Opis zdj\u0119cia: Radar naprowadzania artyleryjskiego SON-9A, by\u0142 produkowany w Polsce od oko\u0142o 1958 roku. S\u0142u\u017cy\u0142 do naprowadzania i kierowania ogniem armat przeciwlotniczych \u015bredniego kalibru, na przyk\u0142ad; KS-12, KS-18.<\/p>\n
Sytuacja w Polsce.<\/h3>\n
Powojenny (1945r.-1949r.) stan Polskiej Nawigacji by\u0142 dopiero na etapie tworzenia. \u017badne z Polskich lotnisk cywilnych nie posiada\u0142o stacji radiolokacyjnej. Jedynie lotniska; Warszawa, Pozna\u0144, Gda\u0144sk i Katowice by\u0142y wyposa\u017cone w stacje goniometryczne (goniometr), pracuj\u0105ce na falach \u015brednich, potrafi\u0105ce namierzy\u0107 zbli\u017caj\u0105cy si\u0119 samolot z odleg\u0142o\u015bci nie wi\u0119kszej ni\u017c 40 km. Nawet jak na tamte czasy, urz\u0105dzenia te by\u0142y przestarza\u0142e, trudne w u\u017cyciu i o ma\u0142ych mo\u017cliwo\u015bciach. Pierwsze stacje radiolokacyjne pojawi\u0142y si\u0119 na terenie Polski wraz z armi\u0105 sowieck\u0105. Radary te by\u0142y produkcji USA i stanowi\u0142y pomoc materialn\u0105 USA dla chwilowego sojusznika, w pokonaniu armii germa\u0144skiej. Zosta\u0142y one zainstalowane na Wybrze\u017cu Ba\u0142tyckim w \u015awinouj\u015bciu, Ko\u0142obrzegu i S\u0142upsku. Z powodu napi\u0119\u0107 mi\u0119dzynarodowych, Kreml poleci\u0142 Wojsku Polskiemu, organizowanie w\u0142asnych jednostek radiolokacyjnych, na bazie skromnej ilo\u015bci radar\u00f3w przekazanych z USA.<\/p>\n
Pierwsz\u0105 Polsk\u0105 jednostk\u0105, wyposa\u017con\u0105 w sprz\u0119t produkcji USA, by\u0142a 6. Kompania Radarowa, sformowana na LotniskuBemowo w 1949 roku. Jednostka na stan otrzyma\u0142a nast\u0119puj\u0105ce stacje radiolokacyjne; AN\/TPS-3, SCR-527 i SCR-584 (wszystkie po jednym egzemplarzu). Wiosn\u0105 1950 roku, kompania zosta\u0142a przebazowano do Modlina, gdzie odby\u0142y si\u0119 pierwsze \u0107wiczenia z wykorzystaniem posiadanego sprz\u0119tu radiolokacyjnego. W 1952 roku, 6. Kompania Radarowa, zosta\u0142a przeniesiona do Radiowa ko\u0142o Warszawy. Nast\u0119pnie jednostka przekaza\u0142a posiadany sprz\u0119t tworzonej w Beniaminowie ko\u0142o Warszawy, Oficerskiej Szkole Radiotechnicznej. Szko\u0142a ta w 1955 roku, zosta\u0142a przeniesiona do Jeleniej G\u00f3ry. 6. Kompania Radarowa otrzyma\u0142a nowy sprz\u0119t; sowieckie radar P-3A i P-20 oraz nadal zajmowa\u0142a si\u0119 szkoleniem specjalist\u00f3w- radiotechnik\u00f3w.<\/p>\n
Radar SCR-270 (AN\/TPS-3).<\/h3>\n
Ameryka\u0144ski radar AN\/TPS-3 nale\u017cy do grupy naziemnych stacji radiolokacyjnych, przewo\u017anych. Radar jest nast\u0119pc\u0105 radaru SCR-270 (Radio Signal Corps Model 270). Model SCR-270 zwany jest tak\u017ce jako radar Pearl Harbor, bo tam po raz pierwszy zosta\u0142 zainstalowany i wykry\u0142 na 30 minut przed atakiem formacje japo\u0144skich samolot\u00f3w. Dlatego tak\u017ce zosta\u0142 nazwany radarem wczesnego ostrzegania. Radar AN\/TPS-3 zosta\u0142 opracowany w 1943 roku, jako konstrukcja lekka, przewo\u017ana, o \u015brednim i dalekim zasi\u0119gu. Przeznaczony do wczesnego wykrywania nadlatuj\u0105cych samolot\u00f3w. Pierwsze egzemplarze zosta\u0142y dostarczone do Europy na front zachodni. Wykorzystano je mi\u0119dzy innymi w Normandii.<\/p>\n
Radar obs\u0142uguje dru\u017cyna z\u0142o\u017cona z 4 \u017co\u0142nierzy. Rozwini\u0119cie radaru wykonywano w 30 minut. W sprzyjaj\u0105cych warunkach radar wykrywa \u015bredni bombowiec z odleg\u0142o\u015bci 193 km (120 mil).<\/p>\n
Podstawowe dane techniczne TPS-3; Cz\u0119stotliwo\u015b\u0107: 590 MHz do 610 MHz, D\u0142ugo\u015b\u0107 fali; 50 cm, Moc wyj\u015bciowa: 200 kW, Szeroko\u015b\u0107 impulsu: 1,5 \u03bcseconds, Cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 powtarzania impulsu: 200 pps, Zasi\u0119g: 120 mil, Pu\u0142ap operacyjny; do 30\u00a0000 ft, Azymut 360 stopni, Antena z reflektorem parabolicznym, o \u015brednicy 10 ft, pr\u0119dko\u015b\u0107 obrotowa; 5 obrot\u00f3w\/minut\u0119. B\u0142\u0105dpomiaru 2 mile. Masa ca\u0142kowita 1\u00a0200 kg. Mo\u017cliwy transport samolotami. Zbudowano (zam\u00f3wiono) 687 sztuk. Producent Western Electric (?).<\/p>\n
Radar SCR-527.<\/h3>\n
Ameryka\u0144ski radar SCR-527 to stacja radiolokacyjna obserwacji okr\u0119\u017cnej. Przeznaczona do zada\u0144 ostrzegawczych. Zosta\u0142a opracowana tak\u017ce na bazie radaru SCR-270 (Radio Signal Corps Model 270). Pracuje na cz\u0119stotliwo\u015bci 208 MHz, d\u0142ugo\u015b\u0107 fali 1,43 m. Ma uk\u0142ad dwuantenowy; nadawcza i odbiorcza. Uzupe\u0142nieniem posterunku radiolokacyjnego jest wysoko\u015bciomierz radiolokacyjny AN\/TPS-10 i urz\u0105dzenie identyfikacyjne IFF.<\/p>\n
Radar SCR-584.<\/h3>\n
Ameryka\u0144ski radar SCR-584 (short for\u00a0Signal Corps Radio-584) to stacja radiolokacyjna przeznaczona do kierowania ogniemartylerii. Zosta\u0142a opracowana w 1941 roku, w Massachusetts Institute of Technology (MTI). Radar wyposa\u017cono w jedn\u0105 anten\u0119 z okr\u0105g\u0142ym reflektorem. Antena obraca si\u0119 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 6 obrot\u00f3w\/minut\u0119. Jednocze\u015bnie zmienia k\u0105t podniesienia, o 4 stopnie co jeden obr\u00f3t, w zakresie 10-90 stopni. Tak pracuje antena w zakresie poszukiwania. Gdy radar przechodzi na \u015bledzenie, jej g\u0142owica antenowa wiruje z pr\u0119dko\u015bci\u0105 1\u00a0400 obrot\u00f3w\/minut\u0119. Pierwsze egzemplarze trafi\u0142y do Europy na front zachodni. Pierwsze bojowe u\u017cycie nast\u0105pi\u0142o w lutym 1944 roku, w pobli\u017cu Ancium. Do sierpnia 1945 roku, zbudowano 1\u00a0710 egzemplarzy. Cena jednostkowa wynosi\u0142a 100\u00a0000 $. Urz\u0105dzenie by\u0142o jednym z najbardziej zaawansowanych tego typu urz\u0105dze\u0144 podczas II wojny \u015bwiatowej, a przy tym \u0142atwy w obs\u0142udze.<\/p>\n
Podstawowe dane SCR-584; magnetron typu 2J32, zasi\u0119g wykrywania 40 mil (63 km), zasi\u0119g \u015bledzenia 18 mil (29 km), moc w impulsie 250-300 kW, d\u0142ugo\u015b\u0107 fali 10 cm, cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 2\u00a0700-2\u00a0900 MHz (cztery zespo\u0142y). B\u0142\u0105d zasi\u0119gu wynosi oko\u0142o 20 m. B\u0142\u0105d w azymucie do 1 mili (0,06 stopni).<\/p>\n
Dalsze dzia\u0142ania w Polsce.<\/h3>\n
W listopadzie 1949 roku, opr\u00f3cz 6. Kompania Radarowej powsta\u0142a ca\u0142a struktura przysz\u0142ych Wojsk Radiotechnicznych. Sformowano \u00a0G\u0142\u00f3wny Posterunek Obserwacyjno-Meldunkowy w Pyrach ko\u0142o Warszawy. Od pocz\u0105tku 1950 roku, organizowano pododdzia\u0142y obserwacyjno-meldunkowe. Sformowano; 49. Samodzielny Batalion Obserwacyjno-Meldunkowego w Wa\u0142czu, 31. Samodzielny Batalion Obserwacyjno-Meldunkowego w Poznaniu (w 1951 roku), 25. Samodzielny Batalion Obserwacyjno-Meldunkowego w Chorzowie oraz 5. Kompani\u0119 Obserwacyjno-Meldunkow\u0105. Pododdzia\u0142y te tworzy\u0142y sie\u0107 posterunk\u00f3w obserwacyjno-meldunkowych wzd\u0142u\u017c p\u00f3\u0142nocnej, zachodniej i po\u0142udniowej granicy pa\u0144stwa oraz wok\u00f3\u0142 stolicy.<\/p>\n
W 1952 roku, wprowadzono na uzbrojenie jednostek obserwacyjno-meldunkowych pierwsze stacji radiolokacyjne P-3 (P-3A) i P-20. Na tej bazie, w sk\u0142adzie Wojsk Lotniczych w Malborku sformowano 11. Samodzieln\u0105 Kompani\u0119 Radiotechniczn\u0105. Rozwini\u0119to w niej radiolokacyjne posterunki (RLP) na Lotniskach; Malbork (RLP-107), S\u0142upsk (RLP-108), Czy\u017cyny (RLP-109). Jednostki otrzyma\u0142y na stan sowieckie radary P-3A. Wraz ze wzrostem mo\u017cliwo\u015bci, przyby\u0142o zada\u0144. Obok powiadamiania, o sytuacji powietrznej pojawi\u0142 si\u0119 obowi\u0105zek radiolokacyjnego zabezpieczenia naprowadzania samolot\u00f3w my\u015bliwskich na cele powietrzne.<\/p>\n
Sowiecki radar P-3.<\/h3>\n
Sowiecki radar P-3, zwany tak\u017ce jako Pegmantit-3 jest radarem zakresu VHF, dwu wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnym (2D, podaje azymut i odleg\u0142o\u015b\u0107). To praktycznie pierwszy radar opracowany i produkowany w CCCP. Zosta\u0142 opracowany na podstawie sprz\u0119tu ameryka\u0144skiego, otrzymanego w ramach pomocy pod koniec II wojny \u015bwiatowej. Wymagania na nowy radar opracowa\u0142o wojsko, a zatwierdzono na Kremlu.<\/p>\n
W wymaganiach zawarto; wykrycie samolotu w odleg\u0142o\u015bci nie mniejszej ni\u017c 130 km. Czas reakcji nie wi\u0119cej ni\u017c 25 sekund. Zakres w azymucie 360 stopni. zakres w elewacji 4-18 stopni. Dok\u0142adno\u015b\u0107 w azymucie minimum 650 m. Dok\u0142adno\u015b\u0107 w zasi\u0119gu nie mniej ni\u017c 700 m. Konstruktorami byli in\u017cynierowie biura projektowego przy zak\u0142adzie Nr 197, znanym jako zak\u0142ady W\u0142adimira Ilicza Lenina w Moskwie. Oddzia\u0142 radiolokacyjny zak\u0142adu, zosta\u0142 przeniesione do Ni\u017cnego Nowogrodu i tamfunkcjonowa\u0142y jako Instytut In\u017cynierii Radiowej \u2013 NNIIRT). Prace nad radarem trwa\u0142y od pocz\u0105tku 1946 roku, a do produkcji i na uzbrojenie radar P-3 wszed\u0142 w 1947 roku.<\/p>\n
Produkowano wersj\u0119 stacjonarn\u0105 P-3A i mobiln\u0105 P-3M (W zestawie by\u0142y dwa samochody. Radar ma osobn\u0105 anten\u0119 nadawcza i odbiorcz\u0105. Antena odbiornika z\u0142o\u017cona jest z dw\u00f3ch anten umieszczonych jedna nad drug\u0105. R\u00f3\u017cnica faz pomi\u0119dzy g\u00f3rn\u0105 i doln\u0105 anteny Yagi u\u017cyto do obliczenia k\u0105ta pochylenia, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 nast\u0119pnie wykorzystane do okre\u015blenia wysoko\u015bci docelowego wykrytego obiektu. Dlatego czasami mo\u017cna spotka\u0107 okre\u015blenie, \u017ce radar P-3 by\u0142 tr\u00f3j-wsp\u00f3\u0142rz\u0119dny (3D). K\u0105t elewacji zosta\u0142 oznaczony przez tak zwany Goniometr. Radar P-3 szybko si\u0119 zestarza\u0142 i zosta\u0142 zast\u0105piony bardziej por\u0119cznym radarem P-8.<\/p>\n
Podstawowe dane radaru P-3; mia\u0142 moc 80-100 kW i czasu trwania impulsu 10-15 mikrosekund. Zasi\u0119g 120-150 km. Azymut 360 stopni. Pu\u0142ap 10\u00a0000 m. Dok\u0142adno\u015b\u0107 w azymucie 1 500 m. Dok\u0142adno\u015b\u0107 w zasi\u0119gu 1\u00a0500 m.<\/p>\n
Sowiecki radar P-20.<\/h3>\n
Sowiecki radar P-20 Peryskop (\u041f\u0435\u0440\u0438\u0441\u043a\u043e\u043f). Prace nad radarem rozpocz\u0119to w 1946 roku, w Instytucie Badawczym Nr 20, po\u0142\u0105czony p\u00f3\u017aniej z Instytutem In\u017cynierii Radiowej \u2013 NNIIRT w Ni\u017cnym Nowogrodzie. Instytut otrzyma\u0142 zadanie opracowania stacjonarnego i mobilnego radaru ostrzegania kontroli naziemnej i przechwytywania dla sowieckiego lotnictwa. P-20 by\u0142 pierwszym radarem imperium moskiewskiego o decymetrowej d\u0142ugo\u015bci fali, oraz pierwszym radarem tr\u00f3j-wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnym (3D). Prototyp zbudowano w 1947 roku, a w 1949 roku, zosta\u0142 wprowadzony do uzbrojenia. P-20 w wersji mobilnej sk\u0142ada si\u0119 zestawu 8 ci\u0119\u017car\u00f3wek Zi\u0142-151 i przyczep. System antenowy z\u0142o\u017cony z dw\u00f3ch parabolicznych anten. Jedna z anten jest nachylona pod k\u0105tem 45 stopni. To powoduje, \u017ce ka\u017cdy cel na wska\u017aniku pojawia si\u0119 dwa razy. Odleg\u0142o\u015b\u0107 mi\u0119dzy tymi dwoma echami pozwala operatorowi oszacowa\u0107 wysoko\u015b\u0107 (pu\u0142ap) poruszaj\u0105cego si\u0119 obiektu. Radar ma 4 wska\u017aniki do wy\u015bwietlania, plus jeden panoramiczny. Radar ma 5 odr\u0119bnych kana\u0142\u00f3w; trzy dla g\u00f3rnej anteny, dwa dla dolnej. Ka\u017cdy kana\u0142 u\u017cywa innejcz\u0119stotliwo\u015bci. Radar P-20 sta\u0142 si\u0119 protoplast\u0105 serii radar\u00f3w, w tym P-30, P-35 i P-37.<\/p>\n
Podstawowe dane radaru P-20; Stacjonarny i mobilny radar ostrzegania kontroli naziemnej i przechwytywania cel\u00f3w powietrznych, tr\u00f3j-wsp\u00f3\u0142rz\u0119dny (3D). Zasi\u0119g 250 km (155 mil). Moc do 1 MW. Zasi\u0119g w elewacji 18 km (60 000 ft). Azymut 360 stopni. Dok\u0142adno\u015b\u0107 460 m w zasi\u0119gu i 1,5 stopnia w azymucie.<\/p>\n
Reorganizacja systemu wykrywania.<\/h3>\n
W latach 1952r.-1955r., zarz\u0105dzeniem Szefa Sztabu Generalnego WP powsta\u0142y ruchome dywizjony zabezpieczenia \u015blepego l\u0105dowania. Zosta\u0142y zorganizowane na lotniskach; Bemowo, S\u0142upsk, Pruszcz Gda\u0144ski, Malbork, Mierz\u0119cice, Modlin, \u015awidwin, Krzesiny, Strachowice, Bydgoszcz, Sochaczew, \u0141\u0119czyca, Babimost, Orneta, Zegrze Pomorskie, Debrzno, Goleni\u00f3w, Nowe Miasto nad Pilic\u0105, \u0141ask, Balice i Mi\u0144sk Mazowiecki. Dywizjony otrzymuj\u0105 na stan radiolatarni\u0119 bli\u017csz\u0105 i dalsz\u0105 z radionamiernikiem i systemem \u015bwietlnym oraz radiolokacyjny system \u015blepego l\u0105dowania RSP-5. W 1957 roku, dywizjony \u015blepego l\u0105dowania w\u0142\u0105czono w sk\u0142ad batalion\u00f3w lotniczo-technicznych, jako kompanie ziemnego zabezpieczenia lot\u00f3w.<\/p>\n
Tak\u017ce w okresie 1952r.-1955r., przeformowano istniej\u0105ce bataliony obserwacyjno-meldunkowych w pu\u0142ki radiotechniczne. W sumie sformowano pi\u0119\u0107 radiotechnicznych. W 1954 roku, powstaje Centralny O\u015brodek Szkolenia Specjalist\u00f3w Radiolokacji w Przasnyszu.<\/p>\n
Z pocz\u0105tkiem 1955 roku, w Polsce pracowa\u0142y 32 stacje radiolokacyjne, a z pocz\u0105tkiem 1956 roku, na uzbrojeniu by\u0142o 65 stacjiradiolokacyjnych, chocia\u017c etat przewidywa\u0142 202 stacji radiolokacyjnych. W tym czasie Wojska Lotnicze i Obrony Przeciwlotniczej Obszaru Kraju liczy\u0142y oko\u0142o 73 000 \u017co\u0142nierzy, z\u00a0czego w Wojskach Radiotechnicznych s\u0142u\u017cy\u0142o oko\u0142o 10\u00a0000 \u017co\u0142nierzy.<\/p>\n
W tym miejscu wa\u017cna uwaga. Od 1957 roku, radiolokacja w Polsce zacz\u0119\u0142a si\u0119 rozwija\u0107 w kilku kierunkach. Pierwszym i podstawowym nurtem jest obrona suwerenno\u015bci pa\u0144stwowej, poprzez wykrywanie wszelkich form naruszenia przestrzeni powietrznej Polski. Drugim krokiem, w tym nurcie, by\u0142o wykorzystanie zdobytych informacji i podj\u0119cie przeciwdzia\u0142ania (artyleryjskiego, lotniczego lub morskiego). Drugim nurtem by\u0142o wykorzystanie radiolokacji w systemach kierowania dzia\u0142aniami zaczepnymi na terenie Polski lub nawet poza jej granicami. Trzecim nurtem sta\u0142a si\u0119 kontrola cywilnego ruchu, kt\u00f3ry szybko zosta\u0142 uporz\u0105dkowany i wprowadzony w korytarze powietrzne. I wreszcie czwartym nurtem sta\u0142a si\u0119 pomoc za\u0142ogom samolot\u00f3w i \u015bmig\u0142owc\u00f3w w l\u0105dowaniach w nocy i w trudnych warunkach pogodowych. Taki stan rzeczy trwa\u0142niezmiennie do 1989 roku.<\/p>\n
System \u015blepego l\u0105dowania RSP-5 i kolejne.<\/h3>\n
Na wst\u0119pie trzeba zaznaczy\u0107, \u017ce system ten sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch g\u0142\u00f3wnych element\u00f3w; dw\u00f3ch naziemnych radiolatarni (NDB) oraz uk\u0142adu radiolokacyjnego azymutalnego i elewacyjnego (RSL, PAR). System zosta\u0142 opracowany w 50-latach, ale jego wdra\u017canie by\u0142o d\u0142ugotrwa\u0142e. Wynika\u0142o to z unikania ryzykownych l\u0105dowa\u0144 w trudnych warunkach atmosferycznych, poprzezodlot na lotnisko zapasowe. Na Zachodzie podobny system wdro\u017cono pod koniec 40-lat i u\u017cytkowano do po\u0142owy 60-lat, kiedy zosta\u0142 zast\u0105piony du\u017co lepszym systemem zwanym popularnie ILS (chocia\u017c ten poprzedni tak\u017ce nazywano ILS).<\/p>\n
RSP to Radio\u0142okacjonnaja Sistiema Posadki, a po Polsku Radiolokacyjny System L\u0105dowania (RSL).<\/p>\n
W dziedzinie radiolokacji, w okresie mi\u0119dzywojennym najwi\u0119ksze osi\u0105gni\u0119cia mieli Brytyjczycy i Amerykanie. Niemniej jednak, w innych krajach tak\u017ce prowadzono badania w tej dziedzinie. R\u00f3wnie\u017c Rzeczypospolita Polska mia\u0142a swoje osi\u0105gni\u0119cia. W pracach teoretycznych nie odstawali\u015bmy od czo\u0142\u00f3wki. Na szersz\u0105 skal\u0119 prace rozwini\u0119to po otwarciu w 1929 roku, Instytutu Radiotechnicznego w Warszawie, a nast\u0119pnie w 1934 roku, utworzono Przemys\u0142owy Instytut Telekomunikacji. Do najwa\u017cniejszych osi\u0105gni\u0119\u0107 Przemys\u0142owego Instytutu Telekomunikacji (w technice mikrofalowej) nale\u017c\u0105 prace nad generatorami magnetronowymi na fale decymetrowe oraz modele lamp specjalnych na fale o d\u0142ugo\u015bci 9 cm. Wybuch\u0142a II wojna \u015bwiatowa, a ju\u017c jesieni\u0105 1944 roku, Pa\u0144stwowy Instytut Telekomunikacji wznowi\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107. Pa\u0144stwowy InstytutTelekomunikacji podj\u0105\u0142 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Katedr\u0105 Radiolokacji Politechniki Warszawskiej. Jednym z pierwszych osi\u0105gni\u0119\u0107 by\u0142 model radaru na fale metrowe. Zbudowano go w 1949 roku, a oznaczono RS-1. W 1951 roku, opracowano pierwszy Polskiradar Nysa-A.<\/p>\n Za dynamicznie rozwijaj\u0105cym si\u0119 lotnictwem wojskowym zacz\u0105\u0142 pod\u0105\u017ca\u0107 Polski Przemys\u0142 Zbrojeniowy. W 1954 roku, powo\u0142ano do istnienia Zak\u0142ady Radiowe T-1. P\u00f3\u017aniej zmieni\u0142y one nazw\u0119 na WZR Rawar, a wreszcie na Centrum Naukowo-Produkcyjne Elektroniki Profesjonalnej Radwar (CNPEP Radwar). Chocia\u017c bardziej znane s\u0105 z potocznej nazwy Rawar i Radwar. Zak\u0142ady mia\u0142y zajmowa\u0107 si\u0119 produkcj\u0105 urz\u0105dze\u0144 radiolokacyjnych. Pierwszymi produktami by\u0142y budowane na sowieckiej licencji radary kierowania ogniem artylerii przeciwlotniczej serii SON. Kilka egzemplarzy tych radar\u00f3w zosta\u0142o sprzedanych do Syrii, co zapocz\u0105tkowa\u0142o eksport Polskich wyrob\u00f3w radiolokacyjnych poza Uk\u0142ad Warszawski. Jednak ju\u017c z chwil\u0105 powstania zak\u0142ad\u00f3w, przyst\u0105piono do prac nad w\u0142asnymi konstrukcjami, pod wsp\u00f3ln\u0105 nazw\u0105 Nysa. Radar Nysa-A. Nysa-B to wysoko\u015bciomierz radiolokacyjny. Nysa-C to stacja ostrzegawcza. Ju\u017c z pocz\u0105tkiem 60-lat odnotowano pierwsze Polskie sukcesy eksportowe. Du\u017c\u0105 parti\u0119 radar\u00f3w sprzedano Indonezji, z kt\u00f3r\u0105 umow\u0119 podpisano w 1959 roku. Kolejn\u0105 umow\u0119 podpisano z Syri\u0105 i Sri Lank\u0105, a dostawy rozpocz\u0119to w 1962 roku. Nie nale\u017cy zapomina\u0107, o sta\u0142ej produkcji na potrzeby Uk\u0142adu Warszawskiego.<\/p>\n Kolejnym zestawem radiolokacyjnym by\u0142 radar obserwacyjny Jawor oraz wysoko\u015bciomierz Bogota. By\u0142 to hit eksportowy. Parametrami r\u00f3wna\u0142 si\u0119 z wyrobami renomowanych firm zachodnich, jako\u015bciowo im nie ust\u0119powa\u0142, a cenowo bi\u0142 na g\u0142ow\u0119. Tylko sytuacja geopolityczna wymusza\u0142a takie kierunki eksportu.<\/p>\n Centrum Naukowo-Produkcyjne Elektroniki Profesjonalnej Radwar produkowa\u0142 na potrzeby Wojska Polskiego, a tak\u017ce na eksport ca\u0142\u0105 gam\u0119 system\u00f3w radiolokacyjnych, jako jeden z nielicznych producent\u00f3w tego typu sprz\u0119tu na \u015bwiecie. W\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki firmie Radwar i wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cym z nim cywilnym i wojskowym plac\u00f3wkom naukowo-badawczym, przede wszystkim z Przemys\u0142owym Instytutem Telekomunikacji (PIT) i Wojskow\u0105 Akademi\u0105 Techniczn\u0105, przez ca\u0142y miniony okres uda\u0142o si\u0119 w du\u017cym stopniu zabezpieczy\u0107 wyposa\u017cenie wojska w nowoczesne radary ostrzegawcze i systemy dowodzenia obron\u0105 powietrzn\u0105, produkowane wy\u0142\u0105cznie w kraju i oparte o Polsk\u0105 my\u015bl techniczn\u0105. W \u017cadnej chyba dziedzinie sprz\u0119tu wojskowego Polska nie mia\u0142a tak du\u017cych osi\u0105gni\u0119\u0107 jak w\u0142a\u015bnie w technice radiolokacyjnej.<\/p>\n W 70-latach, wzrost zapotrzebowania na wyrafinowane, elektroniczne systemy uzbrojenia by\u0142 podstaw\u0105 zmian organizacyjnych. W 1977 roku, powsta\u0142o Centrum Naukowo-Produkcyjne Elektroniki Profesjonalnej RADWAR, skupiaj\u0105cecztery zak\u0142ady: Rawar, Zdrad, Profil i Anten.<\/p>\n Prowadzono r\u00f3wnie\u017c produkcj\u0119 na rynek cywilny. Opracowano kilkana\u015bcie stacji radiolokacyjnych serii Avia do kontroli ruchu powietrznego, kt\u00f3re tak\u017ce by\u0142y przedmiotem eksportu. W firmie Radwar powsta\u0142o kilkana\u015bcie typ\u00f3w okr\u0119towych radar\u00f3w nawigacyjnych, kt\u00f3re by\u0142y Polsk\u0105 specjalno\u015bci\u0105 w ramach RWPG. W 1958 roku, opracowano pierwszy Polski morski radar nawigacyjny typu RWM-61 Ba\u0142tyk. To tutaj opracowano tak\u017ce kilka typ\u00f3w radarowych miernik\u00f3w pr\u0119dko\u015bci (tak nielubianych przez kierowc\u00f3w samochod\u00f3w), kt\u00f3re by\u0142y u\u017cywane przez Milicj\u0119, a nast\u0119pnie Policj\u0119.<\/p>\n W 80-latach powsta\u0142y kolejne generacje Polskich radar\u00f3w. W okresie tym opracowano wysoko\u015bciomierz Nida oraz radar do wykrywania cel\u00f3w nisko lec\u0105cych Narew. By\u0142a to rodzina stacji radiolokacyjnych typu N-2X, w sk\u0142ad kt\u00f3rej wchodzi\u0142y N-21 – mobilny radar na poje\u017adzie g\u0105sienicowym (eksport do Indii), N-23 – stacja brzegowa oraz N-25 \u2013 wersja okr\u0119towa radaru. Wszystkie z nich wykorzystywa\u0142y najnowsze osi\u0105gni\u0119cia technologiczne: w pe\u0142ni koherentny system nadawczo-odbiorczy, funkcje cyfrowego przetwarzania sygna\u0142u oraz automatycznego \u015bledzenia tras. Ostrzegawcza stacja radiolokacyjna N-31 orazwysoko\u015bciomierz N-41, przewidziane g\u0142\u00f3wnie jako system obrony powietrznej terytorium danego kraju, by\u0142y r\u00f3wnie\u017c wa\u017cnym nowym produktem Radwar tamtego okresu. By\u0142y r\u00f3wnie\u017c eksportowane do Rumunii. W tym okresie kolejnym du\u017cym odbiorc\u0105 Polskich wyrob\u00f3w radiolokacyjnych sta\u0142a si\u0119 Libia. Zakupi\u0142a ona kompleksowy system obrony powietrznej i ochrony wybrze\u017ca.<\/p>\n W 1992 roku, rozpocz\u0119to produkcj\u0119 pierwszej Polskiej tr\u00f3j-wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnej stacji radiolokacyjnej o nazwie N-11, opracowanej przez Przemys\u0142owy Instytut Telekomunikacji. Zaprojektowany w oparciu o technologie dost\u0119pn\u0105 dla Polskich in\u017cynier\u00f3w w po\u0142owie 80-lat radar N-11 wymaga\u0142 gruntownej modernizacji, aby sprosta\u0107 wymaganiom klient\u00f3w w tak szybko rozwijaj\u0105cych si\u0119 dziedzinach jak cyfrowe przetwarzanie sygna\u0142\u00f3w i danych, zobrazowanie rastrowe oraz transfer danych. Niezb\u0119dnej modernizacji N-11 dokonali in\u017cynierowie Radwar.<\/p>\n W 90-latach Radwar otrzyma\u0142 dwa istotne kontrakty. Jeden dotyczy\u0142 gruntownej odnowy systemu identyfikacji \u201esw\u00f3j-obcy\u201d (IFF \u2013 Identification Friend or Foe) w Polskich Si\u0142ach Zbrojnych RP, drugi – samodzielnych system\u00f3w przeciwlotniczych. Te dwa przedsi\u0119wzi\u0119cia zrealizowano z sukcesem we wsp\u00f3\u0142pracy z krajowymi i zagranicznymi zak\u0142adami przemys\u0142owymi.<\/p>\n Instytut Radioelektroniki to plac\u00f3wka naukowa, kt\u00f3ra wnios\u0142a znacz\u0105cy wk\u0142ad w rozw\u00f3j Polskiej Radiolokacji. Geneza powstania Instytutu Radioelektroniki; W 1951 roku, powsta\u0142a Katedra Radiotechniki Specjalnej przy Fakultecie Wojsk \u0141\u0105czno\u015bci WAT. W 1955 roku, na bazie Katedry Radiotechniki Specjalnej utworzono Katedr\u0119\u00a0 Radiolokacji i Radionawigacji. W 1968 roku,\u00a0 na bazie Katedry Radiolokacji i Radionawigacji\u00a0 oraz cz\u0119\u015bci Katedry Organizacji \u0141\u0105czno\u015bci oraz Radiolokacyjnego Zabezpieczenia Dzia\u0142a\u0144\u00a0powsta\u0142\u00a0Instytut Rozpoznania i Przeciwdzia\u0142ania Radioelektronicznego zwany oficjalnie Instytutem nr 4. Kolejne zmiany nast\u0105pi\u0142y w 1980 roku, kiedy w ramach reorganizacji uczelni zmieniono nazw\u0119 Instytutu na Instytut Radiolokacji.\u00a0W 1994 roku, do Instytutu Radiolokacji w\u0142\u0105czono cz\u0119\u015b\u0107 rozwi\u0105zanego Instytutu Uk\u0142ad\u00f3w Elektronicznych, a w 2005 roku, Instytut Radiolokacji przemianowano\u00a0na Instytut Radioelektroniki (IRE).<\/p>\n Sowiecki radar typu SON-4 (Stacja Orudinooj Nawodki) zosta\u0142 opracowany oko\u0142o 1950 roku, dla potrzeb artyleryjskich. Stacja s\u0142u\u017cy\u0142a do naprowadzania i kierowania ogniem armat przeciwlotniczych \u015bredniego kalibru, na przyk\u0142ad; KS-12, KS-18.W sk\u0142adzie zestawu jest jeszcze agregat pr\u0105dotw\u00f3rczy APG-15M. (Poruszany silnikiem Marki GAZ, zasilany benzyn\u0105 Etylin\u0105 o liczbie oktan 86. Generuje pr\u0105d; 3 x 230 V, 110 V, 400 Hz. Moc 15 kW. Zu\u017cycie paliwa 14 litr\u00f3w na godzin\u0119.) Radiostacje SON-4 i SON-9A produkowano w Polsce na podstawie sowieckiej licencji od ko\u0144ca 50-lat.<\/p>\n Podstawowe parametry SON-9A; Cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 400 Hz. D\u0142ugo\u015b\u0107 fali 10 cm. Moc szczytowa impulsu 250 kW. Czas trwania impulsu 0,8 mikrosekundy. Zasi\u0119g wykrywania 55 km. Zasi\u0119g automatycznego \u015bledzenia 35 km. Dok\u0142adno\u015b\u0107 w azymucie 0,10 stopnia. Dok\u0142adno\u015b\u0107 w elewacji 0,10 stopnia. Rozr\u00f3\u017cnialno\u015b\u0107 w odleg\u0142o\u015bci 125 m. Ca\u0142kowita masa 1 500 kg.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Z uwagi na fakt, \u017ce Polskie osi\u0105gni\u0119cia w dziedzinie radiolokacji s\u0105 znacz\u0105ce i na \u015bwiatowym poziomie, b\u0119dziemy cz\u0119sto odwo\u0142ywa\u0107 si\u0119 do polskiego sprz\u0119t radiolokacyjny. Tu wa\u017cna uwaga; W latach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej by\u0142a to dziedzina \u015bci\u015ble tajna i wa\u017cna dla naszego pa\u0144stwa. Dlatego niewiele informacji trafi\u0142o do przekazu publicznego. Po przemianach spo\u0142ecznych skierowali\u015bmy swoje zainteresowania na technologi\u0119 i technik\u0119 Zachodni\u0105, pozostawiaj\u0105c Polsk\u0105 Radiolokacj\u0119 samej sobie. Przyk\u0142ad; W 2010 roku, w Skansenie Radiolokacji, ko\u0142o Jeleniej G\u00f3ry, dwudziestoparoletni in\u017cynier, patrz\u0105c na anten\u0119 radiolokatora Jawor-M2, m\u00f3wi powa\u017cnie \u2013 \u201eJaka ciekawa karuzela\u201d. Kiedy podaj\u0119 mu kilka fakt\u00f3w, otwiera<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-289","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nawigacja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/289","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=289"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/289\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3769,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/289\/revisions\/3769"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=289"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=289"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=289"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Przemys\u0142owy Instytut Telekomunikacji.<\/h3>\n
Wojskowe Zak\u0142ady Radiowe Rawar \/ Radwar.<\/h3>\n
Instytutu Radioelektroniki.<\/h3>\n
Radar SON-4, SON-9A.<\/h3>\n