Wst\u0119p<\/h2>\n
Niniejsza praca prezentuje najistotniejsze aspekty dotycz\u0105ce bezpiecze\u0144stwa w transporcie lotniczym. Skupia si\u0119 na zagadnieniu bezpiecze\u0144stwa w cywilnym transporcie lotniczym; pasa\u017cerskim i towarowym. Nie uwzgl\u0119dnia lotnictwa wojskowego, lotnictwa aeroklubowego ( sportowego ), lotnictwa specjalnego ( do\u015bwiadczalnego, dyspozycyjnego i prywatnego ) oraz transportu \u015bmig\u0142owcowego. Koncentruje si\u0119 na tych zagadnieniach, z kt\u00f3rymi mo\u017ce mie\u0107 do czynienia przeci\u0119tny Kowalski, Jonson lub Enzo. Podr\u00f3\u017cny, kt\u00f3ry wybra\u0142 samolot jako najwygodniejszy, najszybszy i najbezpieczniejszy \u015brodek transportu, aby przemie\u015bci\u0107 si\u0119 z punktu A do punktu B.<\/p>\n
Nie jest truizmem stwierdzenie, \u017ce lotnictwo jest najbezpieczniejszym \u015brodkiem transportu. Wypadki w powietrzu zdarzaj\u0105 si\u0119 nie tylko kilkaset raz rzadziej, ni\u017c na drogach, ale tak\u017ce \u0142\u0105czna liczba poszkodowanych w nich os\u00f3b jest zdecydowanie mniejsza.<\/p>\n
Wed\u0142ug danych statystycznych, je\u017celi we\u017amiemy pod uwag\u0119 liczb\u0119 wypadk\u00f3w, jakie maj\u0105 miejsce na miliard pokonanych kilometr\u00f3w, aby by\u0107 udzia\u0142owcem w katastrofie lotniczej nale\u017cy lata\u0107 nieprzerwanie przez blisko 200 lat. Statystycznie, prawdopodobie\u0144stwo utraty \u017cycia w samolocie jest 8 razy ni\u017csze ni\u017c w autobusie, 62 razy ni\u017csze ni\u017c w samochodzie i ponad tysi\u0105ckrotnie ni\u017csze ni\u017c wtedy, kiedy poruszamy si\u0119 pieszo.<\/p>\n
Wed\u0142ug danych Aircraft Crashes Record Office (ACRO) – niezale\u017cnej organizacji zajmuj\u0105cej monitorowaniem liczby wypadk\u00f3w lotniczych samolot\u00f3w zdolnych do transportu, co najmniej sze\u015bciu os\u00f3b – w ostatniej dekadzie (2000-2009) mia\u0142o miejsce blisko 2 000 wypadk\u00f3w. Zgin\u0119\u0142o w nich ponad 13 000 os\u00f3b. W 2009 roku, odnotowano 122 wypadki, w kt\u00f3rych \u017cycie straci\u0142o dok\u0142adnie 1 103 ludzi.<\/p>\n
Ponad po\u0142owa wypadk\u00f3w lotniczych mia\u0142a miejsce podczas l\u0105dowania lub podczas manewru podchodzenia do l\u0105dowania. Tak\u017ce zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich wydarzy\u0142a si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci do 10 km od p\u0142yty lotniska ( pola wzlot\u00f3w ).<\/p>\n
Zgodnie z danymi przedstawionymi przez Aircraft Crashes Record Office, najcz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0105 wypadk\u00f3w lotniczych jest b\u0142\u0105d cz\u0142owieka. W a\u017c 67 %, to w\u0142a\u015bnie pomy\u0142ka pilota, nawigatora, mechanika, czy kontrolera lot\u00f3w; jest g\u0142\u00f3wnym powodem katastrofy. W ponad 20 % win\u0119 ponosi sprz\u0119t, a w prawie 6 % – pogoda. Zamachy terrorystyczne czy inne formy sabota\u017cu odpowiadaj\u0105 za 3,25 % wypadk\u00f3w.<\/p>\n
To wszystko to jednak tylko statystyka. I bior\u0105c pod uwag\u0119 inne wska\u017aniki, na przyk\u0142ad ilo\u015b\u0107 odbytych podr\u00f3\u017cy, to na ka\u017cdy miliard odbytych podr\u00f3\u017cy najbezpieczniejszym \u015brodkiem transportu jest metro, a po nim autobus. Tu jest najmniej zgon\u00f3w. Najwi\u0119cej zgon\u00f3w jest na motocyklach i rowerach.<\/p>\n
Lecz nadal z niezachwian\u0105 pewno\u015bci\u0105 stwierdzamy, \u017ce samolot jest najbezpieczniejszy. Nie oznacza to jednak, \u017ce nast\u0105pi\u0142 ju\u017c koniec katastrof, wypadk\u00f3w i incydent\u00f3w lotniczych. Lecz w przeciwie\u0144stwie do innych \u015brodk\u00f3w transportu, ka\u017cdy wypadek w lotnictwie jest drobiazgowo analizowany ( z nielicznymi wyj\u0105tkami ), wyci\u0105gane s\u0105 wnioski, formu\u0142owane zalecenia, aby w przysz\u0142o\u015bci nigdy taka tragedia si\u0119 nie powt\u00f3rzy\u0142a.\u00a0<\/p>\n
Wypadek lotniczy<\/h2>\n
S\u0142owa katastrofa, czy wypadek lotniczy zawsze elektryzowa\u0142y spo\u0142ecze\u0144stwo. A w obecnych czasach szczeg\u00f3lnie, gdy media poszukuj\u0105 tylko sensacji.<\/p>\n
Wypadek lotniczy, jak definiuje go Organizacja Mi\u0119dzynarodowego Lotnictwa Cywilnego ( ICAO ), to wszelkie zdarzenie zwi\u0105zane z eksploatacj\u0105 samolotu, kt\u00f3re nast\u0105pi mi\u0119dzy chwil\u0105 zaj\u0119cia miejsca w statku powietrznym przez pierwsz\u0105 osob\u0119, a opuszczeniem go przez ostatni\u0105. To zdarzenie mo\u017ce wi\u0105za\u0107 si\u0119 ze \u015bmierci\u0105 lub powa\u017cnym uszczerbkiem na zdrowiu jakiejkolwiek osoby na pok\u0142adzie samolotu, czy te\u017c zniszczeniem, uszkodzeniem, awari\u0105 b\u0105d\u017a zagini\u0119ciem samego statku powietrznego. Wypadek mo\u017ce mie\u0107 miejsce zar\u00f3wno w powietrzu, jaki na ziemi.<\/p>\n
Trzeba jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce nigdy nie ma jednej przyczyny katastrofy. Zawsze jest to splot przypadkowych lub zamierzonych dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3rych efektem jest sytuacja niew\u0142a\u015bciwa, zagra\u017caj\u0105ca zdrowiu i \u017cyciu os\u00f3b b\u0119d\u0105cych w powietrzu, a nierzadko i na ziemi, jak i straty materialne oraz \u015brodowiskowe. Do tego dochodzi aspekt og\u00f3lno-spo\u0142eczny, lokalny-\u015brodowiskowy i dramaty rodzin.<\/p>\n
Jest kilka klasyfikacji wypadk\u00f3w lotniczych, ale \u017caden z nich nie jest w pe\u0142ni zadowalaj\u0105cy. A to dlatego, \u017ce nie ma dw\u00f3ch identycznych wypadk\u00f3w lotniczych. Jednocze\u015bnie dany przypadek mo\u017ce by\u0107 zaliczony do dw\u00f3ch, a nawet trzech kategorii.<\/p>\n
Podstawowym podzia\u0142em jest podzia\u0142 na wypadki lotnicze cywilne i wojskowe. Tymi drugimi w niniejszej pracy si\u0119 nie zajmujemy, cho\u0107 aspekty wojskowe b\u0119d\u0105 si\u0119 pojawia\u0107.\u00a0W lotnictwie cywilnym, aby u\u0142atwi\u0107 sklasyfikowanie, celowo pomin\u0119li\u015bmy wypadki zaistnia\u0142e w lotnictwie sportowym, dyspozycyjnym, do\u015bwiadczalnym, prywatnym i transporcie \u015bmig\u0142owcowym. Dzi\u0119ki temu podzia\u0142 jest bardziej przejrzysty i odzwierciedla interesuj\u0105cy nas obszar.<\/p>\n
Klasyfikacja wypadk\u00f3w<\/h2>\n\n- Katastrofy lotnicze z udzia\u0142em b\u0142\u0119d\u00f3w pilot\u00f3w<\/li>\n
- Katastrofy lotnicze z udzia\u0142em b\u0142\u0119d\u00f3w kontroli lot\u00f3w<\/li>\n
- Katastrofy lotnicze z udzia\u0142em b\u0142\u0119d\u00f3w obs\u0142ugi technicznej<\/li>\n
- Katastrofy z powodu b\u0142\u0119d\u00f3w konstrukcyjnych<\/li>\n
- Katastrofy lotnicze o nieznanej przyczynie<\/li>\n
- Incydenty zr\u00f3wnane z katastrof\u0105 lotnicz\u0105<\/li>\n
- Katastrofy z powodu warunk\u00f3w meteorologicznych<\/li>\n
- Katastrofy z powodu z\u0142ej infrastruktura lotnisk<\/li>\n
- Porwania samolot\u00f3w<\/li>\n
- Zamachy terrorystyczne na samoloty pasa\u017cerskie, bomby na pok\u0142adzie, sterroryzowanie za\u0142ogi<\/li>\n
- Zestrzelenia samolot\u00f3w<\/li>\n<\/ul>\n
Katastrofy lotnicze z udzia\u0142em b\u0142\u0119d\u00f3w pilot\u00f3w<\/h3>\n
Katastrofa lotnicza spowodowana b\u0142\u0119dem za\u0142ogi samolotu nale\u017cy to tej grupy wypadk\u00f3w, kt\u00f3rej przeci\u0119tny podr\u00f3\u017cny si\u0119 najbardziej obawia. Z tego te\u017c powodu, kiedy samolot przyziemia i znajduje si\u0119 na tak zwanym dobiegu, pasa\u017cerowie na pok\u0142adzie bij\u0105 brawo, dzi\u0119kuj\u0105c za szcz\u0119\u015bliwy lot. (Swoj\u0105 drog\u0105, powinni\u015bmy bi\u0107 brawo dopiero po sko\u0144czeniu dobiegu, a nie w chwili, kiedy samolot dotyka ko\u0142ami RWY).<\/p>\n
Najwi\u0119ksz\u0105 katastrof\u0105 b\u0119d\u0105c\u0105 udzia\u0142em za\u0142ogi by\u0142a katastrofa kt\u00f3ra mia\u0142a miejsce w dniu 27.03.1977 roku, kiedy na drodze startowej zderzy\u0142y si\u0119 dwa samoloty Boeing 747. Jedna maszyna nale\u017ca\u0142a do linii KLM, a druga bli\u017aniacza do linii Pan Am. Tragedia mia\u0142a miejsce na lotnisku Rodeos na Teneryfie na Wyspach Kanaryjskich. Zgodnie z rozk\u0142adem lot\u00f3w nie powinno by\u0107 tam ani jednego z nich. Jednak z powodu alarmu bombowego na lotnisku na wyspie Gran Canaria, gdzie obie maszyny mia\u0142y wyl\u0105dowa\u0107, zosta\u0142y przekierowane na lotnisko Rodeos. Lotnisko by\u0142a zapchane wieloma samolotami, a dodatkowo by\u0142a g\u0119stnia\u0142a mg\u0142a. Po odwo\u0142aniu alarmu, samoloty zacz\u0119\u0142y odlatywa\u0107 na lotnisko przeznaczenia. Aby m\u00f3c udro\u017cni\u0107 lotnisko, wykorzystywano drog\u0119 startow\u0105 do ko\u0142owania. Holenderski Boeing 747 zaj\u0105\u0142 miejsce na ko\u0144cu drogi startowej. Ameryka\u0144ski jeszcze ko\u0142owa\u0142 po drodze startowej do kolejnego zjazdu, gdy holenderscy piloci bez wyra\u017anej zgody kontrolera rozpocz\u0119li rozbieg. Obie za\u0142ogi nie widzia\u0142y si\u0119 we mgle. Dostrzegli si\u0119 w ostatniej chwili. Rozpaczliwe dzia\u0142ania nie przynios\u0142y ocalenia i dosz\u0142o do wielkiej tragedii.<\/p>\n
Na pok\u0142adzie Boeing 747 linii KLM w jednej chwili zgin\u0119\u0142o \u0142\u0105cznie 248 os\u00f3b: 234 pasa\u017cer\u00f3w i 14 cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi. W drugiej maszynie \u015bmier\u0107 ponios\u0142o 326 pasa\u017cer\u00f3w i 9 cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi. 61 os\u00f3b uratowa\u0142o si\u0119. \u0141\u0105cznie \u015bmier\u0107 ponios\u0142y 583 osoby.<\/p>\n
Komisja badaj\u0105ca wypadek oczy\u015bci\u0142a z zarzut\u00f3w kontroler\u00f3w. Nie znaleziono winy w post\u0119powaniu amerykan\u00f3w ( Pan Am ). Za winnych uznano za\u0142og\u0119 holendersk\u0105 ( KLM ). Sprawa trafi\u0142a do s\u0105du. Do dnia dzisiejszego funkcjonuje osobny raport holenderski.<\/p>\n
Po tej tragedii ukaza\u0142o si\u0119 wiele dodatkowych procedur, wytycznych i instrukcji. Zw\u0142aszcza w sposobie prowadzenia korespondencji radiowej mi\u0119dzy za\u0142ogami i kontrolerami.<\/p>\n
Katastrofy lotnicze z udzia\u0142em b\u0142\u0119d\u00f3w kontroli lot\u00f3w<\/h3>\n
Katastrofy lotnicze z udzia\u0142em b\u0142\u0119d\u00f3w kontroler\u00f3w lot\u00f3w wbrew pozorom nie nale\u017c\u0105 do rzadko\u015bci. Ma\u0142o kto z podr\u00f3\u017cnych zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce od kontroler\u00f3w ruchu powietrznego zale\u017cy bardzo wiele. Czasami ich praca jest bardziej stresuj\u0105ca, ni\u017c kapitana samolotu. Kontroler ruchu lotniczego (czy to du\u017cej przestrzeni powietrznej, czy rejonu lotniska, czy na sprowadzaniu) na podstawie tylko ekran\u00f3w i korespondencji audio, musi to wszystko poustawia\u0107. Wymaga si\u0119 od niego wyobra\u017ani przestrzennej i przewidywania sytuacji na kilka minut do przodu. Czym ruch w powietrzu jest wi\u0119kszy, tym odpowiedzialno\u015b\u0107 jest wi\u0119ksza.<\/p>\n
Lecz kontroluj\u0105c ruch w powietrzu, nawet dwa samoloty, mo\u017cna doprowadzi\u0107 do tragedii. Tak si\u0119 sta\u0142o w nocy z 1 na 2.07.2002 roku, nad Jeziorem Bode\u0144skim na granicy szwajcarsko-niemieckiej. Transportowy Boeing 757 firmy DHL zderzy\u0142 si\u0119 z rosyjskim samolot Tu-154. Boeing 757 lecia\u0142 z Bergamo do Brukseli. Na pok\u0142adzie by\u0142o tylko dw\u00f3ch pilot\u00f3w i fracht. Tu-154 lecia\u0142 lotem czarterowym z Moskwy do Barcelony. Na pok\u0142adzie by\u0142o 69 os\u00f3b, w tym 46 dzieci i wyj\u0105tkowo liczna za\u0142oga. Dw\u00f3ch pilot\u00f3w, nawigator i dw\u00f3ch instruktor\u00f3w-kontroler\u00f3w, bo lot postanowiono wykorzysta\u0107 jako testowy.<\/p>\n
Co ciekawe na obu samolotach by\u0142y zamontowane urz\u0105dzenia ostrzegaj\u0105ce o mo\u017cliwo\u015bci kolizji, TCAS. Niestety na ziemi pracowa\u0142 tylko jeden kontroler, a dodatkowo cz\u0119\u015b\u0107 urz\u0105dze\u0144 radiolokacyjnych by\u0142a w remoncie. Za\u0142oga Boeing 757 po sygnale TCAS rozpocz\u0119\u0142a zni\u017canie i poinformowa\u0142a o tym kontrolera, kt\u00f3ry jednak tej informacji nie us\u0142ysza\u0142. Kontroler nakaza\u0142 za\u0142odze Tu-154 tak\u017ce zni\u017ca\u0107 si\u0119. Na pok\u0142adzie dosz\u0142o do konsternacji, bo ich TCAS nakazywa\u0142 wznoszenie, lecz postanowiono wykona\u0107 polecenie kontrolera.<\/p>\n
Dosz\u0142o do tragedii. Zgin\u0119\u0142y wszystkie 71 os\u00f3b, w tym 46 dzieci. Sprawa by\u0142a niezwykle bolesna i doprowadzi\u0142a nawet do samos\u0105du. Zrozpaczony rodzic zamordowa\u0142 kontrolera. Ta tragedia to klasyczny, wr\u0119cz kliniczny przypadek b\u0142\u0119d\u00f3w kontroli ruchu lotniczego. Tym bardziej, \u017ce do pracy w nocy wyznaczono dw\u00f3ch kontroler\u00f3w. Ten drugi kontroler zamiast pracowa\u0107 poszed\u0142 … spa\u0107.<\/p>\n
Katastrofy lotnicze z udzia\u0142em b\u0142\u0119d\u00f3w obs\u0142ugi technicznej<\/h3>\n
Katastrofy lotnicze z udzia\u0142em b\u0142\u0119d\u00f3w obs\u0142ugi technicznej, w tym \u017ale wykonanych remont\u00f3w, to tak\u017ce spora grupa wypadk\u00f3w. Aby nie szuka\u0107 daleko po \u015bwicie, si\u0119gnijmy po przyk\u0142ady z Polski.<\/p>\n
Dwie najwi\u0119ksze katastrofy w Polskich Liniach Lotniczych LOT wydarzy\u0142y si\u0119 w 80-tych latach XX wieku. Pierwsza katastrofa samolotu I\u0142-62 ( Miko\u0142aj Kopernik ) wydarzy\u0142a si\u0119 w dniu 14.03.1980 roku, przed lotniskiem Ok\u0119cie. Samolot powraca\u0142 z USA i run\u0105\u0142 z powodu awarii silnik\u00f3w. Zgin\u0119li wszyscy na pok\u0142adzie 87 os\u00f3b. Druga katastrofa mia\u0142a miejsce w dniu 9.05.1987 roku, w Warszawie. Samolot I\u0142-62 M Tadeusz Ko\u015bciuszko. Samolot mia\u0142 lecie\u0107 do USA. Z powodu awarii silnik\u00f3w zawr\u00f3ci\u0142 i run\u0105\u0142 w Lesie Kabackim przed Ok\u0119ciem. Zgin\u0119li wszyscy na pok\u0142adzie 183 osoby.<\/p>\n
Gdyby te katastrofy wydarzy\u0142y si\u0119 nad Oceanem Atlantyckim to przypuszczalnie winni byliby piloci (!). Determinacja strony Polskiej by\u0142a jednak w\u00f3wczas bardzo du\u017ca. Wnikliwe badanie obu wrak\u00f3w wykaza\u0142y z\u0142e (partackie) wykonanie remont\u00f3w silnik\u00f3w w Moskwie. Dodatkowo samoloty Tu-154 i Tu-154 M, nie posiada\u0142y zdwojonego uk\u0142adu sterowania powierzchniami sterowymi, co w tym czasie, w wolnym \u015bwiecie by\u0142o ju\u017c norm\u0105.\u00a0Samoloty Tu-154 i Tu-154 M posiada\u0142y te same silniki.<\/p>\n
Katastrofy z powodu b\u0142\u0119d\u00f3w konstrukcyjnych<\/h3>\n
Katastrofy z powodu b\u0142\u0119d\u00f3w konstrukcyjnych w obecnym czasie zdarzaj\u0105 si\u0119 niezwykle rzadko. Powodem jest opanowanie rynku produkcji samolot\u00f3w komunikacyjnych zaledwie przez kilka wielkich firm. W latach 50-tych XX wieku by\u0142o ich ponad 30 katastrof.<\/p>\n
Samolot De Havilland DH-106 Comet 1 by\u0142 pierwszym pasa\u017cerskim samolotem z nap\u0119dem turboodrzutowym na \u015bwiecie. Uznanym za cud techniki. Dzi\u0119ki pu\u0142apowi lotu oko\u0142o 11 000 m, rozwija\u0142 pr\u0119dko\u015b\u0107 800 km\/h. Inne samoloty ledwie dochodzi\u0142y do pr\u0119dko\u015bci 500 km\/h i nie przekracza\u0142y pu\u0142apu 6 000 m. Podr\u00f3\u017c samolotem Comet by\u0142a dwa razy szybsza. Lot z Rzymu do Londynu trwa\u0142 2 godziny 15 minut. Inne maszyny pokonywa\u0142y te tras\u0119 ponad 4 godziny. Z pocz\u0105tkiem 1953 roku, eksploatowano ju\u017c 17 takich maszyn.<\/p>\n
Lecz szybko dobr\u0105 opini\u0119 o maszynie zniszczy\u0142a seria katastrof. Pierwsza z nich nast\u0105pi\u0142a ju\u017c w nieca\u0142y rok po premierze maszyny. W dniu 2.05.1953 roku. Comet 1 G-ALYV lec\u0105cy z Singapuru do Londynu dosta\u0142 si\u0119 w zasi\u0119g silnej burzy i rozpad\u0142 si\u0119 w powietrzu. Zgin\u0119\u0142o 37 os\u00f3b. Nast\u0119pna katastrofa nast\u0105pi\u0142a 10.01.1954 roku. Tym razem, Comet 1 G-ALYP run\u0105\u0142 do morza z wysoko\u015bci ok. 7 500 m wkr\u00f3tce po starcie z lotniska w Rzymie. Zgin\u0119\u0142o 35 os\u00f3b. W dniu 8.04.1954 roku, r\u00f3wnie\u017c po starcie z Rzymu, spad\u0142 do morza Comet 1 G-ALYY. Zgin\u0119li wszyscy.<\/p>\n
Prowadzono wnikliwe i wielow\u0105tkowe dochodzenia. O ile w pierwszym przypadku winy upatrywano w pogodzie, to drugi przypadek nasun\u0105\u0142 przypuszczenie zamachu lub sabota\u017cu. Jednak kolejna katastrofa potwierdzi\u0142a, \u017ce z konstrukcj\u0105 jest co\u015b nie tak. Wielomiesi\u0119czne badania doprowadzi\u0142y do wykrycia przyczyn wypadk\u00f3w. Weredyk brzmia\u0142 – Zm\u0119czenie materia\u0142owe poszycia kad\u0142uba. Blacha pokrycia kad\u0142uba by\u0142a zbyt cienka. O ile by\u0142a wystarczaj\u0105ca dla maszyn lataj\u0105cych na pu\u0142apach do 6 000 m, to wy\u017cej by\u0142a wi\u0119ksza r\u00f3\u017cnica ci\u015bnie\u0144, miedzy ci\u015bnieniem wewn\u0105trz kad\u0142uba, a ci\u015bnieniem na zewn\u0105trz samolotu. Wielokrotne zmiany ci\u015bnie\u0144 powodowa\u0142y p\u0119kni\u0119cia blachy przy naro\u017cnikach prostok\u0105tnych okien. Dlatego obecne samoloty maj\u0105 okr\u0105g\u0142e lub owalne okna i grubsze poszycia.<\/p>\n
Co ciekawe. W 2006 roku, grupa naukowc\u00f3w ponownie przeprowadzi\u0142a cykl bada\u0144, przy u\u017cyciu najnowocze\u015bniejszych metod. R\u00f3wnie\u017c ich wyniki potwierdzi\u0142y ustalon\u0105 50 lat wcze\u015bniej przyczyn\u0119 rozpadania si\u0119 samolotu.<\/p>\n
Katastrofy lotnicze o nieznanej przyczynie<\/h3>\n
Katastrofy lotnicze o nieznanej przyczynie nale\u017c\u0105 do grupy najbardziej bolesnych. Je\u015bli nie znamy przyczyny nie jeste\u015bmy w stanie zapobiec jej powt\u00f3rzenia.\u00a0Lecz i w tej grupie katastrof lotniczych wyst\u0119puj\u0105 pewne schematy.<\/p>\n
Ot\u00f3\u017c, aby zbada\u0107 wypadek lotniczy potrzebna jest; wiedza, sprz\u0119t, ludzie, czas, a przede wszystkim fundusze. Bywaj\u0105 takie kraje, rz\u0105dy lub firmy lotnicze, kt\u00f3rym nie zale\u017cy na doj\u015bciu do prawdy. Padaj\u0105 argumenty; Po co? Nikomu to nie pomo\u017ce. Szkoda pieni\u0119dzy. Najlepiej gdy sprawa nie wycieknie do medi\u00f3w. Mamy \u015bwi\u0119ty spok\u00f3j.<\/p>\n
Niestety i w XXI wieku mamy takie przyk\u0142ady. I szybko to si\u0119 nie zmieni. Tak\u0105 postaw\u0119 obserwujemy w cz\u0119\u015bci kraj\u00f3w afryka\u0144skich, Chinach i by\u0142ych krajach CCCP. Dlatego, wolny \u015bwiat broni\u0105c si\u0119 przed organizacjami nie dbaj\u0105cymi o bezpiecze\u0144stwo podr\u00f3\u017cnych opracowa\u0142 Czarne Listy przewo\u017anik\u00f3w. Jest lista opracowana przez Unie Europejsk\u0105 oraz przez USA i Kanad\u0119. Najlepiej na pok\u0142ad ich samolotu nie chodzi\u0107. Lista jest aktualizowana co pewien czas. Aktualnie (2011 rok) by\u0142a poprawiona po raz 17.<\/p>\n
Incydenty zr\u00f3wnane z katastrof\u0105 lotnicz\u0105<\/h3>\n
W\u015br\u00f3d cel\u00f3w funkcjonowania lotniczego systemu transportowego istnieje funkcja zapobiegania niepo\u017c\u0105danym, niebezpiecznym zdarzeniom lotniczym oraz \u0142agodzenia skutk\u00f3w tych zdarze\u0144, je\u017celi ju\u017c zaistnia\u0142y. Zapobieganie niebezpiecznym zdarzeniom i ich skutkom, podczas realizacji przewoz\u00f3w lotniczych, mo\u017cliwe jest poprzez identyfikacj\u0119 przyczyn zagro\u017ce\u0144 i analiz\u0119 czynnik\u00f3w powoduj\u0105cych te zagro\u017cenia, a tak\u017ce poprzez profilaktyk\u0119 redukuj\u0105c\u0105 niekorzystne czynniki i wspomagaj\u0105c\u0105 dzia\u0142ania ratownicze \u0142agodz\u0105ce skutki zdarze\u0144.<\/p>\n
Nie musimy szuka\u0107 daleko po \u015bwiecie, aby znale\u017a\u0107 odpowiedni przyk\u0142ad. I to ca\u0142kiem \u015bwie\u017cy. W dniu 1.11.2011 roku, samolot PLL LOT Boeing 767 SP-LPC, imi\u0119 w\u0142asne Pozna\u0144, z kapitanem pilotem Tadeuszem Wron\u0105, Wyl\u0105dowa\u0142 bez podwozia na lotnisku Ok\u0119cie. Doskona\u0142y pilot, doskona\u0142a za\u0142oga i \u015bwietnie pracuj\u0105c s\u0142u\u017cby lotniskowe. To l\u0105dowanie trafi do podr\u0119cznik\u00f3w m\u00f3wi\u0105cych o bezpiecze\u0144stwie lotniczym.<\/p>\n
Warunki meteorologiczne<\/h3>\n
Warunki meteorologiczne przy obecnym stanie techniki nie stanowi\u0105 \u017cadnego problemu. Ka\u017cde (normalne) lotnisko, ka\u017cdy typ statku powietrznego, i ka\u017cda za\u0142oga, ma wyznaczone minimalne warunki pogodowe przy kt\u00f3rych mo\u017ce wykona\u0107 start lub l\u0105dowanie. Obecnie istniej\u0105 takie \u015brodki techniczne, \u017ce mo\u017cna posadzi\u0107 samolot praktycznie bez widoczno\u015bci drogi startowej. Na przyk\u0142ad w g\u0119stej mgle. Nie czyni si\u0119 tego, gdy\u017c samolot po wyl\u0105dowaniu, w absolutnych ciemno\u015bciach (bez widoczno\u015bci) na samym lotnisku b\u0119dzie \u201e\u015blepy\u201d i nie trafi na stanowisko postojowe. Je\u015bli dochodzi w takim przypadku do katastrofy to nie jest to wina pogody, tylko cz\u0142owieka. Jego pomy\u0142ki lub jego celowego dzia\u0142ania. Na przyk\u0142ad presja zarz\u0105d\u00f3w lotnisk do obs\u0142ugi jak najwi\u0119kszej liczby operacji lotniczych, mimo niebezpiecznych warunk\u00f3w pogodowych.<\/p>\n
Zagro\u017ceniem s\u0105 tak\u017ce zmienne, porywiste wiatry. Czasami potrafi\u0105ce ca\u0142kowicie uniemo\u017cliwi\u0107 podej\u015bcie i l\u0105dowanie lub start.<\/p>\n
Z pogod\u0105 wi\u0105\u017ce si\u0119 inne zagro\u017cenie \u2013 wy\u0142adowanie atmosferyczne, czyli trafienie pioruna w samolot. Lecz dzisiejsze maszyny lataj\u0105 tak wysoko, \u017ce spotkania z chmurami burzowymi s\u0105 rzadko\u015bci\u0105 i samoloty odpowiednio wcze\u015bniej zmieniaj\u0105 kurs.<\/p>\n
I kolejna sprawa. Py\u0142 wulkaniczny. Ostro\u017cne podej\u015bcie przewo\u017anik\u00f3w do tego zagadnienia spowodowa\u0142o, \u017ce nawet nie wyst\u0105pi\u0142y przes\u0142anki do zagro\u017cenia \u017cycia lub zdrowia pasa\u017cer\u00f3w.<\/p>\n
Infrastruktura lotnisk<\/h3>\n
Infrastruktura lotnisk to wszystko to co wi\u0105\u017ce si\u0119 z wyposa\u017ceniem obszaru zwanego lotniskiem. To parametry drogi startowej \u2013 jej d\u0142ugo\u015b\u0107, szeroko\u015b\u0107, stan nawierzchni. Pozosta\u0142e drogi ko\u0142owania. Znaki i o\u015bwietlenie. Urz\u0105dzenia radiolokacyjne i \u0142\u0105czno\u015bci. Zabezpieczenia przed dostaniem si\u0119 na pole wzlot\u00f3w ludzi, zwierz\u0105t, pojazd\u00f3w.<\/p>\n
Przypomnijmy, \u017ce najbardziej popularny samolot komunikacyjny – Boeing 737. mo\u017ce bezpiecznie wyl\u0105dowa\u0107 na drodze startowej gruntowej (np. trawa), o d\u0142ugo\u015bci zaledwie 1 500 m., jak r\u00f3wnie\u017c wystartowa\u0107, nie korzystaj\u0105c z \u017cadnych urz\u0105dze\u0144 na lotnisku.<\/p>\n
Tak wi\u0119c, wsp\u00f3\u0142czesny samolot nie jest zwi\u0105zany dozgonnie z lotniskiem. (Poza pobraniem paliwa.). Niemniej jednak obecne lotniska to bardzo z\u0142o\u017cony organizm i nie ogranicza si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do samolotu jako takiego.<\/p>\n
Powa\u017cnym jednak problemem dla startuj\u0105cych i l\u0105duj\u0105cych samolot\u00f3w mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 najbli\u017csze otoczenie lotniska. Na przyk\u0142ad; pobliskie g\u00f3ry, wysokie budynki, kominy, maszty, linie energetyczne. Czy na przyk\u0142ad, jak to ma miejsce na Gibraltarze \u2013 autostrada krzy\u017cuj\u0105ca si\u0119 z drog\u0105 startow\u0105.<\/p>\n
Porwania samolot\u00f3w<\/h3>\n
Porwania samolot\u00f3w s\u0105 jednym z najbardziej interesuj\u0105cych aspekt\u00f3w zagro\u017cenia transportu powietrznego. Mo\u017cliwych przyczyn jest kilkana\u015bcie i zale\u017c\u0105 od pomys\u0142owo\u015bci os\u00f3b dokonuj\u0105cych rozboju powietrznego. Nie zawsze ko\u0144cz\u0105 si\u0119 one tragicznie. A bywaj\u0105 sytuacje wr\u0119cz zabawne.<\/p>\n
Co pcha ludzi do porwania samolotu? Wszystko zale\u017cy od celu. W okresie od 1945 roku do 1989 roku, by\u0142a to zwykle ch\u0119\u0107 ucieczki na Zach\u00f3d, do bardziej normalnego \u017cycia. G\u0142\u00f3wnie z kraj\u00f3w tak zwanej demokracji ludowej. Z Europy, jak i Korei Ludowej, Chin Ludowych, czy Kuby. Zwykle ci szale\u0144cy nie zamierzali wyrz\u0105dzi\u0107 nikomu krzywdy.<\/p>\n
Lecz bywaj\u0105 tak\u017ce inne przypadki. Lot FedEx Express 705 \u2013 lot samolotem McDonnell Douglas DC-10-30, kt\u00f3ry przewozi\u0142 sprz\u0119t elektroniczny z Memphis w Tennessee do San Jose w Kalifornii. W czasie lotu dosz\u0142o do pr\u00f3by przechwycenia samolotu w celu jego rozbicia. Incydent wydarzy\u0142 si\u0119 w dniu 7.04.1994 roku.<\/p>\n
Auburn Calloway, nieuczciwy pracownik firmy FedEx, licz\u0105c si\u0119 z konsekwencjami podania przez niego zafa\u0142szowanych danych, obmy\u015bli\u0142 plan uzyskania odszkodowania z jego polisy na \u017cycie (ok. $2.5 miliona), kt\u00f3re planowa\u0142 przeznaczy\u0107 na wykszta\u0142cenie swoich dzieci. Warunkiem wyp\u0142aty takiej kwoty by\u0142a \u015bmier\u0107 Callowaya w wyniku wypadku. Dlatego w pokrowcu na gitar\u0119, kt\u00f3ry wni\u00f3s\u0142 na pok\u0142ad feralnego lotu, nie znalaz\u0142y si\u0119 \u017cadne materia\u0142y wybuchowe ani bro\u0144 palna, a zestaw m\u0142otk\u00f3w oraz kusza. Mia\u0142o to na celu uniemo\u017cliwienie wykrycia obra\u017ce\u0144 zadanych tymi narz\u0119dziami podczas ewentualnej sekcji zw\u0142ok za\u0142ogi wykonanej po katastrofie. Katastrofa mia\u0142a zosta\u0107 spowodowana poprzez skierowanie samolotu na g\u0142\u00f3wn\u0105 siedzib\u0119 firmy FedEx w Memphis.<\/p>\n
Podczas lotu napastnik wtargn\u0105\u0142 do kabiny za\u0142ogi. Zada\u0142 cios m\u0142otkiem drugiemu pilotowi, kt\u00f3ry straci\u0142 przytomno\u015b\u0107. Nie zd\u0105\u017cy\u0142 dokona\u0107 ataku na kapitana, bo ten rzuci\u0142 si\u0119 na niego. Rozgorza\u0142a walka wr\u0119cz. Drugi pilot odzyska\u0142 przytomno\u015b\u0107 i steruj\u0105c gwa\u0142townie samolotem pr\u00f3bowa\u0142 powali\u0107 uzbrojonego w m\u0142otek napastnika, szamoc\u0105cego si\u0119 z kapitanem. Uda\u0142o si\u0119 obezw\u0142adni\u0107 zamachowca i szcz\u0119\u015bliwie wyl\u0105dowa\u0107. Auburn Calloway dosta\u0142 do\u017cywocie. Trzech cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi prze\u017cy\u0142o atak szale\u0144ca, jednak ich obra\u017cenia by\u0142y tak powa\u017cne, i\u017c nie powr\u00f3cili do ukochanego latania.<\/p>\n
Zamachy terrorystyczne na samoloty pasa\u017cerskie<\/h3>\n
Zamach to jest to czego wsp\u00f3\u0142czesny pasa\u017cer obawia si\u0119 najbardziej. Przyk\u0142ad\u00f3w jest wiele, ale podamy tylko dwa.<\/p>\n
Katastrofa lotu Pacific Southwest Airlines 1771, wydarzy\u0142a si\u0119 w dniu 7.12.1987 roku. Samolot Avro RJ 100 lecia\u0142 z Los Angeles do San Francisco. Po starcie z lotniska, jeden z pasa\u017cer\u00f3w, David Burke, wszed\u0142 do kokpitu, a nast\u0119pnie zastrzeli\u0142 dw\u00f3jk\u0119 pilot\u00f3w z pistoletu Magnum 44. W ci\u0105gu 25 sekund samolot run\u0105\u0142 na pole w okolicach Paso Robles. Zgin\u0119\u0142o 46 os\u00f3b. Wszyscy na pok\u0142adzie. Na miejsce wypadku przyjecha\u0142a policja. Nast\u0119pnego dnia FBI odnalaz\u0142o pistolet Magnum 44, wci\u0105\u017c znajdowa\u0142 si\u0119 w r\u0119kach Davida Burke, niedawno zwolnionego z linii lotniczych US Airways za kradzie\u017c koktajlu podczas lotu. Wyb\u00f3r samolotu, do kt\u00f3rego wsiad\u0142 Burke nie by\u0142 przypadkowy. Po\u0142\u0105czeniem tym codziennie dolatywa\u0142 do pracy jego prze\u0142o\u017cony – Raymond F. Thomson, kt\u00f3ry osobi\u015bcie zwolni\u0142 Burke\u2019a kilka dni wcze\u015bniej. Feralnego dnia Thomson, by\u0142 w\u015br\u00f3d pasa\u017cer\u00f3w lotu 1771.<\/p>\n
Jednak klinicznym i najbardziej znanym przypadkiem zamachu terrorystycznego by\u0142 zamach nad Lockerbiew Szkocji. Przeprowadzony 21.12.1988 roku, na samolot Pan Am Boeing 747. Na pok\u0142ad pod\u0142o\u017cono bomb\u0119 w walizce.\u00a0Tylko dzi\u0119ki wnikliwemu \u015bledztwu uda\u0142o si\u0119 ustali\u0107 przyczyn\u0119 i przebieg zamachu. Nie liczono si\u0119 z kosztami. Co do sposobu przeprowadzenia zamachu nie ma \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci, ale jak w tak zawi\u0142ej sprawie kilka pyta\u0144 pozosta\u0142o bez odpowiedzi.Odpowiedzialno\u015bci\u0105 za zamach obci\u0105\u017cono dw\u00f3ch agent\u00f3w libijskiego wywiadu – Abdelbaseta Ali Mohmeda Al Megrahiego i Al Amina Khalifa Fhimaha, kt\u00f3rzy mieli go dokona\u0107 w odwecie za zbombardowanie przez Amerykan\u00f3w Trypolisu i Bengazi 14.04.1986r., podczas kt\u00f3rego o ma\u0142o nie zgin\u0105\u0142 Muammar al-Kadafi. Luki w systemie bezpiecze\u0144stwa spowodowa\u0142y sesj\u0119 pozw\u00f3w o odszkodowania do linii lotniczej Pan Am, kt\u00f3ra praktycznie zbankrutowa\u0142a. To w\u0142a\u015bnie ten zamach spowodowa\u0142 zaostrzenie procedur tycz\u0105cych bezpiecze\u0144stwa transportu lotniczego. Kolejne wnioski wyci\u0105gni\u0119to po serii barbarzy\u0144skich zamach\u00f3w na WTC i Pentagon.<\/p>\n
Zestrzelenia samolot\u00f3w<\/h3>\n
Do 2011 roku, by\u0142o 6 przypadk\u00f3w zestrzelenia samolot\u00f3w. Przytoczymy tylko trzy z nich.<\/p>\n
Pierwszy przypadek.<\/p>\n
Zestrzelenie samolotu linii lotniczych El Al mia\u0142o miejsce w dniu 27.07.1955 roku, przez dwa bu\u0142garskie my\u015bliwce, typu MiG-15. Samolot typu Lockheed L-149 Constellation ( 4X-AKC ) odbywa\u0142 cotygodniowy lot z Londynu do Tel Awiwu z mi\u0119dzyl\u0105dowaniami w Wiedniu i Stambule. Maszyna wystartowa\u0142a z Wiednia o 2.53 w nocy, kieruj\u0105c si\u0119 w stron\u0119 Tel Awiwu. W trakcie lotu nad Jugos\u0142awi\u0105, piloci natrafili na rozleg\u0142e obszary burzowe. To w\u0142a\u015bnie z powodu aktywno\u015bci burz, dosz\u0142o do niepoprawnej zmiany radiokompasu nawigacyjnego. Za\u0142oga by\u0142a odt\u0105d przekonana, i\u017c lec\u0105 nad Jugos\u0142awi\u0105, a \u015bci\u015blej w zasi\u0119gu radaru w Skopie. Tymczasem samolot przypadkowo wlecia\u0142 nad Bu\u0142gari\u0119, w odleg\u0142o\u015bci a\u017c 60 km na wsch\u00f3d od korytarza powietrznego, kt\u00f3rym mia\u0142 przelatywa\u0107. Nad Bu\u0142gari\u0105, samolot przechwyci\u0142y dwa my\u015bliwce MiG-15, nale\u017c\u0105ce do bu\u0142garskich si\u0142 powietrznych. Samolot znalaz\u0142 si\u0119 pod ci\u0119\u017ckim ostrza\u0142em. W chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej, w wyniku rozleg\u0142ych zniszcze\u0144, rozbi\u0142 si\u0119 w okolicach miasta Petricz, niedaleko granicy z Jugos\u0142awi\u0105 i Grecj\u0105. Na pok\u0142adzie znajdowa\u0142o si\u0119 51 pasa\u017cer\u00f3w i siedmioosobowa za\u0142oga, na czele z 35-letnim kapitanem, Stanleyem Hinksem \u2013 wszyscy ponie\u015bli \u015bmier\u0107. Pocz\u0105tkowo Bu\u0142garia nie chcia\u0142a przyj\u0105\u0107 odpowiedzialno\u015bci za wypadek, oskar\u017caj\u0105c pilot\u00f3w izraelskich o bezprawne wtargni\u0119cie w bu\u0142garsk\u0105 przestrze\u0144 powietrzn\u0105. Ostatecznie w\u0142adze bu\u0142garskie przyzna\u0142y si\u0119 do odpowiedzialno\u015bci za katastrof\u0119, stwierdzaj\u0105c, i\u017c piloci post\u0105pili "zbyt pochopnie" zestrzeliwuj\u0105c samolot. W\u0142adze wyrazi\u0142y tak\u017ce wyrazy ubolewania i zgodzi\u0142y si\u0119 zap\u0142aci\u0107 odszkodowanie rodzinom ofiar.<\/p>\n
Drugi przypadek.<\/p>\n
Katastrofa lotu Korean Air 007 – zestrzelenie pasa\u017cerskiego samolotu korea\u0144skich linii Korean Air nad terytorium Zwi\u0105zku Sowieckiego. W dniu 1.09.1983r. Boeing 747-200A ( lot KAL007 z Anchorage na Alasce do Seulu w Korei Po\u0142udniowej z powodu b\u0142\u0119d\u00f3w nawigacyjnych zboczy\u0142 z kursu i wlecia\u0142 na kilkadziesi\u0105t kilometr\u00f3w w g\u0142\u0105b przestrzeni powietrznej Zwi\u0105zku Radzieckiego ( Kamczatka ). Znalaz\u0142 si\u0119 w rejonie du\u017cych baz i instalacji wojskowych. Po czym zosta\u0142 szybko zestrzelony przez sowieckie my\u015bliwce typu Su-15, aby nie zd\u0105\u017cy\u0142 opu\u015bci\u0107 obszaru Kamczatki. Nie pokuszono si\u0119 o identyfikacj\u0119 maszyny, czy sprowadzenie jej na lotnisko, lub w\u0142a\u015bciw\u0105 tras\u0119. Zgin\u0119\u0142o 269 os\u00f3b. Do dnia dzisiejszego Moskwa trzyma si\u0119 swojej wersji, \u017ce samolot by\u0142 szpiegowski. Nie zwr\u00f3cono wraku, ani cia\u0142.<\/p>\n
Trzeci przypadek.<\/p>\n
Katastrofa lotu Iran Air 655 \u2013 Zestrzelenie mia\u0142o miejsce w dniu 3.07.1988 roku, nad wodami Zatoki Perskiej. Ira\u0144ski samolot pasa\u017cerski Airbus A300 z 290 osobami na pok\u0142adzie zosta\u0142 zestrzelony przez ameryka\u0144ski kr\u0105\u017cownik USS Vincennes. Wszyscy na pok\u0142adzie zgin\u0119li. Tutaj tak\u017ce najpierw zrobiono, potem pomy\u015blano. Nie pokwapiono si\u0119 o dok\u0142adna identyfikacj\u0119 samolotu. By\u0142a to ha\u0144ba dla USA.<\/p>\n
Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Niniejsza praca prezentuje najistotniejsze aspekty dotycz\u0105ce bezpiecze\u0144stwa w transporcie lotniczym. Skupia si\u0119 na zagadnieniu bezpiecze\u0144stwa w cywilnym transporcie lotniczym; pasa\u017cerskim i towarowym. Nie uwzgl\u0119dnia lotnictwa wojskowego, lotnictwa aeroklubowego ( sportowego ), lotnictwa specjalnego ( do\u015bwiadczalnego, dyspozycyjnego i prywatnego ) oraz transportu \u015bmig\u0142owcowego. Koncentruje si\u0119 na tych zagadnieniach, z kt\u00f3rymi mo\u017ce mie\u0107 do czynienia przeci\u0119tny Kowalski, Jonson lub Enzo. Podr\u00f3\u017cny, kt\u00f3ry wybra\u0142 samolot jako najwygodniejszy, najszybszy i najbezpieczniejszy \u015brodek transportu, aby przemie\u015bci\u0107 si\u0119 z punktu A do punktu B.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-268","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nawigacja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/268","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=268"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/268\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3782,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/268\/revisions\/3782"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=268"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=268"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=268"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Katastrofy lotnicze z udzia\u0142em b\u0142\u0119d\u00f3w pilot\u00f3w<\/h3>\n
Katastrofa lotnicza spowodowana b\u0142\u0119dem za\u0142ogi samolotu nale\u017cy to tej grupy wypadk\u00f3w, kt\u00f3rej przeci\u0119tny podr\u00f3\u017cny si\u0119 najbardziej obawia. Z tego te\u017c powodu, kiedy samolot przyziemia i znajduje si\u0119 na tak zwanym dobiegu, pasa\u017cerowie na pok\u0142adzie bij\u0105 brawo, dzi\u0119kuj\u0105c za szcz\u0119\u015bliwy lot. (Swoj\u0105 drog\u0105, powinni\u015bmy bi\u0107 brawo dopiero po sko\u0144czeniu dobiegu, a nie w chwili, kiedy samolot dotyka ko\u0142ami RWY).<\/p>\n
Najwi\u0119ksz\u0105 katastrof\u0105 b\u0119d\u0105c\u0105 udzia\u0142em za\u0142ogi by\u0142a katastrofa kt\u00f3ra mia\u0142a miejsce w dniu 27.03.1977 roku, kiedy na drodze startowej zderzy\u0142y si\u0119 dwa samoloty Boeing 747. Jedna maszyna nale\u017ca\u0142a do linii KLM, a druga bli\u017aniacza do linii Pan Am. Tragedia mia\u0142a miejsce na lotnisku Rodeos na Teneryfie na Wyspach Kanaryjskich. Zgodnie z rozk\u0142adem lot\u00f3w nie powinno by\u0107 tam ani jednego z nich. Jednak z powodu alarmu bombowego na lotnisku na wyspie Gran Canaria, gdzie obie maszyny mia\u0142y wyl\u0105dowa\u0107, zosta\u0142y przekierowane na lotnisko Rodeos. Lotnisko by\u0142a zapchane wieloma samolotami, a dodatkowo by\u0142a g\u0119stnia\u0142a mg\u0142a. Po odwo\u0142aniu alarmu, samoloty zacz\u0119\u0142y odlatywa\u0107 na lotnisko przeznaczenia. Aby m\u00f3c udro\u017cni\u0107 lotnisko, wykorzystywano drog\u0119 startow\u0105 do ko\u0142owania. Holenderski Boeing 747 zaj\u0105\u0142 miejsce na ko\u0144cu drogi startowej. Ameryka\u0144ski jeszcze ko\u0142owa\u0142 po drodze startowej do kolejnego zjazdu, gdy holenderscy piloci bez wyra\u017anej zgody kontrolera rozpocz\u0119li rozbieg. Obie za\u0142ogi nie widzia\u0142y si\u0119 we mgle. Dostrzegli si\u0119 w ostatniej chwili. Rozpaczliwe dzia\u0142ania nie przynios\u0142y ocalenia i dosz\u0142o do wielkiej tragedii.<\/p>\n
Na pok\u0142adzie Boeing 747 linii KLM w jednej chwili zgin\u0119\u0142o \u0142\u0105cznie 248 os\u00f3b: 234 pasa\u017cer\u00f3w i 14 cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi. W drugiej maszynie \u015bmier\u0107 ponios\u0142o 326 pasa\u017cer\u00f3w i 9 cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi. 61 os\u00f3b uratowa\u0142o si\u0119. \u0141\u0105cznie \u015bmier\u0107 ponios\u0142y 583 osoby.<\/p>\n
Komisja badaj\u0105ca wypadek oczy\u015bci\u0142a z zarzut\u00f3w kontroler\u00f3w. Nie znaleziono winy w post\u0119powaniu amerykan\u00f3w ( Pan Am ). Za winnych uznano za\u0142og\u0119 holendersk\u0105 ( KLM ). Sprawa trafi\u0142a do s\u0105du. Do dnia dzisiejszego funkcjonuje osobny raport holenderski.<\/p>\n
Po tej tragedii ukaza\u0142o si\u0119 wiele dodatkowych procedur, wytycznych i instrukcji. Zw\u0142aszcza w sposobie prowadzenia korespondencji radiowej mi\u0119dzy za\u0142ogami i kontrolerami.<\/p>\n
Katastrofy lotnicze z udzia\u0142em b\u0142\u0119d\u00f3w kontroli lot\u00f3w<\/h3>\n
Katastrofy lotnicze z udzia\u0142em b\u0142\u0119d\u00f3w kontroler\u00f3w lot\u00f3w wbrew pozorom nie nale\u017c\u0105 do rzadko\u015bci. Ma\u0142o kto z podr\u00f3\u017cnych zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce od kontroler\u00f3w ruchu powietrznego zale\u017cy bardzo wiele. Czasami ich praca jest bardziej stresuj\u0105ca, ni\u017c kapitana samolotu. Kontroler ruchu lotniczego (czy to du\u017cej przestrzeni powietrznej, czy rejonu lotniska, czy na sprowadzaniu) na podstawie tylko ekran\u00f3w i korespondencji audio, musi to wszystko poustawia\u0107. Wymaga si\u0119 od niego wyobra\u017ani przestrzennej i przewidywania sytuacji na kilka minut do przodu. Czym ruch w powietrzu jest wi\u0119kszy, tym odpowiedzialno\u015b\u0107 jest wi\u0119ksza.<\/p>\n
Lecz kontroluj\u0105c ruch w powietrzu, nawet dwa samoloty, mo\u017cna doprowadzi\u0107 do tragedii. Tak si\u0119 sta\u0142o w nocy z 1 na 2.07.2002 roku, nad Jeziorem Bode\u0144skim na granicy szwajcarsko-niemieckiej. Transportowy Boeing 757 firmy DHL zderzy\u0142 si\u0119 z rosyjskim samolot Tu-154. Boeing 757 lecia\u0142 z Bergamo do Brukseli. Na pok\u0142adzie by\u0142o tylko dw\u00f3ch pilot\u00f3w i fracht. Tu-154 lecia\u0142 lotem czarterowym z Moskwy do Barcelony. Na pok\u0142adzie by\u0142o 69 os\u00f3b, w tym 46 dzieci i wyj\u0105tkowo liczna za\u0142oga. Dw\u00f3ch pilot\u00f3w, nawigator i dw\u00f3ch instruktor\u00f3w-kontroler\u00f3w, bo lot postanowiono wykorzysta\u0107 jako testowy.<\/p>\n
Co ciekawe na obu samolotach by\u0142y zamontowane urz\u0105dzenia ostrzegaj\u0105ce o mo\u017cliwo\u015bci kolizji, TCAS. Niestety na ziemi pracowa\u0142 tylko jeden kontroler, a dodatkowo cz\u0119\u015b\u0107 urz\u0105dze\u0144 radiolokacyjnych by\u0142a w remoncie. Za\u0142oga Boeing 757 po sygnale TCAS rozpocz\u0119\u0142a zni\u017canie i poinformowa\u0142a o tym kontrolera, kt\u00f3ry jednak tej informacji nie us\u0142ysza\u0142. Kontroler nakaza\u0142 za\u0142odze Tu-154 tak\u017ce zni\u017ca\u0107 si\u0119. Na pok\u0142adzie dosz\u0142o do konsternacji, bo ich TCAS nakazywa\u0142 wznoszenie, lecz postanowiono wykona\u0107 polecenie kontrolera.<\/p>\n
Dosz\u0142o do tragedii. Zgin\u0119\u0142y wszystkie 71 os\u00f3b, w tym 46 dzieci. Sprawa by\u0142a niezwykle bolesna i doprowadzi\u0142a nawet do samos\u0105du. Zrozpaczony rodzic zamordowa\u0142 kontrolera. Ta tragedia to klasyczny, wr\u0119cz kliniczny przypadek b\u0142\u0119d\u00f3w kontroli ruchu lotniczego. Tym bardziej, \u017ce do pracy w nocy wyznaczono dw\u00f3ch kontroler\u00f3w. Ten drugi kontroler zamiast pracowa\u0107 poszed\u0142 … spa\u0107.<\/p>\n
Katastrofy lotnicze z udzia\u0142em b\u0142\u0119d\u00f3w obs\u0142ugi technicznej<\/h3>\n
Katastrofy lotnicze z udzia\u0142em b\u0142\u0119d\u00f3w obs\u0142ugi technicznej, w tym \u017ale wykonanych remont\u00f3w, to tak\u017ce spora grupa wypadk\u00f3w. Aby nie szuka\u0107 daleko po \u015bwicie, si\u0119gnijmy po przyk\u0142ady z Polski.<\/p>\n
Dwie najwi\u0119ksze katastrofy w Polskich Liniach Lotniczych LOT wydarzy\u0142y si\u0119 w 80-tych latach XX wieku. Pierwsza katastrofa samolotu I\u0142-62 ( Miko\u0142aj Kopernik ) wydarzy\u0142a si\u0119 w dniu 14.03.1980 roku, przed lotniskiem Ok\u0119cie. Samolot powraca\u0142 z USA i run\u0105\u0142 z powodu awarii silnik\u00f3w. Zgin\u0119li wszyscy na pok\u0142adzie 87 os\u00f3b. Druga katastrofa mia\u0142a miejsce w dniu 9.05.1987 roku, w Warszawie. Samolot I\u0142-62 M Tadeusz Ko\u015bciuszko. Samolot mia\u0142 lecie\u0107 do USA. Z powodu awarii silnik\u00f3w zawr\u00f3ci\u0142 i run\u0105\u0142 w Lesie Kabackim przed Ok\u0119ciem. Zgin\u0119li wszyscy na pok\u0142adzie 183 osoby.<\/p>\n
Gdyby te katastrofy wydarzy\u0142y si\u0119 nad Oceanem Atlantyckim to przypuszczalnie winni byliby piloci (!). Determinacja strony Polskiej by\u0142a jednak w\u00f3wczas bardzo du\u017ca. Wnikliwe badanie obu wrak\u00f3w wykaza\u0142y z\u0142e (partackie) wykonanie remont\u00f3w silnik\u00f3w w Moskwie. Dodatkowo samoloty Tu-154 i Tu-154 M, nie posiada\u0142y zdwojonego uk\u0142adu sterowania powierzchniami sterowymi, co w tym czasie, w wolnym \u015bwiecie by\u0142o ju\u017c norm\u0105.\u00a0Samoloty Tu-154 i Tu-154 M posiada\u0142y te same silniki.<\/p>\n
Katastrofy z powodu b\u0142\u0119d\u00f3w konstrukcyjnych<\/h3>\n
Katastrofy z powodu b\u0142\u0119d\u00f3w konstrukcyjnych w obecnym czasie zdarzaj\u0105 si\u0119 niezwykle rzadko. Powodem jest opanowanie rynku produkcji samolot\u00f3w komunikacyjnych zaledwie przez kilka wielkich firm. W latach 50-tych XX wieku by\u0142o ich ponad 30 katastrof.<\/p>\n
Samolot De Havilland DH-106 Comet 1 by\u0142 pierwszym pasa\u017cerskim samolotem z nap\u0119dem turboodrzutowym na \u015bwiecie. Uznanym za cud techniki. Dzi\u0119ki pu\u0142apowi lotu oko\u0142o 11 000 m, rozwija\u0142 pr\u0119dko\u015b\u0107 800 km\/h. Inne samoloty ledwie dochodzi\u0142y do pr\u0119dko\u015bci 500 km\/h i nie przekracza\u0142y pu\u0142apu 6 000 m. Podr\u00f3\u017c samolotem Comet by\u0142a dwa razy szybsza. Lot z Rzymu do Londynu trwa\u0142 2 godziny 15 minut. Inne maszyny pokonywa\u0142y te tras\u0119 ponad 4 godziny. Z pocz\u0105tkiem 1953 roku, eksploatowano ju\u017c 17 takich maszyn.<\/p>\n
Lecz szybko dobr\u0105 opini\u0119 o maszynie zniszczy\u0142a seria katastrof. Pierwsza z nich nast\u0105pi\u0142a ju\u017c w nieca\u0142y rok po premierze maszyny. W dniu 2.05.1953 roku. Comet 1 G-ALYV lec\u0105cy z Singapuru do Londynu dosta\u0142 si\u0119 w zasi\u0119g silnej burzy i rozpad\u0142 si\u0119 w powietrzu. Zgin\u0119\u0142o 37 os\u00f3b. Nast\u0119pna katastrofa nast\u0105pi\u0142a 10.01.1954 roku. Tym razem, Comet 1 G-ALYP run\u0105\u0142 do morza z wysoko\u015bci ok. 7 500 m wkr\u00f3tce po starcie z lotniska w Rzymie. Zgin\u0119\u0142o 35 os\u00f3b. W dniu 8.04.1954 roku, r\u00f3wnie\u017c po starcie z Rzymu, spad\u0142 do morza Comet 1 G-ALYY. Zgin\u0119li wszyscy.<\/p>\n
Prowadzono wnikliwe i wielow\u0105tkowe dochodzenia. O ile w pierwszym przypadku winy upatrywano w pogodzie, to drugi przypadek nasun\u0105\u0142 przypuszczenie zamachu lub sabota\u017cu. Jednak kolejna katastrofa potwierdzi\u0142a, \u017ce z konstrukcj\u0105 jest co\u015b nie tak. Wielomiesi\u0119czne badania doprowadzi\u0142y do wykrycia przyczyn wypadk\u00f3w. Weredyk brzmia\u0142 – Zm\u0119czenie materia\u0142owe poszycia kad\u0142uba. Blacha pokrycia kad\u0142uba by\u0142a zbyt cienka. O ile by\u0142a wystarczaj\u0105ca dla maszyn lataj\u0105cych na pu\u0142apach do 6 000 m, to wy\u017cej by\u0142a wi\u0119ksza r\u00f3\u017cnica ci\u015bnie\u0144, miedzy ci\u015bnieniem wewn\u0105trz kad\u0142uba, a ci\u015bnieniem na zewn\u0105trz samolotu. Wielokrotne zmiany ci\u015bnie\u0144 powodowa\u0142y p\u0119kni\u0119cia blachy przy naro\u017cnikach prostok\u0105tnych okien. Dlatego obecne samoloty maj\u0105 okr\u0105g\u0142e lub owalne okna i grubsze poszycia.<\/p>\n
Co ciekawe. W 2006 roku, grupa naukowc\u00f3w ponownie przeprowadzi\u0142a cykl bada\u0144, przy u\u017cyciu najnowocze\u015bniejszych metod. R\u00f3wnie\u017c ich wyniki potwierdzi\u0142y ustalon\u0105 50 lat wcze\u015bniej przyczyn\u0119 rozpadania si\u0119 samolotu.<\/p>\n
Katastrofy lotnicze o nieznanej przyczynie<\/h3>\n
Katastrofy lotnicze o nieznanej przyczynie nale\u017c\u0105 do grupy najbardziej bolesnych. Je\u015bli nie znamy przyczyny nie jeste\u015bmy w stanie zapobiec jej powt\u00f3rzenia.\u00a0Lecz i w tej grupie katastrof lotniczych wyst\u0119puj\u0105 pewne schematy.<\/p>\n
Ot\u00f3\u017c, aby zbada\u0107 wypadek lotniczy potrzebna jest; wiedza, sprz\u0119t, ludzie, czas, a przede wszystkim fundusze. Bywaj\u0105 takie kraje, rz\u0105dy lub firmy lotnicze, kt\u00f3rym nie zale\u017cy na doj\u015bciu do prawdy. Padaj\u0105 argumenty; Po co? Nikomu to nie pomo\u017ce. Szkoda pieni\u0119dzy. Najlepiej gdy sprawa nie wycieknie do medi\u00f3w. Mamy \u015bwi\u0119ty spok\u00f3j.<\/p>\n
Niestety i w XXI wieku mamy takie przyk\u0142ady. I szybko to si\u0119 nie zmieni. Tak\u0105 postaw\u0119 obserwujemy w cz\u0119\u015bci kraj\u00f3w afryka\u0144skich, Chinach i by\u0142ych krajach CCCP. Dlatego, wolny \u015bwiat broni\u0105c si\u0119 przed organizacjami nie dbaj\u0105cymi o bezpiecze\u0144stwo podr\u00f3\u017cnych opracowa\u0142 Czarne Listy przewo\u017anik\u00f3w. Jest lista opracowana przez Unie Europejsk\u0105 oraz przez USA i Kanad\u0119. Najlepiej na pok\u0142ad ich samolotu nie chodzi\u0107. Lista jest aktualizowana co pewien czas. Aktualnie (2011 rok) by\u0142a poprawiona po raz 17.<\/p>\n
Incydenty zr\u00f3wnane z katastrof\u0105 lotnicz\u0105<\/h3>\n
W\u015br\u00f3d cel\u00f3w funkcjonowania lotniczego systemu transportowego istnieje funkcja zapobiegania niepo\u017c\u0105danym, niebezpiecznym zdarzeniom lotniczym oraz \u0142agodzenia skutk\u00f3w tych zdarze\u0144, je\u017celi ju\u017c zaistnia\u0142y. Zapobieganie niebezpiecznym zdarzeniom i ich skutkom, podczas realizacji przewoz\u00f3w lotniczych, mo\u017cliwe jest poprzez identyfikacj\u0119 przyczyn zagro\u017ce\u0144 i analiz\u0119 czynnik\u00f3w powoduj\u0105cych te zagro\u017cenia, a tak\u017ce poprzez profilaktyk\u0119 redukuj\u0105c\u0105 niekorzystne czynniki i wspomagaj\u0105c\u0105 dzia\u0142ania ratownicze \u0142agodz\u0105ce skutki zdarze\u0144.<\/p>\n
Nie musimy szuka\u0107 daleko po \u015bwiecie, aby znale\u017a\u0107 odpowiedni przyk\u0142ad. I to ca\u0142kiem \u015bwie\u017cy. W dniu 1.11.2011 roku, samolot PLL LOT Boeing 767 SP-LPC, imi\u0119 w\u0142asne Pozna\u0144, z kapitanem pilotem Tadeuszem Wron\u0105, Wyl\u0105dowa\u0142 bez podwozia na lotnisku Ok\u0119cie. Doskona\u0142y pilot, doskona\u0142a za\u0142oga i \u015bwietnie pracuj\u0105c s\u0142u\u017cby lotniskowe. To l\u0105dowanie trafi do podr\u0119cznik\u00f3w m\u00f3wi\u0105cych o bezpiecze\u0144stwie lotniczym.<\/p>\n
Warunki meteorologiczne<\/h3>\n
Warunki meteorologiczne przy obecnym stanie techniki nie stanowi\u0105 \u017cadnego problemu. Ka\u017cde (normalne) lotnisko, ka\u017cdy typ statku powietrznego, i ka\u017cda za\u0142oga, ma wyznaczone minimalne warunki pogodowe przy kt\u00f3rych mo\u017ce wykona\u0107 start lub l\u0105dowanie. Obecnie istniej\u0105 takie \u015brodki techniczne, \u017ce mo\u017cna posadzi\u0107 samolot praktycznie bez widoczno\u015bci drogi startowej. Na przyk\u0142ad w g\u0119stej mgle. Nie czyni si\u0119 tego, gdy\u017c samolot po wyl\u0105dowaniu, w absolutnych ciemno\u015bciach (bez widoczno\u015bci) na samym lotnisku b\u0119dzie \u201e\u015blepy\u201d i nie trafi na stanowisko postojowe. Je\u015bli dochodzi w takim przypadku do katastrofy to nie jest to wina pogody, tylko cz\u0142owieka. Jego pomy\u0142ki lub jego celowego dzia\u0142ania. Na przyk\u0142ad presja zarz\u0105d\u00f3w lotnisk do obs\u0142ugi jak najwi\u0119kszej liczby operacji lotniczych, mimo niebezpiecznych warunk\u00f3w pogodowych.<\/p>\n
Zagro\u017ceniem s\u0105 tak\u017ce zmienne, porywiste wiatry. Czasami potrafi\u0105ce ca\u0142kowicie uniemo\u017cliwi\u0107 podej\u015bcie i l\u0105dowanie lub start.<\/p>\n
Z pogod\u0105 wi\u0105\u017ce si\u0119 inne zagro\u017cenie \u2013 wy\u0142adowanie atmosferyczne, czyli trafienie pioruna w samolot. Lecz dzisiejsze maszyny lataj\u0105 tak wysoko, \u017ce spotkania z chmurami burzowymi s\u0105 rzadko\u015bci\u0105 i samoloty odpowiednio wcze\u015bniej zmieniaj\u0105 kurs.<\/p>\n
I kolejna sprawa. Py\u0142 wulkaniczny. Ostro\u017cne podej\u015bcie przewo\u017anik\u00f3w do tego zagadnienia spowodowa\u0142o, \u017ce nawet nie wyst\u0105pi\u0142y przes\u0142anki do zagro\u017cenia \u017cycia lub zdrowia pasa\u017cer\u00f3w.<\/p>\n
Infrastruktura lotnisk<\/h3>\n
Infrastruktura lotnisk to wszystko to co wi\u0105\u017ce si\u0119 z wyposa\u017ceniem obszaru zwanego lotniskiem. To parametry drogi startowej \u2013 jej d\u0142ugo\u015b\u0107, szeroko\u015b\u0107, stan nawierzchni. Pozosta\u0142e drogi ko\u0142owania. Znaki i o\u015bwietlenie. Urz\u0105dzenia radiolokacyjne i \u0142\u0105czno\u015bci. Zabezpieczenia przed dostaniem si\u0119 na pole wzlot\u00f3w ludzi, zwierz\u0105t, pojazd\u00f3w.<\/p>\n
Przypomnijmy, \u017ce najbardziej popularny samolot komunikacyjny – Boeing 737. mo\u017ce bezpiecznie wyl\u0105dowa\u0107 na drodze startowej gruntowej (np. trawa), o d\u0142ugo\u015bci zaledwie 1 500 m., jak r\u00f3wnie\u017c wystartowa\u0107, nie korzystaj\u0105c z \u017cadnych urz\u0105dze\u0144 na lotnisku.<\/p>\n
Tak wi\u0119c, wsp\u00f3\u0142czesny samolot nie jest zwi\u0105zany dozgonnie z lotniskiem. (Poza pobraniem paliwa.). Niemniej jednak obecne lotniska to bardzo z\u0142o\u017cony organizm i nie ogranicza si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do samolotu jako takiego.<\/p>\n
Powa\u017cnym jednak problemem dla startuj\u0105cych i l\u0105duj\u0105cych samolot\u00f3w mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 najbli\u017csze otoczenie lotniska. Na przyk\u0142ad; pobliskie g\u00f3ry, wysokie budynki, kominy, maszty, linie energetyczne. Czy na przyk\u0142ad, jak to ma miejsce na Gibraltarze \u2013 autostrada krzy\u017cuj\u0105ca si\u0119 z drog\u0105 startow\u0105.<\/p>\n
Porwania samolot\u00f3w<\/h3>\n
Porwania samolot\u00f3w s\u0105 jednym z najbardziej interesuj\u0105cych aspekt\u00f3w zagro\u017cenia transportu powietrznego. Mo\u017cliwych przyczyn jest kilkana\u015bcie i zale\u017c\u0105 od pomys\u0142owo\u015bci os\u00f3b dokonuj\u0105cych rozboju powietrznego. Nie zawsze ko\u0144cz\u0105 si\u0119 one tragicznie. A bywaj\u0105 sytuacje wr\u0119cz zabawne.<\/p>\n
Co pcha ludzi do porwania samolotu? Wszystko zale\u017cy od celu. W okresie od 1945 roku do 1989 roku, by\u0142a to zwykle ch\u0119\u0107 ucieczki na Zach\u00f3d, do bardziej normalnego \u017cycia. G\u0142\u00f3wnie z kraj\u00f3w tak zwanej demokracji ludowej. Z Europy, jak i Korei Ludowej, Chin Ludowych, czy Kuby. Zwykle ci szale\u0144cy nie zamierzali wyrz\u0105dzi\u0107 nikomu krzywdy.<\/p>\n
Lecz bywaj\u0105 tak\u017ce inne przypadki. Lot FedEx Express 705 \u2013 lot samolotem McDonnell Douglas DC-10-30, kt\u00f3ry przewozi\u0142 sprz\u0119t elektroniczny z Memphis w Tennessee do San Jose w Kalifornii. W czasie lotu dosz\u0142o do pr\u00f3by przechwycenia samolotu w celu jego rozbicia. Incydent wydarzy\u0142 si\u0119 w dniu 7.04.1994 roku.<\/p>\n
Auburn Calloway, nieuczciwy pracownik firmy FedEx, licz\u0105c si\u0119 z konsekwencjami podania przez niego zafa\u0142szowanych danych, obmy\u015bli\u0142 plan uzyskania odszkodowania z jego polisy na \u017cycie (ok. $2.5 miliona), kt\u00f3re planowa\u0142 przeznaczy\u0107 na wykszta\u0142cenie swoich dzieci. Warunkiem wyp\u0142aty takiej kwoty by\u0142a \u015bmier\u0107 Callowaya w wyniku wypadku. Dlatego w pokrowcu na gitar\u0119, kt\u00f3ry wni\u00f3s\u0142 na pok\u0142ad feralnego lotu, nie znalaz\u0142y si\u0119 \u017cadne materia\u0142y wybuchowe ani bro\u0144 palna, a zestaw m\u0142otk\u00f3w oraz kusza. Mia\u0142o to na celu uniemo\u017cliwienie wykrycia obra\u017ce\u0144 zadanych tymi narz\u0119dziami podczas ewentualnej sekcji zw\u0142ok za\u0142ogi wykonanej po katastrofie. Katastrofa mia\u0142a zosta\u0107 spowodowana poprzez skierowanie samolotu na g\u0142\u00f3wn\u0105 siedzib\u0119 firmy FedEx w Memphis.<\/p>\n
Podczas lotu napastnik wtargn\u0105\u0142 do kabiny za\u0142ogi. Zada\u0142 cios m\u0142otkiem drugiemu pilotowi, kt\u00f3ry straci\u0142 przytomno\u015b\u0107. Nie zd\u0105\u017cy\u0142 dokona\u0107 ataku na kapitana, bo ten rzuci\u0142 si\u0119 na niego. Rozgorza\u0142a walka wr\u0119cz. Drugi pilot odzyska\u0142 przytomno\u015b\u0107 i steruj\u0105c gwa\u0142townie samolotem pr\u00f3bowa\u0142 powali\u0107 uzbrojonego w m\u0142otek napastnika, szamoc\u0105cego si\u0119 z kapitanem. Uda\u0142o si\u0119 obezw\u0142adni\u0107 zamachowca i szcz\u0119\u015bliwie wyl\u0105dowa\u0107. Auburn Calloway dosta\u0142 do\u017cywocie. Trzech cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi prze\u017cy\u0142o atak szale\u0144ca, jednak ich obra\u017cenia by\u0142y tak powa\u017cne, i\u017c nie powr\u00f3cili do ukochanego latania.<\/p>\n
Zamachy terrorystyczne na samoloty pasa\u017cerskie<\/h3>\n
Zamach to jest to czego wsp\u00f3\u0142czesny pasa\u017cer obawia si\u0119 najbardziej. Przyk\u0142ad\u00f3w jest wiele, ale podamy tylko dwa.<\/p>\n
Katastrofa lotu Pacific Southwest Airlines 1771, wydarzy\u0142a si\u0119 w dniu 7.12.1987 roku. Samolot Avro RJ 100 lecia\u0142 z Los Angeles do San Francisco. Po starcie z lotniska, jeden z pasa\u017cer\u00f3w, David Burke, wszed\u0142 do kokpitu, a nast\u0119pnie zastrzeli\u0142 dw\u00f3jk\u0119 pilot\u00f3w z pistoletu Magnum 44. W ci\u0105gu 25 sekund samolot run\u0105\u0142 na pole w okolicach Paso Robles. Zgin\u0119\u0142o 46 os\u00f3b. Wszyscy na pok\u0142adzie. Na miejsce wypadku przyjecha\u0142a policja. Nast\u0119pnego dnia FBI odnalaz\u0142o pistolet Magnum 44, wci\u0105\u017c znajdowa\u0142 si\u0119 w r\u0119kach Davida Burke, niedawno zwolnionego z linii lotniczych US Airways za kradzie\u017c koktajlu podczas lotu. Wyb\u00f3r samolotu, do kt\u00f3rego wsiad\u0142 Burke nie by\u0142 przypadkowy. Po\u0142\u0105czeniem tym codziennie dolatywa\u0142 do pracy jego prze\u0142o\u017cony – Raymond F. Thomson, kt\u00f3ry osobi\u015bcie zwolni\u0142 Burke\u2019a kilka dni wcze\u015bniej. Feralnego dnia Thomson, by\u0142 w\u015br\u00f3d pasa\u017cer\u00f3w lotu 1771.<\/p>\n
Jednak klinicznym i najbardziej znanym przypadkiem zamachu terrorystycznego by\u0142 zamach nad Lockerbiew Szkocji. Przeprowadzony 21.12.1988 roku, na samolot Pan Am Boeing 747. Na pok\u0142ad pod\u0142o\u017cono bomb\u0119 w walizce.\u00a0Tylko dzi\u0119ki wnikliwemu \u015bledztwu uda\u0142o si\u0119 ustali\u0107 przyczyn\u0119 i przebieg zamachu. Nie liczono si\u0119 z kosztami. Co do sposobu przeprowadzenia zamachu nie ma \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci, ale jak w tak zawi\u0142ej sprawie kilka pyta\u0144 pozosta\u0142o bez odpowiedzi.Odpowiedzialno\u015bci\u0105 za zamach obci\u0105\u017cono dw\u00f3ch agent\u00f3w libijskiego wywiadu – Abdelbaseta Ali Mohmeda Al Megrahiego i Al Amina Khalifa Fhimaha, kt\u00f3rzy mieli go dokona\u0107 w odwecie za zbombardowanie przez Amerykan\u00f3w Trypolisu i Bengazi 14.04.1986r., podczas kt\u00f3rego o ma\u0142o nie zgin\u0105\u0142 Muammar al-Kadafi. Luki w systemie bezpiecze\u0144stwa spowodowa\u0142y sesj\u0119 pozw\u00f3w o odszkodowania do linii lotniczej Pan Am, kt\u00f3ra praktycznie zbankrutowa\u0142a. To w\u0142a\u015bnie ten zamach spowodowa\u0142 zaostrzenie procedur tycz\u0105cych bezpiecze\u0144stwa transportu lotniczego. Kolejne wnioski wyci\u0105gni\u0119to po serii barbarzy\u0144skich zamach\u00f3w na WTC i Pentagon.<\/p>\n
Zestrzelenia samolot\u00f3w<\/h3>\n
Do 2011 roku, by\u0142o 6 przypadk\u00f3w zestrzelenia samolot\u00f3w. Przytoczymy tylko trzy z nich.<\/p>\n
Pierwszy przypadek.<\/p>\n
Zestrzelenie samolotu linii lotniczych El Al mia\u0142o miejsce w dniu 27.07.1955 roku, przez dwa bu\u0142garskie my\u015bliwce, typu MiG-15. Samolot typu Lockheed L-149 Constellation ( 4X-AKC ) odbywa\u0142 cotygodniowy lot z Londynu do Tel Awiwu z mi\u0119dzyl\u0105dowaniami w Wiedniu i Stambule. Maszyna wystartowa\u0142a z Wiednia o 2.53 w nocy, kieruj\u0105c si\u0119 w stron\u0119 Tel Awiwu. W trakcie lotu nad Jugos\u0142awi\u0105, piloci natrafili na rozleg\u0142e obszary burzowe. To w\u0142a\u015bnie z powodu aktywno\u015bci burz, dosz\u0142o do niepoprawnej zmiany radiokompasu nawigacyjnego. Za\u0142oga by\u0142a odt\u0105d przekonana, i\u017c lec\u0105 nad Jugos\u0142awi\u0105, a \u015bci\u015blej w zasi\u0119gu radaru w Skopie. Tymczasem samolot przypadkowo wlecia\u0142 nad Bu\u0142gari\u0119, w odleg\u0142o\u015bci a\u017c 60 km na wsch\u00f3d od korytarza powietrznego, kt\u00f3rym mia\u0142 przelatywa\u0107. Nad Bu\u0142gari\u0105, samolot przechwyci\u0142y dwa my\u015bliwce MiG-15, nale\u017c\u0105ce do bu\u0142garskich si\u0142 powietrznych. Samolot znalaz\u0142 si\u0119 pod ci\u0119\u017ckim ostrza\u0142em. W chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej, w wyniku rozleg\u0142ych zniszcze\u0144, rozbi\u0142 si\u0119 w okolicach miasta Petricz, niedaleko granicy z Jugos\u0142awi\u0105 i Grecj\u0105. Na pok\u0142adzie znajdowa\u0142o si\u0119 51 pasa\u017cer\u00f3w i siedmioosobowa za\u0142oga, na czele z 35-letnim kapitanem, Stanleyem Hinksem \u2013 wszyscy ponie\u015bli \u015bmier\u0107. Pocz\u0105tkowo Bu\u0142garia nie chcia\u0142a przyj\u0105\u0107 odpowiedzialno\u015bci za wypadek, oskar\u017caj\u0105c pilot\u00f3w izraelskich o bezprawne wtargni\u0119cie w bu\u0142garsk\u0105 przestrze\u0144 powietrzn\u0105. Ostatecznie w\u0142adze bu\u0142garskie przyzna\u0142y si\u0119 do odpowiedzialno\u015bci za katastrof\u0119, stwierdzaj\u0105c, i\u017c piloci post\u0105pili "zbyt pochopnie" zestrzeliwuj\u0105c samolot. W\u0142adze wyrazi\u0142y tak\u017ce wyrazy ubolewania i zgodzi\u0142y si\u0119 zap\u0142aci\u0107 odszkodowanie rodzinom ofiar.<\/p>\n
Drugi przypadek.<\/p>\n
Katastrofa lotu Korean Air 007 – zestrzelenie pasa\u017cerskiego samolotu korea\u0144skich linii Korean Air nad terytorium Zwi\u0105zku Sowieckiego. W dniu 1.09.1983r. Boeing 747-200A ( lot KAL007 z Anchorage na Alasce do Seulu w Korei Po\u0142udniowej z powodu b\u0142\u0119d\u00f3w nawigacyjnych zboczy\u0142 z kursu i wlecia\u0142 na kilkadziesi\u0105t kilometr\u00f3w w g\u0142\u0105b przestrzeni powietrznej Zwi\u0105zku Radzieckiego ( Kamczatka ). Znalaz\u0142 si\u0119 w rejonie du\u017cych baz i instalacji wojskowych. Po czym zosta\u0142 szybko zestrzelony przez sowieckie my\u015bliwce typu Su-15, aby nie zd\u0105\u017cy\u0142 opu\u015bci\u0107 obszaru Kamczatki. Nie pokuszono si\u0119 o identyfikacj\u0119 maszyny, czy sprowadzenie jej na lotnisko, lub w\u0142a\u015bciw\u0105 tras\u0119. Zgin\u0119\u0142o 269 os\u00f3b. Do dnia dzisiejszego Moskwa trzyma si\u0119 swojej wersji, \u017ce samolot by\u0142 szpiegowski. Nie zwr\u00f3cono wraku, ani cia\u0142.<\/p>\n
Trzeci przypadek.<\/p>\n
Katastrofa lotu Iran Air 655 \u2013 Zestrzelenie mia\u0142o miejsce w dniu 3.07.1988 roku, nad wodami Zatoki Perskiej. Ira\u0144ski samolot pasa\u017cerski Airbus A300 z 290 osobami na pok\u0142adzie zosta\u0142 zestrzelony przez ameryka\u0144ski kr\u0105\u017cownik USS Vincennes. Wszyscy na pok\u0142adzie zgin\u0119li. Tutaj tak\u017ce najpierw zrobiono, potem pomy\u015blano. Nie pokwapiono si\u0119 o dok\u0142adna identyfikacj\u0119 samolotu. By\u0142a to ha\u0144ba dla USA.<\/p>\n
Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Niniejsza praca prezentuje najistotniejsze aspekty dotycz\u0105ce bezpiecze\u0144stwa w transporcie lotniczym. Skupia si\u0119 na zagadnieniu bezpiecze\u0144stwa w cywilnym transporcie lotniczym; pasa\u017cerskim i towarowym. Nie uwzgl\u0119dnia lotnictwa wojskowego, lotnictwa aeroklubowego ( sportowego ), lotnictwa specjalnego ( do\u015bwiadczalnego, dyspozycyjnego i prywatnego ) oraz transportu \u015bmig\u0142owcowego. Koncentruje si\u0119 na tych zagadnieniach, z kt\u00f3rymi mo\u017ce mie\u0107 do czynienia przeci\u0119tny Kowalski, Jonson lub Enzo. Podr\u00f3\u017cny, kt\u00f3ry wybra\u0142 samolot jako najwygodniejszy, najszybszy i najbezpieczniejszy \u015brodek transportu, aby przemie\u015bci\u0107 si\u0119 z punktu A do punktu B.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-268","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nawigacja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/268","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=268"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/268\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3782,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/268\/revisions\/3782"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=268"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=268"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=268"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}