{"id":347,"date":"2014-09-10T00:00:00","date_gmt":"2014-09-10T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.polot.net\/2024\/07\/13\/lotnisko-w-bielsku-bialej-aleksandrowice-2014r\/"},"modified":"2024-07-13T18:45:23","modified_gmt":"2024-07-13T16:45:23","slug":"lotnisko-w-bielsku-bialej-aleksandrowice-2014r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=347&lang=pl","title":{"rendered":"Lotnisko w Bielsku-Bia\u0142ej, Aleksandrowice. 2014r."},"content":{"rendered":"

Lotnisko Bielsko-Bia\u0142a \u2013 Aleksandrowice. 2014 rok.<\/strong><\/p>\n

Szybowcowe Zak\u0142ady Do\u015bwiadczalne. 2014 rok.<\/strong><\/p>\n

\"Lotnisko
Lotnisko Bielsko-Bia\u0142a na Mapie Rzeczypospolitej. 2014 rok.<\/figcaption><\/figure>\n

\"Lotnisko
Lotnisko Bielsko-Bia\u0142a. 2014 rok. Zdj\u0119cie Google<\/figcaption><\/figure>\n

\"Lotnisko
Lotnisko Bielsko-Bia\u0142a. 2014 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

\"Szybowiec
Szybowiec Junior. Lotnisko Bielsko-Bia\u0142a. 2014 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

Miasto Bielsko-Bia\u0142a<\/strong><\/p>\n

Miasto Bielsko-Bia\u0142a formalnie powsta\u0142o w styczniu 1951r., jednak historia miast Bielska i Bia\u0142ej, jest o wiele d\u0142u\u017csza. Starszym miastem jest \u015bl\u0105skie Bielsko, kt\u00f3re powsta\u0142o w ko\u0144cu XIII wieku. Od XVI w. Bielsko rozwija\u0142o si\u0119 jako o\u015brodek handlu, sukiennictwa i ceramiki, a tak\u017ce jako stolica pa\u0144stwa stanowego, przekszta\u0142conego p\u00f3\u017aniej w ksi\u0119stwo. Ma\u0142opolska Bia\u0142a powsta\u0142a oko\u0142o 1560r. jako osada tkaczy. Na pocz\u0105tku XIX w. zacz\u0105\u0142 si\u0119 tu rozwija\u0107 przemys\u0142, a ju\u017c na prze\u0142omie XIX i XX stulecia okr\u0119g bielsko-bialski by\u0142 jednym z najwi\u0119kszych o\u015brodk\u00f3w przemys\u0142owych Austro-W\u0119gier. Wtedy te\u017c rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 proces zrastania dw\u00f3ch organizm\u00f3w zako\u0144czony w 1951r. po\u0142\u0105czeniem ich w jedno miasto Bielsko-Bia\u0142\u0105. Przez wieki charakterystyczn\u0105 cech\u0105 tej metropolii by\u0142a wielonarodowo\u015b\u0107 oraz r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 religijna (katolicy, protestanci i \u017cydzi). Ta r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 zosta\u0142a brutalnie przerwana II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 wszcz\u0119t\u0105 przez zaraz\u0119 germa\u0144sk\u0105. Infrastruktura dwu-miasta szcz\u0119\u015bliwie unikn\u0119\u0142a zniszcze\u0144. W okresie powojennym Bielsko-Bia\u0142a rozwija\u0142a si\u0119 w nowej komunistycznej rzeczywisto\u015bci, zamieszkiwane niemal w 100% przez Polak\u00f3w. W okresie 1975r.-1998r., Bielsko-Bia\u0142a by\u0142a stolic\u0105 Wojew\u00f3dztwa Bielskiego. Dzisiaj jest jednym z najbardziej pr\u0119\u017cnych gospodarczo miast Rzeczypospolitej, a tak\u017ce wa\u017cnym o\u015brodkiem kulturalnym, turystycznym i akademickim.<\/p>\n

Obecnie Bielsko-Bia\u0142a to Miasto na prawach powiatu. Nale\u017cy do Wojew\u00f3dztwa \u015al\u0105skiego. Geograficznie le\u017cy u st\u00f3p Beskidu Ma\u0142ego i Beskidu \u015al\u0105skiego nad rzeka Bia\u0142a. Jest siedzib\u0105 w\u0142adz powiatu bielskiego, diecezji bielsko-\u017cywieckiej Ko\u015bcio\u0142a Rzymskokatolickiego i diecezji cieszy\u0144skiej Ko\u015bcio\u0142a ewangelicko-augsburskiego. Wed\u0142ug danych z 1.01.2013r. Bielsko-Bia\u0142a liczy 174 370 mieszka\u0144c\u00f3w (23 miejsce w Polsce). Powierzchnia Miasta wynosi 124,51 km kwadratowych (18 miejsce w Polsce) i dzieli si\u0119 ono formalnie na 30 osiedli (jednostek pomocniczych gminy).<\/p>\n

Historia Lotniska Aleksandrowice w Bielsku-Bia\u0142ej.<\/strong><\/p>\n

Po odzyskaniu przez Rzeczpospolit\u0105 niepodleg\u0142o\u015bci w 1918r., i uporaniu si\u0119 z zaraz\u0105 moskiewsk\u0105, wyci\u0105gni\u0119to wniosek, i\u017c chc\u0105c zachowa\u0107 pok\u00f3j nale\u017cy ci\u0105gle by\u0107 gotowym do wojny. Wojsko Polskie trzeba by\u0142o unowocze\u015bnia\u0107 technicznie oraz odpowiednio kszta\u0142ci\u0107 m\u0142odzie\u017c w duchu patriotyzmu, umi\u0142owania Boga i Ojczyzny. Najwa\u017cniejsz\u0105 organizacj\u0105 maj\u0105c\u0105 wspiera\u0107 ten cel sta\u0142a si\u0119 Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej, kt\u00f3rej nazwa nawi\u0105zywa\u0142a do dw\u00f3ch nowych rodzaj\u00f3w broni zrodzonych w czasie wielkiej wojny \u015bwiatowej. Jednym z g\u0142\u00f3wnych zada\u0144 Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej sta\u0142o si\u0119 kszta\u0142cenie przysz\u0142ych lotnik\u00f3w, kt\u00f3rzy w przysz\u0142o\u015bci zasilili lotnictwo sportowe, komercyjne oraz wojskowe. Aby zrealizowa\u0107 te cel, konieczne by\u0142o zbudowanie nowych lotnisk razem z pe\u0142nym zapleczem. A poparcie spo\u0142eczne w tym zakresie by\u0142o du\u017ce. Tu\u017c po zako\u0144czeniu wielkiej wojny \u015bwiatowej rajcowie Bielska podejmowali pierwsze dzia\u0142ania dla powstania lotniska komunikacyjnego i sportowego. Konkretny plan pojawi\u0142 si\u0119 w 1928r., kiedy okaza\u0142o si\u0119, i\u017c w odleg\u0142ej o 85 km (50 km w linii prostej) Ostrawie w Czechach przyst\u0105piono do budowy lotniska komunikacyjnego. Wykorzystuj\u0105c Lig\u0119 Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej \u015al\u0105skiego Komitetu Wojew\u00f3dzkiego (kt\u00f3ry od 1934r., zmieni\u0142 nazw\u0119 na \u015al\u0105ski Okr\u0119g Wojew\u00f3dzki LOPP), prowadzono zakrojon\u0105 na szerok\u0105 skal\u0119 akcj\u0119 propagandow\u0105, promuj\u0105c\u0105 w\u015br\u00f3d wielu znacz\u0105cych os\u00f3b oraz firm ide\u0119 budowy takiego obiektu. W Bielsku i Czechowicach w kinach wy\u015bwietlano filmy o tematyce lotniczej. Wyg\u0142aszano odczyty, a jednym z prelegent\u00f3w by\u0142 kapitan pilot Bernard Adamecki. Rozpocz\u0119to zbi\u00f3rk\u0119 koniecznych funduszy. Cz\u0119\u015b\u0107 funduszy pochodzi\u0142a z Ligii Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej, Wojew\u00f3dztwa \u015al\u0105skiego, Powiatu Bielskiego. Wsparcie da\u0142o tak\u017ce Dow\u00f3dztwo Lotnictwa, kt\u00f3re promowa\u0142o otwarcie tak\u017ce szko\u0142y pilot\u00f3w.<\/p>\n

Trzeba pami\u0119ta\u0107, i\u017c Wojew\u00f3dztwo \u015al\u0105skie w tym czasie budowa\u0142o tak\u017ce wa\u017cne lotnisko w Katowicach, uruchomione w 1933r., kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 pierwszym lotniskiem na \u015al\u0105sku.<\/p>\n

Dla Bielska, odpowiedni teren znaleziono w nieodleg\u0142ych Aleksandrowicach. Dzisiaj jest to dzielnica Bielska-Bia\u0142ej. By\u0142o to nieca\u0142e 100 hektar\u00f3w. Przyst\u0105piono do wykupu ziemi. Prace przygotowawcze i projektowe rozpocz\u0119to w 1933r. Latem 1933r., Ministerstwo Komunikacji zatwierdzi\u0142o wst\u0119pny plan pola wzlot\u00f3w i wpisa\u0142o obiekt na list\u0119 lotnisk w realizacji. W 1934r., projekt lotniska zosta\u0142 zatwierdzony przez Departament Aeronautyki Ministerstwa Spraw Wojskowych. W 1934r., rozpocz\u0119to budow\u0119 hangaru i budynku portu lotniczego, wed\u0142ug projektu in\u017cyniera Schayera. Hangar typu murowano-stalowego z \u0142ukowatym dachem. Jego elementy zosta\u0142y wykonane w G\u00f3rno\u015bl\u0105skich Zjednoczonych Hutach; Hucie Kr\u00f3lewskiej i Hucie Laura. Jesieni\u0105 1935r., obiekty te by\u0142y gotowe w stanie surowym, zamkni\u0119tym. Drog\u0119 dojazdow\u0105 na lotnisko, biegn\u0105c\u0105 od strony szosy Cieszyn – Bielsko, wykona\u0142 Wydzia\u0142 Dr\u00f3g Powiatowych w Bielsku. Zbudowano tak\u017ce ogrodzenie od strony p\u00f3\u0142nocnej, o d\u0142ugo\u015bci 500 m, kt\u00f3re oddzieli\u0142o lotnisko od szosy i pobliskich zabudowa\u0144. W lipcu 1935r., pole wzlot\u00f3w by\u0142o ju\u017c oddane do u\u017cytku. Z pocz\u0105tkiem 1936r., gotowy by\u0142 budynek portowy (administracyjny), dwupi\u0119trowy mieszkalny dla pilot\u00f3w i uczni\u00f3w, warsztaty i sk\u0142ad paliw o pojemno\u015bci 20 000 litr\u00f3w paliw i olej\u00f3w. Z ruroci\u0105gu miejskiego doprowadzono wod\u0119. Wszystkie roboty inwestycyjne by\u0142y prowadzone pod nadzorem Ministerstwa Komunikacji i Wydzia\u0142u Komunikacyjno-Budowlanego Urz\u0119du Wojew\u00f3dztwa \u015al\u0105skiego i w porozumieniu z Ministerstwem Spraw Wojskowych. <\/p>\n

W 1936r., lotnisko uzyska\u0142o certyfikaty pa\u0144stwowe i licencj\u0119 na powo\u0142anie do istnienia Szko\u0142y Lotniczej Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej, podobnie jak w innych o\u015brodkach, jak na przyk\u0142ad w \u015awidniku. Szko\u0142a otrzyma\u0142a imi\u0119 Marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego i zosta\u0142a otwarta w dniu 31.05.1936r., jako pierwsza plac\u00f3wka LOPP w kraju. Zak\u0142adano, i\u017c o\u015brodek b\u0119dzie szkoli\u0142 40-60 pilot\u00f3w rocznie. Do dnia 1.09.1939r., zd\u0105\u017cy\u0142 wyszkoli\u0107 wielu znakomitych pilot\u00f3w. Pierwsze pokazy lotniczo-szybowcowe odby\u0142y si\u0119 tutaj w niedziel\u0119 21.10.1934r., kiedy lotnisko by\u0142o jeszcze w budowie. W maju 1936r., o\u015brodek otrzyma\u0142 10 samolot\u00f3w RWD-8 i 3 samoloty RWD-13. Samoloty te stanowi\u0142y dary r\u00f3\u017cnych organizacji. Symboliczne przekazanie samolot\u00f3w dokona\u0142o si\u0119 w dniu 8.05.1936r., na Lotnisku Mokot\u00f3w, a aktu dokona\u0142 prezes Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego LOPP gen. dyw. Leon Berbecki, na r\u0119ce Naczelnego Wodza gen. dyw. Edwarda Rydza-\u015amig\u0142ego. <\/p>\n

Pierwszy kurs pilota\u017cu silnikowego, w dniu 28.07.1936r., uko\u0144czy\u0142a grupa 21 os\u00f3b. Przy szkole funkcjonowa\u0142a tak\u017ce sekcja modelarska. W Aleksandrowicach przeprowadzano tak\u017ce kursy nawigacyjne i meteorologiczne dla instruktor\u00f3w innych o\u015brodk\u00f3w lotniczych. <\/p>\n

Niestety, na Lotnisku Bielsko-Bia\u0142a nie uda\u0142o si\u0119 uruchomi\u0107 komercyjnych po\u0142\u0105cze\u0144 lotniczych. Jednak l\u0105dowania samolot\u00f3w pasa\u017cerskich zdarza\u0142y si\u0119. G\u0142\u00f3wnie z powodu awarii lub z\u0142ych warunk\u00f3w meteorologicznych. Tak by\u0142o w dniu 22.05.1937r., kiedy to rejsowy rumu\u0144ski samolot pasa\u017cerski linii Bukareszt \u2013 Praga, z powodu burzy i zepsutego radia wyl\u0105dowa\u0142 na Lotnisku Bielsko-Bia\u0142a. <\/p>\n

W sierpniu 1937r., oddano do u\u017cytku budynek internatu dla uczni\u00f3w. Przyst\u0105piono tak\u017ce do budowy drugiego hangaru oraz podj\u0119to decyzj\u0119 o powi\u0119kszeniu pola wzlot\u00f3w.<\/p>\n

W 1937r., Szko\u0142a w Aleksandrowicach otrzyma\u0142a kolejne samoloty; 6 dwumiejscowych samolot\u00f3w szkolnych RWD-8, 2 jednomiejscowe samoloty akrobacyjne RWD-10 i jeden trzymiejscowy samolot turystyczny RWD-13. W listopadzie 1937r., zako\u0144czy\u0142 si\u0119 ju\u017c trzeci kurs samolotowy. W ci\u0105gu dw\u00f3ch lat Szko\u0142a w Aleksandrowicach wyszkoli\u0142a 50 pilot\u00f3w. <\/p>\n

We wrze\u015bniu 1938r., planowano kolejn\u0105 lotnicz\u0105 imprez\u0119 z okazji XV rocznicy za\u0142o\u017cenia LOPP. Jednak impreza nie odby\u0142a si\u0119, bo na Lotnisku wyl\u0105dowa\u0142y trzy eskadry bombowo-rozpoznawcze samolot\u00f3w Kara\u015b i jedna eskadra my\u015bliwskich PZL P-11. By\u0142y one gotowe do wzi\u0119cia udzia\u0142u w operacji zaolzia\u0144skiej Wojska Polskiego. <\/p>\n

Z ko\u0144cem 1938r., Szko\u0142a dysponowa\u0142a ju\u017c 26 samolot\u00f3w: 18 szkolnych RWD-8, 2 akrobacyjne RWD-10. 2 szkolno-akrobacyjne RWD-I7, 3 turystyczne RWD-I3 i 1 sanitarny RWD-13 S. Z pocz\u0105tkiem 1939r., w Bielsku, przy poradni sportowo-lekarskiej Pa\u0144stwowego Urz\u0119du WF i PW (Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego) utworzono przychodni\u0119 lotniczo-lekarsk\u0105. Dzi\u0119ki temu kandydaci i piloci nie musieli ju\u017c daleko wyje\u017cd\u017ca\u0107 na badania. <\/p>\n

W czasie wojny obronnej na Lotnisko Aleksandrowice przyby\u0142y cztery samoloty my\u015bliwskie PZL P-11 z II Pu\u0142ku Lotniczego w Krakowie. Startuj\u0105cy tutaj Polscy piloci zestrzelili pierwszego dnia wojny trzy germa\u0144skie samoloty. Mimo to walka by\u0142a nier\u00f3wna, a przewaga wroga du\u017ca. W dniu 5.09.1939r., piloci z Aleksandrowic pr\u00f3bowali ewakuowa\u0107 si\u0119 na wsch\u00f3d kraju, w okolice Sandomierza. W okolicach Opatowa zostali zaatakowani przez germa\u0144skie my\u015bliwce. Komendant Szko\u0142y kapitan pilot Ku\u0142akowski, lec\u0105cy samolotem RWD-13 pr\u00f3bowa\u0142 \u015bci\u0105gn\u0105\u0107 na siebie my\u015bliwce, aby odsun\u0105\u0107 zagro\u017cenie od swoich uczni\u00f3w lec\u0105cych na samolotach RWD-8. Manewr uda\u0142 si\u0119, lecz Komendant w nier\u00f3wnej walce zosta\u0142 zestrzelony i poni\u00f3s\u0142 \u015bmier\u0107. <\/p>\n

Podczas okupacji Lotnisko Aleksandrowice i Szko\u0142a szybowcowa w Goleszowie by\u0142y wykorzystywane przez niemc\u00f3w do szkolenia swoich pilot\u00f3w. <\/p>\n

Szybowce okresu II Rzeczypospolitej.<\/strong><\/p>\n

Warto w tym miejscu wspomnie\u0107 o Polskich szybowcach okresu II Rzeczypospolitej. <\/p>\n

Pierwszym ca\u0142kowicie Polskim szybowcem by\u0142 opracowany w 1922r., szybowiec SL-1 Akar. Konstrukcja zosta\u0142a opracowana i zbudowana przez Adama Karpi\u0144skiego. Konstrukcja by\u0142a amatorska, ale na tyle udana, aby w pierwszych zawodach szybowcowych w 1923r., w Bia\u0142ce ko\u0142o Nowego Targu zaj\u0105\u0107 odpowiednio pierwsze i drugie miejsce. Szybowiec by\u0142 jedno-miejscowy o konstrukcji szkieletowej, drewniany, skrzyd\u0142a kryte p\u0142\u00f3tnem oraz szeroko rozstawione podwozie. Po zawodach szybowiec poddano dalszym modyfikacjom. Mi\u0119dzy innymi zabudowano kabin\u0119. Wybrane dane: rozpi\u0119to\u015b\u0107 9,30 m; d\u0142ugo\u015b\u0107 5,50 m; wysoko\u015b\u0107 1,70 m; powierzchnia no\u015bna 12,30 m\u00b2; masa w\u0142asna 75 kg, startowa 140 kg; pr\u0119dko\u015b\u0107 minimalna 45 km\/h; pr\u0119dko\u015b\u0107 min. opadania 1,3 m\/s; doskona\u0142o\u015b\u0107 max 9.<\/p>\n

W 1935r., dw\u00f3ch student\u00f3w Politechniki Warszawskie A. Muraszew i H. Tomaszewski zbudowa\u0142o wodno-szybowiec, kt\u00f3ry oznaczyli MT-1 od swoich nazwisk. Konstrukcja drewniana. Kad\u0142ub o kszta\u0142cie \u0142odziowym, umo\u017cliwia\u0142 p\u0142ywanie, start i wodowanie. Przemieszczanie po ziemi zapewnia\u0142a dodatkowa p\u0142oza podkad\u0142ubowa. Konstrukcja okaza\u0142a si\u0119 udana i wzbudzi\u0142a zainteresowanie Polskiego Wojska. Pr\u00f3by przeprowadzono na wodach Zatoki Puckiej. W grudniu 1936r., szybowiec trafi\u0142 an Lotnisko Mokot\u00f3w. Po ataku germa\u0144c\u00f3w na Rzeczpospolit\u0105 we wrze\u015bniu 1939r., Lotnisko Mokot\u00f3w zosta\u0142o zbombardowane i szybowiec uleg\u0142 zniszczeniu. Wybrane dane: typ-wodnoszybowiec; rozpi\u0119to\u015b\u0107 13,60 m; d\u0142ugo\u015b\u0107 6,70 m; wysoko\u015b\u0107 2,90 m; powierzchnia no\u015bna 16,00 m\u00b2; masa w\u0142asna 115 kg; u\u017cyteczna 75 kg; startowa 190 kg; pr\u0119dko\u015b\u0107 minimalna 39 km\/h.<\/p>\n

Z przedwojennych konstrukcji nale\u017cy wymieni\u0107 szybowiec PWS-101, na kt\u00f3rym Tadeusz G\u00f3ra wykona\u0142 nagrodzony medalem Lilienthala rekordowy przelot na dystansie 578 km. PWS-101 to szybowiec wysoko wyczynowy. Zosta\u0142 skonstruowany i oblatany w 1937r., na I Szybowcowe Mistrzostwa \u015awiata na Wasserkuppe. Wybrane dane: rozpi\u0119to\u015b\u0107 19,0 m; d\u0142ugo\u015b\u0107 7,27 m; wysoko\u015b\u0107 1,55 m; powierzchnia no\u015bna 18,90 m\u00b2; masa w\u0142asna 185 kg; startowa 312 kg; pr\u0119dko\u015b\u0107 minimalna 48,5 km\/h; pr\u0119dko\u015b\u0107 dopuszczalna 200 km\/h.<\/p>\n

Jeszcze w 1937r., in\u017c. Wac\u0142aw Czerwi\u0144ski rozpocz\u0105\u0142 prace nad nast\u0119pc\u0105 PWS-101, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 oznaczenie PWS-102 Rekin. Zbudowano dwa prototypy, kt\u00f3re przewieziono do Lwowa. Po 17.09.1939r., szybowce trafi\u0142y w r\u0119ce moskali. Przetransportowano je do moskwy, gdzie by\u0142y u\u017cytkowane. Wybrane dane: oblatany: 18.05.1939; rozpi\u0119to\u015b\u0107 skrzyde\u0142: 19,0 m; d\u0142ugo\u015b\u0107: 7,32 m; wysoko\u015b\u0107: 1,65 m; powierzchnia skrzyde\u0142: 19,3 m; wyd\u0142u\u017cenie skrzyde\u0142: 18,7; ci\u0119\u017car w\u0142asny: 260 kg; ci\u0119\u017car ca\u0142kowity: 350 kg; pr\u0119dko\u015b\u0107 dopuszczalna 300 km\/h. <\/p>\n

To tylko niekt\u00f3re, wybrane Polskie konstrukcje szybowcowe z dwudziestolecia mi\u0119dzy wojennego. <\/p>\n

Okres po II wojnie \u015bwiatowej.<\/strong><\/p>\n

1945 rok.<\/strong><\/span><\/p>\n

Podczas II wojny \u015bwiatowej stracili\u015bmy niemal wszystkie szybowce, szybowiska, a przede wszystkim wielu wspania\u0142ych pilot\u00f3w. Z szybowc\u00f3w zachowa\u0142y si\u0119 cztery uszkodzone egzemplarze; Orlik, Salamandra, Wrona i \u017baba. <\/p>\n

Po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej Lotnisko Aleksandrowice bardzo szybko powr\u00f3ci\u0142o do swoich zada\u0144. Rozpocz\u0119to szkolenie lotnicze i spadochronowe. Aeroklub Bielsko-Bialski rozpocz\u0105\u0142 swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w dniu 12.09.1945r. W listopadzie 1945r., ukonstytuowa\u0142 si\u0119 pierwszy zarz\u0105d Aeroklubu. Pocz\u0105tkowo w Aeroklubie czynny udzia\u0142 bra\u0142o oko\u0142o 75 pilot\u00f3w szybowcowych i 35 pilot\u00f3w samolotowych. <\/p>\n

U\u017cycie tutaj nazwy Aeroklub jest troch\u0119 na wyrost. W rzeczywisto\u015bci pierwotna nazwa brzmia\u0142a Centralny O\u015brodek Wyszkolenia Szybowcowego, kt\u00f3ry mia\u0142 kontynuowa\u0107 tradycje o\u015brodka szybowcowego we Lwowie II Rzeczypospolitej. W maju 1945r., ukonstytuowa\u0142 si\u0119 Centralny Harcerski O\u015brodek Szybowcowy. Organizacja poza Lotniskiem Aleksandrowice skupia\u0142a o\u015brodek \u017bar, Golesz\u00f3w i Je\u017c\u00f3w Sudecki, czyli germa\u0144ski Grunau. Jak wi\u0119c wida\u0107, komuni\u015bci bardzo szybko obj\u0119li swoj\u0105 piecz\u0105 nowy o\u015brodek.<\/p>\n

1946 rok.<\/strong><\/span><\/p>\n

W 1946r., na Lotnisku Aleksandrowice bazowa\u0142y samoloty Po-2 z czerwonymi gwiazdami na p\u0142atowcach. Po pewnym czasie, na samolotach tych namalowano bia\u0142o-czerwone szachownice. Wed\u0142ug deklaracji komunistycznego rz\u0105du, Polski Aeroklub mia\u0142 otrzyma\u0107 100 maszyn typu Po-2, kt\u00f3rymi mia\u0142 zarz\u0105dza\u0107 Departament Lotnictwa Cywilnego. Takiej ilo\u015bci maszyn nie by\u0142o, a samoloty kt\u00f3re zosta\u0142y przekazane wymaga\u0142y remont\u00f3w na kt\u00f3re nie by\u0142o funduszy i cz\u0119\u015bci zamiennych. W efekcie, pierwsi piloci i mechanicy z Bielska-Bia\u0142ej zostali wyszkoleni w 1946r., w Ligocie Dolnej ko\u0142o Strzelec Opolskich. Przedwojenni piloci i instruktorzy, nawet je\u015bli zostali przyj\u0119ci do Szko\u0142y w Aleksandrowicach, to ich kariera by\u0142a bardzo kr\u00f3tka i szybko zostali \u201ezweryfikowani\u201d. <\/p>\n

W pierwszych miesi\u0105cach dzia\u0142ania o\u015brodka, praca skupi\u0142a si\u0119 na zachowaniu i remontach pozostawianego przez germa\u0144c\u00f3w mienia; szybowc\u00f3w, wyci\u0105garek i innych.<\/p>\n

W dniu 25.01.1946r., Ministerstwo Komunikacji powo\u0142ano do istnienia Instytut Szybownictwa w Bielsku-Bia\u0142ej, kt\u00f3rego g\u0142\u00f3wnym zadaniem by\u0142o opracowywanie nowych konstrukcji szybowc\u00f3w. Problem polega\u0142 na tym, i\u017c Polska przedwojenna dokumentacja szybowc\u00f3w i rozwi\u0105za\u0144 konstrukcyjnych nie zachowa\u0142a si\u0119. Mo\u017cna by\u0142o skorzysta\u0107 z dokumentacji germa\u0144skiej, ale wrodzona niech\u0119\u0107 do tamtej nacji kaza\u0142a wykona\u0107 wysi\u0142ek w kierunku opracowania w\u0142asnych nowych konstrukcji. W sk\u0142ad Instytutu w\u0142\u0105czono O\u015brodek Szkolenia Szybowcowego w Goleszowie, Szko\u0142a Szybowcowa na G\u00f3rze \u017bar i Lotnisko Do\u015bwiadczalne Aleksandrowice. Plan Biura Konstrukcyjnego, na kt\u00f3rego czele stan\u0105\u0142 in\u017cynier J. Niespa\u0142a, przewidywa\u0142 zbudowanie czterech podstawowych typ\u00f3w szybowc\u00f3w: wyczynowego IS-1 S\u0119p, treningowo-wyczynowego IS-2 Mucha, przej\u015bciowego (w tej roli pojawi\u0142a si\u0119 Salamandra), szkolnego IS-3 ABC. <\/p>\n

Salamandr\u0119 by\u0142a \u0142atwo zrekonstruowa\u0107, gdy\u017c jeden egzemplarz z czas\u00f3w przedwojennych zachowa\u0142 si\u0119 ukryty przed germa\u0144cami. Nieco p\u00f3\u017aniej Instytut uzyska\u0142 tak\u017ce skryt\u0105 przed germa\u0144cami dokumentacj\u0119 szybowca Komar, kt\u00f3rego konstrukcj\u0119 wzmocniono i zbudowano kilka egzemplarzy do trening\u00f3w. <\/p>\n

Pierwsz\u0105 konstrukcj\u0105 by\u0142 wyczynowy szybowiec IS-1 S\u0119p, g\u00f3rnop\u0142at o konstrukcji drewnianej. Skrzyd\u0142a wyposa\u017cono w szczelinowe klapolotki oraz hamulce aerodynamiczne systemu AW (Instytutu Aerodynamicznego w Warszawie). IS-1 S\u0119p zosta\u0142 dopuszczony do lot\u00f3w tak zwanych halnych i akrobacji podstawowej. W 1947r., szybowiec IS-1 S\u0119p wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w zawodach szybowcowych w Semadan, gdzie dor\u00f3wnywa\u0142 konstrukcjom zagranicznym. <\/p>\n

W s\u0105siedztwie Lotniska Aleksandrowice zbudowano Przedsi\u0119biorstwo Do\u015bwiadczalno-Produkcyjne Szybownictwa PZL Bielsko, kt\u00f3re przetrwa\u0142o do 2002r.<\/p>\n

W maju 1946r., rozpocz\u0119to szkolenie szybowcowe oraz loty treningowe na samolotach Po-2. Poniewa\u017c nie by\u0142o rozpoznania meteorologicznego i prognozy meteorologicznej, dlatego zezwolenie na loty wydawa\u0142 zawiadowca portu na okre\u015blony czas i w odleg\u0142o\u015bci do 3 km od lotniska, czyli w zasi\u0119gu wzroku. Poniewa\u017c nie by\u0142o spadochron\u00f3w loty wykonywano bez nich. Ogromne by\u0142y trudno\u015bci w zaopatrzeniu w paliwo. Nie by\u0142o \u017cadnego przydzia\u0142u. Z cz\u0119\u015bciami zamiennymi by\u0142o jeszcze trudniej. <\/p>\n

Pierwszymi szybowcami u\u017cytkowanymi by\u0142y wyremontowane szkolne SG-38 i treningowe GB-IIB, na kt\u00f3rych szkoli\u0142a si\u0119 zaraza germa\u0144ska w czasie II wojny \u015bwiatowej. Starty odbywa\u0142y si\u0119 przy pomocy wyci\u0105garki, kt\u00f3r\u0105 germa\u0144cy zostawili na Lotnisku jako z\u0142om. Wyci\u0105gark\u0119 wyremontowano. <\/p>\n

W lipcu 1946r., wyremontowano i oblatano przedwojenny Polski szybowiec Orlik. <\/p>\n

Zapa\u0142 lotnik\u00f3w by\u0142 tak du\u017cy, i\u017c na Lotnisku Aleksandrowice w lipcu 1946r., rozegrano IX Krajowe Zawody Lotnicze, a pierwsze po wojnie. U\u017cywano wy\u0142\u0105cznie samolot\u00f3w Po-2. By\u0142o to pierwsze po II wojnie \u015bwiatowej wielkie spotkanie Polskich lotnik\u00f3w.<\/p>\n

1947 rok.<\/strong><\/span><\/p>\n

Z pocz\u0105tkiem1947r., rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 na Lotnisku budowa hangaru i warsztat\u00f3w Instytutu Szybownictwa. Nowy biurowiec dla Instytutu Lotnictwa oddano do u\u017cytku w 1952r. Do tej pory Instytut korzysta\u0142 z obiektu portowego. Trzeba podkre\u015bli\u0107, \u017ce oba podmioty; Instytut i Aeroklub ca\u0142y czas dzia\u0142a\u0142y w symbiozie. <\/p>\n

W marcu 1947r., odremontowano i oblatano przedwojenny Polski szybowiec szkolny \u017baba. Tak\u017ce w 1947r., Instytut Szybowcowy zbudowa\u0142o seri\u0119 5 sztuk zmodyfikowanych szybowc\u00f3w Salamandra, przeznaczonych dla pod-o\u015brodk\u00f3w \u017bar i Golesz\u00f3w. Pierwszym wysoko-wyczynowym szybowcem by\u0142 wspomniany szybowiec IS-1 S\u0119p. Potem by\u0142y IS-2 Mucha (wyczynowo-treningowy), IS-3 ABC (szkolny). Szybowiec IS-2 Mucha korzysta\u0142a z do\u015bwiadcze\u0144 zdobytych na IS-1 S\u0119p. W okresie 1950r.-1955r., wi\u0119kszo\u015b\u0107 naszych pilot\u00f3w wykonywa\u0142a loty wyczynowe w\u0142a\u015bnie na szybowcu IS-2 Mucha.<\/p>\n

W Instytucie Szybownictwa wyremontowano tak\u017ce pogerma\u0144ski samolot samolot Heinkel He-72 Kadett oraz 13 zakupionych z demobilu ameryka\u0144skich samolot\u00f3w Piper L-4 Cub, z kt\u00f3rych kilka pozosta\u0142o na Lotnisku Aleksandrowice. Piper Cup by\u0142y w\u0142asno\u015bci\u0105 Centrali Aeroklubu Polskiego w Warszawie. <\/p>\n

Od 1947r., w Aleksandrowicach datuj\u0105 si\u0119 liczne krajowe i mi\u0119dzynarodowe rekordy szybowcowe, ustanawiane przez wspania\u0142ych Polskich lotnik\u00f3w. Tak\u017ce od 1947r., na Lotnisku Aleksandrowice rozpocz\u0119to szkolenie spadochronowe. <\/p>\n

Komuni\u015bci dostrzegli, i\u017c lotnictwo cywilne rozwija si\u0119 dynamicznie, ale samowolnie, wyp\u0142ywaj\u0105c z ram komunistycznych. Dlatego w 1948r., powo\u0142ali do \u017cycia Powszechn\u0105 Organizacj\u0119 \u201eS\u0142u\u017cba Polsce\u201d, kt\u00f3rej zadaniem by\u0142a weryfikacja kandydat\u00f3w do lotnictwa i prowadzenie wychowania komunistycznego. Oddzia\u0142 \u201eS\u0142u\u017cba Polsce\u201d w Bielsku-Bia\u0142ej zajmowa\u0142 si\u0119 werbunkiem m\u0142odzie\u017cy, odczytami, kursami teoretycznymi, a przede wszystkim \u201enauk\u0105 o Polsce wsp\u00f3\u0142czesnej\u201d. Opr\u00f3cz tego, w tym czasie w Polsce dzia\u0142a\u0142a Liga Lotnicza (propaganda, kursy teoretyczne, modelarstwo i podstawowe spadochroniarstwo) oraz Aeroklub (szkolenie szybowcowe, silnikowe, treningi i sport).<\/p>\n

1948 rok.<\/strong><\/span><\/p>\n

W okresie od 1.11.1948r., do 1952r., dzia\u0142a\u0142a w Aleksandrowie Centralna Szko\u0142a Instruktor\u00f3w Szybowcowych. <\/p>\n

We wrze\u015bniu 1948r., rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 czystki polityczne w lotnictwie cywilnym. Wszyscy piloci zostali zmuszeni do z\u0142o\u017cenia licencji. Weryfikacja by\u0142a indywidualna. Z lotnictwa usuni\u0119to wszystkich przedwojennych lotnik\u00f3w i m\u0142odzie\u017c pochodz\u0105c\u0105 z rodzin wrogich ustrojowo. Czystka trwa\u0142a do 1951r. Dotkn\u0119\u0142a wiele wybitnych postaci Polskiego Lotnictwa. Nie ograniczy\u0142a si\u0119 tylko do zakazu lot\u00f3w. Osoby zweryfikowane negatywnie przez komunist\u00f3w, otrzyma\u0142y zakaz przebywania na lotnisku, w warsztatach i udzia\u0142u w organizacjach lotniczych. Jakie to typowe dla Polskiej rzeczywisto\u015bci i trwaj\u0105ce nawet w obecnych maso\u0144sko-liberalnych czasach (2014r.). \u015awiat lotniczy jednoznacznie okre\u015bli\u0142 to jako \u201ePodcie\u0144cie Polskich Skrzyde\u0142\u201d. Czystki dotkn\u0119\u0142y tak wybitne postacie jak; Piotr Mynarski i mgr Wanda Modlibowska. (Zobacz artyku\u0142 \u2013 Ucieczki lotnicze z PRL).<\/p>\n

Z chwil\u0105 powstawania nowych obiekt\u00f3w dla Instytutu Szybownictwa (hangar \u2013 1947r., biurowiec \u2013 1952r.), dawne obiekty stawa\u0142y si\u0119 wy\u0142\u0105czno\u015bci\u0105 Aeroklubu. Szkolenie i sport lotniczy w swoje ramy bra\u0142y organizacje; Powszechna Organizacja S\u0142u\u017cba Polsce (1948r.), Liga Lotnicza (1949r.), Liga Przyjaci\u00f3\u0142 \u017bo\u0142nierza (1953r.) i Aeroklub PRL (1956r. Przemianowany 14.12.1989r., w Aeroklub Polski).<\/p>\n

Nie spos\u00f3b w tej pracy wymieni\u0107 wszystkie sukcesy sportowe w spadochroniarstwie, lotnictwie samolotowym i szybownictwie zdobyte przez lotnik\u00f3w z Bielska-Bia\u0142ej. By\u0142y one zar\u00f3wno na arenie krajowej, jak i przede wszystkim mi\u0119dzynarodowej. Przez kilka dziesi\u0119cioleci o\u015brodek w Bielsku-Bia\u0142ej wyszkoli\u0142 tysi\u0105ce doskona\u0142ych lotnik\u00f3w z najwy\u017cszymi kwalifikacjami.<\/p>\n

Szybowcowy Zak\u0142ad Do\u015bwiadczalny<\/strong><\/p>\n

Instytut Szybownictwa zosta\u0142 5.10.1948 r. przemianowany na Szybowcowy Zak\u0142ad Do\u015bwiadczalny (SZD). SZD podlega\u0142 w\u00f3wczas dyrekcji Zak\u0142ad\u00f3w Sprz\u0119tu Lotnictwa Sportowego (ZSLS) w Warszawie. Szybowcowy Zak\u0142ad Do\u015bwiadczalny, czyli s\u0142ynne Bielskie Szybowce, w swojej historii wielokrotnie zmienia\u0142y nazw\u0119. Rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 od Instytutu Szybownictwa, a na Allstar PZL Glider zako\u0144czy\u0142o. Jednak najbardziej rozpoznawaln\u0105 nazw\u0105 by\u0142a \u2013 Szybowcowe Zak\u0142ady Do\u015bwiadczalne. Z perspektywy minionych lat SZD w okresie swojej \u015bwietno\u015bci by\u0142y najwi\u0119kszymi zak\u0142adami zajmuj\u0105cymi si\u0119 projektowaniem i produkcj\u0105 szybowc\u00f3w na \u015bwiecie. Polskie szybowce po wprowadzeniu ich do produkcji umo\u017cliwi\u0142y wyposa\u017cenie szk\u00f3\u0142 szybowcowych i aeroklub\u00f3w w nowoczesny sprz\u0119t, zaspokajaj\u0105cy potrzeby ca\u0142ego cyklu szkolenia i wyczynu szybowcowego. <\/p>\n

Na pocz\u0105tku by\u0142y to szybowce: szkolny IS-3 ABC, treningowo-wyczynowy IS-2 Mucha, zawodniczy IS-1 S\u0119p, akrobacyjny IS-4 Jastrz\u0105b. <\/p>\n

Szybowiec IS-4 Jastrz\u0105b powsta\u0142 w wyniku zapotrzebowania na szybowiec akrobacyjny. Poziom umiej\u0119tno\u015bci naszych pilot\u00f3w by\u0142 coraz wy\u017cszy. Konstrukcj\u0119 IS-4 Jastrz\u0105b opracowano w okresie 1948r.-1949r. Szybowiec charakteryzowa\u0142 si\u0119 wysok\u0105 wytrzyma\u0142o\u015bci\u0105 i bardzo du\u017c\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105 maksymaln\u0105. <\/p>\n

Zrekonstruowano r\u00f3wnie\u017c przedwojenne Polskie szybowce WWS-1 Salamandra i Komar-bis. Skierowano je do produkcji pod oznaczeniami IS-A Salamandra i IS-B Komar-48. Opracowano r\u00f3wnie\u017c Polsk\u0105 wersj\u0105 germa\u0144skiego szybowca wyczynowego DFS Kranich oznaczon\u0105 IS-C \u017buraw. <\/p>\n

W 1950r. SZD wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z G\u0142\u00f3wnym Instytucie Lotnictwa przy realizacji projektu kierowanej bomby \u015blizgowej BSS (BSK). Na pocz\u0105tku lat 1950-tych zesp\u00f3\u0142 konstruktor\u00f3w z Szybowcowego Zak\u0142adu Do\u015bwiadczalnego przed\u0142o\u017cy\u0142 rysunki koncepcyjne celu wolno lataj\u0105cego SZD.<\/p>\n

W okresie 1949r.-1951r., zaprojektowano i zbudowano w SZD trzy eksperymentalne prototypy szybowc\u00f3w: niekonwencjonalny, z usterzeniem z przodu IS-5 \u201dKaczka\u201d, bezogonowiec SZD-6X Nietoperz, szybowiec ze skrzyd\u0142em o profilu laminarnym SZD-7 Osa. Konstrukcje te wzbudzi\u0142y du\u017ce zainteresowanie w \u015bwiecie szybowcowym. W okresie 1951r.-1953r., powsta\u0142y prototypy szybowc\u00f3w: zawodniczego SZD-8 Jask\u00f3\u0142ka, szkolnego SZD-10 Czapla, dwumiejscowego wyczynowego SZD-9 Bocian, treningowo-wyczynowego SZD-12 Mucha 100. Wszystkie te szybowce zosta\u0142y zakwalifikowane do produkcji seryjnej dla aeroklub\u00f3w i na eksport. <\/p>\n

Do 1952r., SZD by\u0142 zak\u0142adem gdzie projektowano, budowano prototypy, wykonywano obloty i testy, a nast\u0119pnie produkcje przekazywano do innych montowni: ZSLS Nr 2 w Je\u017cowie, Warsztaty Szybowcowe w Lubawce (zlikwidowany w 1951r.), ZSLS Nr 3 w Poznaniu (zlikwidowane w 1957r.) i ZSLS Nr 4 w Gda\u0144sku (zlikwidowany w 1954r.), a w p\u00f3\u017aniejszych latach w ZSLS nr 5 w Kro\u015bnie i ZSLS nr 4 we Wroc\u0142awiu. Z czasem SZD Bielsko-Bia\u0142a sta\u0142y si\u0119 tak\u017ce najwa\u017cniejszym producentem.<\/p>\n

W okresie 1955r.-1978r., wyeksportowano 573 sztuk szybowc\u00f3w oraz 90 kompletnych zespo\u0142\u00f3w do monta\u017cu w Chi\u0144skiej Republice Ludowej. Pracownicy SZD mieli ogromny udzia\u0142 w tworzeniu w Chi\u0144skiej Republice Ludowej przemys\u0142u szybowcowego, produkuj\u0105cego Polskie szybowce (ABC, Salamandra, Mucha 100), oraz w zorganizowaniu biura konstrukcyjnego, w kt\u00f3rym w 1958r. powsta\u0142 pod kierunkiem in\u017c. J. Niespa\u0142a pierwszy chi\u0144ski szybowiec Jie-fang.<\/p>\n

G\u0142\u00f3wnym ogniwem zak\u0142adu by\u0142o biuro konstrukcyjne. Innymi biurami by\u0142y; biuro technologii rozwojowych, prototypownia, laboratorium, oddzia\u0142 pr\u00f3b w locie. Ca\u0142o\u015b\u0107 tych biur nazywano O\u015brodkiem Badawczo-Rozwojowym Szybownictwa. Szybowce budowani w Bielsku-Bia\u0142ej i w filiach zamiejscowych. W\u015br\u00f3d warsztat\u00f3w mo\u017cna wymieni\u0107; metalowe, stolarskie, laminat\u00f3w, plexi, galwanizerni\u0119, lakierni\u0119, tapicerni\u0119. Kiedy by\u0142a era szybowc\u00f3w wykonywanych w technologii drewnianej zak\u0142ad zatrudnia\u0142 oko\u0142o 2 000 pracownik\u00f3w. Kiedy w technologii zacz\u0119\u0142y dominowa\u0107 kompozyty polimerowe, produkcja uleg\u0142a uproszczeniu i zak\u0142ad zatrudnia\u0142 w\u00f3wczas poni\u017cej 1 000 pracownik\u00f3w. <\/p>\n

SZD ci\u0105gle poszukiwa\u0142y jak najlepszych rozwi\u0105za\u0144, korzystaj\u0105c z coraz wi\u0119kszych w\u0142asnych do\u015bwiadcze\u0144. Odbywa\u0142o si\u0119 to na drodze ci\u0105g\u0142ej poprawy istniej\u0105cych konstrukcji (tak powstawa\u0142y ca\u0142e rodziny szybowc\u00f3w) lub poprzez budow\u0119 stricte do\u015bwiadczalnych konstrukcji. <\/p>\n

W 1965r. powsta\u0142 jedyny w historii SZD szybowiec o konstrukcji ca\u0142kowicie metalowej SZD-27 Kormoran. Warto w tym miejscu wspomnie\u0107 o zmianie technologii konstrukcji szybowc\u00f3w z drewnianych na tworzyw sztuczne. Inspiracj\u0105 by\u0142y zmiany zachodz\u0105ce u germa\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy w drugiej po\u0142owie 50-lat opracowali pierwsze konstrukcje z laminatu. Z pocz\u0105tkiem 60-lat zak\u0142ad SZD zacz\u0105\u0142 w swoich konstrukcjach u\u017cywa\u0107 kompozyt\u00f3w. Pocz\u0105tkowo w os\u0142onach nieno\u015bnych element\u00f3w, o nierozwijalnej powierzchni (bez krzywizn powierzchni). <\/p>\n

W lipcu 1963r., nast\u0105pi\u0142a reorganizacja Zak\u0142ad\u00f3w Sprz\u0119tu Lotnictwa Sportowego, w wyniku kt\u00f3rej zlikwidowano dyrekcj\u0119 ZSLS w Warszawie. Nowo powo\u0142ana dyrekcja z siedzib\u0105 w Bielsku-Bia\u0142ej zacz\u0119\u0142a kierowa\u0107 firm\u0105 pod nazw\u0105 Zak\u0142ady Szybowcowe Delta-Bielsko. Jednocze\u015bnie, zak\u0142ady zamiejscowe ZSLS nr 4 we Wroc\u0142awiu i ZSLS nr 2 w Je\u017cowie utraci\u0142y samodzielno\u015b\u0107 finansow\u0105 i od tej chwili stanowi\u0142y zamiejscowe filie na prawach Wydzia\u0142\u00f3w Dyrekcji.<\/p>\n

W 1968r., decydenci zdecydowali, i\u017c era szybowc\u00f3w o konstrukcji drewnianej dobieg\u0142a ko\u0144ca, bo szybowce z laminatu zaczyna\u0142y wyra\u017anie g\u00f3rowa\u0107. W maju 1969r., powo\u0142ano do istnienia Zak\u0142ad Do\u015bwiadczalny Rozwoju i Budowy Szybowc\u00f3w, kt\u00f3ry w styczniu 1972 r. przemianowano w O\u015brodek Badawczo-Rozwojowy Szybownictwa. W 1975 r. nast\u0105pi\u0142o jego po\u0142\u0105czenie z Szybowcowym Zak\u0142adem Do\u015bwiadczalnym i zmiana nazwy na Przedsi\u0119biorstwo Do\u015bwiadczalno-Produkcyjne Szybownictwa PZL Bielsko (PDPSz PZL-Bielsko).<\/p>\n

Pierwszym Polskim szybowcem wykonanym z kompozytu szklano-epoksydowego by\u0142 do\u015bwiadczalny SZD-37 Jantar, na kt\u00f3rym Polscy piloci w 1972r., startowali na Szybowcowych Mistrzostwach \u015awiata FAI w Jugos\u0142awii. Mi\u0119dzynarodowa komisja przyzna\u0142a wtedy Jantarowi tytu\u0142 najlepszego szybowca w klasie otwartej o rozpi\u0119to\u015bci 19 m. Prototypy Jantara zapocz\u0105tkowa\u0142y ca\u0142\u0105 rodzin\u0119 szybowc\u00f3w kompozytowych: SZD-38 Jantar 1, SZD-42 Jantar 2, SZD-41 Jantar Standard, SZD-48-1 Jantar Standard 2, SZD-48-3 Jantar Standard 3 i SZD-52 Jantar 15, r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105 rozpi\u0119to\u015bci\u0105, mechanizacj\u0105 skrzyd\u0142a i wykonaniem kad\u0142uba. W sumie w okresie 1972r.-1986r., wyprodukowano 1 041 szybowc\u00f3w rodziny Jantar, z czego wyeksportowano 846 egz.<\/p>\n

W 1971r., w SZD wykonano dodatkowe p\u0142aty no\u015bne dla \u015bmig\u0142owca SM-1. W 1973r., powsta\u0142 prototyp motoszybowca SZD-45 Ogar ze \u015bmig\u0142em pchaj\u0105cym, kt\u00f3rego produkcja seryjna obj\u0119\u0142a 64 sztuki. Powsta\u0142a tak\u017ce wersja szybowca SZD-45 Ogar F, do nap\u0119du kt\u00f3rego u\u017cyto silnika Franklin. Oblot nast\u0105pi\u0142 w 1979r., jednak do produkcji seryjnej nie dosz\u0142o z uwagi na problemy z silnikiem Franklin. <\/p>\n

Kolejne szybowce by\u0142y ca\u0142kowicie kompozytowe; SZD-50 Puchacz, SZD-51 Junior, SZD-55, SZD-56 Diana SZD-59 Acro. Szczeg\u00f3lne sukcesy odnios\u0142y szybowce; SZD-50 Puchacz, SZD-51 Junior, kt\u00f3rych zbudowano 684 sztuki, z czego wyeksportowano 497 maszyn.<\/p>\n

\"Szybowiec
Szybowiec Jantar 1 rejestracja SP-2791 1980 rok. Zdj\u0119cie SZD<\/figcaption><\/figure>\n

1989 rok.<\/strong><\/span><\/p>\n

Przemian spo\u0142eczno-gospodarcze z 1989r., zak\u0142ad SZD nie przetrwa\u0142. By\u0142 to globalny problem Polskich zak\u0142ad\u00f3w pracy, kt\u00f3re przy braku do\u015bwiadczenia funkcjonowania na wolnym rynku, a przede wszystkim bez wsparcia administracji rz\u0105dowej, zaj\u0119tej uw\u0142aszczaniem si\u0119, kolejno upada\u0142y. I nie pomog\u0142y tutaj wysokie renomy zak\u0142ad\u00f3w zdobyte na zagranicznych rynkach w okresie PRL. W grudniu 1996r. Wojewoda Bielski wprowadzi\u0142 Zarz\u0105d Komisaryczny. Na niewiele to si\u0119 zda\u0142o. Wobec zainteresowania, znanej austriackiej firmy lotniczej Daimond Aircraft Wiener Neustadt, zakupem PZL-Bielsko, s\u0105d wielokrotnie odracza\u0142 og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci. Austriacy powo\u0142ali przy zak\u0142adzie sp\u00f3\u0142k\u0119 polsko-austriack\u0105 (DAI-SZD Sp. z o.o.). Poniewa\u017c nieko\u0144cz\u0105ce si\u0119 pertraktacje mi\u0119dzy kolejnymi Zarz\u0105dcami Komisarycznymi a austriackim Daimond Aircraft, w sprawie sprzeda\u017cy firmy, nie przynios\u0142y spodziewanego fina\u0142u, z dniem 7.05.1999r., s\u0105d og\u0142osi\u0142 upad\u0142o\u015b\u0107 PZL-Bielsko.<\/p>\n

To co zosta\u0142o, nazwane mas\u0105 upad\u0142o\u015bciow\u0105 SZD i zosta\u0142o sprzedane dw\u00f3m inwestorom; germa\u0144skiej firmie Aviotech (celem likwidacji gro\u017anej konkurencji) oraz Henrykowi Mynarskiemu by\u0142emu pracownikowi zak\u0142adu (zak\u0142ad w Je\u017cowie Sudeckim). Maj\u0105tek trwa\u0142y SZD zosta\u0142 wykupiony przez sp\u00f3\u0142k\u0119 o ca\u0142kowicie germa\u0144skim kapitale Allstar Leasing sp. z o.o. Sp\u00f3\u0142ka ta wydzier\u017cawi\u0142a go firmom Allstar PZL Glider i Solaris Aviation, kt\u00f3re wznowi\u0142y w zak\u0142adzie produkcj\u0119 lotnicz\u0105 w 2003r. Firma sta\u0142a si\u0119 w\u0142a\u015bcicielem \u015bwiadectw typu szybowc\u00f3w, opracowanych w SZD Bielsko: szkolnego SZD-50-3 Puchacz, treningowego SZD-51-1 Junior, akrobacyjnego SZD-59 Acro i wyczynowego SZD-55-1.<\/p>\n

W 90-latach XX wieku upadaj\u0105cy SZD opu\u015bci\u0142o wielu dobrych in\u017cynier\u00f3w, kt\u00f3rzy uruchomili w\u0142asne firmy w bran\u017cy lotniczej. <\/p>\n

Konstrukcje SZD:<\/strong><\/span><\/p>\n

IS-A Salamandra, 1946r., szybowiec szkolny.<\/p>\n

IS-1 S\u0119p, 1947r., szybowiec wyczynowy.<\/p>\n

IS-3 ABC, 1947r., szybowiec szkolny.<\/p>\n

IS-2 Mucha, 1948r., szybowiec treningowo-wyczynowy. Powsta\u0142o kilka odmian.<\/p>\n

IS-B Komar-48, 1949r., szybowiec treningowo-wyczynowy.<\/p>\n

IS-4 Jastrz\u0105b, 1949r., szybowiec akrobacyjny.<\/p>\n

IS-5 Kaczka, 1949r., szybowiec do\u015bwiadczalny z usterzeniem przednim.<\/p>\n

IS-7 (SZD-7) Osa, 1950r., szybowiec do\u015bwiadczalny zbudowany na bazie IS-2 Mucha ze skrzyd\u0142em o profilu laminarnym.<\/p>\n

SZD-6X (IS-6X) Nietoperz, 1951r., szybowiec do\u015bwiadczalny bezogonowiec.<\/p>\n

SZD-8 Jask\u00f3\u0142ka, 1951r., szybowiec wyczynowy, jednomiejscowy, akrobacyjny. Bardzo popularny. Powsta\u0142a ca\u0142a rodzina tych szybowc\u00f3w.<\/p>\n

S-3 Kania 1, 1951r., samolot szkolny, treningowy, holowniczy.<\/p>\n

IS-C \u017buraw, 1952r., szybowiec wyczynowy.<\/p>\n

SZD-9 Bocian (SZD-33), 1952r., szybowiec wyczynowy i szkolny, dwumiejscowy. Bardzo popularny. Powsta\u0142a ca\u0142a rodzina.<\/p>\n

SZD-10 Czapla, 1953r., szybowiec szkolny.<\/p>\n

SZD-12 Mucha, 1953r., szybowiec treningowo-wyczynowy.<\/p>\n

SZD-14x Jask\u00f3\u0142ka M, 1954r., szybowiec do\u015bwiadczalny z usterzeniem motylkowym.<\/p>\n

SZD-11 Albatros, 1954r., wysoko-wyczynowy szybowiec do\u015bwiadczalny.<\/p>\n

SZD-13x Wampir, 1955r., projekt szybowca do\u015bwiadczalnego.<\/p>\n

SZD-15 Sroka (Pionier), 1956r., szybowiec przej\u015bciowo-treningowy.<\/p>\n

SZD-17x Jask\u00f3\u0142ka L, 1956r., szybowiec wysoko-wyczynowy, zawodniczy z usterzeniem Rudlickiego i skrzyd\u0142em laminarnym.<\/p>\n

SZD-18 Czajka (X-11), 1956r., szybowiec szkolny.<\/p>\n

SZD-16 Gil, 1958r., szybowiec treningowy.<\/p>\n

SZD-22 Mucha Standard, 1958r., szybowiec wyczynowy klasy standard.<\/p>\n

SZD-23 Bocian 2, 1958r., projekt szybowca wyczynowego.<\/p>\n

SZD-19x Zefir 1, 1959r., szybowiec wyczynowy klasy otwartej.<\/p>\n

SZD-20x Wampir 2, 1959r., szybowiec do\u015bwiadczalny.<\/p>\n

SZD-28 Sowa, 1959r., projekt szybowca treningowego.<\/p>\n

SZD-19-2 Zefir 2, 1960r., wysoko-wyczynowy szybowiec klasy otwartej.<\/p>\n

SZD-24 Foka (Delfin), 1960r., szybowiec wyczynowy klasy standard.<\/p>\n

SZD-25 Lis, 1960r., szybowiec treningowy.<\/p>\n

SZD-21 Kobuz (Sok\u00f3\u0142), 1961r., szybowiec akrobacyjny.<\/p>\n

SZD-26 Wilk, 1961r., projekt motoszybowca.<\/p>\n

SZD-27 Kormoran, 1965r., szybowiec szkolno-treningowy.<\/p>\n

SZD-28 Kondor, 1964r., projekt szybowca do\u015bwiadczalnego.<\/p>\n

SZD-29 Zefir 3, 1965r., wysoko-wyczynowy szybowiec klasy otwartej.<\/p>\n

SZD-30 Pirat (Sowa), 1966r., szybowiec treningowy.<\/p>\n

SZD-32 Foka 5, 1966r., szybowiec wyczynowy klasy standard.<\/p>\n

SZD-31 Zefir 4, 1967r., wysoko-wyczynowy szybowiec klasy otwartej.<\/p>\n

SZD-33 Bocian 3, 1967r., projekt szybowca szkolno-treningowego.<\/p>\n

SZD-33 (SZD-9 Bocian), 1952r., szybowiec wyczynowy.<\/p>\n

SZD-34 Bocian 3, 1967r., projekt szybowca szkolno-treningowego.<\/p>\n

SZD-36 Cobra 15, 1969r., szybowiec wyczynowy klasy standard.<\/p>\n

SZD-35 Bekas, 1970r., szybowiec szkolny.<\/p>\n

SZD-39 Cobra 17, 1970r., wysoko-wyczynowy szybowiec klasy otwartej.<\/p>\n

SZD-43 Orion, 1971r., wysoko-wyczynowy szybowiec klasy standard.<\/p>\n

SZD-44, 1971r., projekt szybowca wyczynowego.<\/p>\n

SZD-37x Jantar, 1972r., wysoko-wyczynowy szybowiec klasy otwartej.<\/p>\n

SZD-40 Halny, 1972r., do\u015bwiadczalny szybowiec rekordowy.<\/p>\n

SZD-38 Jantar 1, 1973r., wysoko-wyczynowy szybowiec klasy otwartej.<\/p>\n

SZD-41 Jantar Standard, 1973r., wyczynowy szybowiec klasy standard.<\/p>\n

SZD-45 Ogar, 1973r., motoszybowiec.<\/p>\n

SZD-47 Klub, 1973r., projekt szybowca klasy klub.<\/p>\n

SZD-42 Jantar 2, 1976r., wysoko-wyczynowy szybowiec klasy otwartej.<\/p>\n

SZD-50 Puchacz (Dromader), 1976r., szybowiec szkolny, treningowy i wyczynowy.<\/p>\n

SZD-48 Jantar Standard, 1977r., szybowiec wyczynowy klasy standard.<\/p>\n

SZD-49 Jantar Standard K, 1978r., wysoko-wyczynowy szybowiec klasy standard.<\/p>\n

SZD-51 Junior, 1980r., szybowiec klasy klub.<\/p>\n

SZD-52 Krokus (Jantar 15), 1981r., wysoko-wyczynowy szybowiec klasy standard.<\/p>\n

SZD-53, 1980r., projekt szybowca.<\/p>\n

SZD-48-3M Brawo, 1985r., wysoko-wyczynowy szybowiec zawodniczy klasy standard.<\/p>\n

SZD-55 Promyk, 1988r., szybowiec wyczynowy klasy standard.<\/p>\n

SZD-56-1 Diana 1, 1990r., szybowiec wyczynowy klasy 15-metrowej.<\/p>\n

SZD-54 Perkoz, 1991r., szybowiec szkolny.<\/p>\n

SZD-59 Acro, 1991r., szybowiec akrobacyjny.<\/p>\n

Allstar PZL Glider<\/strong><\/p>\n

Allstar PZL Glider to pozosta\u0142o\u015b\u0107 po SZD. Zak\u0142ad dzier\u017cawi cz\u0119\u015b\u0107 obiekt\u00f3w po SZD; biuro, konstrukcyjne, laboratorium, hangar, magazyn i inne. Nowy w\u0142a\u015bciciel nie zwi\u0105zany z lotnictwem, utrzyma\u0142 produkcj\u0119 pi\u0119ciu typ\u00f3w szybowc\u00f3w. I cho\u0107 nie s\u0105 to konstrukcje nowoczesne, to dzi\u0119ki atrakcyjnej cenie znajdowa\u0142y nabywc\u00f3w na rynku. Pojawi\u0142 si\u0119 tak\u017ce nowy szybowiec przeznaczony do szkolenia oraz akrobacji SZD-54 Perkoz, kt\u00f3rego projektowanie rozpocz\u0119to jeszcze w 80-latach. Ma on doskona\u0142o\u015b\u0107 ponad 42, co predysponuje go do dalekich przelot\u00f3w. <\/p>\n

Wytw\u00f3rnia Konstrukcji Kompozytowych \u2013 Andrzej Papiorek<\/strong><\/p>\n

Andrzej Papiorek, kt\u00f3ry w SZD przez dziesi\u0119\u0107 lat zajmowa\u0142 si\u0119 wprowadzaniem nowych technologii i materia\u0142\u00f3w, a tak\u017ce jako technolog prowadz\u0105cy, wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 ostatnie, opracowane w SZD typy szybowc\u00f3w przej\u0105\u0142 na siebie g\u0142\u00f3wny ci\u0119\u017car wskrzeszenia dzia\u0142alno\u015bci starego SZD w postaci nowej firmy (Allstar PZL Glider), kt\u00f3rej jest wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicielem. Wobec degradacji obiekt\u00f3w produkcyjnych SZD w Aleksandrowicach produkcja g\u0142\u00f3wnych struktur kompozytowych szybowc\u00f3w uruchomiona zosta\u0142a w siedzibie Wytw\u00f3rni Konstrukcji Kompozytowych – WKK w Jasienicy.<\/p>\n

Wytw\u00f3rnia Konstrukcji Kompozytowych Andrzej Papiorek powsta\u0142a w 1990r. i jest firm\u0105 us\u0142ugow\u0105 specjalizuj\u0105c\u0105 si\u0119 w projektowaniu i produkcji wyrob\u00f3w z kompozyt\u00f3w polimerowych zbrojonych w\u0142\u00f3knami. Podstawowym produktem s\u0105 cz\u0119\u015bci samolot\u00f3w i szybowc\u00f3w. Wytw\u00f3rnia jest certyfikowanym producentem lotniczym. Pierwszy certyfikat uzyska\u0142a w 1991r., natomiast w 2000r., otrzyma\u0142a certyfikat wed\u0142ug mi\u0119dzynarodowych przepis\u00f3w JAR-21 nr 020\/02. W 2005r., Wytw\u00f3rnia uzyska\u0142a Certyfikat Part 21 nr PL.21G.0020, a w 2010r., Certyfikat PL.MF.005 dotycz\u0105cy napraw szybowc\u00f3w.<\/p>\n

Przedsi\u0119biorstwo zatrudnia wykwalifikowan\u0105 kadr\u0119 in\u017cynieryjno-techniczn\u0105 oraz produkcyjn\u0105. Czterech in\u017cynier\u00f3w, dwudziestu technik\u00f3w ze specjalno\u015bci\u0105 budowa p\u0142atowc\u00f3w oraz dwudziestu pozosta\u0142ych, z wieloletni\u0105 praktyk\u0105 w budowie szybowc\u00f3w laminatowych zapewnia wysok\u0105 jako\u015b\u0107 wyrob\u00f3w.<\/p>\n

Firma dysponuje prawie 3 000 m2 powierzchni produkcyjnej oraz wyposa\u017ceniem niezb\u0119dnym do produkcji kompozyt\u00f3w. Siedziba firmy jest korzystnie usytuowana – przy drodze szybkiego ruchu Wiede\u0144-Warszawa, w po\u0142udniowej Polsce, oko\u0142o 10 km od Bielska-Bia\u0142ej. Adres; ul. Strumie\u0144ska 829a43-385 Jasienica, tel\/fax +48 33 81 53 307.<\/p>\n

W 2014r., w produkcji znajdowa\u0142y si\u0119 nast\u0119puj\u0105ce szybowce; SZD-54-2 Perkoz, SZD-59 Acro, SZD-55-1, SZD-51-1 Junior, SZD-50-3 Puchacz oraz motoszybowce dla firmy Stemme AG; Stemme S-6 i Stemme S-10.<\/p>\n

Zak\u0142ad Szybowcowy Je\u017c\u00f3w \u2013 Henryk Mynarski<\/strong><\/p>\n

Zak\u0142ad Szybowcowy w Je\u017cowie Sudeckim jest firm\u0105 za\u0142o\u017con\u0105 w 1928r.. Jednym z za\u0142o\u017cycieli by\u0142 Edmund Schneider, konstruktor szybowca GRUNAU BABY. Szybowiec ten spopularyzowa\u0142 szybownictwo w okresie przedwojennym na \u015bwiecie. By\u0142 tani w produkcji, a zatem bardziej dost\u0119pny dla szerszej rzeszy potencjalnych nabywc\u00f3w. Po II wojnie \u015bwiatowej i zmianie granic, miejscowo\u015b\u0107 Grunau, obecnie Je\u017c\u00f3w Sudecki, znalaz\u0142 si\u0119 na terytorium Polski. Zak\u0142ad Szybowcowy od 1945r., do 2001r., by\u0142 Przedsi\u0119biorstwem Pa\u0144stwowym dzia\u0142aj\u0105cym w strukturach Ministerstwa Komunikacji, by\u0142 fili\u0105 Przedsi\u0119biorstwa Do\u015bwiadczalno Produkcyjnego PDPSZ PZL \u2013 Bielsku-Bia\u0142ej. Ca\u0142y ten okres rozwoju Zak\u0142adu by\u0142 nierozerwalnie zwi\u0105zany z szybownictwem.W Je\u017cowie by\u0142y seryjnie produkowane szybowce Je\u017cyk, Salamandra, Zefir 2A i B, Pirat 30C. Znacz\u0105ce miejsce zajmowa\u0142 szybowiec Bocian, kt\u00f3rego r\u00f3\u017cnych wersji wyprodukowano 612 egzemplarzy. Poza produkcj\u0105 Zak\u0142ad zajmowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c obs\u0142ug\u0105 i napraw\u0105 szybowc\u00f3w drewnianych i kompozytowych. Jako nieliczny w Polsce, otrzyma\u0142 zgod\u0119 germa\u0144skiego nadzoru lotniczego LBA na obs\u0142ug\u0119 Polskich konstrukcji zarejestrowanych w germanii. <\/p>\n

Po og\u0142oszeniu upad\u0142o\u015bci w styczniu 2001r., przedsi\u0119biorstwo pa\u0144stwowe pod nazw\u0105 Przedsi\u0119biorstwo Do\u015bwiadczalno-Produkcyjne Szybownictwa PZL-Bielsko Zak\u0142ad w Je\u017cowie Sudeckim, zosta\u0142o sprywatyzowane. Od tamtej pory zak\u0142ad nosi nazw\u0119 Zak\u0142ad Szybowcowy JE\u017b\u00d3W Henryk Mynarski. Zak\u0142ad obj\u0105\u0142 30 \u015awiadectw Typu na szybowce, kt\u00f3re w chwili prywatyzacji nie by\u0142y produkowane. Zak\u0142ad Szybowcowy JE\u017b\u00d3W posiada r\u00f3wnie\u017c uprawnienia do wykonywania napraw specjalnych, g\u0142\u00f3wnych oraz przegl\u0105d\u00f3w na nast\u0119puj\u0105ce typy szybowc\u00f3w: SZD-48-3 Jantar Standard 3, SZD-50-3 Puchacz, SZD-51-1 Junior, SZD-55-1, SZD-59 Acro. Zak\u0142ad jest tak\u017ce producentem \u0142opat \u015bmig\u0142a typu US.122.000 do samolot\u00f3w Wilga oraz Jak-12.<\/p>\n

Marga\u0144ski & Mys\u0142owski Zak\u0142ady Lotnicze<\/strong><\/p>\n

Edward Marga\u0144ski \u2013 w latach 80-tych otworzy\u0142 pierwsz\u0105 prywatn\u0105 firm\u0119 lotnicz\u0105 Zak\u0142ad Remont\u00f3w i Produkcji Sprz\u0119tu Lotniczego. Najpierw w pomieszczeniach G\u00f3rskiej Szko\u0142y Szybowcowej \u017bAR remontowa\u0142 samoloty i szybowce, a p\u00f3\u017aniej w hangarze przy Aeroklubie Bielsko-Bialskim powsta\u0142y szybowce akrobacyjne S-1 Swift i MDM-1 Fox. Firma opracowa\u0142a interesuj\u0105cy samolot szkolno-treningowy z nap\u0119dem turboodrzutowym EM-10 Bielik. Samolot ten mo\u017cna obejrze\u0107 w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Czy\u017cynach. Ciekawym jest tak\u017ce czteromiejscowy samolot dyspozycyjny EM-11 Orka. Samolot uzyska\u0142 certyfikat typu i jest gotowy do produkcji seryjnej. Firma pana Edwarda Margalskiego szeroko wsp\u00f3\u0142pracuje z MLP Czy\u017cyny i bra\u0142a udzia\u0142 w naprawach i remontach ponad 200 eksponat\u00f3w.<\/p>\n

Adres: ul. Stra\u017cacka 60 43-300 Bielsko-Bia\u0142a. Firma funkcjonuje tak\u017ce na terenie lotniska w Kaniowie i ma biura w Czechowicach Dziedzicach. Zak\u0142ad Remont\u00f3w i Produkcji Sprz\u0119tu Lotniczego Edward Marga\u0144ski, adres: 43-300 Bielsko-Bia\u0142a, ul. Cieszy\u0144ska 321.<\/p>\n

Remos Sp.z o.o. Wytw\u00f3rnia Konstrukcji Lekkich, Wytw\u00f3rnia Konstrukcji Lekkich Remos3XTrim<\/strong><\/p>\n

Remos Sp.z o.o. Wytw\u00f3rnia Konstrukcji Lekkich, Wytw\u00f3rnia Konstrukcji Lekkich Remos, to firma zwi\u0105zana z by\u0142ymi SZD Bielsko-Bia\u0142a. W 1992r., Adam Kurbiel za\u0142o\u017cy\u0142 zak\u0142ad Wytw\u00f3rnia i Naprawa Konstrukcji Lekkich Adam Kurbiel, gdzie w 1992r. zbudowa\u0142 prototyp dwumiejscowego samolotu ultralekkiego Eol-2. Zak\u0142ad w 1993r. zmieni\u0142 nazw\u0119 na Wytw\u00f3rnia Konstrukcji Lekkich Remos. By\u0142a to firma z mieszanym polsko-germa\u0144skim kapita\u0142em. Firma rozpocz\u0119\u0142a trwaj\u0105c\u0105 do 1996r., produkcj\u0119 zmodyfikowanej wersji samolotu Eol, nazwanej Gemini Ultra, na rynek germa\u0144ski. W 1996r., firma podzieli\u0142a si\u0119. W firmie Remos zosta\u0142o oprzyrz\u0105dowanie produkcyjne. Natomiast nowa firma Adama Kurbiela – Wytw\u00f3rnia i Naprawa Konstrukcji Lekkich Agata Kurbiel w 2000r., po doj\u015bciu nowych udzia\u0142owc\u00f3w, przekszta\u0142ci\u0142a si\u0119 w firm\u0119 3XTrim i opracowa\u0142a samolot 3XTrim, kt\u00f3ry jest ultralekk\u0105 konstrukcj\u0105 dwumiejscow\u0105, jednosilnikow\u0105 w uk\u0142adzie g\u00f3rnop\u0142ata.<\/p>\n

Natomiast firma Remos Sp.z o.o. Wytw\u00f3rnia Konstrukcji Lekkich zmodyfikowa\u0142a samolot Eol-2. Powsta\u0142 samolot Remos G.3 \u201dMirage\u201d. Prototyp zosta\u0142 oblatany w 1997r.<\/p>\n

Lotnisko Aleksandrowice<\/strong><\/p>\n

Lotnisko Aleksandrowice zwane inaczej Lotnisko Bielsko-Bia\u0142a ma kod EPBA. Jest to lotnisko sportowe.<\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142rz\u0119dne geograficzne N49\u00b048’18.0" E19\u00b000’07.3". Elewacja: 1 317 ft.<\/p>\n

Pole wzlot\u00f3w gruntowe, trawa. Wymiary podstawowej DS (RWY) 660 m x 100 m na kierunku 09\/27. Druga DS o wymiarach 500 m x 100 m wytyczona na kierunku 06\/24 (058\/238). <\/p>\n

Kontakt: +48 338151879, +48 338151870.<\/p>\n

Cz\u0119stotliwo\u015b\u0107: Bielsko-Radio 122.2, Ground 122.4.<\/p>\n

Adres; AP – Aeroklub Bielsko-Bialski, ul. Cieszy\u0144ska 321, 49-300 Bielsko-Bia\u0142a<\/p>\n

W ruchu lotniczym obowi\u0105zuj\u0105 zasady; statki powietrzne z nap\u0119dem wykonuj\u0105 kr\u0105g p\u00f3\u0142nocny, a szybowce kr\u0105g po\u0142udniowy. \u015amig\u0142owce tak jak samoloty. Obowi\u0105zuje \u0142\u0105czno\u015b\u0107 radiowa. W zimie lotnisko mo\u017ce by\u0107 czasowo nieczynne. <\/p>\n

Infrastruktura Lotniska Aleksandrowice.<\/strong><\/p>\n

Pole wzlot\u00f3w po\u0142o\u017cone jest na p\u0142askowy\u017cu i ma nieregularn\u0105 form\u0119 zbli\u017con\u0105 do prostok\u0105ta. D\u0142ugo\u015b\u0107 oko\u0142o 800 m, a szeroko\u015b\u0107 oko\u0142o 650 m. Od strony p\u00f3\u0142nocnej jest ograniczone zabudowaniami lotniskowymi oraz by\u0142ego Szybowcowego Zak\u0142adu Do\u015bwiadczalnego. Od strony po\u0142udniowej granica jest ulica Zwardo\u0144ska. Od strony wschodniej i zachodniej s\u0105 pola uprawne ze znacznym pochyleniem terenu. <\/p>\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 obiekt\u00f3w lotniska zosta\u0142a zbudowana w 30-latach XX wieku. Nale\u017c\u0105 do nich dwa hangary i kompleks z wie\u017c\u0105 kontroli lot\u00f3w i portem lotniczym. Dodatkowo s\u0105 jeszcze trzy mniejsze hangary powsta\u0142e ju\u017c po wojnie; dwa metalowe i jeden konstrukcji lekkiej postawiony w 2013r.. <\/p>\n

Mi\u0119dzy polem wzlot\u00f3w, a ulic\u0105 Cieszy\u0144sk\u0105 znajduj\u0105 si\u0119 zabudowania po Szybowcowych Zak\u0142adach Do\u015bwiadczalnych. Obiekty zajmuj\u0105 teren kszta\u0142tem zbli\u017cony do kwadratu o wymiarach oko\u0142o 300 m x 300 m. Jest tutaj 8 du\u017cych budynk\u00f3w z kt\u00f3rych trzy to du\u017ce hale produkcyjne. Najwi\u0119ksza ma w podstawie oko\u0142o 100 m x 50 m. Druga, nieco mniejsza ma w podstawie oko\u0142o 100 m x 30 m. Blisko ulicy Cieszy\u0144skiej usytuowany jest biurowiec. <\/p>\n

Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Miasto Bielsko-Bia\u0142a formalnie powsta\u0142o w styczniu 1951r., jednak historia miast Bielska i Bia\u0142ej, jest o wiele d\u0142u\u017csza. Starszym miastem jest \u015bl\u0105skie Bielsko, kt\u00f3re powsta\u0142o w ko\u0144cu XIII wieku. Od XVI w. Bielsko rozwija\u0142o si\u0119 jako o\u015brodek handlu, sukiennictwa i ceramiki, a tak\u017ce jako stolica pa\u0144stwa stanowego, przekszta\u0142conego p\u00f3\u017aniej w ksi\u0119stwo. Ma\u0142opolska Bia\u0142a powsta\u0142a oko\u0142o 1560r. jako osada tkaczy. Na pocz\u0105tku XIX w. zacz\u0105\u0142 si\u0119 tu rozwija\u0107 przemys\u0142, a ju\u017c na prze\u0142omie XIX i XX stulecia okr\u0119g bielsko-bialski by\u0142 jednym z najwi\u0119kszych o\u015brodk\u00f3w przemys\u0142owych Austro-W\u0119gier. Wtedy te\u017c rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 proces zrastania dw\u00f3ch organizm\u00f3w zako\u0144czony w 1951r. po\u0142\u0105czeniem ich w jedno miasto Bielsko-Bia\u0142\u0105. Przez wieki charakterystyczn\u0105 cech\u0105 tej metropolii by\u0142a wielonarodowo\u015b\u0107 oraz r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 religijna (katolicy, protestanci i \u017cydzi). Ta r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 zosta\u0142a brutalnie przerwana II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 wszcz\u0119t\u0105 przez zaraz\u0119 germa\u0144sk\u0105. Infrastruktura dwu-miasta szcz\u0119\u015bliwie unikn\u0119\u0142a zniszcze\u0144. W okresie powojennym Bielsko-Bia\u0142a rozwija\u0142a si\u0119 w nowej komunistycznej rzeczywisto\u015bci, zamieszkiwane niemal w 100% przez Polak\u00f3w. W okresie 1975r.-1998r., Bielsko-Bia\u0142a by\u0142a stolic\u0105 Wojew\u00f3dztwa Bielskiego. Dzisiaj jest jednym z najbardziej pr\u0119\u017cnych gospodarczo miast Rzeczypospolitej, a tak\u017ce wa\u017cnym o\u015brodkiem kulturalnym, turystycznym i akademickim.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-347","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-lotniska"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/347","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=347"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/347\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2454,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/347\/revisions\/2454"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=347"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=347"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=347"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}