Na powy\u017cszym zdj\u0119ciu dobrze widoczna jest droga startowa (RWY) o wymiarach 2 400 m x 60 m. Nawierzchnia betonowa. Oba progi RWY pomalowane w bia\u0142e pasy (klawiatura), kt\u00f3re m\u00f3wi\u0105 o szeroko\u015bci drogi startowej, podobnie jak obecnie. Brak obecnie malowanych dw\u00f3ch du\u017cych prostok\u0105t\u00f3w b\u0119d\u0105cych celownikami. Brak tak\u017ce przerywanej linii centralnej. W zamian s\u0105 trzy lub cztery przerywane linie osiowe. By\u0142o to zwi\u0105zane z r\u00f3wnoleg\u0142ym, jednoczesnym startem nawet czterech my\u015bliwc\u00f3w MiG-21. <\/p>\n Tak malowano w 70\/80-latach drogi startowe na lotniskach wojskowych w Polsce. Klawiatura z\u0142o\u017cona z nieparzystej liczby klawiszy. Jest ich 9. Maj\u0105 wymiary oko\u0142o 2,5 m x 15 m. Brak linii centralnej. Strefa przyziemienia namalowana z lewego boku. Przedstawia j\u0105 6 prostok\u0105t\u00f3w z kt\u00f3rych wewn\u0119trzne maj\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107 oko\u0142o 15, a skrajne po oko\u0142o 10 m. Wida\u0107 tak\u017ce lini\u0119 centraln\u0105 dla ko\u0142uj\u0105cych samolot\u00f3w.<\/p>\n Nawiasem m\u00f3wi\u0105c przedstawiona droga startowa nale\u017cy do najwi\u0119kszych w Polsce. D\u0142ugo\u015b\u0107 3 287 m x 60 m. Lotnisko Bia\u0142a Podlaska 2006 rok. Gdyby w Rzeczypospolitej Polskiej (oko\u0142o 2010 rok) by\u0142y rz\u0105dy prawicowe, to na tym lotnisku stacjonowa\u0142aby co najmniej jedna eskadra samolot\u00f3w F-16 Jastrz\u0105b. A tak mamy kolejn\u0105 ruin\u0119 i niedaleko, nieobliczalnego towarzysza-cara W\u0142adimira Putina.<\/p>\n Na lotniskach wojskowych wytyczano zawsze awaryjn\u0105 drog\u0119 startow\u0105, o nawierzchni gruntowej. RWY awaryjna zawsze lokalizowano r\u00f3wnolegle do g\u0142\u00f3wnej drogi startowej.<\/p>\n Na polu wzlot\u00f3w nie by\u0142o specjalnych urz\u0105dze\u0144 ani system\u00f3w dla wy\u0142apania samolotu kt\u00f3ry wyko\u0142owa\u0142 poza RWY. Kiedy podstawowym samolotem w Wojsku Polskim by\u0142y samoloty PZL Lim-2\/5, cz\u0119\u015bciej wytoczenia maszyn nast\u0119powa\u0142y w bok od osi pasa. Zwykle by\u0142y to zdarzenia niegro\u017ane. Zdarza\u0142y si\u0119 uszkodzenia podwozia, podwieszanych zbiornik\u00f3w paliwa lub lamp o\u015bwietlenia bocznego pasa. Kiedy wprowadzono do s\u0142u\u017cby samoloty MiG-21, popularnie zwane szybkie, pojawi\u0142y si\u0119 wytoczenia poza progi RWY. Niekiedy bardzo dalekie, kt\u00f3re ko\u0144czy\u0142y si\u0119 na ogrodzeniu lotniska. Dlatego w odleg\u0142o\u015bci oko\u0142o 200 m od progu cz\u0119\u015b\u0107 terenu zaorywano i bronowano. W ten spos\u00f3b powstawa\u0142 mi\u0119kki grunt, w kt\u00f3rym grz\u0119z\u0142o podwozie i w skuteczny spos\u00f3b wyhamowywa\u0142 samolot. Taki obszar popularnie nazywano migo\u0142paka. Spos\u00f3b prosty i skuteczny. W USA opracowano znacznie dro\u017cszy spos\u00f3b wy\u0142apania samolot\u00f3w. Jest on oparty na materiale wykonanym z betonu i pumeksu. Taka nawierzchnia bez problemu utrzymuje cz\u0142owieka, ale samolot si\u0119 w nim zapada.<\/p>\n Nie oznacza to jednak, \u017ce w Polsce nie prowadzono prac nad profesjonalnymi \u0142apaczami samolot\u00f3w. \u0141apacze samolot\u00f3w wprowadzono na kilku lotniskach pod koniec 80-lat.<\/p>\n Stanowisko kierowania lotami okre\u015blane w skr\u00f3cie KL, by\u0142o czasami nazywane Startowe Stanowisko Dowodzenia (SSD). Stanowisko kierowania lotami (KL) by\u0142 to punkt, w kt\u00f3rym grupa \u017co\u0142nierzy przy pomocy sprz\u0119tu \u0142\u0105czno\u015bci, radiolokacyjnego i \u015bwietlnego zarz\u0105dza\u0142a lotami, a przede wszystkim startami i l\u0105dowaniami samolot\u00f3w i \u015bmig\u0142owc\u00f3w. Na czele tej grupy by\u0142 zawsze Kierownik Lot\u00f3w, kt\u00f3ry posiada\u0142 stosown\u0105 wiedz\u0119 i do\u015bwiadczenie. Poniewa\u017c lotnictwo wojskowe by\u0142o bardzo mobilne, dlatego mog\u0142o prowadzi\u0107 loty nawet w takich miejscach gdzie nie by\u0142o rozbudowanej infrastruktury. Gdzie istnia\u0142 tylko odpowiedni dla danych samolot\u00f3w pas startowy, z drog\u0105 startow\u0105 o odpowiedniej nawierzchni.<\/p>\n Warto zaznaczy\u0107, \u017ce w 70-latach cz\u0119sto prowadzono starty i l\u0105dowania na DOL, bez u\u017cycia sprz\u0119tu radiolokacyjnego.<\/p>\n W 40-latach stanowisko KL sk\u0142ada\u0142o si\u0119 praktycznie ze sto\u0142u postawionego na polu wzlot\u00f3w i umieszczonej na nim radiostacji \u0142\u0105czno\u015bci z za\u0142ogami samolot\u00f3w. By\u0142 tak\u017ce plan lot\u00f3w, wykaz pilot\u00f3w i samolot\u00f3w, ich kryptonimy, itp. Do dyspozycji by\u0142a tak\u017ce radiostacja \u0142\u0105czno\u015bci, pracuj\u0105ca ca\u0142y czas na nas\u0142uchu na cz\u0119stotliwo\u015bci zapasowej (awaryjnej), aby w ka\u017cdej chwili odebra\u0107 informacje o niespodziewanych problemach kt\u00f3rej\u015b z za\u0142\u00f3g i ich samolotu. W pobli\u017cu stanowiska KL ustawiano namiot, aby poprawi\u0107 og\u00f3lne warunki pracy zespo\u0142u. Trzymano w nim zapasowe akumulatory do radiostacji \u0142\u0105czno\u015bci oraz zapasowe radiostacje. Mo\u017cna by\u0142o w nim spo\u017cy\u0107 posi\u0142ek, ugasi\u0107 pragnienie, czy schowa\u0107 si\u0119 przed deszczem. Do dyspozycji by\u0142 tak\u017ce przewodowy telefon polowy, dzi\u0119ki kt\u00f3remu mo\u017cna by\u0142o otrzymywa\u0107 rozkazy od dow\u00f3dcy jednostki i sk\u0142ada\u0107 meldunki. Zwykle by\u0142 to telefon TAJ-43, a w 60-latach pojawi\u0142 si\u0119 nowszy TAP-67. Dodatkowo stanowisko KL dysponowa\u0142o s\u0142u\u017cbowym rowerem, motocyklem lub samochodem GAZ (popularnie zwany Gazik).<\/p>\n Z ko\u0144cem 40-lat stanowisko KL zacz\u0119to organizowa\u0107 na samochodach ci\u0119\u017carowych, co znacznie u\u0142atwia\u0142o jego rozwijanie, a przede wszystkim skraca\u0142o potrzebny czas. Przy stanowisku KL zacz\u0119\u0142y dy\u017curowa\u0107 samochody sanitarne z lekarzem i sanitariuszami. Dy\u017curowa\u0142y tak\u017ce wozy stra\u017cy po\u017carnej, z za\u0142ogami gotowymi w ka\u017cdej chwili do dzia\u0142ania.<\/p>\n Z chwil\u0105 masowego wprowadzania na uzbrojenie samolot\u00f3w z nap\u0119dem turboodrzutowym rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 proces unowocze\u015bniania stanowiska KL. W Polsce by\u0142 on wyj\u0105tkowy, poniewa\u017c jako jedyni we wschodnim ko\u0142chozie, przyst\u0105pili\u015bmy do opracowania i budowy w pe\u0142ni mobilnych stanowisk KL, kt\u00f3re zmaterializowa\u0142y si\u0119 w postaci samochod\u00f3w lub przyczep zwanych krasulami. Nazwa krasula pochodzi\u0142a od czarno-bia\u0142ej szachownicy w kt\u00f3r\u0105 malowano pojazd. By\u0142y to jedyne pojazdy wojskowe, kt\u00f3re nie malowano na kolor ciemno-zielony. Nawet wozy wojskowej stra\u017cy po\u017carnej malowano na kolor ciemno-zielony. Wyj\u0105tkiem by\u0142y tak\u017ce pojazdy Wojska Polskiego bior\u0105ce udzia\u0142 w zagranicznych misjach pokojowych, kt\u00f3re malowano na bia\u0142o. Pierwsze krasule montowano na bazie podwozi samochod\u00f3w Lublin-51 (GAZ-51).<\/p>\n Wyposa\u017cenie krasul zmienia\u0142o si\u0119 wraz ze wprowadzaniem nowej techniki na uzbrojenie. By\u0142y to nowsze radiostacje \u0142\u0105czno\u015bciowe, telefony i \u0142\u0105cznice telefoniczne oraz inne (lornetki, noktowizory, systemy \u015bwietlne i alarmowe).<\/p>\n Anteny radiostacji \u0142\u0105czno\u015bci rozstawiano w pobli\u017cu samochodu, podnoszono na wysoko\u015b\u0107 8-10 m, i stabilizowano odci\u0105gami. Samoch\u00f3d mia\u0142 cz\u0119sto przyczepk\u0119 z agregatem pr\u0105dotw\u00f3rczym. W samochodzie s\u0142u\u017cb\u0119 pe\u0142ni\u0142o 4 \u017co\u0142nierzy. W zadaniach bardziej skomplikowanych obsada krasu wzrasta\u0142a do sze\u015bciu \u017co\u0142nierzy.<\/p>\n W krasuli swoje stanowiska mieli: Kierownik Lot\u00f3w \u2013 oficer, kt\u00f3ry decydowa\u0142 niemal o wszystkim. Zezwala\u0142 na starty i l\u0105dowania. Rozpocz\u0119cie lub przerwanie wykonywanego zadania przez za\u0142ogi statk\u00f3w powietrznych. Prowadzi\u0142 korespondencje radiow\u0105. Dysponowa\u0142 \u0142\u0105czno\u015bci\u0105 telefoniczn\u0105 z dow\u00f3dc\u0105 pu\u0142ku. Kierownikiem Lot\u00f3w by\u0142 dow\u00f3dca eskadry lub sam dow\u00f3dca pu\u0142ku. Oficer z Batalionu Ubezpieczenia Lot\u00f3w (Dywizjon Dowodzenia Lotami) \u2013 oficer, kt\u00f3ry czuwa\u0142 nad przygotowaniem samolot\u00f3w lub \u015bmig\u0142owc\u00f3w do lotu i odtworzenia ich zdolno\u015bci bojowej; tankowanie, \u0142adowanie uzbrojenia i inne. Mia\u0142 informacje o czasie przebywania danego samolotu w powietrzu. Meteorolog \u2013 oficer, kt\u00f3ry stale monitorowa\u0142 warunki pogodowe. Zbiera\u0142 informacje podawane przez za\u0142ogi na temat; zachmurzenia (podawanego w dziesi\u0119cino stopniowej skali), podstawy chmur (w metrach), opadach atmosferycznych, zamgleniach, frontach atmosferycznych, kierunek wiatru. Planszecista \u2013 \u017co\u0142nierz, kt\u00f3ry na mapach lub planszecie przedstawia\u0142 bie\u017c\u0105ce (on-line) rozmieszczenie samolot\u00f3w (pojedynczego, pary lub klucza) w powietrzu, czyli sytuacj\u0119 taktyczn\u0105.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W 70-latach XX wieku, niemal wszystkie lotniska w Polsce by\u0142y lotniskami wojskowymi. Za wyj\u0105tkiem Lotniska Ok\u0119cie. Lotnisko Ok\u0119cie by\u0142o specyficzne i sk\u0142ada\u0142o si\u0119 z cz\u0119\u015bci cywilnej i wojskowej i jako jedyne w Polsce posiada\u0142o statut lotniska mi\u0119dzynarodowego. Drugim wyj\u0105tkiem by\u0142o otwarte w 1974 roku, Lotnisko R\u0119biechowo-Gda\u0144sk, kt\u00f3re by\u0142o i jest tylko lotniskiem cywilnym-komercyjnym. I trzecim wyj\u0105tkiem by\u0142o Lotnisko Jasionka-Rzesz\u00f3w, kt\u00f3re egzystowa\u0142o jako lotnisko cywilne-szkolne, a nie by\u0142o zaj\u0119te przez wojsko tylko dlatego, i\u017c znajdowa\u0142o si\u0119 bardzo daleko od p\u00f3\u0142nocno-zachodnich rubie\u017cy Polski. Do lotnisk niewojskowych trzeba doliczy\u0107 lotniska eksploatowane przez aerokluby oraz lotniska przyfabryczne.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-372","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nawigacja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/372","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=372"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/372\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3773,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/372\/revisions\/3773"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=372"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=372"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=372"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Stanowisko Kierowania Lotami.<\/h3>\n