Lot 007.<\/h3>\n
Samolot I\u0142-62 SP-LAA Miko\u0142aj Kopernik z dow\u00f3dc\u0105 kapitanem Tomaszem Smoliczem pokona\u0142 w dniu 13.03.1980 roku, Atlantyk, w locie na trasie Warszawa \u2013 Nowy York. W godzinach popo\u0142udniowych samolot wyl\u0105dowa\u0142 na lotnisku imieniem J.F.Kennedy’ego w New York. Wszystko przebieg\u0142o sprawnie. Samolot zosta\u0142 przekazany s\u0142u\u017cbom naziemnym, kt\u00f3re wykona\u0142y standardowy przegl\u0105d i zatankowali samolot. Do lotu powrotnego przygotowa\u0142a si\u0119 za\u0142oga kapitana Paw\u0142a Lipowczana. Obaj kapitanowie spotkali si\u0119 w hotelu i towarzysko porozmawiali. Jak si\u0119 okaza\u0142o ostatni raz. Za\u0142oga kapitana Paw\u0142a Lipowczana pojecha\u0142a na lotnisko. By\u0142 ju\u017c wiecz\u00f3r. Na lotnisku by\u0142a \u015bnie\u017cyca. Start by\u0142 odraczany, a z samolotu usuwano chemicznie l\u00f3d.<\/p>\n
Po godzinie 20;30 pasa\u017cerowie zostali poproszeni na pok\u0142ad samolotu. Pasa\u017cer\u00f3w by\u0142o tylko 77, cho\u0107 samolot mia\u0142 168 miejsc. Nie dziwmy si\u0119 temu. Wszak by\u0142a zima. Wi\u0119kszo\u015bci pasa\u017cer\u00f3w to byli Polacy, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych by\u0142a znana piosenkarka pani Anna Jantar-Kukulska i sz\u00f3stka m\u0142odych delegat\u00f3w z warszawskich uczelni, wracaj\u0105ca z obrad Mi\u0119dzynarodowego Stowarzyszenia Student\u00f3w Uczelni Ekonomicznych. By\u0142 tak\u017ce ameryka\u0144ski etnomuzykolog, Alan Merriam. Spo\u015br\u00f3d pozosta\u0142ych pasa\u017cer\u00f3w wyr\u00f3\u017cnia\u0142a si\u0119 dwudziesto dwu osobowa ekipa sportowc\u00f3w. To by\u0142a amatorska reprezentacja USA w boksie, lec\u0105ca do Warszawy na mecz bokserski z Polsk\u0105. Opr\u00f3cz polak\u00f3w i amerykan\u00f3w by\u0142o na pok\u0142adzie kilku niemc\u00f3w z NRD i kilku obywateli CCCP.<\/p>\n
Za\u0142oga samolotu sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z 10 os\u00f3b, a dowodzi\u0142 ni\u0105 46-letni kapitan in\u017c. Pawe\u0142 Lipowczan. W za\u0142odze nie by\u0142o nowicjuszy. Wszyscy to by\u0142a elita w PLL LOT. Obs\u0142uga rejs\u00f3w przez Atlantyk by\u0142a dla pracownik\u00f3w PLL LOT nobilitacj\u0105, kt\u00f3ra spotyka\u0142a tylko najlepszych. Pawe\u0142 Lipowczan w LOT pracowa\u0142 od 15 lat. Drugi pilot in\u017cynier Tadeusz \u0141ochocki w PLL LOT by\u0142 od 14 lat. Radiotelegrafista pan Stefan W\u0105siewicz w PLL LOT 29 lat. Nawigator pan Konstanty Chorzewski w PLL LOT od 7 lat. Pan Jan \u0141ubniewski mechanik pok\u0142adowy w PLL LOT od 14 lat. Szefowa pok\u0142adu pani Alicja Duryasz w PLL LOT od 17 lat i cztery pozosta\u0142e panie tak\u017ce do\u015bwiadczone; Alicja Mormol Dudlej, Gra\u017cyna Szafarkiewicz-W\u0119gli\u0144ska, El\u017cbieta Grabowska, Krystyna Krawczyk, Joanna Podstolska. Ostatnia z tych pa\u0144 przypuszczalnie lecia\u0142a prywatnie.<\/p>\n
Start nast\u0105pi\u0142 o godz. 21;18. Lot mia\u0142 numer 007. Przed pasa\u017cerami i za\u0142og\u0105 by\u0142o prawie czterna\u015bcie godzin podr\u00f3\u017cy. Samolot lecia\u0142 do Warszawy bez mi\u0119dzyl\u0105dowania. Pozwala\u0142o na to niepe\u0142ne obci\u0105\u017cenie samolotu. Niemal do samego ko\u0144ca rejsu wszystko przebiega zgodnie z planem. Wr\u0119cz by\u0142o nudno. Samolot pokona\u0142 Atlantyk, a nad Ba\u0142tykiem wszed\u0142 w Polsk\u0105 stref\u0119 powietrzn\u0105. Samolot przelecia\u0142 nad Dar\u0142owem i Grudzi\u0105dzem. Rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 manewr zej\u015bcia z wysoko\u015bci. W okolicy P\u0142o\u0144ska samolot zosta\u0142 przej\u0119ty przez obszar kontrolny Ok\u0119cia, kt\u00f3ry nast\u0119pnie przekaza\u0142 maszyn\u0119 wie\u017cy kontrolnej na lotnisku, maj\u0105cej doprowadzi\u0107 samolot do l\u0105dowania.<\/p>\n
Nad Warszaw\u0105 by\u0142a mro\u017ana, ale s\u0142oneczna pogoda, widoczno\u015b\u0107 by\u0142a bardzo dobra, wiatr by\u0142 w normie. S\u0142o\u0144ce mog\u0142o by\u0107 tylko problemem przy podchodzeniu do RWY, bo b\u0119dzie wtedy \u015bwieci\u0142o pilotom prosto w oczy. Oczy by\u0142y zm\u0119czone kilkunastogodzinnym czuwaniem. Uprzedzaj\u0105c fakty, by\u0142a to sugestia do prawid\u0142owej interpretacji kontrolki (\u015bwiate\u0142ka) wysuni\u0119tego podwozia.<\/p>\n
Min\u0119\u0142a godzina 11;13. Wie\u017ca kontrolna mia\u0142a ju\u017c \u0142\u0105czno\u015b\u0107 z samolotem. Padaj\u0105, kr\u00f3tkie, rutynowe meldunki. Nic nie zapowiada\u0142o tragedii…. KZ ( kontrola zbli\u017cania ): – 007, w lewo 5 stopni. SP-LAA: – Tak jest, zrozumia\u0142em… Chwileczk\u0119, mamy trudno\u015bci z sygnalizacj\u0105 podwozia, przechodzimy na drugi kr\u0105g.<\/p>\n
Wiadomo, \u017ce zielona kontrolka wysuni\u0119tego podwozia nie za\u015bwieci\u0142a si\u0119. Jak si\u0119 okaza\u0142o \u017car\u00f3wka by\u0142a przepalona. Zgodnie z procedur\u0105 za\u0142oga podj\u0119\u0142a s\u0142uszn\u0105 decyzj\u0119 p\u00f3j\u015bcia na drugi kr\u0105g. Mo\u017cna z ziemi upewni\u0107 si\u0119, czy faktycznie podwozie jest wysuni\u0119te. Awaria sygnalizacji podwozia w tamtych latach zdarza\u0142a si\u0119 stosunkowo cz\u0119sto.<\/p>\n
KZ: – Zrozumia\u0142em, kurs pasa i 650. SP-LAA: – Kurs pasa, 650.<\/p>\n
By\u0142 to ostatni meldunek nadany z pok\u0142adu samolotu. Po 26 sekundach samolot rozbi\u0142 si\u0119.<\/p>\n
Katastrofa.<\/h3>\n
Dzisiaj wiemy dok\u0142adnie, co dzia\u0142o si\u0119 na pok\u0142adzie. Aby wzbi\u0107 si\u0119 na wysoko\u015b\u0107 650 metr\u00f3w, pilot musia\u0142 zwi\u0119kszy\u0107 moc silnik\u00f3w. Przesun\u0105\u0142 d\u017awignie gazu wszystkich czterech silnik\u00f3w do przodu. W\u00f3wczas nast\u0105pi\u0142a awaria silnika Nr 2.<\/p>\n
Ten egzemplarz silnika by\u0142 zwyk\u0142ym bublem. Wykonano na nim nieprawid\u0142owy remont, w trakcie kt\u00f3rego podci\u0119to wa\u0142, kt\u00f3ry nie wytrzyma\u0142 i p\u0119k\u0142. Wa\u0142 mia\u0142 karb b\u0119d\u0105cy przyczyn\u0105 spi\u0119trzenia napr\u0119\u017ce\u0144. W dalszej konsekwencji rozpad\u0142a si\u0119 tarcza jednej z turbin. By\u0142a ona wykonana niestarannie, ze z\u0142ego materia\u0142u i mia\u0142a liczne mikro p\u0119kni\u0119cia. Wady materia\u0142owe i wady obr\u00f3bki cieplnej. Tarcza z wie\u0144cem rozpad\u0142a si\u0119 na trzy du\u017ce kawa\u0142ki i liczne drobne. Od\u0142amki przebi\u0142y kad\u0142ub silnika. Jedne od\u0142amki uszkodzi\u0142y silnik Nr 1, unieruchamiaj\u0105c go. Inne wpad\u0142y do kad\u0142uba przerywaj\u0105c pr\u0119ty sterowania sterem wysoko\u015bci, kierunku i zasilanie czarnej skrzynki oraz zdo\u0142a\u0142y jeszcze uszkodzi\u0107 silnik Nr 3, kt\u00f3ry tak\u017ce obci\u0105. Za\u0142odze pozosta\u0142y do sterowania tylko lotki i jeden sprawny silnik Nr 4.<\/p>\n
Za\u0142oga zachowa\u0142a si\u0119 bezb\u0142\u0119dnie. Silniki Nr 1,2,3 wy\u0142\u0105czone, silnik Nr 4, na pe\u0142n\u0105 moc. Lecz samolot mia\u0142 zbyt ma\u0142\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107. Si\u0142\u0105 rozp\u0119du i jedynego pracuj\u0105cego silnika wszed\u0142 niewiele w g\u00f3r\u0119. Samolot traci\u0142 pr\u0119dko\u015b\u0107, a przez to si\u0142\u0119 no\u015bn\u0105. Maszyna zaczyna\u0142a przepada\u0107. Przechylony na prawe skrzyd\u0142o zosta\u0142 skierowany przez za\u0142og\u0119 w teren niezabudowany, co z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 spowodowa\u0142o, \u017ce na ziemi nikt nie zgin\u0105\u0142.<\/p>\n
Samolot najpierw prawym skrzyd\u0142em \u015bci\u0105\u0142 drzewa. Uderzy\u0142 w ziemi\u0119, a w zasadzie w zamarzni\u0119t\u0105 kilkunastocentymetrowym lodem w\u0105sk\u0105 fos\u0119 XIX wiecznego fortu, z pr\u0119dko\u015bci\u0105 oko\u0142o 350-380 km\/h. Wzbi\u0142 si\u0119 tuman kurzu i py\u0142u. Samolot rozpad\u0142 si\u0119, poczynaj\u0105c od prze\u0142amania kad\u0142uba. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 cz\u0119\u015bci odbi\u0142a si\u0119 od ziemi i przemie\u015bci\u0142a jeszcze dziesi\u0105tki metr\u00f3w. Najwi\u0119kszymi fragmentami by\u0142y; tylna cz\u0119\u015b\u0107 kad\u0142uba i fragmenty skrzyde\u0142.<\/p>\n
Miejsce upadku to XIX wieczny fort w pobli\u017cu ulic; \u017begoty, Rozwojowej, cmentarzyska, placu gie\u0142dy samochodowej, oko\u0142o stu metr\u00f3w od al. Krakowskiej, czyli trasy wylotowej ze stolicy w kierunku Katowic i Krakowa. Najbli\u017cej jednak samolot min\u0105\u0142 budynki zak\u0142adu poprawczego dla nieletnich, gdzie by\u0142o pe\u0142no os\u00f3b.<\/p>\n
Potem zbiegli si\u0119 ludzie i doj\u015b\u0107 szybko przyjecha\u0142a milicja, zabezpieczaj\u0105c teren. Dotar\u0142o tam te\u017c kilku fotograf\u00f3w, ale milicja zabra\u0142a ich do radiowoz\u00f3w i odebra\u0142a filmy. Przetrwa\u0142y nieliczne zdj\u0119cia wykonane z ukrycia.<\/p>\n Zw\u0142oki pilota znaleziono na placu mi\u0119dzy barakami mieszkalnymi, odleg\u0142ymi od fosy o kilkadziesi\u0105t metr\u00f3w. Nieco dalej, na nasypie, le\u017celi pozostali. Cia\u0142a by\u0142y porozrywane i zmasakrowane. Na okolicznych drzewach i budowlach wisia\u0142y fragmenty ubior\u00f3w, strz\u0119py niebieskich i pomara\u0144czowych ponton\u00f3w z wyposa\u017cenia samolotu. Ziemi\u0119 pokrywa\u0142y torby, torebki i obuwie. Widok by\u0142 przera\u017caj\u0105cy.<\/p>\n Mimo katastrofy lotnisko funkcjonowa\u0142o w miar\u0119 normalnie. Samolot do Pary\u017ca wystartowa\u0142 zgodnie z planem o godz. 14;30. Nie podj\u0119to tak\u017ce decyzji o zawieszeniu lot\u00f3w pozosta\u0142ych I\u0142-62 do czasu wyja\u015bnienia przyczyny katastrofy.<\/p>\n Do Ministerstwa Komunikacji wiadomo\u015b\u0107 o katastrofie na Ok\u0119ciu dotar\u0142a w chwili, gdy odbywa\u0142a si\u0119 tam narada po\u015bwi\u0119cona bezpiecze\u0144stwu lot\u00f3w pasa\u017cerskich. Narad\u0119 przerwano, a ludzie rozbiegli si\u0119. Jeszcze tego samego dnia powo\u0142ana zosta\u0142a Komisja Rz\u0105dowa do ustalenia przyczyn wypadku. Szybko odnaleziono czarn\u0105 skrzynk\u0119 SP-LAA rejestruj\u0105c\u0105 sze\u015b\u0107dziesi\u0105t cztery informacje, o pracy poszczeg\u00f3lnych podzespo\u0142\u00f3w samolotu. Analiza tych zapis\u00f3w nie powiedzia\u0142a wszystkiego. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce czarna skrzynka przesta\u0142a funkcjonowa\u0107 na dwadzie\u015bcia sze\u015b\u0107 sekund przed katastrof\u0105.<\/p>\n W\u0142adze PRL nie ukrywa\u0142 tragedii. Takiej informacji nie da\u0142o si\u0119 ukry\u0107. Zar\u00f3wno w TV jak i radiu podano informacje, \u017ce \u2013 W godzinach po\u0142udniowych samolot Polskich Linii Lotniczych I\u0142-62, lec\u0105cy z USA do Warszawy uleg\u0142 katastrofie przy podchodzeniu do l\u0105dowania. Z niewyja\u015bnionych jeszcze przyczyn, samolot ten spad\u0142 z wysoko\u015bci 100 m i rozbi\u0142 si\u0119 doszcz\u0119tnie. Na pok\u0142adzie znajdowa\u0142o si\u0119 87 os\u00f3b, w tym 77 pasa\u017cer\u00f3w. Wed\u0142ug wst\u0119pnego rozeznania \u017cadna z tych os\u00f3b nie \u017cyje.<\/p>\n Nast\u0119pnego dnia w artykule codziennej gazety \u201e\u017bycie Warszawy\u201d wyt\u0142uszczon\u0105 czcionk\u0105 napisano o tragedii: \u201eBiuro Polityczne Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, Rada Pa\u0144stwa i Rada Ministr\u00f3w wyra\u017caj\u0105 g\u0142\u0119boki \u017cal i wsp\u00f3\u0142czucie rodzinom ofiar katastrofy lotniczej\u201d. Na drugiej stronie \u201e\u017bycie Warszawy\u201d zamie\u015bci\u0142o list\u0119 ofiar. Dni 15 i 16.03.1980 roku, og\u0142oszono w stolicy dniami \u017ca\u0142oby. Odwo\u0142ano wszystkie imprezy artystyczne i sportowe w Warszawie i wojew\u00f3dztwie sto\u0142ecznym. Wyznaczon\u0105 na dzie\u0144 17.03.1980 roku, premier\u0119 Polskiego filmu \u201eKung-Fu\u201d przesuni\u0119to o dwa dni.<\/p>\n Odpowied\u017a na pytanie o przyczyny wypadku przynios\u0142a ekspertyza szcz\u0105tk\u00f3w maszyny. Aby je zebra\u0107, wypompowano wod\u0119 z fosy, do kt\u00f3rej wpad\u0142 samolot.<\/p>\n Oto fragmenty ko\u0144cowego raportu Komisji Rz\u0105dowej:<\/p>\n \u201eW ko\u0144cowej fazie lotu, podczas podej\u015bcia samolotu do l\u0105dowania nast\u0105pi\u0142o zniszczenie turbiny lewego, wewn\u0119trznego silnika na skutek niekorzystnego i przypadkowego zbiegu okoliczno\u015bci i ukrytych wad materia\u0142owo-technologicznych, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do przedwczesnego zm\u0119czenia wa\u0142u silnika. Cz\u0119\u015bciami zniszczonej turbiny zosta\u0142y uszkodzone dwa inne silniki i uk\u0142ady sterowania samolotem sterami wysoko\u015bci i kierunku.<\/p>\n Dysponuj\u0105c jedynym sprawnym silnikiem oraz mo\u017cliwo\u015bci\u0105 sterowania tylko poprzez wychylanie lotek, za\u0142oga zdo\u0142a\u0142a jeszcze, co potwierdzaj\u0105 analizy i \u015bwiadkowie, ukierunkowa\u0107 tor samolotu tak, \u017ce zderzenie samolotu z ziemi\u0105 nast\u0105pi\u0142o w miejscu niezabudowanym.<\/p>\n Komisja ustali\u0142a, \u017ce \u017cadne inne okoliczno\u015bci nie mia\u0142y wp\u0142ywu na wypadek. Kwalifikacje za\u0142ogi, jej stan psychofizyczny i przygotowanie do lotu nie budzi\u0142y zastrze\u017ce\u0144. Z korespondencji radiowych zarejestrowanych na naziemnych i pok\u0142adowych magnetofonach wynika, \u017ce lot odbywa\u0142 si\u0119 bez \u017cadnych zak\u0142\u00f3ce\u0144. 70 sekund przed przewidzianym l\u0105dowaniem kapitan samolotu postanowi\u0142 powt\u00f3rzy\u0107 manewr podej\u015bcia do l\u0105dowania w celu sprawdzenia urz\u0105dze\u0144 sygnalizuj\u0105cych po\u0142o\u017cenie podwozia, na co uzyska\u0142 zgod\u0119 organu ruchu lotniczego. Podczas zwi\u0105zanego z tym manewrem zwi\u0119kszania ci\u0105gu silnik\u00f3w nast\u0105pi\u0142a awaria jednego z nich, kt\u00f3ra doprowadzi\u0142a do katastrofy.\u201d<\/p>\n W dniu 10.03.1981 roku, Prokuratura Wojew\u00f3dzka w Warszawie postanowi\u0142a umorzy\u0107 \u015bledztwo w sprawie katastrofy SP-LAA wobec nie stwierdzenia przest\u0119pstwa.<\/p>\n Raport Komisji Rz\u0105dowej by\u0142 zwi\u0119z\u0142y i jednoznaczny. Wywo\u0142a\u0142 dyskusje, jak zaradzi\u0107 kolejnym podobnym tragediom. Czy mechanicy PLL LOT mogli wcze\u015bniej odkry\u0107 mikrop\u0119kni\u0119cia w wale turbiny? Nie. Silnik jest urz\u0105dzeniem sk\u0142adanym fabrycznie za pomoc\u0105 specjalnych przyrz\u0105d\u00f3w i aparatury kontrolno-pomiarowej. Otw\u00f3r w wale silnika jest za\u015blepiony i nie ma do niego dost\u0119pu. Instrukcja u\u017cytkowania silnika nie przewiduje takiej kontroli.<\/p>\n Czy awaria tego silnika nast\u0105pi\u0142a na skutek niekorzystnego i przypadkowego zbiegu okoliczno\u015bci i ukrytych wad materia\u0142owo-technologicznych? Nie. Awaria by\u0142a spowodowana niechlujstwem producenta silnik\u00f3w, brakiem kontroli w trakcie produkcji, \u017ale przeprowadzonym remontem, wykonam tak\u017ce bez nale\u017cytej kontroli. Silnik NK-8-4 jest dobrym silnikiem, ale na papierze i w egzemplarzach prototypowych, kiedy normy i re\u017cimy by\u0142y przestrzegane. P\u00f3\u017aniej dzia\u0142ano byle jak. Wszak samolot ma a\u017c 4 silnik. Awaria jednego teoretycznie nie mog\u0142a powodowa\u0107 katastrofy. Sowieci od zawsze konstruowali tak samoloty, aby w maszynach wielosilnikowych obci\u0119cie jednego silnika nie powodowa\u0142o nawet przerwania rozbiegu przy starcie.<\/p>\n Co to znaczy przedwczesne zm\u0119czenie wa\u0142u silnika? Ten wa\u0142 podczas ca\u0142ego resursu nie m\u00f3g\u0142 ulec zniszczeniu. Nasi specjali\u015bci s\u0142uszne nazwali silnik Nr 2 samolotu SP-LAA bomb\u0105 z op\u00f3\u017anionym zap\u0142onem. Ten silnik musia\u0142 wybuchn\u0105\u0107. Gdyby samolot wyl\u0105dowa\u0142 z pierwszego podej\u015bcia, lot zako\u0144czy\u0142by si\u0119 szcz\u0119\u015bliwie. Silnik ten by\u0142 wewn\u0119trzny, wi\u0119c nie by\u0142 wyposa\u017cony w odwracacz ci\u0105gu, czyli nie uczestniczy\u0142 w skr\u00f3ceniu dobiegu. By\u0107 mo\u017ce wybuch\u0142by podczas kolejnego startu, ale bardziej prawdopodobne, \u017ce po jego ca\u0142kowitym rozgrzaniu, czyli w powietrzu.<\/p>\n Wbrew oficjalnym informacjom, specjali\u015bci sowieccy nie uczestniczyli w pracach Komisji Rz\u0105dowej. Ba, nawet nie kwapili si\u0119 do jakiejkolwiek wsp\u00f3\u0142pracy, nie wy\u0142\u0105czaj\u0105c przekazywania stosownej dokumentacji. Dla nich tej katastrofy po prostu nie by\u0142o. Mimo, \u017ce na pok\u0142adzie byli tak\u017ce obywatele CCCP.<\/p>\n Wyniki ekspertyzy rozbitego samolotu wraz z krytycznymi wnioskami na temat technologii i materia\u0142\u00f3w wykorzystanych w produkcji samolotu I\u0142-62 otrzymali r\u00f3wnie\u017c sowieci. Trafi\u0142y one m.in. do biura konstrukcyjnego Siergieja Iljuszina. Ju\u017c w kilka dni po ustaleniu przez Komisj\u0119 przyczyny katastrofy przyby\u0142a do PLL LOT ekipa producenta i za pomoc\u0105 specjalnych urz\u0105dze\u0144 sprawdzi\u0142a wszystkie silniki. \u017badnych wad i usterek nie stwierdzono (?). Podobne badania zosta\u0142y przeprowadzone u wszystkich u\u017cytkownik\u00f3w samolot\u00f3w I\u0142-62. Tam r\u00f3wnie\u017c nie stwierdzono usterek (?).<\/p>\n Sowieccy konstruktorzy nie uwzgl\u0119dnili uwag Polskich rzeczoznawc\u00f3w i specjalist\u00f3w. B\u0142\u0105d konstrukcyjny polegaj\u0105cy na braku wzmocnienia w miejscu, w kt\u00f3rym wa\u0142 turbiny zmienia swoj\u0105 \u015brednic\u0119, nie zosta\u0142 poprawiony. Te informacje dotar\u0142y do Polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa po wielu latach. Ale ludzie decyduj\u0105cy o bezpiecze\u0144stwie samolot\u00f3w w PLL LOT podj\u0119li wszystkie mo\u017cliwe dzia\u0142ania, aby historia si\u0119 nie powt\u00f3rzy\u0142a. Rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 d\u0142ugie i trudne rozmowy ze stron\u0105 sowieck\u0105. Prawdopodobnie nigdy nie poznamy ich szczeg\u00f3\u0142\u00f3w. Wa\u017cne, \u017ce stronie Polskiej uda\u0142o si\u0119 pozby\u0107 samolot\u00f3w z fatalnymi silnikami. Zosta\u0142y one oddane w rozliczeniu za nowo pozyskiwane samoloty I\u0142-62 M. Wierzyli\u015bmy, \u017ce problem zosta\u0142 rozwi\u0105zany, wszak I\u0142-62 M mia\u0142 silniki innego biura konstrukcyjnego.<\/p>\n Imieniem kapitana Paw\u0142a Lipowczana nazwana jest ulica na warszawskim Ok\u0119ciu ( dawniej Rozwojowa przy kinie Lotnik ), przecznica al. Krakowskiej. W 20 lat p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 nakr\u0119cony film dokumentalny na temat tej tragedii pod tytu\u0142em Kopernik, kt\u00f3ry do chwili obecnej 2009 roku, mo\u017cna obejrze\u0107 w Internecie.<\/p>\n Ten artyku\u0142 ma tak\u017ce odda\u0107 cze\u015b\u0107 tym, kt\u00f3rzy zgin\u0119li. Nich B\u00f3g przejmie Ich do swojego Kr\u00f3lestwa.<\/p>\n Za\u0142og\u0119 tworzyli:\u00a0Kapitanem samolotu by\u0142 46-letni Pawe\u0142 Lipowczan, pracuj\u0105cy w PLL LOT od 15 lat.\u00a0Tadeusz \u0141ochocki ( II pilot, w PLL LOT od 14 lat ). Jan \u0141ubniewski (mechanik pok\u0142adowy). Konstanty Chorzewski (nawigator, w PLL LOT od 7 lat). Stefan W\u0105siewicz (radiotelegrafista, w PLL LOT od 29 lat). Alicja Duryasz (szefowa pok\u0142adu, w PLL LOT od 17 lat). Alicja Mormol Dudlej. Gra\u017cyna Szafarkiewicz W\u0119gli\u0144ska. El\u017cbieta Grabowska. Krystyna Krawczyk. Joanna Podstolska.<\/p>\n Pasa\u017cerowie Polscy: Myszkiewicz Tomasz – Warta, pow. sieradzki, \u0141\u0119czycka Henryka – Warszawa, Sobala Krystyna – Elbl\u0105g, Szulc Henryk – Warszawa, Szerenos Mieczys\u0142aw – Pisz, Repelewski Edmund – Warszawa, Rospondek Kazimierz – Katowice, Szafarkiewicz-W\u0119gli\u0144ska Gra\u017cyna – Warszawa, Podpora Jan – Warszawa, Pa\u0142ka J\u00f3zef – Czeszowice, Peliksza Monika – D\u0105browa Bia\u0142ostocka, Nowacki Julian – Tarn\u00f3w, Piasecki Leon – Toru\u0144, Pi\u0119ta Stanis\u0142awa – Zarzecze, Wi\u015bniewska Zofia – Tarn\u00f3w, Wardein J\u00f3zefa – K\u0142odzko, Weso\u0142owska Wirginia – \u0141eba, Witkowski Jerzy – Gda\u0144sk, Wojciechowska Ewa – Warszawa, Wilanowski Zbigniew – Szczecin, Zadzi\u0142ko Czes\u0142aw – Suchowola Augustowska, Dytry Wojciech – Warszawa, Chwedoruk Andrzej – R\u00f3\u017canka, Baranowski Janusz – Gliwice, Gajda Krzysztof – Warszawa, Flis Boles\u0142aw – Toru\u0144, Dwojakowski Leszek – Warszawa, Janczyn Maria – Olsztyn, Gilewska Janina – P\u0142o\u0144sk, Gac Jerzy – Warszawa-Z\u0105bki, Kokoszczy\u0144ska Janina – Warszawa, Kosiorski Ireneusz – Warszawa, Jakimiec Wac\u0142aw – Warszawa, Jantar-Kukulska Anna – Warszawa, Kotula W\u0142adys\u0142awa – Bia\u0142ka ko\u0142o Tyczyna, Konopka Miros\u0142aw – Sulej\u00f3wek, Niemiro Krystyna – zamieszka\u0142a w USA, Wojciechowski Edward – zamieszka\u0142y w USA, Wieli\u0144ska vel Nieli\u0144ska Krystyna – zamieszka\u0142a w USA.<\/p>\n Pasa\u017cerowie obcokrajowcy: Pietrowskij Andriej, Pietrowskij Wiktor, Pietrowska ?, Pietrowska ? wszyscy ZSRS, Schilling Egon NRD, Drude Hans-Georg NRD, Kurtz M. NRD, Noonan G. USA, Noonan W. USA, Merriam Alan USA, Bochniak J. (m\u0119\u017cczyzna) USA, Sutkowska Maria USA, Pilcek vel Pilcer Victor USA, Pilcek vel Pilcer Janine USA, Misiaszek B. USA, Bieda Jakub USA.<\/p>\n Cz\u0142onkowie reprezentacji bokserskiej USA: Andersen Kelvin, Bland Joseph, Harris Walter, Johnson Tom, McCoy Andre, Palomono Paul, Payton Byron, Pimenthal George, Robinson Richard, Robies Junior, Rodriguez David, Steeples Lemuel, Stewart Jerome, Wesson Ray, Wesson Dolores, Young Lonnie, Callahan Bernard, Clayton Gary, Lindsey Byron, Radison John, Smigiel Steve, Chavis Elliot.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Samolot I\u0142-62 SP-LAA Miko\u0142aj Kopernik z dow\u00f3dc\u0105 kapitanem Tomaszem Smoliczem pokona\u0142 w dniu 13.03.1980 roku, Atlantyk, w locie na trasie Warszawa \u2013 Nowy York. W godzinach popo\u0142udniowych samolot wyl\u0105dowa\u0142 na lotnisku imieniem J.F.Kennedy’ego w New York. Wszystko przebieg\u0142o sprawnie. Samolot zosta\u0142 przekazany s\u0142u\u017cbom naziemnym, kt\u00f3re wykona\u0142y standardowy przegl\u0105d i zatankowali samolot. Do lotu powrotnego przygotowa\u0142a si\u0119 za\u0142oga kapitana Paw\u0142a Lipowczana. Obaj kapitanowie spotkali si\u0119 w hotelu i towarzysko porozmawiali. Jak si\u0119 okaza\u0142o ostatni raz. Za\u0142oga kapitana Paw\u0142a Lipowczana pojecha\u0142a na lotnisko. By\u0142 ju\u017c wiecz\u00f3r. Na lotnisku by\u0142a \u015bnie\u017cyca. Start by\u0142 odraczany, a z samolotu usuwano chemicznie l\u00f3d.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-257","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tragedie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/257","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=257"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/257\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3291,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/257\/revisions\/3291"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=257"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=257"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=257"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Dlaczego samolot si\u0119 rozbi\u0142?<\/h3>\n
Co dalej?<\/h3>\n
Polacy pami\u0119taj\u0105 tragedi\u0119.<\/h3>\n
Ofiary tragedii.<\/h3>\n