Sprz\u0119t radiolokacyjny w Pu\u0142ku Lotniczym.<\/h3>\n
Prze\u0142om 60\/70-lat to okres wprowadzania stacji radiolokacyjnych na wyposa\u017cenie Lotnisk Pu\u0142kowych, celem podniesienia poziomu bezpiecze\u0144stwa i mo\u017cliwo\u015bci wykonywania zada\u0144 w trudnych warunkach atmosferycznych (TWA). Trzeba od razu zaznaczy\u0107, \u017ce sprz\u0119t ten nie s\u0142u\u017cy do wykrywania przeciwnika. T\u0119 funkcj\u0119 ju\u017c od ko\u0144ca 50-lat pe\u0142ni\u0142y wojska radiotechniczne (radiolokacyjne) i wojska rakietowe. Wspomniany powy\u017cej system NDB wspomaga\u0142 l\u0105dowanie, ale nie dawa\u0142 obrazu sytuacji powietrznej w dalszym rejonie lotniska. Zebrane do\u015bwiadczenia z innych armii, wskaza\u0142y, \u017ce efektywne stanowisko radiolokacyjne na wojskowym lotnisku powinno sk\u0142ada\u0107 si\u0119 z dw\u00f3ch element\u00f3w; ze stacji radiolokacyjnej obszaru lotniska i precyzyjnego radaru podej\u015bcia do l\u0105dowania. Stanowisko takie nazwano RSL (Radiolokacyjny System L\u0105dowania), a w j\u0119zyku rosyjskim RSP.<\/p>\n
W CCCP opracowano kilka modeli zestaw\u00f3w RSL (Radiolokacyjny System L\u0105dowania). Do znanych mo\u017cemy zaliczy\u0107 RSP-6. W tym modelu pr\u00f3bowano umie\u015bci\u0107 wszystkie anteny na jednym poje\u017adzie. Okaza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce taki pojazd trudno by\u0142o ustabilizowa\u0107 poprzez kotwiczenie odci\u0105gami. Obracaj\u0105ca si\u0119 antena kontroli obszaru wywo\u0142ywa\u0142a ko\u0142ysanie ca\u0142ego pojazdu, co powodowa\u0142o z\u0142\u0105 prac\u0119 anten radaru PAR. <\/p>\n W Polsce najd\u0142u\u017cej u\u017cytkowano zestawy RSP-8, kt\u00f3re mo\u017cna spotka\u0107 jeszcze na kilku wojskowych lotniskach. Zestaw sk\u0142ada si\u0119 z trzech samochod\u00f3w Zi\u0142-131 z budami mieszcz\u0105cymi aparatur\u0119, dw\u00f3ch przyczep (na jednej anteny PAR, na drugiej antena kontroli obszaru), 1-2 przyczep transportowych. Opr\u00f3cz stacji radiolokacyjnych, istotnym wyposa\u017ceniem jest radiostacja \u0142\u0105czno\u015bci radiowej. Zwykle dwie sztuki. Obs\u0142uga jest w sile dru\u017cyny.<\/p>\n Ostatnim zestawem stosowanym w Wojsku Polskim by\u0142 system RSP-10, kt\u00f3ry tak\u017ce modernizowano i otrzyma\u0142 oznaczenie RSP-10 MN. Radiolokacyjny system l\u0105dowania RSP-10 MN pozwala, zgodnie z instrukcj\u0105, doprowadza\u0107 statki powietrzne do wysoko\u015bci 100\u2013150 m nad poziomem strefy przyziemienia. W praktyce stosuje si\u0119 jednak r\u00f3\u017cne parametry dla r\u00f3\u017cnych lotnisk. Dok\u0142adno\u015b\u0107 systemu wynosi 10-40 m, ale zale\u017cy od do\u015bwiadczenia operatora.<\/p>\n W\u015br\u00f3d sprz\u0119tu \u0142\u0105czno\u015bci nale\u017cy wyr\u00f3\u017cni\u0107 radiostacje \u0142\u0105czno\u015bci i radiolinie. Te drugie pe\u0142ni\u0142y wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w krajowym systemie \u0142\u0105czno\u015bci wojskowej zar\u00f3wno Lotnictwa Operacyjnego jak i Lotnictwa Obrony Powietrznej Kraju.<\/p>\n Radiolinie taktyczne serii R-401-405 s\u0142u\u017cy\u0142y do zapewnienia \u0142\u0105czno\u015bci mi\u0119dzy punktami dowodzenia oraz do zapewnienia wsp\u00f3\u0142pracy systemu \u0142\u0105czno\u015bci radiotelefonicznej w ruchu z systemem \u0142\u0105czno\u015bci radioliniowo-przewodowej. Aparatura pracuje w uk\u0142adzie radiowym, telegraficznym i telefonicznym. By\u0142 to sprz\u0119t importowany z CCCP lub z W\u0119gier, gdzie by\u0142 produkowany na licencji pa\u0144stwa moskiewskiego. Wyposa\u017cenie ka\u017cdej stacji sk\u0142ada si\u0119 z blok\u00f3w odbiorczych i nadawczych. Niekt\u00f3re uk\u0142ady pracy pozwala\u0142y na prace w trybie retranslacji. Mo\u017cliwa by\u0142a praca niekt\u00f3rych uk\u0142ad\u00f3w w ruchu (zw\u0142aszcza R-405-Z). Opr\u00f3cz tego stacje mog\u0142y by\u0107 wykorzystywane do dokonywania odga\u0142\u0119zie\u0144 od wielokana\u0142owych stacji radioliniowych typu R-400M i R-404 lub do zestawiania tor\u00f3w radio-liniowo \u2013 przewodowych.<\/p>\n Stacja R-405 pracowa\u0142a w dw\u00f3ch zakresach cz\u0119stotliwo\u015bci: zakres fal metrowych na cz\u0119stotliwo\u015bciach 60 \u00f7 69,975MHz oraz w zakresie fal decymetrowych na cz\u0119stotliwo\u015bciach 390 \u00f7 420 MHz. Moc nadawcza zakresu fal metrowych stopnia ko\u0144cowego by\u0142a nie mniejsza ni\u017c 2,5 W. Moc nadawcza zakresu fal decymetrowych stopnia ko\u0144cowego by\u0142a nie mniejsza ni\u017c 1,5 W. Zasi\u0119gi \u0142\u0105czno\u015bci w zakresie metrowym wynosi\u0142y do 45km na jednym odcinku i ok. 120 km przy zastosowaniu 2 stacji po\u015brednich. Zastosowanie bloku wzmacniacza mocy zwi\u0119ksza\u0142o zasi\u0119g do 50 \u2013 70 km. W zakresie fal decymetrowych zasi\u0119gi \u0142\u0105czno\u015bci by\u0142y podobne tzn. ok. 45 km na jednym odcinku i do 120 km przy 2 stacjach po\u015brednich. Stacja umo\u017cliwia\u0142a prac\u0119 w ruchu tylko w zakresie fal metrowych. W zale\u017cno\u015bci od uk\u0142adu pracy zasi\u0119gi \u0142\u0105czno\u015bci kszta\u0142towa\u0142y si\u0119 od 10 do 25km.<\/p>\n Stacja sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z dw\u00f3ch jednokana\u0142owych p\u00f3\u0142-komplet\u00f3w aparatury radioliniowej oraz roboczego kompletu radiotelefonu K-1. <\/p>\n Aparatura stacji radioliniowej R-405-Z by\u0142a zamontowana na podwoziu samochodu STAR-66. Do tej pory (2014 rok) w internecie mo\u017cna spotka\u0107 oferty sprzeda\u017cy aparatury R-405 w cenie 800-900 z\u0142otych.<\/p>\n Wspomnimy jeszcze, \u017ce na wy\u017cszych szczeblach by\u0142y; R-409 \u2013 radiolinia operacyjno-taktyczna. R-410, R-412 \u2013 stacje \u0142\u0105czno\u015bci troposferycznej. R-440 W (w j\u0119zyku rosyjskim P-440 U) od 1984 roku. Centrum \u0142\u0105czno\u015bci satelitarnej.<\/p>\n W Polskim Wojsku eksploatowano kilkana\u015bcie typ\u00f3w radiostacji \u0142\u0105czno\u015bci, pocz\u0105wszy od przeno\u015bnych (R-105), przez pok\u0142adowe na statkach powietrznych (RSI-6 K, RSIU-3), radiostacje montowane w czo\u0142gach i wozach bojowych, a sko\u0144czywszy na radiostacjach taktycznych montowanych na pojazdach samochodowych (R-118, R-140).<\/p>\n Radiostacja R-118 by\u0142a jedn\u0105 z podstawowych radiostacji w Polskim Wojsku, u\u017cywana w du\u017cej liczbie w 60-latach. Radiostacja R-118 by\u0142a produkowana w CCCP. Zosta\u0142a opracowana na prze\u0142omie 40\/50-lat. Produkcja seryjna wersji mobilnej ruszy\u0142a oko\u0142o 1955 roku, dla pa\u0144stw Uk\u0142adu Warszawskiego. Wojsko Polskie zakupi\u0142o wy\u0142\u0105cznie same radiostacje i rozpocz\u0119\u0142o ich monta\u017c na podwoziach samochodowych Polskich ci\u0119\u017car\u00f3wek STAR 66, kt\u00f3rych seryjna produkcja, wy\u0142\u0105cznie dla Wojska Polskiego ruszy\u0142a w 1958 roku. Tak wi\u0119c, po 1958 roku, radiostacje R-118 trafi\u0142y do Polskich jednostek wojskowych. W kr\u00f3tkim czasie pojazdy STAR-66\/R-118 sta\u0142y si\u0119 powystawowym sprz\u0119tem \u0142\u0105czno\u015bci. Zestaw ten by\u0142 u\u017cytkowany w Wojsku Polskim do 1990 roku.<\/p>\n R-118 by\u0142a sukcesywnie modernizowana, R-118 MZ, R-118 BM-Z (z przystawkami RPT \u2013 radiowy pulpit telegrafisty i PZS \u2013 przystawka zdalnego sterowania oraz nowszym dalekopisem ST-35) oraz R-118 K (Polska wersja oparta na tranzystorach). W 70-latach radiostacja by\u0142a stopniowo wypierana przez nowsz\u0105 R-140. R-118 zostawa\u0142a na stanie jednostek drugo- i trzecio-rzutowych (wojska chemiczne, saperskie, bataliony in\u017cynieryjno-budowlane i korpus bezpiecze\u0144stwa wewn\u0119trznego).<\/p>\n R-118 to radiostacja kr\u00f3tkofalowa, nadawczo-odbiorcza \u015bredniej mocy. Radiostacja przeznaczona by\u0142a do utrzymywania \u0142\u0105czno\u015bci fonicznej lub telegraficznej (r\u0119cznej i dalekopisowej) do 200 km lub podczas ruchu. W radiostacja R-118 BM-Z mia\u0142a ogromne mo\u017cliwo\u015bci r\u00f3\u017cnych wariant\u00f3w pracy. Instrukcja i tabela prze\u0142\u0105cznik\u00f3w wymienia\u0142a ich oko\u0142o siedemdziesi\u0119ciu.<\/p>\n Radiostacje R-118 by\u0142y sprz\u0119tem w kt\u00f3rym przewidywano jeszcze odpoczynek za\u0142ogi. Posiada\u0142a ona le\u017cank\u0119 – schowek z podnoszonym oparciem. Podniesione oparcie i przypi\u0119te do uchwyt\u00f3w w suficie tworzy\u0142o drug\u0105 le\u017cank\u0119, a pod sufitem zamocowane by\u0142y haki do podwieszenia brezentowego hamaku.<\/p>\n Radiostacja R-140 by\u0142a dalszym rozwini\u0119ciem radiostacji R-118. W Wojsku Polskim podobnie jak w przypadku poprzedniczki kupowano tylko aparatur\u0119, kt\u00f3r\u0105 montowano na Polskich samochodach ci\u0119\u017carowych STAR-66 i STAR-266. Pierwsze egzemplarze zakupiono w CCCP w 60-latach i zamontowano na podwoziach STAR-66. Z pocz\u0105tkiem 70-lat zakupiono prawa do produkcji R-140 w Polsce. Pierwsze Polskie egzemplarze radiostacji R-140 by\u0142y produkowane przez Zak\u0142ady Radiowe im. Marcina Kasprzaka w Warszawie, p\u00f3\u017aniej ich produkcj\u0119 przej\u0119\u0142y Zak\u0142ady Elektroniczne WAREL. Specjalizowa\u0142y si\u0119 one p\u00f3\u017aniej w produkcji dla innych kraj\u00f3w: Czechos\u0142owacji (montowane na samochodach Praga), Jugos\u0142awii (montowane na samochodach Zi\u0142-131) oraz do strefy r\u00f3wnikowej malowane na bia\u0142o. Dla Polskiego Wojska zestawy tak\u017ce montowano na podwoziach STAR-66; R-140\/STAR-66 i R-140 ZI\/STAR-66. Od 1979 roku, zestawy R-140 M \u2013 ZE-WAREL montowano na samochodach STAR-266. Wszystkie radiostacje R-140 poddawano stopniowej modernizacji. Likwidowano dalekopis. Montowano urz\u0105dzenie utajniaj\u0105ce typu T-217 lub T-219 (od 1976 roku).<\/p>\n Radiostacja R-140 by\u0142a kr\u00f3tkofalow\u0105 radiostacj\u0105 nadawczo-odbiorcz\u0105 \u015bredniej mocy. Radiostacja by\u0142a przeznaczona do utrzymywania nieprzerwanej \u0142\u0105czno\u015bci w pa\u015bmie KF w ruchu lub podczas postoju. Po uzupe\u0142nieniu pulpitu radiostacji panelem wykonawczym zdalnego sterowania (PWZS) i po wcze\u015bniejszym zaprogramowaniu i nastrojeniu nadajnika i odbiornika mia\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 pe\u0142nego zdalnego sterowania. Realizowane mog\u0142o to by\u0107 z panelu dyspozycyjnego zdalnego sterowani (PDZS) z odleg\u0142ego elementu \u0142\u0105czno\u015bci, np. aparatowni radioodbiorczej poprzez kabel wzgl\u0119dnie radiolini\u0119 w kanale telefonicznym lub telegraficznym.<\/p>\n Radiostacja R-140 mia\u0142a wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci pracy ni\u017c R-118, jednak warunki pracy obs\u0142ugi by\u0142y trudniejsze. Ca\u0142a buda by\u0142a zaj\u0119ta aparatur\u0105 i nie by\u0142o miejsca na le\u017cank\u0119 do wypoczynku.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" System wspomagaj\u0105cy l\u0105dowanie dok\u0142adnie opisali\u015bmy w artykule – \u201eZarys historii nawigacji lotniczej. Radiolokacja na lotnisku podczas l\u0105dowania.\u201d W tej cz\u0119\u015bci zamie\u015bcimy tylko dodatkowe informacje, jak wygl\u0105da taki punk w Polsce, w por\u00f3wnaniu do zalewu zdj\u0119\u0107 takich obiekt\u00f3w w pa\u0144stwie moskiewskim ukazanych w internecie po Zamachu Smole\u0144skim. Jak wida\u0107 na zdj\u0119ciu \u2013 Obiekt jest ogrodzony, zamkni\u0119ty, opatrzony stosownymi tablicami ostrzegawczymi. Automatyczna aparatura umieszczona jest w specjalnym metalowym kontenerze. Pomi\u0119dzy dwoma masztami rozci\u0105gni\u0119to anten\u0119 systemu NDB.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-376","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nawigacja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/376","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=376"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/376\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3780,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/376\/revisions\/3780"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=376"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=376"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=376"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Pojazdy \u0142\u0105czno\u015bci.<\/h3>\n
Radiolinie serii R-400.<\/h3>\n
Radiostacje \u0142\u0105czno\u015bci.<\/h3>\n
Radiostacja R-118.<\/h3>\n
Radiostacja R-140.<\/h3>\n