{"id":368,"date":"2014-11-29T12:00:00","date_gmt":"2014-11-29T12:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.polot.net\/2024\/07\/13\/zarys-historii-nawigacji-sprzet-lotniskowy-samochody-z-cccp\/"},"modified":"2024-07-13T18:58:55","modified_gmt":"2024-07-13T16:58:55","slug":"zarys-historii-nawigacji-sprzet-lotniskowy-samochody-z-cccp","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=368&lang=pl","title":{"rendered":"Zarys historii nawigacji. Sprz\u0119t lotniskowy. Samochody z CCCP"},"content":{"rendered":"

Krak\u00f3w 2014-11-29<\/p>\n

Zarys historii nawigacji<\/h2>\n

Wojskowy sprz\u0119t lotniskowych<\/h2>\n

70-lata XX wieku.<\/h2>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 III<\/h3>\n

Samochody ci\u0119\u017carowe z CCCP.<\/h3>\n

Jak si\u0119 oka\u017ce w niniejszym artykule, w Wojsku Polskim za czas\u00f3w PRL u\u017cytkowano bardzo du\u017co, przer\u00f3\u017cnych typ\u00f3w samochod\u00f3w ze Wschodu. Ta sytuacja wynika\u0142a g\u0142\u00f3wnie z tego, i\u017c pa\u0144stwo moskiewskie dostarcza\u0142o nam sprz\u0119t specjalistyczny ju\u017c zabudowany; radiostacje, radiolinie, stacje radiolokacyjne, agregaty, itp. Typowych samochod\u00f3w ci\u0119\u017carowych by\u0142o stosunkowo niewiele. Niewiele by\u0142o tak\u017ce pojazd\u00f3w z grupy budowlanej; d\u017awig\u00f3w, koparek, itp. Ju\u017c w 60-latach, w Wojsku Polskim nie by\u0142o cystern i dystrybutor\u00f3w paliw pochodz\u0105cych ze Wschodu.<\/p>\n

ZiS-150 \/ Zi\u0141-164.<\/h3>\n

ZiS-150 to jeden z pierwszych samochod\u00f3w ci\u0119\u017carowych pochodz\u0105cych z CCCP, a wprowadzonych do Wojska Polskiego. ZiS-150 by\u0142 produkowany przez firm\u0119 Zi\u0141 w latach 1947-1957, w Moskwie. Samoch\u00f3d ma klasyczny uk\u0142ad \u015bredniej ci\u0119\u017car\u00f3wki. Uk\u0142ad jezdny dwuosiowy, tylne ko\u0142a zdwojone. Do nap\u0119du u\u017cyto silnik R6, o pojemno\u015bci 5,6 litra. Moc przenoszona by\u0142a na o\u015b tyln\u0105 poprzez 5-biegow\u0105 skrzyni\u0119 bieg\u00f3w. Samoch\u00f3d produkowany by\u0142 g\u0142\u00f3wnie jako pojazd wojskowy. \u0141\u0105cznie powsta\u0142o 774 615 egzemplarzy wszystkich wersji modelu. Podstawowe dane: d\u0142ugo\u015b\u0107 6,72 m, szeroko\u015b\u0107 2,38 m, wysoko\u015b\u0107 2,18 m dach kabiny, rozstaw osi 4,00 m, masa w\u0142asna 3 900 kg, masa \u0142adunku 3 500 kg, zbiornik paliwa 150 litr\u00f3w, pr\u0119dko\u015b\u0107 max 65 km\/h.<\/p>\n

Zi\u0141-164 to samoch\u00f3d ci\u0119\u017carowy produkowany przez firm\u0119 Zi\u0141 w okresie 1957-1964. Auto to nast\u0119pca ZIS-150. Uk\u0142ad jezdny dwu-osiowy, tylne ko\u0142a zdwojone. Nap\u0119dzana tylna o\u015b. Do nap\u0119du u\u017cyto benzynowy silnik R6 o pojemno\u015bci 5,6 litra. W 1961 roku, poprawiono uk\u0142ad zawieszenia, skrzyni\u0119 bieg\u00f3w i uk\u0142ad hamulcowy. Auto oznaczono Zi\u0141-164A. W 1964 roku, wprowadzono do produkcji nast\u0119pc\u0119, samoch\u00f3d Zi\u0141-130.<\/p>\n

Podstawowe dane Zi\u0141-164; d\u0142ugo\u015b\u0107 6,70 m, szeroko\u015b\u0107 2,47 m, wysoko\u015b\u0107 dach kabiny 2,18 m, rozstaw osi 4,00 m, masa w\u0142asna 4 100 kg, zbiornik paliwa 150 litr\u00f3w. Moc maksymalna: 97 KM (100 KM Zi\u0141-164A). Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna: 70 km\/h (za\u0142adowany). \u015arednie zu\u017cycie paliwa: 27,0 l \/ 100 km (dla pr\u0119dko\u015bci 30-40 km\/h). \u0141adowno\u015b\u0107: 4 000 kg. Maksymalna masa przyczepy: 6 400 kg.<\/p>\n

\"Zi\u0141-150
Zi\u0141-150 (ZIS-150). 2013 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

ZiS-151\/ZI\u0141-151\/ZI\u0141-157.<\/h3>\n

Podstawowa r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy samochodami ci\u0119\u017carowymi ZiS-150\/ZI\u0141-164, a samochodami ZiS-151\/ZI\u0141-157, to uk\u0142ad jezdny. Pierwszy jest 2-osiowy z nap\u0119dem na tyln\u0105 o\u015b, drugi jest 3-osiowy z nap\u0119dem na wszystkie osie.<\/p>\n

ZiS-151 to samoch\u00f3d ci\u0119\u017carowy produkowany przez firm\u0119 Zi\u0141 (nosz\u0105c\u0105 w\u00f3wczas nazw\u0119 ZiS) w latach 1948-1958. Do nap\u0119du u\u017cyto benzynowy silnika R6 o pojemno\u015bci 5,6 litra (5 555 cm3). 6-cylindr\u00f3w, ka\u017cdy z dwoma zaworami, uk\u0142ad ga\u017anikowy. Moc max 92 KM. Moc przenoszona by\u0142a na wszystkie trzy osie (6×6) poprzez 5-biegow\u0105 skrzyni\u0119 bieg\u00f3w. Pr\u0119dko\u015b\u0107 max 60 km\/h, zu\u017cycie paliwa 46 litr\u00f3w\/100 km. Samoch\u00f3d produkowany by\u0142 g\u0142\u00f3wnie jako pojazd wojskowy. G\u0142\u00f3wnie w wersji skrzyniowej. Uk\u0142ad jezdny z\u0142o\u017cony z trzech osi. Tylne ko\u0142a zdwojone. Wszystkie ko\u0142a nap\u0119dzane. D\u0142ugo\u015b\u0107 6,93 m, szeroko\u015b\u0107 2,32 m, wysoko\u015b\u0107 (dach kabiny) 2,31 m. rozstaw osi 4,22 m. masa w\u0142asna 5 580 kg. Dwa zbiorniki paliwa po 150 litr\u00f3w.<\/p>\n

ZI\u0141-157 to samoch\u00f3d ci\u0119\u017carowy produkowany przez firm\u0119 Zi\u0141. Auto jest nast\u0119pc\u0105 ZI\u0141-151. Prototyp zbudowano w 1955 roku. By\u0142 produkowany w okresie 1956-1962. Zbudowano 797 000 sztuk. By\u0142 podstawowym samochodem w armii CCCP do 1979 roku, kiedy to zosta\u0142 zast\u0105piony samochodem Ural-375D. Pojazdy Zi\u0141-157 by\u0142y te\u017c produkowane w Chinach. W por\u00f3wnaniu do ZI\u0141-151, pojazd ZI\u0141-157 otrzyma\u0142 nowszy uk\u0142ad jezdny oparty na ko\u0142ach z oponami balonowymi. Wszystkie ko\u0142a s\u0105 pojedyncze. Uk\u0142ad 6×6. \u0141adowno\u015b\u0107 4 500 kg, a w terenie 2 500 kg. Silnik benzynowy, ga\u017anikowy, rz\u0119dowy, 6 – cylindrowy Zi\u0141-121 o mocy 109 KM. Dwa zbiorniki paliwa; 150 litr\u00f3w + 65 litr\u00f3w. D\u0142ugo\u015b\u0107 6,28 m, szeroko\u015b\u0107 2,34 m, wysoko\u015b\u0107 2,87 do dachu kabiny. Masa w\u0142asna 5 710 kg. Pr\u0119dko\u015b\u0107 65 km\/h. Samochody tej rodziny wyposa\u017cono w wyci\u0105gark\u0119 zamontowan\u0105 w przedzie samochodu, tu\u017c za przednim zderzakiem.<\/p>\n

\"Zi\u0141-157
Zi\u0141-157 ci\u0105gnik siod\u0142owy 2009 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

ZI\u0141-130.<\/h3>\n

ZI\u0141-130 to samoch\u00f3d ci\u0119\u017carowy zaprojektowany i produkowany przez firm\u0119 ZI\u0141. Model zosta\u0142 wprowadzony w zast\u0119pstwie dla produkowanego ZI\u0141-164. By\u0142 produkowany g\u0142\u00f3wnie na potrzeby gospodarki narodowej. Tylko niewielki procent aut trafi\u0142 do wojska. Pierwsze prototypy wykonano w 1958 roku. Produkcja seryjna trwa\u0142a od 1964 roku do 1994 roku. Zbudowano 3 380 000 sztuk. Uk\u0142ad jezdny z\u0142o\u017cony z dw\u00f3ch osi. Tylne ko\u0142a zdwojone. Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy to silnik V8 6,0 litra (5 969 cm3), ga\u017anikowy o mocy 170 KM. Wymiary d\u0142ugo\u015b\u0107 6,67 m, szeroko\u015b\u0107 2,50 m, wysoko\u015b\u0107 2,35 m, rozstaw osi 3,80 m, masa w\u0142asna 4 300 kg, \u0142adowno\u015b\u0107 do 6 000 kg. Zbiornik paliwa 170 litr\u00f3w. W kabinie miejsce dla 3 os\u00f3b.<\/p>\n

\"Zi\u0141-130
Zi\u0141-130 skrzynia. Zdj\u0119cie LAC<\/figcaption><\/figure>\n

ZI\u0141-131.<\/h3>\n

ZI\u0141-131 mimo ni\u017cszej numeracji to jest nast\u0119pc\u0105 samochodu ZI\u0141-157. Pocz\u0105tkowo by\u0142 wersj\u0105 wojskow\u0105 samochodu ZI\u0141-130. By\u0142 produkowany w okresie 1966-2002. Uk\u0142ad jezdny z\u0142o\u017cony z trzech osi, wszystkie ko\u0142a pojedyncze, balonowe. Nap\u0119d 6×6. Do nap\u0119du zastosowano silnik V8 (5 969 cm3), dwa zawory na cylinder, ga\u017anik, benzyna. Moc 150 KM. Skrzynia bieg\u00f3w 5-prze\u0142o\u017ce\u0144. Pr\u0119dko\u015b\u0107 max 80 km\/h. Zu\u017cycie paliwa 65 litr\u00f3w\/100 km. \u0141adowno\u015b\u0107 5 000 kg + przyczepa (5 000 kg). Wymiary d\u0142ugo\u015b\u0107 7,04 m, szeroko\u015b\u0107 2,49 m, wysoko\u015b\u0107 2,49 m dach kabiny, rozstaw osi 3,30 m + 1,40 m, masa w\u0142asna 6 700 kg. Dwa zbiorniki paliwa po 170 litr\u00f3w.<\/p>\n

\"ZI\u0141-131
ZI\u0141-131 z zabudowan\u0105 radiostacj\u0105. 2005 rok. Zdj\u0119cie LAC<\/figcaption><\/figure>\n

KrAZ.<\/h3>\n

KrAZ (ukr. \u041a\u0440\u0435\u043c\u0435\u043d\u0447\u0443\u0446\u044c\u043a\u0438\u0439 \u0430\u0432\u0442\u043e\u043c\u043e\u0431\u0456\u043b\u044c\u043d\u0438\u0439 \u0437\u0430\u0432\u043e\u0434; Kremenczu\u0107kyj Awtomobilnyj Zawod) \u2013 producent samochod\u00f3w ci\u0119\u017carowych maj\u0105cy swoj\u0105 siedzib\u0119 w Krzemie\u0144czuku na Ukrainie. Zak\u0142ad powsta\u0142 w 1948 roku, i produkowa\u0142 podzespo\u0142y dla samochod\u00f3w ci\u0119\u017carowych. Samochody ci\u0119\u017carowe zacz\u0119to produkowa\u0107 od 1958 roku. Produkowali samochody cywilne i dla wojska.<\/p>\n

Seria KrAZ-25x to samoch\u00f3d ci\u0119\u017carowy z uk\u0142adem jezdnym 3-osiowym. Jego produkcj\u0119 rozpocz\u0119to w 1968 roku. Wszystkie ko\u0142a nap\u0119dzane. Stosowano ko\u0142a pojedyncze z oponami balonowymi lub tylne osie z ko\u0142ami bli\u017aniaczymi z oponami szosowymi. KrAZ-255 jest wyposa\u017cony w silnik V8 ch\u0142odzony wod\u0105, czterosuwowy, wysokopr\u0119\u017cny Jamz-238. Ma pojemno\u015b\u0107 14 860 cm \u00b3 176 kW (240 KM). Skrzynia bieg\u00f3w 5+1 wsteczny. Wymiary d\u0142ugo\u015b\u0107 8,65 m, szeroko\u015b\u0107 2,75, wysoko\u015b\u0107 3,17 m dach kabiny. Masa w\u0142asna 11 950 kg, \u0142adowno\u015b\u0107 6 000 kg. Pr\u0119dko\u015b\u0107 max 71 km\/h, zbiornik paliwa 165 litr\u00f3w. Zu\u017cycie paliwa 42 litry\/100 km.<\/p>\n

Opr\u00f3cz klasycznej wersji skrzyniowej (KrAZ-255B) stanowi\u0142 baz\u0119 dla pojazd\u00f3w specjalistycznych; wywrotki, koparki, d\u017awigi, ci\u0105gniki siod\u0142owe.<\/p>\n

W Wojsku Polskim u\u017cywano oko\u0142o 200 samochod\u00f3w KrAZ-255. By\u0142y one nielubiane przez kierowc\u00f3w i u\u017cytkownik\u00f3w. Auto jest bardzo ci\u0119\u017ckie i przy braku wspomagania uk\u0142adu kierowniczego wymaga u\u017cycia du\u017cej si\u0142y mi\u0119\u015bni kierowcy. Widoczno\u015b\u0107 z kabiny jest bardzo s\u0142aba, bo wielka i d\u0142uga maska silnika sporo zas\u0142ania. Kabina nieogrzewana. Silnik jest g\u0142o\u015bny. Pod\u0142oga skrzyni \u0142adunkowej jest na wysoko\u015bci oko\u0142o 160 cm, co utrudnia r\u0119czny za\u0142adunek i wy\u0142adunek.<\/p>\n

\"KrAZ-255
KrAZ-255 skrzynia. 2005 rok. Zdj\u0119cie LAC<\/figcaption><\/figure>\n

URAL-375.<\/h3>\n

URAL-375 to uniwersalna ci\u0119\u017car\u00f3wka o \u0142adowno\u015bci 4 500 kg z uk\u0142adem jezdnym 6×6, produkowana w Zak\u0142adach w Ural Automotive SFSR od 1961 roku. URAL-375 wszed\u0142 w miejsce auta ZI\u0141-157. Koniec produkcji 1983 rok. Silnik o pojemno\u015bci 7 litr\u00f3w V8 ZIL-375YA. Skrzynia manualna 5-biegowa + 2 pr\u0119dko\u015bci transferu.<\/p>\n

Podstawowe dane URAL-375; d\u0142ugo\u015b\u0107 7,35 m, szeroko\u015b\u0107 2,96 m, wysoko\u015b\u0107 2,98 m, masa w\u0142asna 8 400 kg, pr\u0119dko\u015b\u0107 max 85 km\/h.<\/p>\n

\"URAL-375
URAL-375 w\u00f3z \u0142\u0105czno\u015bci. 2012 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

\"URAL-375
URAL-375 w\u00f3z techniczny. 2012 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

GAZ-66.<\/h3>\n

GAZ-66 to samoch\u00f3d ci\u0119\u017carowy produkowany przez firm\u0119 GAZ w okresie 1964-1999. Do nap\u0119du u\u017cyto silnika V8 o pojemno\u015bci 4,3 litra (4 254 cm3), o mocy 115 KM, zu\u017cycie paliwa 28 litr\u00f3w\/100 km. Samoch\u00f3d wyposa\u017cony by\u0142 w 4-biegow\u0105 skrzyni\u0119 bieg\u00f3w. Uk\u0142ad jezdny 2-osiowy, 4×4. Pr\u0119dko\u015b\u0107 max 95 km\/h. \u0141adowno\u015b\u0107 2 000 kg. Wyprodukowano \u0142\u0105cznie 965 941 sztuk. Wymiary d\u0142ugo\u015b\u0107 5,80 m, szeroko\u015b\u0107 2,32 m, wysoko\u015b\u0107 2,49 m, rozstaw osi 3,30 m, masa w\u0142asna 3 440 kg. Dwa zbiorniki paliwa po 105 litr\u00f3w.<\/p>\n

Inne ci\u0119\u017car\u00f3wki.<\/h3>\n

Wojsko Polski u\u017cywano tak\u017ce samochody produkowane przez Czechos\u0142owacj\u0119. By\u0142y to samochody TATRA-148 i TARTA-815. Ich podwozie wykorzystywano do monta\u017cu system\u00f3w radiolokacyjnych.<\/p>\n

Wojsko Polskie wykorzystywa\u0142o tak\u017ce lekkie ci\u0119\u017car\u00f3wki produkcji NRD typu Robur. Robur to samoch\u00f3d, produkowany przez VEB ROBUR-Werke Zittau w NRD w okresie 1962-1991, jako ci\u0119\u017car\u00f3wka i autobus. Wytwarzano go tak\u017ce z nap\u0119dem na cztery ko\u0142a AWD i 4×2. Te samochody wykorzystywa\u0142y Wojska Powietrzno-Desantowe.<\/p>\n

\"Tatra-148.
Tatra-148. 2010 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jak si\u0119 oka\u017ce w niniejszym artykule, w Wojsku Polskim za czas\u00f3w PRL u\u017cytkowano bardzo du\u017co, przer\u00f3\u017cnych typ\u00f3w samochod\u00f3w ze Wschodu. Ta sytuacja wynika\u0142a g\u0142\u00f3wnie z tego, i\u017c pa\u0144stwo moskiewskie dostarcza\u0142o nam sprz\u0119t specjalistyczny ju\u017c zabudowany; radiostacje, radiolinie, stacje radiolokacyjne, agregaty, itp. Typowych samochod\u00f3w ci\u0119\u017carowych by\u0142o stosunkowo niewiele. Niewiele by\u0142o tak\u017ce pojazd\u00f3w z grupy budowlanej; d\u017awig\u00f3w, koparek, itp. Ju\u017c w 60-latach, w Wojsku Polskim nie by\u0142o cystern i dystrybutor\u00f3w paliw pochodz\u0105cych ze Wschodu.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-368","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nawigacja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/368","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=368"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/368\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3751,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/368\/revisions\/3751"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=368"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=368"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=368"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}