Historia 61. PSzk-Boj.<\/h3>\n
W 1958 roku, nast\u0105pi\u0142y w Polskim Lotnictwie Wojskowym powa\u017cne zmiany organizacyjne. Postanowiono bowiem w Lotnictwie Szkolnym przej\u015b\u0107 z organizacji eskadr do organizacji pu\u0142kowej, tak jak to by\u0142o w jednostkach bojowych. W zamy\u015ble mia\u0142o to u\u0142atwi\u0107 dowodzenie jednostkami, a na wypadek "W" wykorzystanie ich bojowo. Dotyczy\u0142o to zar\u00f3wno szko\u0142y w D\u0119blinie Nr 4, jak i szko\u0142y w Radomiu Nr 5. W miejsce istniej\u0105cych od maja 1951 roku, eskadr sformowano pu\u0142ki szkolne i szkolno-bojowe. Ka\u017cdy pu\u0142k posiada\u0142 organizacyjnie dwie eskadry szkolne, a ka\u017cda eskadra mia\u0142a cztery klucze.<\/p>\n
Do zmian przygotowywano si\u0119 ju\u017c od 1957 roku i wydano odpowiednie rozkazy i zarz\u0105dzenia. Najwa\u017cniejsze by\u0142y dwa; Rozkaz organizacyjny MON nr 075\/org. z dnia 31.12.1957 roku oraz Rozkaz organizacyjny DWL i OPL OK nr 02\/org. z dnia 9.01.1958 roku.<\/p>\n
W wyniku realizacji tych rozkaz\u00f3w OSL 5 w Radomiu przesz\u0142a na etat nr 20\/466, formuj\u0105c nast\u0119puj\u0105ce jednostki lotnicze;<\/p>\n
60 Lotniczy Pu\u0142k Szkolno – Bojowy w Radomiu, z dow\u00f3dc\u0105 mjr pil. Feliksem Skrzeczkowskim – samoloty: MiG-15 i MiG-15 UTI.<\/p>\n
61 Lotniczy Pu\u0142k Szkolno – Bojowy w Nowym Mie\u015bcie, z dow\u00f3dc\u0105 mjr pil. J\u00f3zefem Kowalskim – samoloty: MiG-15 i MiG-15UTI, CS-102.<\/p>\n
63 Lotniczy Pu\u0142k Szkolno- Bojowy w Tomaszowie Mazowieckim (Glinnik) z dow\u00f3dc\u0105 mjr pil. Kazimierzem Ciepiel\u0105 – samoloty: MiG-15 i MiG-15UTI.<\/p>\n
64 Lotniczy Pu\u0142k Szkolny w Przasnyszu, z dow\u00f3dc\u0105 mjr. pil. Henrykiem Andrychowskim – samoloty: Junak-3, Jak-11 i TS-8.<\/p>\n
61 Lotniczy Pu\u0142k Szkolno – Bojowy formowano na bazie personelu i sprz\u0119tu 1. Eskadry Pilota\u017cu Bojowego z Radomia i 4. Eskadry Pilota\u017cu Przej\u015bciowego z Ole\u015bnicy (1958 rok). Pocz\u0105tki by\u0142y skromne. Strukturalnie zorganizowano; dow\u00f3dztwo, sztab, 1. Eskadr\u0119 Lotnicza, 2. Eskadr\u0119 Lotnicz\u0105 oraz dywizjon techniczny. Pu\u0142k by\u0142 podporz\u0105dkowany organizacyjnie i logistycznie Oficerskiej Szkole Lotniczej Nr 5 im. \u017bwirki i Wigury w Radomiu. Na miejsce stacjonowania Pu\u0142ku wyznaczono Lotnisko Nowe Miasto nad Pilic\u0105.<\/p>\n
Lotnisko Nowe Miasto nad Pilic\u0105.<\/h3>\n
Lotnisko Nowe Miasto nad Pilic\u0105 to by\u0142o typowe Polskie Lotnisko powsta\u0142e na skutek rozkaz\u00f3w p\u0142yn\u0105cych z Kremla, a nakazuj\u0105cym Polsce rozbudow\u0119 si\u0142 zbrojnych ponad potrzeby obronne Polski. Decyzja o powstaniu Lotniska w tym miejscu zapad\u0142a w 1951 roku. Lotnisko zosta\u0142o wpisane w system lotnisk otaczaj\u0105cych Warszaw\u0119 od strony po\u0142udniowo-zachodniej. O lokalizacji Lotniska zdecydowa\u0142a utwardzona droga wojew\u00f3dzka biegn\u0105ca przez Gr\u00f3jec do Warszawy oraz istniej\u0105ca ju\u017c kolej w\u0105skotorowa \u0142\u0105cz\u0105ca Nowe Miasto nad Pilica z Warszaw\u0105.<\/p>\n
Lotnisko zlokalizowano zaledwie 2 km od centrum Miasta, w kompleksie le\u015bnym i na polach uprawnych. Pierwsze prace geodezyjne rozpocz\u0119to w dniu 15.11.1953 roku. By\u0142o to ju\u017c w czasie, kiedy wi\u0119kszo\u015b\u0107 nowo zaplanowanych lotnisk ju\u017c funkcjonowa\u0142a. Grunty ju\u017c by\u0142y w\u0142asno\u015bci\u0105 pa\u0144stwa, bo w\u0142a\u015bciciele ju\u017c wcze\u015bniej zostali wyw\u0142aszczeni. Cz\u0119\u015b\u0107 gruntu nale\u017ca\u0142a do Las\u00f3w Pa\u0144stwowych, wi\u0119c nie by\u0142o problemu. W rzeczywisto\u015bci Lotnisko zosta\u0142o zlokalizowane na terenach Nowego Miasta nad Pilic\u0105 i miejscowo\u015bci \u0141\u0119goniec. Zaj\u0119\u0142o tereny dawnego maj\u0105tku ziemskiego i miejskich p\u00f3l. Pod budow\u0119 wykarczowano kilkadziesi\u0105t hektar\u00f3w lasu.<\/p>\n
Inwestycja ta, jak ka\u017cda wojskowa z okresu zimnej wojny, by\u0142a \u015bci\u015ble tajn\u0105. Jednostka Wojskowa otrzyma\u0142a tylko numer. Dodatkowo miejsce otrzyma\u0142o myl\u0105c\u0105 nazw\u0119; wie\u015b Roman\u00f3w. Wiosn\u0105 1954 roku, przyst\u0105piono do budowy drogi startowej (RWY), o nawierzchni betonowej. Mia\u0142a ona d\u0142ugo\u015b\u0107 2 000 m i szeroko\u015b\u0107 60 m. Wyd\u0142u\u017cenie jej nast\u0105pi\u0142o w 60-tych latach, podczas jednego z remont\u00f3w. Jednocze\u015bnie budowano drogi ko\u0142owania i p\u0142aszczyzny postojowe samolot\u00f3w.<\/p>\n
W tym czasie (1954 rok) du\u017co obiekt\u00f3w ju\u017c by\u0142o wybudowanych i oddanych do eksploatacji. Lotnisko sk\u0142ada\u0142o si\u0119 z cz\u0119\u015bci koszarowej, zaplecza socjalnego, budynk\u00f3w i budowli spe\u0142niaj\u0105cych r\u00f3\u017cne funkcje techniczne i logistyczne oraz lotniska zrozbudowan\u0105 infrastruktur\u0105 lotniskow\u0105. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 zabudowy to jedno i wielokondygnacyjne budynki murowane, magazyny oraz sk\u0142ady otwarte, p\u00f3\u0142otwarte i zamkni\u0119te. Obiekty te wyposa\u017cono w konieczne instalacje (elektryczne, wodne, kanalizacyjne, wentylacyjne). Lotnisko zosta\u0142o wyposa\u017cone w sie\u0107 energetyczn\u0105, wodoci\u0105gow\u0105 i kanalizacyjn\u0105. Dla Lotniska wykonano w\u0142asne uj\u015bcie wody. Teren ten zosta\u0142 o\u015bwietlony i ogrodzony. Lotnisko zaj\u0119\u0142o oko\u0142o 510 hektar\u00f3w. Do ko\u0144ca 1954 roku, oddano do u\u017cytku; budynek sztabowy, biuro przepustek, wartowni\u0119, warsztat lotniczy, 2 du\u017ce magazyny, 2 schrony i stacj\u0119 trafo. Tak\u017ce w 1954 roku, wybudowano wi\u0119kszo\u015b\u0107 obiekt\u00f3w MPS. Co ciekawe pierwszy budynek administracyjno -magazynowy kompleksu MPS zosta\u0142 wybudowany ju\u017c w 1951 roku.<\/p>\n
W 1955 roku, oddano do u\u017cytku du\u017cy budynek koszarowca. Budynek by\u0142 identyczny jak koszarowiec zbudowany naLotnisku \u0141ask. Opr\u00f3cz tego w 1955 roku, oddano do u\u017cytku; kompresorowni\u0119, akumulatorowni\u0119, port lotniczy, budynek techniczny, kot\u0142owni\u0119 centralnego ogrzewania, \u0142a\u017ani\u0119 i magazyn. W 1956 roku, oddano do u\u017cytku kolejne obiekty Lotniska; dwa magazyny i hydroforowania (pompownia wody). W tym czasie zorganizowano ju\u017c park samochodowy, na kt\u00f3rym oddano do u\u017cytku dwa du\u017ce gara\u017ce. Tak\u017ce w 1956 roku, zacz\u0119\u0142o funkcjonowa\u0107 gospodarstwo rolne, w kt\u00f3rym oddano do u\u017cytku pierwsz\u0105 chlewni\u0119.<\/p>\n
Pocz\u0105tkowo Lotnisko by\u0142o wykorzystywane przez eskadry lotnicze Pu\u0142ku szkolnego z Radomia, czyli podlega\u0142o pod Oficersk\u0105 Szko\u0142\u0119 Lotnicz\u0105 Nr 5 w Radomiu, kt\u00f3ra zosta\u0142a sformowana w 1951 roku. Dysponuj\u0105c dwoma lotniskami (Radom i Nowe Miasto nad Pilic\u0105) mo\u017cna by\u0142o lepiej wykorzysta\u0107 dni lotne i zwi\u0119kszy\u0107 mo\u017cliwy nalot m\u0142odych pilot\u00f3w. Przypomnijmy, \u017ce w tym czasie trwa\u0142a ju\u017c wielkoseryjna produkcja my\u015bliwc\u00f3w Lim-1\/2, dla kt\u00f3rych brakowa\u0142o dostatecznej ilo\u015bci przeszkolonych pilot\u00f3w.<\/p>\n
W 1958 roku, rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 nowy etap reorganizacji szkolnictwa lotniczego w Polsce. Nowy, nowoczesny sprz\u0119t wymaga\u0142 innego, znacznie rozbudowanego systemu zaopatrzenia i zabezpieczenia. W nowych za\u0142o\u017ceniach podchor\u0105\u017cy w czasie 3-letniego szkolenia mia\u0142 uzyska\u0107 wi\u0119kszy ni\u017c dotychczas nalot. Mia\u0142 opuszcza\u0107 mury uczelni z \u0142\u0105czmy nalotem 215 godzin; 115 godzin na samolotach szkolnych i 100 godzin na samolocie bojowym.<\/p>\n
61 LPSzk-B.<\/h3>\n
W zaistnia\u0142ej sytuacji, niemal od dnia 1.01.1958 roku, 61. Pu\u0142k dzia\u0142a\u0142 na Lotnisku Nowe Miasto nad Pilic\u0105. Mia\u0142 etat 20\/452. W lotniczym pu\u0142ku szkolno-bojowym mia\u0142o by\u0107 40 pilot\u00f3w-instruktor\u00f3w, 40 maszyn typu MiG-15, 18 samolot\u00f3w UTIMiG-15 oraz 10 samolot\u00f3w TS-8 Bies, kt\u00f3rych produkcj\u0119 w\u0142a\u015bnie uruchomiono. Chwilowo do szkolenie u\u017cywano maszyn Junak-3 i Jak-11.<\/p>\n
Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce lotnicze pu\u0142ki szkolno-bojowe w sytuacji "W\u201d by\u0142yby drugo-rzutowymi jednostkami bojowymi. Wi\u0119kszo\u015bci tych pu\u0142k\u00f3w po kilku latach zosta\u0142a rozformowana. Ewenementem by\u0142 58. Lotniczy Pu\u0142k Szkolno-Bojowy i 61. Lotniczy Pu\u0142k Szkolno-Bojowy, kt\u00f3re przetrwa\u0142y najd\u0142u\u017cej, bo do 2000 roku, czyli ponad 40 lat.<\/p>\n
Tak, wi\u0119c od 1958 roku, 61. Lotniczy Pu\u0142k Szkolno-Bojowy sta\u0142 si\u0119 pierwszym prawdziwym gospodarzem Lotniska w Nowym Mie\u015bcie nad Pilic\u0105. Pu\u0142k zajmowa\u0142 si\u0119 szkoleniem lotniczym podchor\u0105\u017cych o specjalno\u015bci \u2013 pilot samolot\u00f3w my\u015bliwskich. Logistycznie jednostka obs\u0142ugiwana by\u0142a przez 45. dywizjon dowodzenia lotami i 12. batalion zaopatrzenia.<\/p>\n
Pocz\u0105tkowo 61. Lotniczy Pu\u0142k Szkolno-Bojowy mia\u0142 na wyposa\u017ceniu samoloty; jednomiejscowe MiG-15 i ich Polskie odpowiedniki Lim-1, dwumiejscowe UTI MiG-15 oraz ich Czechos\u0142owackie odpowiedniki CS-102, kt\u00f3re kupiono dla Polskiego Wojska. W kolejnych miesi\u0105cach i latach przybywa\u0142o Polskich samolot\u00f3w; jednomiejscowych Lim-1 i Lim-2 oraz dwumiejscowych SB Lim-1, SB Lim-2.<\/p>\n
Hangar na Lotnisku Nowe Miasto nad Pilic\u0105 zbudowano dopiero w 1961 roku. Konstrukcja metalowa. Kubatura 13 420 m sze\u015bciennych, powierzchnia u\u017cytkowa 1 538 m kwadratowych. Obiekt ten pozwoli\u0142 na prowadzenie przegl\u0105d\u00f3w i napraw w du\u017co lepszych warunkach. Hangar ten istnieje do dnia dzisiejszego (2013 rok).<\/p>\n Wie\u017ca kontroli lot\u00f3w (WKL) razem z domkiem pilota i now\u0105 stacj\u0105 meteo zbudowano dopiero w 1971 roku. Budynek ma powierzchnie u\u017cytkow\u0105 237 m kwadratowych i kubatur\u0119 1 552 m sze\u015bciennych. Jest to pi\u0119ciokondygnacyjny murowany z ceg\u0142y budynek. Tu par\u0119 s\u0142\u00f3w wyja\u015bnienia. Utar\u0142o si\u0119 przekonanie, \u017ce lotnisko bez wie\u017cy kontroli lot\u00f3w jest prymitywne. Zwa\u017cmy jednak na \u00f3wczesny charakter lotnictwa my\u015bliwskiego i szturmowego. Z racji swojego przeznaczenia mia\u0142o ono dzia\u0142a\u0107 mo\u017cliwie najbli\u017cej linii frontu i toczonych walk. Mia\u0142o korzysta\u0107 tak\u017ce z DOL (drogowy odcinek lotniskowy). Musia\u0142o tak\u017ce funkcjonowa\u0107 na lotniskach ze znacznie zniszczon\u0105 infrastruktur\u0105. Czyli musia\u0142o by\u0107 mobilne, zar\u00f3wno w powietrzu jak i szybko zmienia\u0107 swoje miejsce bazowania. Wi\u0119c z natury rzeczy, nie wsz\u0119dzie b\u0119dzie WKL. Wszystkie funkcje, kt\u00f3re pe\u0142ni WKL realizowa\u0142y mobilne stanowiska umieszczone na samochodach. W Polsce pojazdy te by\u0142y i s\u0105 nadal nazywane krasulami.<\/p>\n Z pocz\u0105tkiem 70-lat wybudowano kolejny koszarowiec. Warunki bytowe uleg\u0142y znacznej poprawie. W nowym koszarowcu umieszczono trzy eskadry lotnicze. W starym koszarowcu pozosta\u0142y; kompanie ochrony (wartownicza), samochod\u00f3wki, \u0142\u0105czno\u015bci i ubezpieczenia lot\u00f3w.<\/p>\n W 1964 roku, rozformowano Szko\u0142\u0119 w Radomiu. Na Lotnisku Radom pozosta\u0142 60. Lotniczy Pu\u0142k Szkolno-Bojowy. W efekcie 61. LPSzk-B sta\u0142 si\u0119 szkoleniowo zale\u017cny od D\u0119blina, a organizacyjnie by\u0142 samodzieln\u0105 jednostk\u0105.<\/p>\n W 1977 roku, nast\u0105pi\u0142a zmiany miejsca sta\u0142ego stacjonowania niekt\u00f3rych jednostek lotniczych. Podstaw\u0105 by\u0142o zarz\u0105dzenie szefa Sztabu Generalnego WP Nr 011\/Oper. Z dnia 8.03.1976 roku. W zarz\u0105dzeniu by\u0142a mowa o przeniesieniu 61. Lotniczego Pu\u0142ku Szkolno-Bojowego na Lotnisko Bia\u0142a Podlaska, a 47. Szkolny Pu\u0142k \u015amig\u0142owcowy na Lotnisko Nowe Miasto nad Pilic\u0105. Z uwagi na prowadzony cykl szkoleniowy zmiana dyslokacji nast\u0105pi\u0142a dopiero jesienn\u0105 1977 roku. W kwietniu 1977 roku, 47. SzkP\u015a przebazowano z Modlina na polowe Lotnisko Krzewica ko\u0142o Mi\u0119dzyrzecza Podlaskiego. 47. SzkP\u015a dysponowa\u0142 samolotami i \u015bmig\u0142owcami.<\/p>\n W tym czasie 61. LPSzk-B przygotowywa\u0142 si\u0119 do przebazowania na Lotnisko Bia\u0142a Podlaska. Trzeba wiedzie\u0107, \u017ce w tym czasie 61. Pu\u0142k dysponowa\u0142 oko\u0142o 80 samolotami Lim-2 i oko\u0142o 25 samolotami SB Lim-2. Czyli ponad 100 maszyn, podczas gdy typowy pu\u0142k bojowy mia\u0142 na stanie 36 maszyn. Tak wi\u0119c, przebazowanie pu\u0142ku w sile dywizji, by\u0142o znacznym przedsi\u0119wzi\u0119ciem logistycznym. Przebazowanie samolot\u00f3w odbywa\u0142o si\u0119 drog\u0105 powietrzn\u0105. Oczywi\u015bcie nie by\u0142o tak du\u017cej ilo\u015bci pilot\u00f3w, wi\u0119c przebazowanie wykonano trzema rzutami. Piloci po wyl\u0105dowaniu w Bia\u0142ej Podlaskiej, samolotami transportowymi wracali do Nowego Miasta nad Pilic\u0105. Podczas przebazowania cz\u0119\u015b\u0107 personelu wykona\u0142a \u0107wiczenie bojowe; Atak na cele naziemne na poligonie Jagodne.<\/p>\n Szczerze m\u00f3wi\u0105c, personel 61. LPSzk-B nie by\u0142 zachwycony z nowego miejsca stacjonowania. Zaplecze by\u0142o tutajznacznie gorsze. Nie by\u0142y oddane do u\u017cytkowania budynki kasyna, portu, sztabu i inne. Dlatego cz\u0119\u015b\u0107 obiekt\u00f3w, takich jak izba chorych i kasyno umieszczono w przedwojennych willach w pobli\u017cu lotniska.<\/p>\n Dopiero wiosn\u0105 1978 roku, rozpocz\u0119to w\u0142a\u015bciwe szkolenie. Na stanie by\u0142o ponad 100 maszyn, a etat przewidywa\u0142 48 samolot\u00f3w. Poniewa\u017c obowi\u0105zkowe by\u0142o utrzymanie ca\u0142o\u015bci sprz\u0119tu w gotowo\u015bci, dlatego personel naziemny mia\u0142 bardzo du\u017co pracy. Obs\u0142ug\u0119 prowadzi\u0142o oko\u0142o 130 \u017co\u0142nierzy s\u0142u\u017cby zawodowej i zasadniczej, podczas gdy powinno by\u0107 blisko 300 \u017co\u0142nierzy personelu technicznego.<\/p>\n W marcu 1978 roku, z D\u0119blina przyby\u0142a du\u017ca grupa podchor\u0105\u017cych III roku i mo\u017cna by\u0142o rozpocz\u0105\u0107 pe\u0142ne szkolenie. Pu\u0142k sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z trzech eskadr, z pe\u0142nym ob\u0142o\u017ceniem. Blisko 70 pilot\u00f3w w eskadrze. Dlatego, je\u015bli by\u0142a odpowiednia pogoda, loty wykonywano na trzy zmiany; dopo\u0142udniow\u0105, popo\u0142udniow\u0105 i wieczorn\u0105 (loty nocne). W dodatku lotnisko dysponowa\u0142o a\u017c trzema RWY. Z jednej RWY samoloty startowa\u0142y, a na drugiej RWY l\u0105dowa\u0142y i by\u0142o to bezkolizyjne. Rocznie Pu\u0142k mia\u0142 8\u00a0000 \u2013 9\u00a0000 godzin lotnych, co by\u0142o liczb\u0105 bardzo du\u017c\u0105.<\/p>\n Trzeba wiedzie\u0107, \u017ce Lotnisko Bia\u0142a Podlaska ma jedne z najgorszych warunk\u00f3w pogodowych w Polsce. Liczba dni lotnych w 70-latach wynosi\u0142a oko\u0142o 180, co stanowi\u0142o po\u0142ow\u0119 ca\u0142ego roku. Wi\u0119c ka\u017cdy dzie\u0144 dobrychwarunk\u00f3w atmosferycznych nale\u017ca\u0142o wykorzysta\u0107.<\/p>\n W tym okresie 61. LPSzk-B by\u0142 wielokrotnie wyr\u00f3\u017cniany. Zw\u0142aszcza za bezpieczne wykonywanie zada\u0144. Trzeba przyzna\u0107, \u017ce sprzyja\u0142 temu uk\u0142ad pola wzlot\u00f3w. Zw\u0142aszcza dwie r\u00f3wnoleg\u0142e RWY, kt\u00f3re pozwala\u0142y na niemal niezak\u0142\u00f3cony cykl start\u00f3w i l\u0105dowa\u0144. System szkolenia nowych pilot\u00f3w ukszta\u0142towa\u0142 si\u0119 w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b; D\u0119blin \u2013 szkolenie podstawowe, Radom \u2013 szkolenie na TS-11, Bia\u0142a Podlaska \u2013 przeszkalanie na Lim-2 i Lim-5.<\/p>\n W dniu 22.10.1980 roku, podczas lot\u00f3w dziennych zgin\u0105\u0142 starszy kapral podchor\u0105\u017cy Bogus\u0142aw Sidoruk. Na samolocie Lim-2 wykonywa\u0142 zadanie strzelania do celu powietrznego. Podczas tego zadania wlecia\u0142 w chmur\u0119, a nast\u0119pnie maszyna wpad\u0142a w korkoci\u0105g. Pilot wystrzeli\u0142 si\u0119 na wysoko\u015bci 200 m. Niestety poni\u00f3s\u0142 \u015bmier\u0107. Cze\u015b\u0107 Jego Pami\u0119ci!<\/p>\n W dniu 13.12.1981 roku, genera\u0142 Wojciech Jaruzelski wprowadzi\u0142 w Polsce stan wojenny. We wszystkich jednostkach lotniczych wprowadzono stan podwy\u017cszonej gotowo\u015bci bojowej (wstrzymano urlopy, wyjazdy s\u0142u\u017cbowe), jednocze\u015bnie wstrzymano wszystkie loty. Prowadzono tylko szkolenie teoretyczne.<\/p>\n Wiosn\u0105 1982 roku, do Bia\u0142ej Podlaskiej przyby\u0142a nowa grupa podchor\u0105\u017cych, a w\u015br\u00f3d nich plutonowy podchor\u0105\u017cy Andrzej B\u0142asik. P\u00f3\u017aniejszy dow\u00f3dca Polskich Sil Powietrznych, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 w zamachu nad Smole\u0144skiem w dniu 10.04.2010 roku. Cze\u015b\u0107 Jego Pami\u0119ci!<\/p>\n W 80-latach jednostka w Bia\u0142ej Podlaskiej przeszkala\u0142a rocznie 50-60 podchor\u0105\u017cych na samoloty Lim-2 i Lim-5.<\/p>\n Prawdopodobnie w 1985 roku, oddano do u\u017cytku nowoczesny port lotniczy z wie\u017c\u0105 kontroli lot\u00f3w. Warunki pracy operacyjnej i szkoleniowej uleg\u0142y znacznej poprawie.<\/p>\n W drugiej po\u0142owie 80-lata Lotnisko Bia\u0142a Podlaska sta\u0142o si\u0119 nieetatow\u0105 sk\u0142adnic\u0105 sprz\u0119tu lataj\u0105cego. Gromadzono tutaj samoloty, kt\u00f3re ko\u0144czy\u0142y swoje resursy i nie planowano ich modernizacji i remont\u00f3w. Najwi\u0119cej by\u0142o samolot\u00f3w typu Lim-5 i SB Lim-2. Wraz z innymi maszynami by\u0142o to 150-200 samolot\u00f3w. Z tej liczby, oko\u0142o 25 % to by\u0142y maszyny skre\u015blone ju\u017c ze stanu lotnego i s\u0142u\u017cy\u0142y jako zapas cz\u0119\u015bci zamiennych. Pododdzia\u0142 remontowy, dzi\u0119ki du\u017cemu wysi\u0142kowi, zawsze zapewnia\u0142 odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 w pe\u0142ni sprawnego sprz\u0119tu dla realizacji stawianych zada\u0144.<\/p>\n W 1990 roku, z eksploatacji wycofano samoloty Lim-5. W ich miejscu pojawi\u0142y si\u0119 samoloty TS-11 Iskra, kt\u00f3re bywa\u0142y ju\u017c na Lotnisku Bia\u0142a Podlaska, ale szkole\u0144 na nich tutaj nie prowadzono. Dopiero od 1990 roku, rozpocz\u0119to szkolenie na samolotach TS-11 Iskra. W dniach 26-28.11.1990 roku, na Lotnisku Bia\u0142a Podlaska wyl\u0105dowa\u0142o 14 samolot\u00f3w TS-11 Iskra z 60. LPSzk z Radomia.<\/p>\n W planach by\u0142o wprowadzenie nowego samolotu szkolno-bojowego PZL I-22 Iryda. Oficjalnie m\u00f3wiono, \u017ce prace badawczo-rozwojowe nad t\u0105 konstrukcj\u0105 si\u0119 przeci\u0105gaj\u0105. Lecz w rzeczywisto\u015bci trwa\u0142y przepychanki mi\u0119dzy MON, obc\u0105 agentur\u0105, rz\u0105dem PRL i PZL-Mielec.<\/p>\n Przemiany spo\u0142eczno-gospodarcze spowodowa\u0142y reorganizacj\u0119, z jednoczesn\u0105 redukcj\u0105, Polskiego Lotnictwa Wojskowego. Wielu \u017co\u0142nierzy zawodowych skorzysta\u0142o z okazji i rozsta\u0142o si\u0119 z mundurem.<\/p>\n W styczniu 1991 roku, do 61. LPSzk-B przyby\u0142y kolejne maszyny TS-11; 9 maszyn. Zosta\u0142y one przekazane z 58. LPSzk-B. Z ko\u0144cem 1991 roku, w Bia\u0142ej Podlaskiej by\u0142y ju\u017c 42 samoloty TS-11 Iskra.<\/p>\n W ramach akcesji Polski do NATO i traktat\u00f3w o konwencjonalnych si\u0142ach zbrojnych w Europie, Polska musia\u0142a poda\u0107 dok\u0142adnemiejsca stacjonowania, stan osobowy i ilo\u015b\u0107 posiadanego sprz\u0119tu bojowego. Tak wi\u0119c, na dzie\u0144 15.12.1993 roku, Pu\u0142k dysponowa\u0142 953 \u017co\u0142nierzami i 44 samolotami TS-11 Iskra.<\/p>\n W 1995 roku, Pu\u0142k otrzyma\u0142 kolejne 15 maszyn typu TS-11 Iskra z r\u00f3\u017cnych serii produkcyjnych.<\/p>\n W marcu 1995 roku, wreszcie przyst\u0105piono do pr\u00f3b pa\u0144stwowych samolotu I-22 M-93 z silnikami K-15 Kaszub. Ta wersja mia\u0142a wej\u015b\u0107 na uzbrojenie Polskiego Lotnictwa Wojskowego. Testy obejmowa\u0142y loty z pe\u0142nym uzbrojeniem; bomby 4 x 500 kg. Strzelanie z broni pok\u0142adowej do cel\u00f3w naziemnych. Atak przy pomocy n.p.r. na cele naziemne. Terenem testu by\u0142 poligon Jagodne. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce samolot wyposa\u017cony w GPS, przy pomocy niekierowanych pocisk\u00f3w rakietowych uzyskiwa\u0142lepsze wyniki, ni\u017c Su-22 wyposa\u017cony w kierowane pociski rakietowe.<\/p>\n W 1996 roku, na stan pu\u0142ku przyj\u0119to kolejne samoloty TS-11 Iskra z Radomia. By\u0142o ich \u0142\u0105cznie 8 sztuk. W kolejnym, 1997 roku, do 61. LPSzk-B dostarczono kolejne 8 maszyn TS-11 Iskra.<\/p>\n W dniu 10.06.1997 roku, dosz\u0142o do katastrofy lotniczej. Samolot TS-11 Iskra nb 302 z za\u0142og\u0105: instruktor podporucznik pilot in\u017c. Jacek Pawlik i ucze\u0144 plutonowy chor\u0105\u017cy Pawe\u0142 Harasim. Wykonywali \u0107wiczenie; rozpoznanie wzrokowo-fotograficzne. Ze wzgl\u0119du na nisk\u0105 podstaw\u0119 chmur w rejonie \u0107wiczenia, za\u0142oga obni\u017cy\u0142a znacznie pu\u0142ap lotu. Wysoko\u015b\u0107 by\u0142a za ma\u0142a i samolot uderzy\u0142 we wierzcho\u0142ki drzew le\u015bnego masywu na wzniesieniu. W wyniku zderzenia obaj piloci zgin\u0119li na miejscu. Cze\u015b\u0107 Ich Pami\u0119ci!<\/p>\n W kolejnych miesi\u0105cach niemal lawinowo wykrusza\u0142 si\u0119 sprz\u0119t lataj\u0105cy. Bywa\u0142y sytuacje, \u017ce przyjmowano kolejne samoloty TS-11 Iskra, ale ju\u017c po miesi\u0105cu wymaga\u0142y one gruntownego remontu, na co nie by\u0142o funduszy, wi\u0119c maszyny skre\u015blanoze stanu. Przysz\u0142o\u015b\u0107 jednostki stan\u0119\u0142a pod du\u017cym znakiem zapytania. Niejasna sytuacja co do samolot\u00f3w PZL I-22 Iryda, kt\u00f3rych produkcja jeszcze w PZL-Mielec by\u0142a kontynuowana, rodzi\u0142a pewne nadzieje. Nadzieje te jednak szybko wygas\u0142y.<\/p>\n W 1998 roku, 61. LPSzk-B obchodzi\u0142 swoje 40-lecie istnienia. Na miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci zorganizowano defilad\u0119 i pokazy samolot\u00f3w. Obchody nie up\u0142yn\u0119\u0142y jednak w radosnej atmosferze. Nad jednostk\u0105 wisia\u0142o widmo likwidacji. Z ko\u0144cem1998 roku, zapad\u0142a odg\u00f3rna decyzja, o wycofaniu z eksploatacji wszystkich samolot\u00f3w TS-11 z serii produkcyjnej poni\u017cej X. Dosz\u0142o do sytuacji, i\u017c samoloty po remontach kapitalnych przeprowadzonych 2-3 lata wcze\u015bniej nale\u017ca\u0142o skre\u015bli\u0107 ze stanu, a pozosta\u0142y takie, kt\u00f3re by\u0142y m\u0142odsze, ale czeka\u0142y ju\u017c na pierwszy remont kapitalny.<\/p>\n 1999 rok, by\u0142 niezwykle wa\u017cny dla Rzeczypospolitej Polskiej. Zostali\u015bmy przyj\u0119ci w struktury NATO. Na\u0142o\u017cy\u0142o to jednak na Wojska Lotnicze i Obrony Powietrznej konieczno\u015b\u0107 g\u0142\u0119bokiej restrukturyzacji. Dotyczy\u0142o to tak\u017ce lotnictwa szkolnego, kt\u00f3re w tym czasie by\u0142y zorganizowane w nast\u0119puj\u0105cych jednostkach: – 23. Eskadra Lotnicza Lotnisko D\u0119blin. – 47. Szkolny Pu\u0142k \u015amig\u0142owcowy Lotnisko Nowe Miasto nad Pilic\u0105. – 58. Lotniczy Pu\u0142k Szkolno-Bojowy Lotnisko D\u0119blin. – 60. Lotniczy Pu\u0142k Szkolny Lotnisko Radom. – 61. Lotniczy Pu\u0142k Szkolno-Bojowy Lotnisko Bia\u0142a Podlaska.<\/p>\n Wszystkie te podmioty (szko\u0142y, o\u015brodki i jednostki) zamierzano scali\u0107 w jeden organizm; Akademi\u0119 Si\u0142 Powietrznych. A by\u0142y one rozmieszczone w; D\u0119blinie, Radomiu, Nowym Mie\u015bcie nad Pilic\u0105, Bia\u0142ej Podlaskiej, Koszalinie, Jeleniej G\u00f3rze i Ole\u015bnicy. Proces mia\u0142 by\u0107 roz\u0142o\u017cony w czasie. Nawet kilkuletnim. Startow\u0105 dat\u0105 dla Akademii Si\u0142 Powietrznych mia\u0142 by\u0107 dzie\u0144 1.10.2001 roku. Akademia ASP mia\u0142a si\u0119 sk\u0142ada\u0107 z trzech o\u015brodk\u00f3w szkolenia lotniczego; 1. O\u015brodek \u2013 szkolenie zaawansowane, 2. O\u015brodek \u2013 szkolenie podstawowe, 3. O\u015brodek \u2013 szkolenie \u015bmig\u0142owcowe.<\/p>\n Jednak sprawy potoczy\u0142y si\u0119 w b\u0142yskawicznym tempie. Ju\u017c w dniu 10.09.1999 roku, ukaza\u0142 si\u0119 niejawny rozkaz Szefa Sztabu Generalnego WP. W jego wyniku 61. LPSzk-B przekszta\u0142cono w 3. O\u015brodek Szkolenia Lotniczego razem z 47. Szkolnym Pu\u0142k \u015amig\u0142owcowy Lotnisko Nowe Miasto nad Pilic\u0105. Ju\u017c w styczniu 2000 roku, blisko \u00bc kadry i znaczny odsetek samolot\u00f3w, opu\u015bci\u0142a Lotnisko Bia\u0142a Podlaska. W marcu 2000 roku, pojawi\u0142y si\u0119 tutaj \u015bmig\u0142owce Mi-2.<\/p>\n W dniu 29.12.2000 roku, odby\u0142a si\u0119 ostatnia zbi\u00f3rka stanu osobowego jednostki i 61. Lotniczy Pu\u0142k Szkolno-Bojowy przesta\u0142 istnie\u0107. Papierowe rozformowanie jednostki nast\u0105pi\u0142o z dniem 31.12.2000 roku, chocia\u017c ostatni przeszkoleni piloci opu\u015bcilijednostk\u0119 ju\u017c jesieni\u0105 1999 roku.<\/p>\n Podpu\u0142kownik pil. J\u00f3zef Kowalski (1958 -1962), Podpu\u0142kownik pil. Henryk Nowak (1962 -1965), Podpu\u0142kownik pil. Tytus Krawczyc (1965 -1968), Podpu\u0142kownik pil. Stanis\u0142aw Konopi\u0144ski (1968 -1973), Podpu\u0142kownik pil. J\u00f3zef Archita (1973 -1974), Pu\u0142kownik pil. Kazimierz Wolak (1974 -1976), Pu\u0142kownik pil. Aleksander Turczyniak (1976 -1978), Pu\u0142kownik pil. Zdzis\u0142aw Mularski (1978 -1982), Podpu\u0142kownik pil. Jan Fryta (1982 -1986), Pu\u0142kownik pil. Jan Smolarek (1986 -1990), Pu\u0142kownik pil. Ryszard Brojek (1985 -1986 i 1990 -1996), Podpu\u0142kownik pil. Anatol Czaban (1996 – 2000).<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W 1958 roku, nast\u0105pi\u0142y w Polskim Lotnictwie Wojskowym powa\u017cne zmiany organizacyjne. Postanowiono bowiem w Lotnictwie Szkolnym przej\u015b\u0107 z organizacji eskadr do organizacji pu\u0142kowej, tak jak to by\u0142o w jednostkach bojowych. W zamy\u015ble mia\u0142o to u\u0142atwi\u0107 dowodzenie jednostkami, a na wypadek "W" wykorzystanie ich bojowo. Dotyczy\u0142o to zar\u00f3wno szko\u0142y w D\u0119blinie Nr 4, jak i szko\u0142y w Radomiu Nr 5. W miejsce istniej\u0105cych od maja 1951 roku, eskadr sformowano pu\u0142ki szkolne i szkolno-bojowe. Ka\u017cdy pu\u0142k posiada\u0142 organizacyjnie dwie eskadry szkolne, a ka\u017cda eskadra mia\u0142a cztery klucze.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-326","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-jednostki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/326","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=326"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/326\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3432,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/326\/revisions\/3432"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=326"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=326"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=326"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}61 Lotniczy Pu\u0142k Szkolno-Bojowy w Bia\u0142ej Podlaskiej.<\/h3>\n
Dow\u00f3dcy 61. LPSz-B;<\/h3>\n