W dniu 11.08.1923 roku, za\u0142o\u017cono sp\u00f3\u0142k\u0119 akcyjn\u0105 pod nazw\u0105 Wielkopolska Wytw\u00f3rnia Samolot\u00f3w \u2013 Samolot, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 drug\u0105 firm\u0105, po Zak\u0142adach Mechanicznych E. Plage i T. La\u015bkiewicz w Lublinie, produkuj\u0105c\u0105 samoloty w Polsce. Firma powsta\u0142a z inicjatywy prezesa Zwi\u0105zku Lotnik\u00f3w Polskich Czes\u0142awa Wawrzyniaka. W dniu 27.04.1924 roku, odby\u0142o si\u0119 uroczyste po\u015bwi\u0119cenie fabryki z udzia\u0142em Prezydenta Rzeczypospolitej profesora Stanis\u0142awa Wojciechowskiego.<\/p>\n
Pocz\u0105tkowo firma nie mie\u015bci\u0142a si\u0119 przy Lotnisku \u0141awica. Jej biura i warsztaty projektowe by\u0142y w budynkach mi\u0119dzy lotniskiem, a centrum miasta, w odleg\u0142o\u015bci oko\u0142o 3 km od lotniska. Dopiero w p\u00f3\u017aniejszym okresie firma otrzyma\u0142a warsztaty i hangar na Lotnisku \u0141awica, dzier\u017cawi\u0105c je od 3. Pu\u0142ku Lotniczego. Ostatecznie WWS Samolot przy Lotnisku \u0141awica dysponowa\u0142a obszarem 12,5 ha. Pocz\u0105tkowo w firmie pracowa\u0142o oko\u0142o 100 pracownik\u00f3w. W 1925 roku, zatrudnionych by\u0142o a\u017c 500 os\u00f3b. Od 1926 roku, liczba pracownik\u00f3w si\u0119 zmniejsza\u0142a.<\/p>\n
Dyrektorami naczelnymi byli kolejno; in\u017c Piotr Tu\u0142acz, in\u017c Roman Rosinkiewicz, Kazimierz Nencki. Biuro projektowe prowadzi\u0142 in\u017c. Piotr Tu\u0142acz, a od 1926 roku, in\u017c. Ryszard Bartel. To od jego nazwiska, niekt\u00f3re konstrukcje otrzyma\u0142y nazwy Bartel BM. Jednym z powod\u00f3w utworzenia firmy, by\u0142o z\u0142o\u017cone w 1923 roku, zam\u00f3wienie na samolot liniowy przez Departament \u017beglugi Powietrznej. Projektem by\u0142 samolot WZ-VIII-bis opracowany przez in\u017c. W\u0142adys\u0142awa Zalewskiego. Do budowy prototypu i podj\u0119cia produkcji jednak nie dosz\u0142o.<\/p>\n
Pierwszym samolotem zbudowanym w wytw\u00f3rni by\u0142 Hanriot-14, kt\u00f3ry w dniu 22.02.1925 roku, zosta\u0142 ochrzczony. Aktu dokona\u0142 genera\u0142 W\u0142odzimierz Zag\u00f3rski. By\u0142o to zwi\u0105zane z otrzymanym przez firm\u0119 WWS Samolot w 1924 roku, zam\u00f3wieniem na samoloty szkolne Hanriot. Do budowy maszyn wykorzystywano p\u00f3\u0142fabrykaty dostarczane z Francji. W okresie 1925r.-1926r., firma zbudowa\u0142a 120 maszyn, kt\u00f3re pocz\u0105tkowo by\u0142y oznaczone HD-14, a nieco p\u00f3\u017aniej Hanriot H-28. Biuro konstrukcyjne na bazie Hanriot H-28 opracowa\u0142o wersj\u0119 sanitarn\u0105 przeznaczona do przewozu jednego rannego na noszach. Samolot otrzyma\u0142 oznaczenie H-28s. Zbudowano tak\u017ce 80 samolot\u00f3w Hanriot H-19. \u0141\u0105cznie zbudowano oko\u0142o 200 samolot\u00f3w pochodz\u0105cych z Francji.<\/p>\n
Pocz\u0105tkowo budowano samoloty na licencji francuskiej. Korzystano tak\u017ce ze francuskich sposob\u00f3w organizacji pracy. Pierwsz\u0105 w\u0142asn\u0105 konstrukcj\u0105 zak\u0142adu by\u0142 samolot sportowy SP-1, kt\u00f3rego konstruktorem wiod\u0105cym by\u0142 in\u017c. Piotr Tu\u0142acz. Samolot zosta\u0142 zbudowany i oblatany w lipcu 1926 roku.<\/p>\n
W grudniu 1926 roku, powsta\u0142 kolejny samolot sportowy, tym razem pod kierownictwem in\u017c. Ryszarda Bartla. Samolot oznaczono BM-2. Samolot okaza\u0142 si\u0119 lepszy od poprzednika. Ju\u017c w 1927 roku, powsta\u0142 ulepszony samolot szkolny oznaczony BM-4. Zak\u0142ad otrzyma\u0142 zam\u00f3wienie na jego produkcje seryjn\u0105 i w 1928 roku, wykona\u0142 22 maszyn, w odmianach a\/b\/c\/d\/e. Tak\u017ce w 1928 roku, powsta\u0142 samolot BM-5, r\u00f3wnie\u017c przeznaczony do treningu. By\u0142 produkowany seryjnie w okresie 1929r.-1930r. BM-5 powsta\u0142 w odmianach a\/b\/c. Dostarczone Wojsku samoloty BM-4 i BM-5 s\u0142u\u017cy\u0142y w szko\u0142ach w Bydgoszczy i D\u0119blinie oraz w Lotnictwie Marynarki Wojennej w Pucku. W marcu 1930 roku, powsta\u0142 jeszcze jeden samolot oznaczony BM-6, ale jego produkcji ju\u017c nie podj\u0119to.<\/p>\n
Miesi\u0119cznie budowano oko\u0142o 20 samolot\u00f3w. Maksymalnie mo\u017cna by\u0142o zbudowa\u0107 35 maszyn w ci\u0105gu miesi\u0105ca. \u0141\u0105cznie zaprojektowano oko\u0142o 17 konstrukcji samolot\u00f3w i szybowc\u00f3w, z kt\u00f3rych kilka produkowano seryjnie. Fabryka wykonywa\u0142a tak\u017ce remonty silnik\u00f3w, w tempie 30 sztuk\/miesi\u0105c.<\/p>\n
WWS Samolot wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a z Aeroklubem Pozna\u0144skim i czynnie wspiera\u0142a amatorsk\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 konstrukcyjn\u0105. W 1925 roku, powsta\u0142o w niej kilka szybowc\u00f3w. Bra\u0142y one udzia\u0142 w II Krajowym Konkursie Szybowcowym. Zbudowano tutaj tak\u017ce samolot sportowy HL-2 konstrukcji Jerzego Medwieckiego.<\/p>\n WWS Samolot wzi\u0119\u0142a udzia\u0142 w konkursie na projekt dwusilnikowego samolotu pasa\u017cerskiego, kt\u00f3ry zosta\u0142 og\u0142oszony w 1928 roku, przez Ministerstwo Komunikacji. Tutaj powsta\u0142o tak\u017ce kilka amatorskich samolot\u00f3w sportowych. Niecodzienn\u0105 konstrukcj\u0105 by\u0142 \u015bcigacz wodny zbudowany przez in\u017c. Micha\u0142a Bohatyrewa z 1924 roku.<\/p>\n W dniu 12.09.1929 roku, na skutek zwarcia w instalacji elektrycznej wybuch po\u017car. Straty by\u0142y ogromne. Z ogromnym po\u015bwi\u0119ceniem fabryk\u0119 odbudowano i powr\u00f3cono do produkcji samolot\u00f3w. Mimo to w marcu 1931 roku, dyrekcja firmy og\u0142osi\u0142a upadek. Nie by\u0142o zam\u00f3wie\u0144 na produkty. W ci\u0105gu 5 lat produkcji zbudowano 297 samolot\u00f3w. Cenne urz\u0105dzenia i maszyny zosta\u0142y sprzedane do PZL w Warszawie. Cz\u0119\u015b\u0107 fachowc\u00f3w wyjecha\u0142a do pracy w PZL w Warszawie lub Podlaskiej Wytw\u00f3rni Samolot\u00f3w, ewentualnie do Lublina. Obiekty by\u0142ej fabryki przej\u0105\u0142 3. Pu\u0142k Lotniczy w Poznaniu i na ich bazie urz\u0105dzono wojskowe warsztaty.<\/p>\n Micha\u0142 Bohatyrew, 1924r, \u015blizgacz wodny.<\/p>\n Hanriot HD-14 (H-28), 1925r, samolot szkolny, licencja francuska.<\/p>\n Micha\u0142 Bohatyrew "Mi\u015b", 1925r, szybowiec.<\/p>\n S-I, 1925r, szybowiec.<\/p>\n S-III, 1925r, szybowiec.<\/p>\n SP-1, lipiec 1926r, samolot sportowy, in\u017c. Piotr Tu\u0142acz, studium samolotu my\u015bliwskiego.<\/p>\n Bartel BM-2 (M-2), grudzie\u0144 1926r, samolot szkolno-sportowy.<\/p>\n ST-4, 1926r, projekt samolotu treningowego.<\/p>\n MN-2, 1927r, projekt samolotu komunikacyjnego z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 budowy wersji bombowej i desantowej.<\/p>\n Bartel BM-3, 1927r, projekt samolotu treningowego.<\/p>\n Bartel BM-4a\/b\/c\/d\/e, 1927r, samolot szkolny.<\/p>\n HL-2 Haroldek, 1927r, samolot sportowy.<\/p>\n Bartel BM-5a\/b\/c, 1928r, samolot treningowy.<\/p>\n MN-3, 1928r, samolot sportowy, konstruktor Micha\u0142 Offierski.<\/p>\n O-2, 1928r, samolot sportowy.<\/p>\n Bartel BM-6, 1930r, samolot treningowy i my\u015bliwski.<\/p>\n MN-5, 1930r, samolot szkolno-sportowy, konstruktor Micha\u0142 Offierski.<\/p>\n Janowski, 1930r, samolot sportowy.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W dniu 11.08.1923 roku, za\u0142o\u017cono sp\u00f3\u0142k\u0119 akcyjn\u0105 pod nazw\u0105 Wielkopolska Wytw\u00f3rnia Samolot\u00f3w \u2013 Samolot, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 drug\u0105 firm\u0105, po Zak\u0142adach Mechanicznych E. Plage i T. La\u015bkiewicz w Lublinie, produkuj\u0105c\u0105 samoloty w Polsce. Firma powsta\u0142a z inicjatywy prezesa Zwi\u0105zku Lotnik\u00f3w Polskich Czes\u0142awa Wawrzyniaka. W dniu 27.04.1924 roku, odby\u0142o si\u0119 uroczyste po\u015bwi\u0119cenie fabryki z udzia\u0142em Prezydenta Rzeczypospolitej profesora Stanis\u0142awa Wojciechowskiego.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[59],"tags":[],"class_list":["post-382","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-przemysl-lotniczy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/382","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=382"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/382\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4952,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/382\/revisions\/4952"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=382"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=382"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=382"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Konstrukcje Wielkopolskiej Wytw\u00f3rni Samolot\u00f3w "Samolot".<\/h3>\n