Opis zdj\u0119cia: Samolot Jakowlew Jak-40 nb 032, by\u0142 eksploatowany w 19. Lotniczej Eskadrze Holowniczej w S\u0142upsku.<\/p>\n
Pierwsza po\u0142owa 50-lat XX wieku, by\u0142y okresem gwa\u0142townego zwi\u0119kszania liczby nowych, nowoczesnych samolot\u00f3w my\u015bliwskich, produkowanych w Polskich fabrykach. Ta du\u017ca ilo\u015b\u0107 nowoczesnego sprz\u0119tu wymusi\u0142a zwi\u0119kszenie ilo\u015bci personelu lataj\u0105cego, a co za tym rozw\u00f3j szkolnictwa przysz\u0142ych as\u00f3w przestworzy. Id\u0105c dalej tym tokiem my\u015blenia dochodzimy do kwestii szkolenia praktycznego. \u017badne szkolenie, nawet to obecne, na nowoczesnych symulatorach, nie mo\u017ce zast\u0105pi\u0107 \u0107wicze\u0144 w ostrym strzelaniu. Chodzi o strzelanie do cel\u00f3w powietrznych, przede wszystkim holowanych. Ten typ szkolenia uwa\u017cany by\u0142 za najbardziej logiczny i stosunkowo tani.<\/p>\n W PRL pierwszym samolotem, kt\u00f3ry wykorzystano do holowania cel\u00f3w powietrznych by\u0142 dwusilnikowy Pe-2 FT. Jednak by\u0142y to samoloty bardzo awaryjne i trudne w pilota\u017cu. Niemniej jednak, zosta\u0142 zorganizowany klucz tych maszyn. W 1952 roku, samoloty typu Pe-2 FT zosta\u0142y ju\u017c wycofane. (Ostatnie loty samolot\u00f3w Pe-2 FT wykonano w Bydgoszczy w 1954 roku). W miejsce samolot\u00f3w Pe-2 FT zacz\u0119to stosowa\u0107 samoloty Tu-2 (bardziej bezpieczne w pilotowaniu ni\u017c Pe-2 FT). Samoloty Tu-2 zosta\u0142y zorganizowane w jeden klucz holowniczy, a na miejsce stacjonowania wybrano Lotnisko \u015awidwin. Na stanie Klucza by\u0142y 3 samoloty Tu-2 i 4 samoloty Po-2. Te ostatnie samoloty wykorzystywano, jako \u0142\u0105cznikowe. Lokalizacja Klucza na Lotnisku \u015awidwin by\u0142a jak najbardziej celowa, bo by\u0142o blisko do poligon\u00f3w l\u0105dowych i morskich.<\/p>\n W 1954 roku, Dow\u00f3dztwo Wojsk Lotniczych dosz\u0142o do przekonania, \u017ce stosowany system organizacyjny by\u0142 ju\u017c niewystarczaj\u0105cy. Przybywa\u0142o zada\u0144 i konieczne by\u0142o zwi\u0119kszenie liczby samolot\u00f3w. Dlatego w sierpniu 1954 roku, na bazie istniej\u0105cego Klucza zorganizowano Eskadr\u0119, kt\u00f3r\u0105 oznaczono, jako 19. Lotnicza Eskadra Holownicza. Nowa organizacja pozwoli\u0142a na indywidualne kierowanie jednostk\u0105 i wykonywanie zada\u0144 dla innych bojowych Pu\u0142k\u00f3w.<\/p>\n 19 Eskadra przyj\u0119\u0142a ca\u0142y stan osobowy i sprz\u0119towy rozwi\u0105zanego Klucza. Etat Eskadry nr 6\/208 przewidywa\u0142 105 \u017co\u0142nierzy i 1 pracownika kontraktowego. Przyj\u0119to samoloty Tu-2 i Po-2. Zgodnie z etatem na stanie Eskadry mog\u0142o znajdowa\u0107 si\u0119 12 \u2013 14 samolot\u00f3w. Dlatego rozszerzono wachlarz zada\u0144, kt\u00f3ry spocz\u0105\u0142 na Eskadrze. Wykonywano zadania dla potrzeb artylerii przeciwlotniczej i lotnictwa my\u015bliwskiego. Zabezpieczano tak\u017ce strzelania powietrzne i nawodne dla Polskiej Marynarki Wojennej. Opr\u00f3cz zada\u0144 typowo holowniczych, drugim z zada\u0144 sta\u0142 si\u0119 szeroko poj\u0119ty transport. Zwi\u0119kszono liczb\u0119 samolot\u00f3w Po-2 i CSS-13, kt\u00f3re by\u0142y Polskimi, zmodernizowanymi odpowiednikami sowieckich Po-2. Na stan Eskadry przyj\u0119to samoloty transportowe Li-2, przypuszczalnie 2 maszyny. Ale \u017cadna z tych maszyn nie nada\u0142a si\u0119 do zada\u0144 ostrego strzelania dla samolot\u00f3w my\u015bliwskich, dlatego na stanie pojawi\u0142y si\u0119 my\u015bliwce Lim-2 wyposa\u017cone w specjalny zaczep do holowania cel\u00f3w. Na stanie pocz\u0105tkowo by\u0142y dwa takie samoloty. 19. Eskadra gotowo\u015b\u0107 operacyjn\u0105 osi\u0105gn\u0119\u0142a 21 pa\u017adziernika 1954 roku, cho\u0107 przez ca\u0142y rok \u015bwiadczy\u0142a tak\u017ce zadania holownicze.<\/p>\n Samoloty Lim-2 dobrze nadawa\u0142y si\u0119 do wykonywanych przez Eskadr\u0119 zada\u0144, dlatego jednostk\u0119 doposa\u017cono w kolejne tego typu maszyny. Dodatkowo jesieni\u0105 1955 roku, z 15. Samodzielnej Eskadry Lotnictwa Rozpoznawczego MW przekazano do 19. Eskadry ostatnie samoloty bombowe Tu-2. Dow\u00f3dztwo Lotnictwa Polskiego chcia\u0142o zgromadzi\u0107 nieperspektywiczne bombowce Tu-2, w jednej jednostce, aby tu doko\u0144czy\u0142y sw\u00f3j resurs.<\/p>\n W 1956 roku, zdecydowano o przebazowaniu 19. Eskadry z Lotniska \u015awidwin na Lotnisko S\u0142upsk-Redzikowo. S\u0142upsk JW. 2571. Jednym z powod\u00f3w by\u0142a mniejsza odleg\u0142o\u015b\u0107 od Morskiego Poligonu Ustka. Tak\u017ce zaplecze by\u0142o tutaj lepsze. Przybywa\u0142o zada\u0144 i jednostka z holowniczo-\u0142\u0105cznikowej sta\u0142a si\u0119 holowniczo-transportow\u0105. Na stanie pojawi\u0142y si\u0119 lekkie samoloty Jak-12. Pe\u0142ni\u0142y one zadania obserwacyjno-\u0142\u0105cznikowe. W 1957 roku, wprowadzono tak\u017ce samoloty transportowe I\u0142-12, a nieco p\u00f3\u017aniej ich zmodernizowany typ I\u0142-14. Od dnia 2 stycznia 1957 roku, samolot I\u0142-12 holowa\u0142 r\u0119kaw do strzela\u0144 artyleryjskich.<\/p>\n Okres 1960-1962 roku, to czas kolejnych przeorganizowa\u0144 w Wojskowym lotnictwie Polskim. W 1960 roku, organizacyjnie 19. LEH (Lotnicza Eskadra Holownicza) podlega\u0142a pod 2. Korpus OPL OK. Korpus ten mia\u0142 pod dow\u00f3dztwem cztery Pu\u0142ki my\u015bliwskie; 11. PLM Debrzno, 25. PLM Pruszcz Gda\u0144ski, 26. PLM Zegrze Pomorskie i 28. PLM S\u0142upsk. Dodatkowo; 43. Eskadra Lotnictwa \u0141\u0105cznikowego – Bydgoszcz, 129. pu\u0142k artylerii OPL \u2013 Szczecin, 136. pu\u0142k artylerii OPL \u2013 Bydgoszcz, 2. batalion radiotechniczny \u2013 Grudzi\u0105dz, 8. batalion radiotechniczny \u2013 S\u0142upsk, 9. batalion radiotechniczny \u2013 Choszczno.<\/p>\n Poniewa\u017c 19. LEH operacyjnie podlega\u0142a tak\u017ce pod Marynark\u0119 Wojenn\u0105, dlatego cz\u0119sto by\u0142a wymieniana w jej rozkazach operacyjnych. Z tego te\u017c wzgl\u0119du, samoloty 19. LEH by\u0142y cz\u0119stymi bywalcami na lotniskach Marynarki Wojennej, szczeg\u00f3lnie Lotniska Siemirowice i Babich Do\u0142\u00f3w. Co najciekawsze to, \u017ce 19. LEH do czasu rozformowania w dniu 31 marca 1999 roku, nieustannie podlega\u0142a pod 2. Korpus z dow\u00f3dztwem w Bydgoszczy i stale by\u0142a na etacie eskadry.<\/p>\n Analizuj\u0105c mo\u017cliwo\u015bci operacyjne bombowc\u00f3w I\u0142-28 dow\u00f3dztwo wojsk lotniczych dosz\u0142o do wniosku, \u017ce samoloty te nale\u017cy wykorzysta\u0107 do zada\u0144 zabezpieczania ostrego strzelania. W 1962 roku, rozpocz\u0119to szkolenie za\u0142\u00f3g na samolotach I\u0142-28, na potrzeby 19. Lotniczej Eskadry Holowniczej. W ten spos\u00f3b kolejny typ samolotu znalaz\u0142 si\u0119 na wyposa\u017ceniu 19. LEH, tak\u017ce w wersji szkolnej UI\u0142-28. 19. LEH by\u0142a ostatni\u0105 Polsk\u0105 jednostk\u0105, kt\u00f3ra na stan otrzyma\u0142a samoloty I\u0142-28. By\u0142y to maszyny przekazane z innych Polskich jednostek. Ju\u017c w sierpniu 1962 roku, samoloty I\u0142-28 z 19. LEH bra\u0142y udzia\u0142 w dwustronnych, Polsko-CCCP \u0107wiczeniach flot marynarek wojennych.<\/p>\n W tym miejscu nale\u017cy si\u0119 czytelnikowi wyja\u015bnienie. W okresie 1955\u20131988, w sk\u0142adzie Marynarki Wojennej funkcjonowa\u0142a 15. Samodzielna Eskadra Lotnictwa Rozpoznawczego \u2013 Lotnisko Siemirowice. Podstawowymi samolotami tej Eskadry by\u0142y samoloty SB Lim-2 i I\u0142-28.<\/p>\n W 60-latach na stanie Eskadry pojawi\u0142y si\u0119 Polskie szkolno-treningowe TS-8, kt\u00f3re zast\u0105pi\u0142y archaiczne samoloty Po-2 i nieekonomiczne Jak-12. Z kolei samoloty Lim-2 zosta\u0142y uzupe\u0142nione my\u015bliwcami SB Lim-1, SB Lim-2, Lim-5.<\/p>\n W 1973 roku, samoloty I\u0142-28 i Li-2 wycofano z eksploatacji 19. LEH. Pozosta\u0142e samoloty I\u0142-28 i UI\u0142-28 zgromadzono w 15. ELR (SELR) w Siemirowicach. W dniu 29 grudnia 1977 roku, uroczy\u015bcie zako\u0144czono eksploatacj\u0119 bojow\u0105 samolot\u00f3w I\u0142-28 w Polskich Wojskach Lotniczych. Szkolenie na nich zako\u0144czono 27 sierpnia 1978 roku. W dniu 23 grudnia 1978 roku, zako\u0144czono eksploatacj\u0119 samolot\u00f3w I\u0142-28 w Lotnictwie Marynarki Wojennej, a dok\u0142adnie w 15. ELR ( SELR ) w Siemirowicach. W dniu 2 pa\u017adziernika 1979 roku, mia\u0142y miejsce ostatnie w Polsce loty samolot\u00f3w I\u0142-28 lotnik\u00f3w morskich, a dok\u0142adnie 19. LEH w S\u0142upsku. Oficjalnie ostatnim lotem by\u0142 lot wykonany na poligon w Nadarzycach, przez za\u0142og\u0119 w sk\u0142adzie; kpt. pil. W. Wo\u017aniak, kpt. nawig. I. Klepacki, strzelec rtg. st. bosman H. Matacz.<\/p>\n Kilka samolot\u00f3w ze S\u0142upska (co najmniej 4) w dniu 3 pa\u017adziernika 1979 roku, przelecia\u0142o do Nadarzyc, gdzie s\u0142u\u017cy\u0142y jako cele naziemne na poligonie i by\u0142y to ostatnie loty I\u0142-28 w Polsce. W kolejnych miesi\u0105cach, pozosta\u0142e sprawne I\u0142-28 rozprowadzono na lotniska w ca\u0142ej Polsce z przeznaczeniem jako cele na poligonach lub jako eksponaty do muze\u00f3w i zbior\u00f3w wojskowych.\u00a0Transport ich odby\u0142 si\u0119 ju\u017c drog\u0105 ko\u0142ow\u0105. Niestety, mimo zapotrzebowania, ten dobry w swoich latach samolot nie doczeka\u0142 si\u0119 nast\u0119pcy.<\/p>\n W 1980 roku, 19. Eskadra otrzyma\u0142a na stan samoloty typu Jak-40. Nie by\u0142y to maszyny nowe, lecz przekazane z 36. SPLT. Przypuszczalnie by\u0142y to 4 maszyny. W\u015br\u00f3d nich by\u0142 na pewno samolot Jak-40 nb 032.<\/p>\n Jak-40 nb 032 nr 9331129, zosta\u0142 zbudowany w dniu 6 sierpnia 1973 roku, i dostarczony do Polski w dniu 12 sierpnia 1973 roku. Samolot zosta\u0142 przyj\u0119ty na stan 36. SPLT JW. 2139 (w\u00f3wczas 36. Specjalny Pu\u0142k Lotniczy. Zmiana nazwy nast\u0105pi\u0142a 1 kwietnia 1974 roku). W dniu 25 lipca 1980 roku, samolot przekazano do 19. LEH. Po rozformowaniu 19. LEH samolot powr\u00f3ci\u0142 do 36. SPLT. Po zako\u0144czeniu eksploatacji trafi\u0142 w prywatne r\u0119ce i stan\u0105\u0142 w miejscowo\u015bci Brze\u017anica ko\u0142o Skawiny.<\/p>\n Samoloty typu Jak-40 wykorzystywano do transportu VIP z Warszawy do Nadarzyc lub w rejon Poligonu Morskiego Ustka, w czasie trwania \u0107wicze\u0144.<\/p>\n W 1982 roku, 19. Eskadra wchodzi\u0142a w sk\u0142ad 2. Korpus Obrony Powietrznej z dow\u00f3dztwem w Bydgoszczy. W Korpusie by\u0142y nast\u0119puj\u0105ce jednostki:<\/p>\n 43 Eskadra Lotnictwa \u0141\u0105cznikowo-Transportowego: miejsce bazowania – Bydgoszcz, samoloty: 3 PZL-104 Wilga, 2 An-2, \u015bmig\u0142owce: 5 Mi-2;<\/p>\n 19 Lotnicza Eskadra Holownicza: miejsce bazowania – S\u0142upsk,\u2028 samoloty: 4 TS-11, 4 Jak-40, 2 SB Lim-2, 2 Lim-5;<\/em><\/strong><\/p>\n 2 Pu\u0142k Lotnictwa My\u015bliwskiego "Krak\u00f3w": miejsce bazowania – Goleni\u00f3w,\u2028 samoloty: 24 MiG-21 M\/MF, 5 MiG-21 UM;<\/p>\n 9 Pu\u0142k Lotnictwa My\u015bliwskiego: miejsce bazowania – Zegrze Pomorskie, samoloty: 26 MiG-21 bis, 6 MiG-21 UM;<\/p>\n 28 Pu\u0142k Lotnictwa My\u015bliwskiego: miejsce bazowania – S\u0142upsk-Redzikowo,\u2028 samoloty: 31 MiG-23 MF, 6 MiG-23 UM;<\/p>\n 41 Pu\u0142k Lotnictwa My\u015bliwskiego: miejsce bazowania – Malbork,\u2028 samoloty: 24 MiG-21 MF, 6 MiG-21 UM;<\/p>\n Z powy\u017cszego zestawienia wida\u0107, \u017ce 19 Eskadra na stan przyj\u0119\u0142a samoloty TS-11 oraz nie mia\u0142a ju\u017c na stanie samolot\u00f3w PZL Lim-2.<\/p>\n W dniu 31 marca 1999 roku, rozformowano 19. Lotnicza Eskadr\u0119 Holownicz\u0105. Warto przytoczy\u0107 odpowied\u017a ministra obrony narodowej Janusza Onyszkiewicza, na zapytanie poselskie w Sejmie Rzeczypospolitej w tej sprawie: <\/p>\n Odpowiadaj\u0105c na zapytanie pana pos\u0142a Jana Sie\u0144ki w sprawie funkcjonowania 19 Lotniczej Eskadry Holowniczej w S\u0142upsku (578), uprzejmie prosz\u0119 o przyj\u0119cie nast\u0119puj\u0105cych wyja\u015bnie\u0144. Zgodnie z przyj\u0119tym w ubieg\u0142ym roku przez Rad\u0119 Ministr\u00f3w \u02ddProgramem integracji z Organizacj\u0105 Traktatu P\u00f3\u0142nocnoatlantyckiego i modernizacji si\u0142 zbrojnych RP na lata 1998-2012\u02dd w Wojsku Polskim wdra\u017cane s\u0105 istotne i niezb\u0119dne zmiany strukturalne, stanowi\u0105ce jeden z element\u00f3w przebudowy systemu obronnego pa\u0144stwa. Na podstawie powy\u017cszego dokumentu opracowano \u02ddPlan zamierze\u0144 Organizacyjnych i Dyslokacyjnych Si\u0142 Zbrojnych RP na lata 1999-2000\u02dd, zgodnie, z kt\u00f3rym m.in. z dniem 31 marca 1999 roku, zosta\u0142a rozformowana 19 Lotnicza Eskadra Holownicza stacjonuj\u0105ca w S\u0142upsku. Ponadto przewidziano utworzenie 2 Eskadry Lotnictwa \u0141\u0105cznikowo-Transportowego w Bydgoszczy w wyniku po\u0142\u0105czenia rozformowanej 19 Lotniczej Eskadry Holowniczej z 2 Eskadr\u0105 Lotnicz\u0105 w Bydgoszczy. Ponadto nale\u017cy wskaza\u0107, \u017ce przy podejmowaniu decyzji o likwidacji 19 Lotniczej Eskadry w S\u0142upsku kierowano si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wzgl\u0119dami ekonomicznymi. Nieuzasadnione by\u0142oby, bowiem utrzymywanie ca\u0142ego stanu osobowego eskadry do zabezpieczenia jedynie dw\u00f3ch statk\u00f3w powietrznych typu Jak-40, wykorzystywanych tylko okresowo dla potrzeb poligonu Ustka. Pragn\u0119 zapewni\u0107, \u017ce rozformowanie 19 Lotniczej Eskadry Holowniczej, a tak\u017ce 28 Pu\u0142ku Lotnictwa My\u015bliwskiego nie wp\u0142ynie na poziom bezpiecze\u0144stwa regionu. Ponadto nie zostanie zlikwidowane lotnisko wojskowe w S\u0142upsku, albowiem przewidziane jest ono, jako lotnisko zapasowe dla Bazy Lotniczej w Zegrzu Pomorskim. Przekazuj\u0105c powy\u017csze wyja\u015bnienia \u017cywi\u0119 nadziej\u0119, \u017ce uzna je pan za wystarczaj\u0105ce.<\/p>\n Minister Obrony Narodowej Janusz Onyszkiewicz, Warszawa, dnia 14 maja 1999 rok.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Pierwsza po\u0142owa 50-lat XX wieku, by\u0142y okresem gwa\u0142townego zwi\u0119kszania liczby nowych, nowoczesnych samolot\u00f3w my\u015bliwskich, produkowanych w Polskich fabrykach. Ta du\u017ca ilo\u015b\u0107 nowoczesnego sprz\u0119tu wymusi\u0142a zwi\u0119kszenie ilo\u015bci personelu lataj\u0105cego, a co za tym rozw\u00f3j szkolnictwa przysz\u0142ych as\u00f3w przestworzy. Id\u0105c dalej tym tokiem my\u015blenia dochodzimy do kwestii szkolenia praktycznego. \u017badne szkolenie, nawet to obecne, na nowoczesnych symulatorach, nie mo\u017ce zast\u0105pi\u0107 \u0107wicze\u0144 w ostrym strzelaniu. Chodzi o strzelanie do cel\u00f3w powietrznych, przede wszystkim holowanych. Ten typ szkolenia uwa\u017cany by\u0142 za najbardziej logiczny i stosunkowo tani.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-330","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-jednostki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/330","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=330"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/330\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3476,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/330\/revisions\/3476"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=330"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=330"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=330"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}1955 rok.<\/h3>\n
1956-1959 rok.<\/h3>\n
1960-1969 rok.<\/h3>\n
1970-1979 rok.<\/h3>\n
1980 rok.<\/h3>\n
1982 rok.<\/h3>\n
1990 rok.<\/h3>\n
Dow\u00f3dcy 19 Lotniczej Eskadry Holowniczej;<\/h3>\n
\n