{"id":311,"date":"2014-02-07T12:00:00","date_gmt":"2014-02-07T12:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.polot.net\/2024\/07\/13\/radary-avia-2014r\/"},"modified":"2024-07-13T18:58:58","modified_gmt":"2024-07-13T16:58:58","slug":"radary-avia-2014r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=311&lang=pl","title":{"rendered":"Radary AVIA. 2014r."},"content":{"rendered":"

Krak\u00f3w 2014-02-07<\/p>\n

Polski radar AVIA.<\/h3>\n

Rodzina stacji radiolokacyjnych AVIA.<\/h3>\n

50-lata XX wieku, to by\u0142 w Polsce dynamiczny okres rozw\u00f3j radiolokacji. By\u0142o to spowodowane kilkoma istotnymi czynnikami. Po pierwsze; by\u0142a to nowa dziedzina, doskonale wpisuj\u0105ca si\u0119 w warstwie militarnej. Po drugie; wzgl\u0119dnie wysokie finansowanie. Po trzecie; poparcie w\u0142adz w Moskwie. Po czwarte; mo\u017cliwo\u015bci eksportowe nowego sprz\u0119tu. Na czele ca\u0142ego zadania stan\u0105\u0142 PIT (Przemys\u0142owy Instytut Telekomunikacji), z o\u015brodkami naukowymi w Warszawie, Wroc\u0142awiu i Gda\u0144sku. Wsparcie okazywa\u0142a Wojskowa Akademia Techniczna. Zak\u0142adem produkcyjnym zosta\u0142 RAWAR-RADWAR. I w ko\u0144cu Ministerstwo Obrony Narodowej, kt\u00f3re przeprowadza\u0142o testy poligonowe i by\u0142o przysz\u0142ym u\u017cytkownikiem opracowanego izbudowanego sprz\u0119tu radiolokacyjnego. Za nazwami tych organizacji stali pracowici, utalentowani i nieszablonowi in\u017cynierowie i technicy. W takich warunkach narodzi\u0142a si\u0119 jedna z czo\u0142owych i mocniejszych na \u015bwiecie \u2013 Polska Radiolokacja.<\/p>\n

G\u0142\u00f3wnym beneficjentem tych osi\u0105gni\u0119\u0107 by\u0142o Wojsko Polskie. Z tego powodu trudno by\u0142o promowa\u0107 uzyskane osi\u0105gni\u0119cia. By\u0142a jednak szansa. A mianowicie wykorzystanie radiolokacji w lotnictwie cywilnym. I tak si\u0119 sta\u0142o. Tak zrodzi\u0142a si\u0119 rodzina stacji radiolokacyjnych AVIA.<\/p>\n

Prace nad radarami dla potrzeb cywilnych system\u00f3w kontroli ruchu lotniczego typu ATC (Air Traffic Control), rozpocz\u0119to w PIT (Przemys\u0142owym Instytucie Telekomunikacji) ju\u017c w 1956 roku. By\u0142y to radary typu ATC (Air Traffic Control), a dok\u0142adnie ATCRBS (Air Traffic Control Radar Beacon System). Ten typ radar\u00f3w to system stosowany w lotnictwie cywilnym do kontroli ruchu lotniczego, wzmocnienia nadzoru radarowego i separacji ruchu lotniczego. W PIT oparto si\u0119 na zdobytych w\u0142asnych do\u015bwiadczeniach, rozpocz\u0119tej ju\u017c produkcji pierwszych radar\u00f3w rodziny JAWOR oraz na tendencjach w \u015bwiatowym lotnictwie komunikacyjnym (komercyjnym).<\/p>\n

Antena stacji radiolokacyjnej musi by\u0107 stabilna podczas pracy. Radar wojskowy rozwija si\u0119 w przygodnym p\u0142askim terenie lub na niewielkich sztucznie usypanych wzniesieniach. Nast\u0119pnie antenowy modu\u0142 urz\u0105dzenia kotwiczy si\u0119 przy pomocy odci\u0105g\u00f3w i podp\u00f3r, aby ruch obrotowy anteny nie wywo\u0142ywa\u0142 ko\u0142ysania i w efekcie zak\u0142\u00f3conego echa radarowego. Wp\u0142yw wiatru by\u0142 nie tak wielki, bo wysoko\u015b\u0107 zestawu nie jest tak du\u017ca (oko\u0142o 6 m). Przyst\u0119puj\u0105c do projektowania wersji stacjonarnej radaru, konstruktorzy chcieli wykorzysta\u0107 ten atut i podnie\u015b\u0107 anten\u0119 znacznie wy\u017cej. Badania laboratoryjne wykaza\u0142y, \u017ce antena powinna by\u0107 na wysoko\u015bci 20-30 m. Technicznie postanowiono skorzysta\u0107 ze stalowej kolumny (rury) osadzonej na solidnym fundamencie. We wn\u0119trzu umieszczono metalowe, spiralne schody oraz falowody i zasilanie mechanizmu obrotowego. Tego typu podstawa by\u0142a \u0142atwa i szybka do wykonania, stabilna i stosunkowo tania. Falowodybieg\u0142y do s\u0105siedniego budynku, w kt\u00f3rym umieszczono aparatur\u0119, \u015brodki \u0142\u0105czno\u015bci, zasilanie i stanowiska operatorskie.<\/p>\n

Projekt zatwierdzono do realizacji. Lokalizacja pierwszego zestawu by\u0142a oczywista \u2013 Lotnisko Ok\u0119cie. Niemniej jednak samo miejsce nale\u017ca\u0142o wyznaczy\u0107 precyzyjnie. Zwracano uwag\u0119 na nast\u0119puj\u0105ce elementy; mo\u017cliwo\u015b\u0107 lokalnych zak\u0142\u00f3ce\u0144, mo\u017cliwie czyste przedpole oraz zachowanie tajemnicy. Miejsce wytypowano na terenie osady Paluch przy ulicy Na Skraju.<\/p>\n

Radar otrzyma\u0142 kryptonim AVIA, prawdopodobnie od s\u0142owa aviacja, kt\u00f3re w Polsce mi\u0119dzywojennej kojarzono z \u017ceglug\u0105 powietrzn\u0105. (Informacja wymaga potwierdzenia).<\/p>\n

AVIA-A.<\/h3>\n

Pierwszy radar AVIA uruchomiono w 1958 roku i by\u0142 to pierwszy stacjonarny radar w Polsce, przeznaczony do kontroli obszaru powietrznego lotniska. Obecnie (2014 rok) nazwaliby\u015bmy go Radarem Kontroli Zbli\u017cania. Radar ten zapocz\u0105tkowa\u0142 ca\u0142\u0105 seri\u0119 udanych Polskich konstrukcji. Radar traktowano, jako urz\u0105dzenie do\u015bwiadczalne. Chciano zebra\u0107 materia\u0142, kt\u00f3ry potwierdzi\u0142by przydatno\u015b\u0107 tego typu urz\u0105dzenia w Polskich warunkach. Obs\u0142ug\u0119 radaru sprawowali pracownicy PIT oraz\u017co\u0142nierze-oficerowie, kt\u00f3rzy mieli ju\u017c do\u015bwiadczenie przy pracy na wojskowych radarach. Ochron\u0119 obiektu sprawowa\u0142o Wojsko Polskie.<\/p>\n

Radar AVIA pracowa\u0142 na fali o d\u0142ugo\u015bci 23 cm. Moc impulsowa 600 kW. W nadajniku zastosowano magnetron impulsowy Polskiej produkcji. Antena z reflektorem parabolicznym, ma rozpi\u0119to\u015bci 12 m. Urz\u0105dzenie wyposa\u017cone by\u0142o w uk\u0142ady t\u0142umienia ech sta\u0142ych, co znacznie poprawia\u0142o, jako\u015b\u0107 otrzymywanego sygna\u0142u powrotnego. Zasi\u0119g radaru zale\u017cny by\u0142 od warunk\u00f3w pogodowych i nigdy nie by\u0142 mniejszy ni\u017c 200 km, dla wykrycia samolotu wielko\u015bci Li-2\/DC-3. Co wa\u017cne, radar AVIA dor\u00f3wnywa\u0142 parametrami \u00f3wczesnym stacjom radiolokacyjnym budowanym na \u015bwiecie. Radar pracowa\u0142 kilka lat i by\u0142 eksploatowany przez oko\u0142o 50\u00a0000 godzin. Przez ten okres zebrano bogaty materia\u0142 badawczy, kt\u00f3ry pos\u0142u\u017cy\u0142 do opracowania kolejnych odmian radar\u00f3w rodziny AVIA.<\/p>\n

AVIA-B.<\/h3>\n

W 1967 roku, Przemys\u0142owy Instytut Telekomunikacji opracowa\u0142 radar AVIA-B. Pracowa\u0142 on tak\u017ce na fali d\u0142ugo\u015bci 23 cm. Wprowadzono w nim system podw\u00f3jnego diversity cz\u0119stotliwo\u015bci oraz regulowan\u0105 liniow\u0105 lub ko\u0142ow\u0105 polaryzacj\u0119. Radar wyposa\u017cony by\u0142 w uk\u0142ady TES z przemienn\u0105 cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 powtarzania. Moc w impulsie wynosi\u0142a 1\u00a0500 kW przy d\u0142ugo\u015bci impulsu 3 \u00b5s. Automatyczny uk\u0142ad regulacji cz\u0119stotliwo\u015bci zapewnia\u0142 dostrajanie magnetronu do kwarcowej heterodyny. W odbiorniku zastosowano wzmacniacz parametryczny. Zasi\u0119g radaru nigdy nie by\u0142 mniejszy ni\u017c 240 km. Radar AVIA-B zosta\u0142 zamontowany na Lotnisku Ok\u0119cie. W 1969 roku, radar typu AVIA-B zosta\u0142 zamontowany na Lotnisku \u0141awica. W 1973 roku, radar AVIA-BM zosta\u0142 zainstalowany w Pu\u0142tusku (40 km na p\u00f3\u0142noc od Warszawy), jako radar kontroli obszaru i meteorologiczny. By\u0142 to pierwszy Polski cywilny radar Kontroli Obszaru.<\/p>\n

W tym okresie Polskie radary AVIA-B by\u0142y ju\u017c zamontowane (1969 – 1970) na dw\u00f3ch lotniskach w NRD: Cottbus i Neubrandenburgu. Radary te by\u0142y eksploatowane do 1991 roku, czyli ponad 20-lat. W 70-latach wp\u0142ywa\u0142y kolejne zagraniczne zam\u00f3wienia na radary rodziny AVIA.<\/p>\n

AVIA-C.<\/h3>\n

W okresie 1978 – 1981, wdro\u017cono do produkcji kolejne wersje radar\u00f3w; AVIA-C, AVIA-D i AVIA-W. Radary te pracowa\u0142y tak jak i poprzednie w pasmie L. AVIA-C by\u0142 radarem o wi\u0119kszej mocy i wi\u0119kszym zasi\u0119gu. Radar mia\u0142 dodany trzeci, rezerwowy kana\u0142 nadawczo-odbiorczy, zapewniaj\u0105cy prac\u0119 w systemie podw\u00f3jnego diversity cz\u0119stotliwo\u015bci, nawet w przypadku awarii jednego z kana\u0142\u00f3w. W celu polepszenia wykrywania ech na tle odbi\u0107 od obiekt\u00f3w naziemnych zastosowano dwuwi\u0105zkowy system antenowy z charakterystyk\u0105 antenow\u0105 ostro podci\u0119t\u0105 od strony ziemi. Antena radaru mia\u0142a reflektor paraboliczny o rozpi\u0119to\u015bci 13 m x 9 m, zasilany dwiema tubami z falowodami. Na wej\u015bciu uk\u0142ad\u00f3w odbiorczych wprowadzono wzmacniacz parametryczny, zast\u0105piony p\u00f3\u017aniej wzmacniaczem tranzystorowym. AVIA-C zapewnia\u0142a wykrywanie obiekt\u00f3w, o skutecznej powierzchni odbicia powy\u017cej 5 m kwadratowych z odleg\u0142o\u015bci 300 km i pu\u0142apie do 25\u00a0000 m, z prawdopodobie\u0144stwem r\u00f3wnym 8\/10. K\u0105t pokrycia w elewacji wynosi\u0142 do 45 stopni. Antena obraca\u0142a si\u0119 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 10 obrot\u00f3w na minut\u0119.<\/p>\n

Radar AVIA-C by\u0142 pierwszym w serii z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 dodania radaru wt\u00f3rnego. Radarem wt\u00f3rnym dla stacji AVIA by\u0142y radary; firmy Westinghouse i sowiecki Kore\u0144.<\/p>\n

Dane T-T radaru AVIA-C; zasi\u0119g 350 km (operacyjny 300 km). Szeroko\u015b\u0107 wi\u0105zki 1,2 stopnia. K\u0105t w elewacji 45 stopni. Polaryzacja; p\u0142ynnie regulowana od liniowej poziomej, poprzez ko\u0142ow\u0105, do liniowej pionowej. Antena z reflektorem 13 m x 9 m i zdwojonym nap\u0119dem. Pr\u0119dko\u015b\u0107 obrotowa 5 lub 6,67 obr\/min. Trzy kana\u0142y nadawczo-odbiorcze diversity cz\u0119stotliwo\u015bci, trzeci kana\u0142 \u2013 rezerwowy. Pasmo L. Zakres cz\u0119stotliwo\u015bci pracy 1 300 \u2013 1 400 MHz. Moc impulsowa nadajnika 1,5 MW (nadajniki magnetronowe). Moc \u015brednia nadajnika 1,5 kW. Cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 powtarzania przemienna (7 cz\u0119stotliwo\u015bci). Radar ma map\u0119zak\u0142\u00f3ce\u0144 biernych.<\/p>\n

AVIA-D.<\/h3>\n

Kolejnym radarem kontroli ruchu lotniczego by\u0142o urz\u0105dzenie AVIA-D.<\/p>\n

AVIA-D sk\u0142ada\u0142 si\u0119 czterech zasadniczych element\u00f3w; jednostka antenowa, zesp\u00f3\u0142 nadawczy, zesp\u00f3\u0142 odbiorczy ze wska\u017anikami, zasilania. Jednostka antenowa zamontowana na wie\u017cy, o wysoko\u015bci oko\u0142o 20 m. Wie\u017ca ma konstrukcj\u0119modu\u0142ow\u0105 i jest \u0142atwa w monta\u017cu. Antena mog\u0142a pracowa\u0107 w temperaturze od -40 stopni C do +50 stopni C i przy wietrze do 30 m\/s. Antena mia\u0142a paraboliczny reflektor \u00a0o rozmiarach 12 m x 4 m. Dwa falowody odbiorcze. Antena obraca si\u0119 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 10 lub 15 obrot\u00f3w na minut\u0119. O\u015b obrotu anteny wyposa\u017cono w dwa \u0142o\u017cyska. Drugie \u0142o\u017cysko traktowane jest, jako awaryjne. Nap\u0119d jest zdublowany. Pozosta\u0142e elementy mo\u017cna zainstalowa\u0107 w czterech standardowych kontenerach, ka\u017cdy o wymiarach 6,06 m x 2,44 m x 2,59 m. Masa ka\u017cdego kontenera wynosi od 7\u00a0000 kg do 10\u00a0000 kg.<\/p>\n

Stacja pracowa\u0142a w tym samym pa\u015bmie cz\u0119stotliwo\u015bci, co stacja AVIA-C, czyli w pa\u015bmie L, uznanym za najlepszym do kontroli ruchu lotniczego. Moc magnetronu w impulsie wynosi 800 kW przy szeroko\u015bci impulsu 1,2 \u00b5s. Zasi\u0119g 200 km. Pu\u0142ap 20\u00a0000 m. Radar wykrywa\u0142 obiekt o skutecznej powierzchni odbicia powy\u017cej 2 m2, b\u0119d\u0105ce w odleg\u0142o\u015bci 100 km i na pu\u0142apie 12\u00a0000 m. Dok\u0142adno\u015b\u0107 okre\u015blenia wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnych; azymut 1 stopie\u0144, odleg\u0142o\u015b\u0107 1 % zakresu wska\u017anika panoramicznego. Rozr\u00f3\u017cnialno\u015b\u0107 obiekt\u00f3w w azymucie 1,5 stopnia, w odleg\u0142o\u015bci 300 m lub 1 % (w zale\u017cno\u015bci, kt\u00f3ra warto\u015b\u0107 jest wi\u0119ksza). Cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 pracy 1\u00a0310 i 1\u00a0346 MHz. Szeroko\u015b\u0107 wi\u0105zki w azymucie 1,3 stopnia. K\u0105t pokrycia w elewacji 45 stopni. Polaryzacja od poziomej przez ko\u0142ow\u0105 do pionowej. W nadajniku magnetron, impulsowy ch\u0142odzony powietrzem. Moc w impulsie 900 W. W aparaturze odbiorczej wsp\u00f3\u0142czynnik szum\u00f3w wzmacniacza wysokiej cz\u0119stotliwo\u015bci wynosi 3,5 dB.Wsp\u00f3\u0142czynnik widzialno\u015bci 25 dB. Zasilanie pr\u0105dem zmiennym tr\u00f3jfazowym 220\/380 V, 50 Hz. Pob\u00f3r max mocy 78 kW (75 kW +-3 kW).<\/p>\n

Radary AVIA-C i AVIA-D przystosowane s\u0105 do wsp\u00f3\u0142pracy z radarem wt\u00f3rnym. Radar wt\u00f3rny IFF m\u00f3g\u0142 by\u0107 produkcji zachodniej lub sowieckiej. Zwykle stosowano urz\u0105dzenie nazwane Kore\u0144 produkcji sowieckiej. Tak powsta\u0142 kompleks AVIA-D-Kore\u0144.<\/p>\n

W stacji AVIA-D zastosowano dwa kana\u0142y nadawczo-odbiorcze, kt\u00f3re zwi\u0119ksza\u0142y niezawodno\u015b\u0107 pracy. Zastosowano dwuwi\u0105zkowy system antenowy z dodatkowym kana\u0142em biernym, kt\u00f3ry umo\u017cliwia\u0142 popraw\u0119 wykrywania samolot\u00f3w na tleodbi\u0107 od przedmiot\u00f3w terenowych i tak zwanych "anio\u0142\u00f3w". Odbywa\u0142o si\u0119 to tak, i\u017c na kana\u0142 czynny nak\u0142adano prac\u0119 kana\u0142u biernego, co pozwala zniwelowa\u0107 zak\u0142\u00f3cenia. Regulacja polaryzacji fali elektromagnetycznej w wi\u0105zce g\u0142\u00f3wnej zapewnia\u0142a t\u0142umienie szkodliwych odbi\u0107 od chmur burzowych i tak zwanych "anio\u0142\u00f3w".\u00a0 Cyfrowy uk\u0142ad obr\u00f3bki sygna\u0142u obejmowa\u0142 uk\u0142ad t\u0142umienia echa sta\u0142ego, stabilizacj\u0119 poziomu fa\u0142szywego alarmu, integracji i korelacji. W uk\u0142adach elektrycznych wykorzystano szeroko tranzystory i uk\u0142ady scalone. Stacja mog\u0142a wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z dwoma radio-gonimetrami. Stacja mia\u0142a uk\u0142ad generowania stosownych map. Dodanie uk\u0142adu przekazywania danych do centrum kierowania ruchem lotniczym, pozwala\u0142o na prace stacji AVIA-D bez sta\u0142ego dozoru. W uk\u0142adach sterowania i sygnalizacji stacji, zasilanie by\u0142o dokonywane pr\u0105dem sta\u0142ym 24 V. W obwodach logicznych zastosowano p\u00f3\u0142przewodnikowe uk\u0142ady logiczne. Dane by\u0142y przekazywane w formie cyfrowej, kt\u00f3re s\u0105 odporne na zak\u0142\u00f3cenia. Stanowisko operatora stacji radiolokacyjnej by\u0142o po\u0142\u0105czone sta\u0142ym \u0142\u0105czem kablowym z centrum kontroli ruchu lotniczego i zako\u0144czone wska\u017anikiem. Stanowisko operatora stacji radiolokacyjnej mog\u0142o by\u0107 tak\u017ce zamontowane od razu w centrum kontroli ruchu lotniczego. Odleg\u0142o\u015b\u0107 radaru od centrum kontroli ruchu lotniczego nie powinna przekracza\u0107 5\u00a0000 m. Sygna\u0142 by\u0142 przekazywany cyfrowo ekranowanymi kablami. Opr\u00f3cz tego by\u0142o stanowiskowyposa\u017cone we wska\u017anik, kt\u00f3re s\u0142u\u017cy\u0142o do kontroli pracy radaru. Aparatura by\u0142a zbudowana w architekturze modu\u0142owej, co skraca czas konserwacji i naprawy. Wyposa\u017cono je w uk\u0142ady kontrolno-pomiarowe. Informacja radiolokacyjna zobrazowana by\u0142a na wska\u017aniku panoramiczno-syntetycznym z lamp\u0105 wska\u017anikow\u0105 o \u015brednicy 45 cm, z pulpitem wyposa\u017conym w uniwersaln\u0105 klawiatur\u0119 alfanumeryczn\u0105. Wska\u017anik przedstawia\u0142 zakresy odleg\u0142o\u015bci; 25 km, 50 km lub 100 km. Znacznikiodleg\u0142o\u015bci odpowiednio; co 2 km, co 10 km, co 50 km. Znaczniki azymutu, co 5 lub co 30 stopni. Aparatura nadawczo-odbiorcza umieszczona by\u0142a w pomieszczeniach klimatyzowanych.<\/p>\n

Radar AVIA-D m\u00f3g\u0142 stanowi\u0107 jeden z element\u00f3w komputerowego systemu automatycznej kontroli komercyjnego ruchu lotniczego. Przelot samolot\u00f3w po drogach powietrznych by\u0142 scentralizowany. R\u00f3wnocze\u015bnie przekazywanie samolotuz jednego FIR do drugiego mog\u0142o ju\u017c nast\u0119powa\u0107 automatycznie. Chocia\u017c z przyczyn politycznych, w\u00f3wczas z takiej mo\u017cliwo\u015bci nie korzystano. Ma\u0142o tego, w PIT opracowano ju\u017c system nazwany Gamma, kt\u00f3ry mia\u0142 zautomatyzowa\u0107 kontrol\u0119 nad statkami powietrznymi i ich przekazywanie do nast\u0119pnego FIR.<\/p>\n

Je\u015bli zagraniczny inwestor podpisywa\u0142 umow\u0119 na kupno radaru AVIA, to ten by\u0142 oddawany do u\u017cytku w ci\u0105gu trzech miesi\u0119cy. D\u0142u\u017cej, je\u015bli inwestor by\u0142 bardzo daleko. Pierwszy radar AVIA-D z radarem wt\u00f3rnym Kore\u0144 w 1978 roku, zosta\u0142 zainstalowany w Berlinie na lotnisku Sch\u00f6nefeld. Wywo\u0142a\u0142 on du\u017ce zainteresowanie innych kraj\u00f3w we Wschodnim Ko\u0142chozie. Systemowi bacznie przygl\u0105da\u0142 si\u0119 tak\u017ce Zach\u00f3d. Radar AVIA-D sta\u0142 si\u0119 szczytowym osi\u0105gni\u0119ciem tej klasy stacji radiolokacyjnych w Polsce. Swoimi rozwi\u0105zaniami, parametrami i niezawodno\u015bci\u0105 dor\u00f3wnywa\u0142 najlepszym konstrukcjom na Zachodzie. Co wa\u017cne radar spe\u0142nia\u0142 wszystkie zalecenia ICAO. W dodatku jego cena by\u0142a du\u017co ni\u017csza od konstrukcji Zachodnich. <\/p>\n

\"Radar
Radar AVIA-D. 2009 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

Opis zdj\u0119cia: Stanowisko operatora ze wska\u017anikiem. Przed operatorem by\u0142 jeszcze pulpit sterowania i \u0142\u0105czno\u015bci. Radar AVIA-D dysponowa\u0142 trzema takimi stanowiskami. Dwa stanowiska by\u0142y w sali operacyjnej centrum kierowania. Jedno stanowisko by\u0142o w pomieszczeniu aparatury kontrolnej i steruj\u0105cej.<\/p>\n

Radar AVIA-D mia\u0142 okr\u0105g\u0142\u0105 wie\u017c\u0119 z wewn\u0119trznymi schodami, o wysoko\u015bci 15 – 30 m. Na wie\u017cy by\u0142a platforma z obracaj\u0105ca si\u0119 anten\u0105. Na szczycie anteny by\u0142 druga antena radaru wt\u00f3rnego. W sk\u0142ad systemu wchodzi\u0142y cztery kontenery: kontener nadawczy, Kontener odbiorczy, kontener radaru wt\u00f3rnego i kontener socjalny. Wszystkie kontenery \u0142\u0105czy\u0142 kontener socjalny.<\/p>\n

AVIA-W wojskowy.<\/h3>\n

Niew\u0105tpliwy sukces stacji radiolokacyjnych AVIA, a przede wszystkim ich przydatno\u015b\u0107 i wp\u0142yw na bezpiecze\u0144stwo w powietrzu, sk\u0142oni\u0142o MON do podj\u0119cia decyzji, o monta\u017cu tych radar\u00f3w na wybranych lotniskach wojskowych. Permanentny kryzys gospodarki PRL sk\u0142oni\u0142 wojsko do zam\u00f3wienia wersji uproszczonej. Tak narodzi\u0142a si\u0119 nowa wersja oznaczona AVIA-W (wojskowy). Radar AVIA-W zosta\u0142 opracowany na bazie radaru AVIA-D. Radar zosta\u0142 opracowany z pocz\u0105tkiem 80-lat i w\u00f3wczas wydano decyzj\u0119 o konieczno\u015bci wyposa\u017cenia lotnisk wojskowych w sta\u0142e stacje radiolokacyjne. Radar AVIA-W jest jednokana\u0142owy. Niekt\u00f3re rozwi\u0105zania techniczne zosta\u0142y uproszczone, dla zmniejszenia koszt\u00f3w nabycia i eksploatacji. Wojsko wysz\u0142o ze s\u0142usznego za\u0142o\u017cenia, \u017ce dysponuje du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 mobilnego sprz\u0119tu, kt\u00f3ry zawsze mo\u017ce zast\u0105pi\u0107 radar AVIA-W. Ca\u0142o\u015b\u0107 sprz\u0119tu umieszczano w jednym murowanym budynku. Nie wszystkie radary AVIA-W by\u0142y wyposa\u017cone w radar wt\u00f3rny (IFF).<\/p>\n

\"AVIA-W
AVIA-W Lotnisko \u0141ask. 2008 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

AVIA-…M.<\/h3>\n

W oznaczeniach radar\u00f3w serii AVIA pojawia si\u0119 tak\u017ce litera M. Oznacza ona dodanie kolejnego kana\u0142u, meteorologicznego.<\/p>\n

Dane T-T radaru AVIA-CM; zasi\u0119g 350 km (operacyjny 300 km). Szeroko\u015b\u0107 wi\u0105zki 1,2 stopnia. K\u0105t w elewacji 45 stopni. Polaryzacja; p\u0142ynnie regulowana od liniowej poziomej, poprzez ko\u0142ow\u0105, do liniowej pionowej. Antena z reflektorem 13 m x 9 m i zdwojonym nap\u0119dem. Pr\u0119dko\u015b\u0107 obrotowa 5 lub 6,67 obr\/min. Trzy kana\u0142y nadawczo-odbiorcze diversity cz\u0119stotliwo\u015bci, trzeci kana\u0142 \u2013 rezerwowy. Pasmo L. Zakres cz\u0119stotliwo\u015bci pracy 1 300 \u2013 1 400 MHz. Moc impulsowa nadajnika 1,5 MW (nadajniki magnetronowe). Moc \u015brednia nadajnika 1,5 kW. Cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 powtarzania przemienna (7 cz\u0119stotliwo\u015bci). Radar ma map\u0119zak\u0142\u00f3ce\u0144 biernych.<\/p>\n

Wa\u017cn\u0105 spraw\u0105 przy konstrukcji radaru AVIA by\u0142a jej modu\u0142owa budowa. Dzi\u0119ki temu radar ten w kolejnych latach dawa\u0142 si\u0119 \u0142atwo modernizowa\u0107 i doskonali\u0107. <\/p>\n

Eksport radar\u00f3w AVIA.<\/h3>\n

Stacja ta by\u0142a seryjnie produkowana w WZR RAWAR-RADWAR w stosunkowo du\u017cych ilo\u015bciach, jak na tak specjalistyczny sprz\u0119t. Sprzeda\u017c\u0105 radar\u00f3w AVIA za granic\u0119 zajmowa\u0142o si\u0119 PHZ (Przedsi\u0119biorstwo Handlu Zagranicznego) UNITRA. Je\u015bliradar AVIA posiada\u0142 radar wt\u00f3rny Kore\u0144 to do sprzeda\u017cy w\u0142\u0105cza\u0142 si\u0119 sowiecki Aviaexport. Radary AVIA wysy\u0142ane za granice spe\u0142nia\u0142y wszystkie wymogi stawiane przez ICAO; parametry kod\u00f3w zapyta\u0144, zasi\u0119gu radaru pierwotnego i wt\u00f3rnego, dok\u0142adno\u015bci okre\u015blenia wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnych, zdolno\u015bci rozdzielczej, itd. Eksport radar\u00f3w serii AVIA by\u0142 prowadzony do NRD, Czechos\u0142owacji, na Kub\u0119 i przypuszczalnie do Libii i Syrii.<\/p>\n

Znane instalacje radar\u00f3w AVIA; 1958r. AVIA-A Lotnisko Ok\u0119cie, 1967r. AVIA-B Lotnisko Ok\u0119cie, 1968r. AVIA-B Lotnisko \u0141awica, 1969r. AVIA-B NRD Cottbus, 1970r. AVIA-B NRD Neubrandenburg, 1973r. AVIA-B Pu\u0142tusk, 1978r. AVIA-D NRD Berlin Sch\u00f6nefeld, 1981r. AVIA-C Czechos\u0142owacja Buchtov \u2013 Kopec, 1984r. AVIA-C Czechos\u0142owacja Velky Javornik, 1984r. AVIA-D Kuba Hawana, 1984r. AVIA-C Lotnisko \u0141awica, 1984r.-1991r. AVIA-W dla Libii i Syrii, 1988r. AVIA-CM Czechos\u0142owacja Praha Jih, 1990r. AVIA-CM Pu\u0142tusk, 1990r. AVIA-D germania Drezno.<\/p>\n

Stacje Kontroli Rejonu Lotniska zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 na wojskowych lotniskach w po\u0142owie 80-lat, gdy\u017c okaza\u0142o si\u0119, \u017ce ka\u017cde lotnisko powinno dysponowa\u0107 sta\u0142ym sprz\u0119tem do kontroli obszaru przy lotniskowego. Systemy te oparte zosta\u0142y na Polskim radarze Avia-W, wywodz\u0105cym si\u0119 z radaru Justyna. Pierwszy taki radar zosta\u0142 oddany do u\u017cytku w lutym 1985r., na Lotnisku Goleni\u00f3w. Potem by\u0142y; Miros\u0142awiec (1985r.), \u015awidwin (1985r.), Mi\u0144sk Mazowiecki (1985r.), Debrzno (1986r.), Zegrze Pomorski, S\u0142upsk-Redzikowo, Szymany, Strachowice (1987r.), D\u0119blin (1988r.), Krzesiny (1988r.), \u0141ask (1989r.), Powidz (1990r.), Bydgoszcz (1991r.), Dar\u0142owo, Wroc\u0142aw, Siemirowice i Babie Do\u0142y.<\/p>\n

Dodatek.<\/h3>\n

Warto wspomnie\u0107, \u017ce Polski FIR sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z jednego obszaru (pokrywaj\u0105cego si\u0119 dok\u0142adnie z Polskimi granicami l\u0105dowymi igranic\u0105 morsk\u0105). Ze wzgl\u0119d\u00f3w praktycznych obszar Polski podzielono na cz\u0119\u015b\u0107 wschodnia i zachodni\u0105. Oko\u0142o 1975r. narodzi\u0142a si\u0119 koncepcja podzia\u0142u obszar Polski na cztery cz\u0119\u015bci (\u0107wiartki). W ka\u017cdej cz\u0119\u015bci miano ulokowa\u0107 jeden radar dozorowy klasy AVIA, zoptymalizowany do zasi\u0119gu 250 km, co pokry\u0142oby ca\u0142kowicie Polski obszar. Do tego jednak nie dosz\u0142o.<\/p>\n

W 70-latach, by\u0142y tak\u017ce koncepcje cz\u0119\u015bciowego scalenia systemu wojskowego i cywilnego w temacie kontroli cywilnego (komercyjnego) ruchu lotniczego. MON dysponowa\u0142o sporymi funduszami i teoretycznie mog\u0142o podj\u0105\u0107 tak\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119. Jednak na przeszkodzie skutecznie stan\u0119\u0142a polityka. Polska nale\u017ca\u0142a do Uk\u0142adu Warszawskiego (czytaj dyktatura kremla). Z drugiej strony, cywilne lotnictwo komercyjne \u0142\u0105czy\u0142o si\u0119 silnie z Europ\u0105 Zachodni\u0105 (infrastruktura, sprz\u0119t i systemy). Nast\u0105pi\u0142 konflikt interes\u00f3w, kt\u00f3re uda\u0142o si\u0119 przezwyci\u0119\u017cy\u0107 dopiero w 90-latach.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
Rok<\/th>\nTyp<\/th>\nMiejscowo\u015b\u0107<\/th>\nKraj<\/th>\nUwagi<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
1958r.<\/td>\nAVIA, AVIA-A<\/td>\nLotnisko Ok\u0119cie<\/td>\nPolska<\/td>\n52\u00b009\u203226.3\u2033N\u00a020\u00b056\u203258.7\u2033E<\/td>\n<\/tr>\n
1967r.<\/td>\nAVIA-B<\/td>\nLotnisko Ok\u0119cie<\/td>\nPolska<\/td>\nWsp\u00f3\u0142rz\u0119dne: \u00a0 52\u00b009\u203226.3\u2033N\u00a020\u00b056\u203258.7\u2033E<\/td>\n<\/tr>\n
1968r.<\/td>\nAVIA-B<\/td>\nLotnisko \u0141awica<\/td>\nPolska<\/td>\nWsp\u00f3\u0142rz\u0119dne: \u00a0 52\u00b024\u203246.2\u2033N\u00a016\u00b047\u203242\u2033E (?)<\/td>\n<\/tr>\n
1969r.<\/td>\nAVIA-B<\/td>\nCottbus<\/td>\nNRD<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
1970r.<\/td>\nAVIA-B<\/td>\nNeubrandenburg<\/td>\nNRD<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
1973r.<\/td>\nAVIA-BM<\/td>\nPu\u0142tusk<\/td>\nPolska<\/td>\nRadar z kana\u0142em meteorologicznym<\/td>\n<\/tr>\n
1978r.<\/td>\nAVIA-D<\/td>\nSch\u00f6nefeld<\/td>\nberlin<\/td>\nW 1986r. radar poddano modernizacji.<\/td>\n<\/tr>\n
1981r.<\/td>\nAVIA-C<\/td>\nBuchtov – Kopec<\/td>\nCzechos\u0142owacja<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
1984r.<\/td>\nAVIA-C<\/td>\nVelky Javornik<\/td>\nCzechos\u0142owacja<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
1984r. \u2013 1988r.<\/td>\nAVIA-D<\/td>\nHawana<\/td>\nKuba<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
1984r.<\/td>\nAVIA-C<\/td>\nLotnisko \u0141awica<\/td>\nPolska<\/td>\nW 1991r. radar zmodernizowano do wersji AVIA-CM<\/td>\n<\/tr>\n
1984r.<\/td>\nAVIA-W<\/td>\n<\/td>\nPolska<\/td>\nMonta\u017c na wybranych lotniskach wojskowych<\/td>\n<\/tr>\n
1985r.<\/td>\nAVIA-W<\/td>\nMiros\u0142awiec<\/td>\nPolska<\/td>\nWsp\u00f3\u0142rz\u0119dne: \u00a0 53\u00b023’31"N \u00a0 16\u00b04’16"E<\/td>\n<\/tr>\n
1985r.<\/td>\nAVIA-W<\/td>\n\u015awidwin<\/td>\nPolska<\/td>\nWsp\u00f3\u0142rz\u0119dne lotniska; 53\u00b047\u203225.7\u2033N\u00a015\u00b049\u203235.7\u2033E<\/td>\n<\/tr>\n
1985r.<\/td>\nAVIA-W<\/td>\nMi\u0144sk Mazowiecki<\/td>\nPolska<\/td>\nWsp\u00f3\u0142rz\u0119dne lotniska; 52\u00b011\u203243.4\u2033N\u00a021\u00b039\u203220.9\u2033E<\/td>\n<\/tr>\n
1986r.<\/td>\nAVIA-W<\/td>\nDebrzno<\/td>\nPolska<\/td>\nWsp\u00f3\u0142rz\u0119dne lotniska; 53\u00b031\u203228.2\u2033N\u00a017\u00b015\u203235.5\u2033E<\/td>\n<\/tr>\n
1986r. (?)<\/td>\nAVIA-W<\/td>\nZegrze Pomorski<\/td>\nPolska<\/td>\nWsp\u00f3\u0142rz\u0119dne lotniska;<\/td>\n<\/tr>\n
1986r. (?)<\/td>\nAVIA-W<\/td>\nS\u0142upsk-Redzikowo<\/td>\nPolska<\/td>\nWsp\u00f3\u0142rz\u0119dne: \u00a0 54\u00b029’12"N \u00a0 17\u00b06’17"E<\/td>\n<\/tr>\n
1986r. (?)<\/td>\nAVIA-W<\/td>\nSzymany<\/td>\nPolska<\/td>\nWsp\u00f3\u0142rz\u0119dne lotniska; 53\u00b028\u203251.2\u2033N\u00a020\u00b056\u203213.9\u2033E<\/td>\n<\/tr>\n
1987r.<\/td>\nAVIA-W<\/td>\nStrachowice<\/td>\nPolska<\/td>\nWsp\u00f3\u0142rz\u0119dne; 51\u00b005\u203254.4\u2033N\u00a016\u00b052\u203202.8\u2033E<\/td>\n<\/tr>\n
1988r.<\/td>\nAVIA-W<\/td>\nD\u0119blin<\/td>\nPolska<\/td>\nWsp\u00f3\u0142rz\u0119dne; 51\u00b033\u203220.2\u2033N\u00a021\u00b054\u203205.1\u2033E<\/td>\n<\/tr>\n
1988r.<\/td>\nAVIA-CM<\/td>\nPraha Jih<\/td>\nCzechos\u0142owacja<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
1988r.<\/td>\nAVIA-W<\/td>\nKrzesiny<\/td>\nPolska<\/td>\nWsp\u00f3\u0142rz\u0119dne lotniska; 52\u00b019\u203253.8\u2033N\u00a016\u00b058\u203205.3\u2033E<\/td>\n<\/tr>\n
1989r.<\/td>\nAVIA-W<\/td>\n\u0141ask<\/td>\nPolska<\/td>\nW 2008r. radar nadal w u\u017cyciu<\/td>\n<\/tr>\n
1990r.<\/td>\nAVIA-W<\/td>\nPowidz<\/td>\nPolska<\/td>\nWsp\u00f3\u0142rz\u0119dne lotniska; 52\u00b022\u203245.9\u2033N\u00a017\u00b051\u203200.7\u2033E<\/td>\n<\/tr>\n
1990r.<\/td>\nAVIA-CM<\/td>\nPu\u0142tusk<\/td>\nPolska<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
1990r.<\/td>\nAVIA-D<\/td>\nDrezno<\/td>\ngerma\u0144cy<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
1991r.<\/td>\nAVIA-W<\/td>\nBydgoszcz<\/td>\nPolska<\/td>\nWsp\u00f3\u0142rz\u0119dne lotniska; 53\u00b005\u203247.8\u2033N\u00a017\u00b058\u203239.3\u2033E<\/td>\n<\/tr>\n
1991r. (?)<\/td>\nAVIA-W<\/td>\nDar\u0142owo<\/td>\nPolska<\/td>\nWsp\u00f3\u0142rz\u0119dne: \u00a0 54\u00b024’41"N \u00a0 16\u00b021’3"E<\/td>\n<\/tr>\n
1991r. (?)<\/td>\nAVIA-W<\/td>\nSiemirowice<\/td>\nPolska<\/td>\nWsp\u00f3\u0142rz\u0119dne lotniska; 54\u00b025\u203200.2\u2033N\u00a017\u00b045\u203258.6\u2033E<\/td>\n<\/tr>\n
1991r. (?)<\/td>\nAVIA-W<\/td>\nBabie Do\u0142y<\/td>\nPolska<\/td>\nWsp\u00f3\u0142rz\u0119dne lotniska; 54\u00b034\u203252.7\u2033N\u00a018\u00b030\u203252.3\u2033E<\/td>\n<\/tr>\n
1991r. (?)<\/td>\nAVIA-W<\/td>\nBia\u0142a Podlaska<\/td>\nPolska<\/td>\nWsp\u00f3\u0142rz\u0119dne: \u00a0 51\u00b059’35"N \u00a0 23\u00b010’45"E<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\nLibia<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\nSyria<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\"Zamontowane
Zamontowane stacje radiolokacyjne AVIA na terenie Polski. Praca Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

50-lata XX wieku, to by\u0142 w Polsce dynamiczny okres rozw\u00f3j radiolokacji. By\u0142o to spowodowane kilkoma istotnymi czynnikami. Po pierwsze; by\u0142a to nowa dziedzina, doskonale wpisuj\u0105ca si\u0119 w warstwie militarnej. Po drugie; wzgl\u0119dnie wysokie finansowanie. Po trzecie; poparcie w\u0142adz w Moskwie. Po czwarte; mo\u017cliwo\u015bci eksportowe nowego sprz\u0119tu. Na czele ca\u0142ego zadania stan\u0105\u0142 PIT (Przemys\u0142owy Instytut Telekomunikacji), z o\u015brodkami naukowymi w Warszawie, Wroc\u0142awiu i Gda\u0144sku. Wsparcie okazywa\u0142a Wojskowa Akademia Techniczna. Zak\u0142adem produkcyjnym zosta\u0142 RAWAR-RADWAR. I w ko\u0144cu Ministerstwo Obrony Narodowej, kt\u00f3re przeprowadza\u0142o testy poligonowe i by\u0142o przysz\u0142ym u\u017cytkownikiem opracowanego i<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-311","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nawigacja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/311","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=311"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/311\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3771,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/311\/revisions\/3771"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=311"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=311"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=311"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}