{"id":373,"date":"2014-12-12T12:00:00","date_gmt":"2014-12-12T12:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.polot.net\/2024\/07\/13\/dystrybutory-paliwa-i-holowniki-na-lotniskach-wojskowych-w-70-lata-xx-wieku\/"},"modified":"2024-07-13T18:59:00","modified_gmt":"2024-07-13T16:59:00","slug":"dystrybutory-paliwa-i-holowniki-na-lotniskach-wojskowych-w-70-lata-xx-wieku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=373&lang=pl","title":{"rendered":"Dystrybutory paliwa i holowniki na lotniskach wojskowych w 70-lata XX wieku."},"content":{"rendered":"

Krak\u00f3w 2014-12-12<\/p>\n

Lotnisko wojskowe w 70-latach XX wieku.<\/h3>\n

Samochodowe dystrybutory paliw.<\/h3>\n

Bez paliwa nie by\u0142o i nie ma lot\u00f3w. Samochodowe dystrybutory paliw to jedne z najwa\u017cniejszych pojazd\u00f3w w systemie organizacji lot\u00f3w. To podstawowy sprz\u0119t gwarantuj\u0105cy wykonywanie jakichkolwiek lot\u00f3w. W pu\u0142kach lotniczych funkcjonowa\u0142y sk\u0142ady paliw i smar\u00f3w, zwane MPS (Materia\u0142y P\u0119dne i Smary). Podobnie jak Park Samochodowy, tak MPS by\u0142 wydzielon\u0105 stref\u0105 jednostki. Posiada\u0142y one dodatkowe w\u0142asne ogrodzenie i dodatkow\u0105 nocn\u0105 wart\u0119. Na teren prowadzi\u0142a brama. MPS zwykle posiada\u0142y w\u0142asne bocznice kolejowe, gdy\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 paliw by\u0142a transportowana cysternami kolejowymi. Na terenie MPS by\u0142y w r\u00f3\u017cnej ilo\u015bci i wielko\u015bci zbiorniki na paliwo. R\u00f3\u017cne by\u0142y ich konstrukcje i spos\u00f3b monta\u017cu. Przewa\u017cnie cylindryczne poziome lub ponowie. By\u0142y zbiorniki podziemne i naziemne. Te drugie umieszczano w wykopach i otaczano wa\u0142ami ziemnymi z koronami ponad zbiorniki. Na terenie MPS funkcjonowa\u0142o laboratorium chemiczne, gdzie kontrolowano jako\u015b\u0107 paliw, olej\u00f3w i smar\u00f3w. Z uwagi na specyfik\u0119, MPS posiada\u0142 w\u0142asny park samochodowy, z\u0142o\u017cony z auto-cystern, auto-dystrybutor\u00f3w i przyczep-cystern. I podobnie jak w Parku Samochodowym cz\u0119\u015b\u0107 pojazd\u00f3w dysponowa\u0142a miejscami w gara\u017cach lub wiatach. Reszta sta\u0142a pod chmurk\u0105.<\/p>\n

Paliwo trzeba dowie\u015b\u0107 do samolotu i przetoczy\u0107 z cysterny do zbiornik\u00f3w samolotu. Dlatego nie wystarczy sama auto-cysterna. Potrzebny jest dystrybutor. Podstawowymi elementami dystrybutora s\u0105 filtry, pompa, licznik przep\u0142ywu (paliwomierz), uk\u0142ad rur i elastyczny w\u0105\u017c (ruroci\u0105g) z odpowiedni\u0105 ko\u0144c\u00f3wk\u0105 do pod\u0142\u0105czenia. Przy tankowaniu bezci\u015bnieniowym jest to pistolet. Przy tankowaniu ci\u015bnieniowym z\u0142\u0105cze jest szczelne i wyposa\u017cone w specjalny zamek, pasuj\u0105cy do przy\u0142\u0105cza w samolocie. Dla u\u017cytku wojskowego wszystkie niezb\u0119dne podzespo\u0142y by\u0142y montowane na podwoziu samochodowym. W 50-latach by\u0142y to wy\u0142\u0105cznie zestawy produkcji sowieckiej. Pierwszymi samochodami by\u0142y dystrybutory GAZ-51. Nast\u0119pnie oko\u0142o 1955 roku, pojawi\u0142y si\u0119 dystrybutory paliw na podwoziach samochod\u00f3w ZIS-151, ZIS-157, ZI\u0141-164. Ich cysterny mai\u0142y pojemno\u015b\u0107 2 500 – 5 000 litr\u00f3w.<\/p>\n

W 1960 roku, w Jelcza\u0144skich Zak\u0142adach Samochodowych wdro\u017cono do produkcji pierwszy Polski ci\u0119\u017cki samoch\u00f3d ci\u0119\u017carowy nazwany \u017bubr. Na jego bazie, na potrzeby Wojska Polskiego rozpocz\u0119to produkcj\u0119 auto-cystern i auto-dystrybutor\u00f3w-cystern. Samoch\u00f3d ten by\u0142 du\u017cym post\u0119pem technologicznym. Auto-dystrybutor wyposa\u017cono w du\u017c\u0105 cystern\u0119, o pojemno\u015bci 9 000 litr\u00f3w. Nieco p\u00f3\u017aniej opracowano zestaw samochodowy, gdzie do auto-dystrybutora \u017bubr doczepiano przyczep\u0119-cystern\u0119, o pojemno\u015bci 10 000 litr\u00f3w. Obie cysterny zosta\u0142y po\u0142\u0105czone elastycznym w\u0119\u017cem. Dzi\u0119ki takiemu rozwi\u0105zaniu zestaw przewozi 19 000 litr\u00f3w paliwa. W 1968 roku, ruszy\u0142a produkcja opartego na poje\u017adzie \u017bubr, samochodu ci\u0119\u017carowego JELCZ serii 300. R\u00f3wnie\u017c na bazie tego pojazdu budowano auto-dystrybutory. Pojazdy te ca\u0142kowicie wypar\u0142y auto-dystrybutory produkcji CCCP. By\u0142y one najpopularniejszymi auto-dystrybutorami w Wojsku Polskim w 70\/80-latach.<\/p>\n

\"JELCZ
JELCZ serii 300. 2011 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

\"JELCZ
JELCZ serii 300. 2009 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

\"JELCZ
JELCZ serii 300. 2012 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

\"JELCZ
JELCZ serii 300. 2012 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

Holowanie samolot\u00f3w.<\/h3>\n

W omawianym okresie nie by\u0142o w Wojsku Polskim specjalistycznych pojazd\u00f3w do przemieszczania samolot\u00f3w. Wszystkie ma\u0142e samoloty z nap\u0119dem \u015bmig\u0142owym i wszystkie samoloty rodziny PZL Lim przemieszczano r\u0119cznie. Chyba \u017ce samolot nale\u017ca\u0142o przeko\u0142owa\u0107 do daleko po\u0142o\u017conego hangaru, celem wykonania remontu. Sytuacja uleg\u0142a zmianie po wprowadzeniu na uzbrojenie samolot\u00f3w MiG-21 i Su-7. Do ich ko\u0142owania zacz\u0119to wykorzystywa\u0107 ci\u0105gniki typu URSUS oraz samochody ci\u0119\u017carowe typu ZI\u0141 oraz STAR. Najcz\u0119\u015bciej by\u0142y to samochody STAR-66, a p\u00f3\u017aniej STAR-266. Co si\u0119 tyczy my\u015bliwc\u00f3w MiG-21 to nadal by\u0142y sytuacje, gdzie na kr\u00f3tkich odcinakach samoloty przepychano r\u0119cznie. Do holowania samolot\u00f3w wykorzystywano tak\u017ce samochody URAL z zabudowanymi agregatami rozruchowymi, czy innym specjalistycznym sprz\u0119tem.<\/p>\n

\"STAR
STAR 66. Techniczny 2009 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

\"STAR
STAR 66. Techniczny 2009 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

\"STAR
STAR 266. 2012 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

\"STAR
STAR 266. Techniczny 2010 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bez paliwa nie by\u0142o i nie ma lot\u00f3w. Samochodowe dystrybutory paliw to jedne z najwa\u017cniejszych pojazd\u00f3w w systemie organizacji lot\u00f3w. To podstawowy sprz\u0119t gwarantuj\u0105cy wykonywanie jakichkolwiek lot\u00f3w. W pu\u0142kach lotniczych funkcjonowa\u0142y sk\u0142ady paliw i smar\u00f3w, zwane MPS (Materia\u0142y P\u0119dne i Smary). Podobnie jak Park Samochodowy, tak MPS by\u0142 wydzielon\u0105 stref\u0105 jednostki. Posiada\u0142y one dodatkowe w\u0142asne ogrodzenie i dodatkow\u0105 nocn\u0105 wart\u0119. Na teren prowadzi\u0142a brama. MPS zwykle posiada\u0142y w\u0142asne bocznice kolejowe, gdy\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 paliw by\u0142a transportowana cysternami kolejowymi. Na terenie MPS by\u0142y w r\u00f3\u017cnej ilo\u015bci i wielko\u015bci zbiorniki na paliwo. R\u00f3\u017cne by\u0142y ich konstrukcje i spos\u00f3b monta\u017cu. Przewa\u017cnie cylindryczne poziome lub ponowie. By\u0142y zbiorniki podziemne i naziemne. Te drugie umieszczano w wykopach i otaczano wa\u0142ami ziemnymi z koronami ponad zbiorniki. Na terenie MPS funkcjonowa\u0142o laboratorium chemiczne, gdzie kontrolowano jako\u015b\u0107 paliw, olej\u00f3w i smar\u00f3w. Z uwagi na specyfik\u0119, MPS posiada\u0142 w\u0142asny park samochodowy, z\u0142o\u017cony z auto-cystern, auto-dystrybutor\u00f3w i przyczep-cystern. I podobnie jak w Parku Samochodowym cz\u0119\u015b\u0107 pojazd\u00f3w dysponowa\u0142a miejscami w gara\u017cach lub wiatach. Reszta sta\u0142a pod chmurk\u0105.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-373","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nawigacja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/373","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=373"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/373\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3785,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/373\/revisions\/3785"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=373"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=373"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=373"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}