, kt\u00f3ry to rekord zosta\u0142 pobity w 70-latach konstrukcj\u0105 An-2.<\/p>\n RWD-9 to kolejny samolot sportowy zespo\u0142u. Samolot pierwszy lot wykona\u0142 w grudniu 1933r. By\u0142 kontynuatorem linii RWD-6. Zastosowano w nim jeszcze bardziej rozbudowan\u0105 mechanizacj\u0119 skrzyde\u0142; ruchome sloty na kraw\u0119dzi natarcia i intercoptor, czyli przerywacz na g\u00f3rnej powierzchni p\u0142ata oraz lotki nieszczelinowe prosto obci\u0119te. Automat, kt\u00f3ry tymi powierzchniami porusza\u0142, dzia\u0142a\u0142 bardzo p\u0142ynnie, bez szepni\u0119\u0107 i przerzuca\u0144 z jednego skrajnego po\u0142o\u017cenia w drugie. Dodatkowo skrzyd\u0142a by\u0142y \u0142atwo sk\u0142adane do hangarowania i transportu. Samolot mia\u0142 znakomite w\u0142a\u015bciwo\u015bci lotne. W zawodach Challenge-1934 samoloty RWD-9 zaj\u0119\u0142y dwa pierwsze miejsca.<\/p>\n W 1934r., podj\u0119to prace nad samolotem pasa\u017cerskim RWD-11. By\u0142 to jedyny uko\u0144czony przez zak\u0142ad samolot nap\u0119dzany dwoma silnikami. Samolot zosta\u0142 zbudowany wed\u0142ug za\u0142o\u017ce\u0144 ustalonych dla samolotu PZL-27 przez Ministerstwo Komunikacji. Podpisano wst\u0119pne porozumienie. Ministerstwo Komunikacji czyni\u0142o nadziej\u0119 zak\u0142adowi DWL, \u017ce je\u015bli samolot ten b\u0119dzie lepszy od PZL-27, to zostanie zawarta umowa na ich produkcj\u0119. Prototyp wykona\u0142 pierwszy lot z pocz\u0105tkiem 1936r. Samolot okaza\u0142 si\u0119 poprawny, ale wykonano na nim jeszcze kilka poprawek. Z ko\u0144cem 1937r., samolot osi\u0105gn\u0105\u0142 finaln\u0105 posta\u0107. Zosta\u0142 zademonstrowany, w dniu 16.11.1937r., na Lotnisku Mokot\u00f3w. Jednak RWD-11 nie zosta\u0142 zakupiony przez PLL LOT. By\u0142 to rewan\u017c Dow\u00f3dztwa Lotnictwa za op\u00f3r sp\u00f3\u0142ki przed upa\u0144stwowieniem oraz przed obj\u0119ciem kierownictwa upa\u0144stwowionych zak\u0142ad\u00f3w w Lublinie. By\u0142 to cios ekonomiczny, bo koszty opracowania RWD-11 ponosi\u0142 tylko zak\u0142ad DWL i znalaz\u0142 si\u0119 on na granicy bankructwa. Nie zakupiono nawet prototypu. Ca\u0142a sprawa wi\u0105za\u0142a si\u0119 z d\u0105\u017ceniem Departamentu Aeronautyki, kierowanego przez genera\u0142a Ludomira Rayskiego, aby upa\u0144stwowi\u0107 ca\u0142y przemys\u0142 pracuj\u0105cy na rzecz Wojska Polskiego. Mia\u0142o to swoje z\u0142e jak i dobre strony, maj\u0105c na uwadze skandal (korupcja, marnotrawstwo i nie wywi\u0105zanie si\u0119 z umowy) do jakiego dosz\u0142o kilka lat wcze\u015bniej, w zwi\u0105zku z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 sp\u00f3\u0142ki Francopol. Zak\u0142ad DWL uratowa\u0142 kontrakt na sprzeda\u017c samolot\u00f3w RWD-13 do Brazylii za kaw\u0119. Dopiero po procesie s\u0105dowym zak\u0142ad DWL otrzyma\u0142 pieni\u0105dze za wst\u0119pn\u0105 umow\u0119 i przekaza\u0142 samolot. S\u0105d stan\u0105\u0142 na stanowisku, \u017ce zak\u0142ad DWL wykona\u0142 zadanie i samolot okaza\u0142 si\u0119 dobry.<\/p>\n RWD-13 to samolot turystyczny, opracowany w 1934r., b\u0119d\u0105cy rozwini\u0119ciem konstrukcji RWD-9. RWD-13 zosta\u0142 zbudowany w liczbie oko\u0142o 100 egzemplarzy. Kolejne 20 maszyn zbudowano z licencji w Jugos\u0142awii. Kilkana\u015bcie maszyn wyeksportowano. RWD-13 mia\u0142 dobr\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotow\u0105, 180 km\/h, kr\u00f3tki start i kr\u00f3tki dobieg. Samolot zdoby\u0142 liczne laury na ca\u0142ym \u015bwiecie. W 1937r., podczas konkursu w Alpach w Szwajcarii zaj\u0105\u0142; I, IV, VI i VII miejsce na 70 samolot\u00f3w.<\/p>\n Powsta\u0142a tak\u017ce wersja RWD-13 s – sanitarna do przewozu jednej osoby na noszach, lekarza i pilota. Jej konstruktorem by\u0142 in\u017c. Bronis\u0142aw \u017burakowski.<\/p>\n RWD-14 by\u0142 budowany na zam\u00f3wienie Wojska Polskiego. Zosta\u0142 uko\u0144czony w 1935r., jednak okaza\u0142 si\u0119 ci\u0119\u017cszy ni\u017c przewidywano. W dodatku wojsko wysun\u0119\u0142o kolejne wymagania. Wymieniono silnik Pratt-Whitney o mocy 400 KM na Polski silnik PZL G-1620A Mors o mocy 410 KM. Dwa uko\u0144czone prototypy oblatano z pocz\u0105tkiem 1937r., a ich testy w Instytucie Lotnictwa uko\u0144czono w kwietniu 1937r. Pozosta\u0142y jeszcze testy fabryczne nurkowania z max pr\u0119dko\u015bci\u0105. Dosz\u0142o do urwania usterzenia poziomego. Pilot ratowa\u0142 si\u0119 skokiem ze spadochronem. Nale\u017ca\u0142o wzmocni\u0107 usterzenie. To op\u00f3\u017ani\u0142o uruchomienie produkcji o kilka miesi\u0119cy. Produkcj\u0119 podj\u0119to w Lubelskiej Wytw\u00f3rni Samolot\u00f3w pod oznaczeniem RWD-14 Czapla. Zbudowano 65 samolot\u00f3w, kt\u00f3re wzi\u0119\u0142y udzia\u0142 w Wojnie Obronnej 1939r.<\/p>\n Wiosn\u0105 1937r., pierwszy lot wykona\u0142 samolot RWD-15, kt\u00f3ry jest powi\u0119kszonym RWD-13. Ma kabin\u0119 dla pi\u0119ciu os\u00f3b. Zbudowano 6 egzemplarzy. Zastosowano podobn\u0105 mechanizacje p\u0142ata, ale zastosowano t\u0142umiki spowalniaj\u0105ce ruch, bo maszyna by\u0142a wi\u0119ksza.<\/p>\n Zesp\u00f3\u0142 DWL, w przededniu II wojny \u015bwiatowej przyst\u0105pi\u0142 do projektowania samolot\u00f3w bojowych. Powsta\u0142y zr\u0119by samolot\u00f3w RWD-22 oraz RWD-25. Samolot RWD-22 to wodnosamolot patrolowo-torpedowy i treningowy, 3-miejscowy, dwusilnikowy, dolnop\u0142at. Samolotem zainteresowana by\u0142a Marynarka Wojenna, kt\u00f3ra by\u0142a zainteresowana z\u0142o\u017ceniem zam\u00f3wienia na 12 egzemplarzy. Na wiosn\u0119 1939r., przyst\u0105piono do opracowania projektu konstrukcyjnego. Latem 1939r., przyst\u0105piono do dmucha\u0144 aerodynamicznych modeli w tunelu w Instytucie Aerodynamicznym Politechniki Warszawskiej. Budow\u0119 prototypu planowano na pocz\u0105tek 1940r. Samolot RWD-25 to projekt my\u015bliwca. Zam\u00f3wienie, wiosn\u0105 1939r., z\u0142o\u017cy\u0142o lotnictwo wojskowe. Nap\u0119dem mia\u0142 by\u0107 silnik Gnome-Rhone 14M o mocy 515 kW. Konkurentami mia\u0142y by\u0107; PWS-42 oraz PZL-45 Sok\u00f3\u0142. Wszystkie z tym samym silnikiem. Samolot mia\u0142 by\u0107 lekki, bo jego spos\u00f3b walki mia\u0142 polega\u0107 na szybkim wznoszeniu i atakowanie bombowc\u00f3w od g\u00f3ry w locie nurkowym. My\u015bliwiec mia\u0142 odznacza\u0107 si\u0119 du\u017c\u0105 zwrotno\u015bci\u0105.<\/p>\n Agresja na Rzeczypospolit\u0105 po\u0142o\u017cy\u0142a kres dzia\u0142alno\u015bci Do\u015bwiadczalnej Wytw\u00f3rni Lotniczej, kt\u00f3rej konstrukcje tak bardzo rozs\u0142awi\u0142y Polski Przemys\u0142 Lotniczy na ca\u0142ym \u015bwiecie. Polscy konstruktorzy zgin\u0119li lub zostali rozproszeni po ca\u0142ej Europie; Rumunia, Francja, UK i Turcja.<\/p>\n SL-1 Akar \u2013 1922r., szybowiec Adama Karpi\u0144skiego.<\/p>\n SL-2 Czarny Kot \u2013 1923r., szybowiec Jerzego Drzewieckiego.<\/p>\n SL-3 \u2013 1924r., szybowiec Zygmunta Pu\u0142awskiego i Jerzego Bistarma.<\/p>\n JD-2 (\u201enr fabryczny\u201d SL-4) \u2013 1926., pierwszy samolot, sportowy, dwu-miejscowy, dolnop\u0142at.<\/p>\n WR-1 \u2013 1927r., sportowy, dwu-miejscowy, g\u00f3rnop\u0142at.<\/p>\n PS-1 \u2013 1928r., sportowy, dwumiejscowy, g\u00f3rnop\u0142at.<\/p>\n RWD-1 \u2013 1928r., sportowy, turystyczny, dwu-miejscowy, g\u00f3rnop\u0142at.<\/p>\n JD-2 bis \u2013 1929r., sportowy, dwu-miejscowy, dolnop\u0142at.<\/p>\n RWD-2 \u2013 1929r., sportowy, turystyczny, dwu-miejscowy, g\u00f3rnop\u0142at.<\/p>\n RWD-3 \u2013 1930r., \u0142\u0105cznikowy, sportowy, dwu-miejscowy.<\/p>\n RWD-4 \u2013 1930r., sportowy, turystyczny, dwu-miejscowy, g\u00f3rnop\u0142at.<\/p>\n RWD-5 \u2013 1931r., sportowy, turystyczny, dwu-miejscowy, g\u00f3rnop\u0142at.<\/p>\n RWD-7 \u2013 1931r., sportowy, rekordowy, dwu-miejscowy.<\/p>\n RWD-6 \u2013 1932r., sportowy, zawodniczy, dwu-miejscowy.<\/p>\n RWD-5 bis \u2013 1933r., rajdowy, jedno-miejscowy.<\/p>\n RWD-8 dwl \u2013 1933r., szkolny, dwu-miejscowy.<\/p>\n RWD-9 S \u2013 1933r., sportowy, zawodniczy, turystyczny, 4-miejscowy.<\/p>\n RWD-10 \u2013 1933r., jednomiejscowy, akrobacyjny.<\/p>\n RWD-8 pws \u2013 1934r., szkolny dwumiejscowy, budowany seryjnie w Podlaskiej Wytw\u00f3rni Samolot\u00f3w.<\/p>\n RWD-13 \u2013 1935r., sportowy, turystyczny, 3-miejscowy.<\/p>\n RWD-14 Czapla \u2013 1935r., obserwacyjny, 2-miejscowy.<\/p>\n RWD-11 \u2013 1936r., dolnop\u0142at, dwusilnikowy, pasa\u017cerski, 8-miejscowy.<\/p>\n RWD-16 \u2013 1936r., sportowy, awionetka, 2-miejscowy, dolnop\u0142at.<\/p>\n RWD-13 S \u2013 1937r., sanitarny trzy osoby (w tym jedna na noszach).<\/p>\n RWD-15 \u2013 1937r., sportowy, turystyczny, dyspozycyjny, 5-miejscowy.<\/p>\n RWD-17 \u2013 1937r., szkolny, akrobacyjny, 2-miejscowy.<\/p>\n RWD-20 \u2013 1937r., do\u015bwiadczalny z przednim ko\u0142em.<\/p>\n RWD-16 bis \u2013 1938r., sportowy, awionetka, 2-miejscowy.<\/p>\n RWD-17 W \u2013 1938r., wodnosamolot, RWD-17 na p\u0142ywakach.<\/p>\n RWD-19 \u2013 1938r., sportowy, rekordowy, 2-miejscowy, dolnop\u0142at.<\/p>\n RWD-23 \u2013 1939r., szklony, dwumiejscowy, dolnop\u0142at z otwartymi kabinami.<\/p>\n RWD-21 \u2013 1939r., sportowy, 2-miejscowy, dolnop\u0142at.<\/p>\n RWD-18 \u2013 1939r., turystyczny, dyspozycyjny, g\u00f3rnop\u0142at, dwu-silnikowy, nie uko\u0144czony.<\/p>\n RWD-22 \u2013 planowany na 1940r., wodnosamolot patrolowo-torpedowy, dwusilnikowy, dolnop\u0142at.<\/p>\n RWD-25 \u2013 planowany na 1940r., samolot my\u015bliwski.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W 1922r., grupa student\u00f3w Wydzia\u0142u Mechanicznego Politechniki Warszawskiej z w\u0142asnej inicjatywy rozpocz\u0119\u0142a samokszta\u0142cenie z zakresu lotnictwa; mechaniki lotu, konstrukcji p\u0142atowc\u00f3w. W grudniu 1925r., przy Kole Mechanik\u00f3w Student\u00f3w Politechniki Warszawskiej ci studenci za\u0142o\u017cyli Sekcj\u0119 Lotnicz\u0105. Studenci mieli poparcie profesor\u00f3w Politechniki, kt\u00f3rzy udzielali im konsultacji i pomagali zdobywa\u0107 fundusze.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[59],"tags":[],"class_list":["post-384","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-przemysl-lotniczy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/384","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=384"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/384\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4941,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/384\/revisions\/4941"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=384"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=384"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=384"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Do\u015bwiadczalne Warsztaty Lotnicze.<\/h3>\n
Agresja armii niemieckiej w 1939 roku.<\/h3>\n
Konstrukcje Do\u015bwiadczalnej Wytw\u00f3rni Samolot\u00f3w w Warszawie.<\/h3>\n