{"id":256,"date":"2011-04-13T00:00:00","date_gmt":"2011-04-13T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.polot.net\/2024\/07\/13\/tragedia-ts-11-nb-0410-kolo-pionek-w-dniu-3-09-1974r\/"},"modified":"2024-07-13T18:50:11","modified_gmt":"2024-07-13T16:50:11","slug":"tragedia-ts-11-nb-0410-kolo-pionek-w-dniu-3-09-1974r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=256&lang=pl","title":{"rendered":"Tragedia TS-11 nb 0410 ko\u0142o Pionek w dniu 3.09.1974r."},"content":{"rendered":"<p>\u015aRODA, 13.04.2011.\u00a0<\/p>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/d1eb8c884ae298514070c028d894355cf8dbfff2\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/d1eb8c884ae298514070c028d894355cf8dbfff2\" alt=\"Zdj\u0119cie ROMAN FIDO\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>Zdj\u0119cie ROMAN FIDO<\/figcaption><\/figure>\n<p>PRZERWANY LOT<br \/>Wbrew pozorom nie b\u0119dzie to kolejny materia\u0142 o katastrofie samolotu prezydenckiego pod Smole\u0144skiem. B\u0119dzie jednak bezpo\u015brednio odwo\u0142ywa\u0142 si\u0119 do lotnictwa. Nasze miasto by\u0142o, bowiem \u015bwiadkiem dw\u00f3ch katastrof samolot\u00f3w wojskowych. Dla pilot\u00f3w by\u0142 to ostatni lot w ich \u017cyciu. Dzi\u015b wracamy pami\u0119ci\u0105 do tamtych wydarze\u0144. Kto dzi\u015b pami\u0119ta, \u017ce lasy okalaj\u0105ce nasze miasto skrywaj\u0105 tragiczne wydarzenia, kt\u00f3re wpisa\u0142y si\u0119 w histori\u0119 polskiego lotnictwa?  Kto dzi\u015b dok\u0142adnie pami\u0119ta, gdzie rozbi\u0142y si\u0119 samoloty? Wojskowe aeroplany sta\u0142y si\u0119 grobem dla dw\u00f3ch pilot\u00f3w.\u00a0<br \/>By\u0142 rok 1974. Za sterami samolotu PZL TS 11 Iskra o numerze bocznym 0410 zasiad\u0142 starszy kapral podchor\u0105\u017cy pilot Andrzej Szelka. Wykonywa\u0142 sw\u00f3j lot egzaminacyjny, kt\u00f3ry ko\u0144czy\u0142 jego okres nauki pilota\u017cu. By\u0142 przepustk\u0105 do zaliczenia go w poczet pilot\u00f3w wojskowych. Niestety by\u0142 to jednocze\u015bnie ostatni lot w jego \u017cyciu. Wystartowa\u0142 do niego z lotniska wojskowego Radom \u2013 Sadk\u00f3w. Zanim jednak przejdziemy do samej katastrofy przedstawimy, kr\u00f3tki rys historyczny samego lotniska. Pocz\u0105tki radomskiej awiacji datuj\u0105 si\u0119 na 1927 rok, kiedy to na Sadkowie utworzono lotnisko. Do wybuchu II Wojny \u015awiatowej bazowa\u0142y na nim kolejno Eskadra Szkolna Pilot\u00f3w, Szko\u0142a Pilot\u00f3w Rezerwy i Szko\u0142a Podchor\u0105\u017cych Rezerwy Lotnictwa. Od wiosny 1945 r. w Radomiu przebywa\u0142 15 Zapasowy Szkolny Pu\u0142k Lotniczy, a sze\u015b\u0107 lat p\u00f3\u017aniej utworzono tu szkol\u0105c\u0105 pilot\u00f3w my\u015bliwskich Oficersk\u0105 Szko\u0142\u0119 Lotnicz\u0105 nr 5. Reorganizacja struktur lotnictwa wojskowego doprowadzi\u0142a do powstania w 1958 r. 60 Lotniczego Pu\u0142ku Szkolno-Bojowego. W 1964 r. pu\u0142k, jako pierwszy rozpocz\u0105\u0142 eksploatacj\u0119 nowego typu samolotu szkolnego TS-11 Iskra, wcze\u015bniej piloci szkolili si\u0119 na samolotach UTMiG-15, Lim-1, Junak-3 i TS-8 Bies. W 1994 r. w Radomiu pojawi\u0142y si\u0119 pierwsze szkolne Orliki, stopniowo zast\u0119puj\u0105c Iskry, kt\u00f3re ostatecznie wycofano z pu\u0142ku w 1997 r. Kolejne zmiany organizacyjne nast\u0105pi\u0142y z ko\u0144cem lat 90. i zwi\u0105zane by\u0142y z restrukturyzacj\u0105 d\u0119bli\u0144skiej &quot;Szko\u0142y Orl\u0105t&quot;. W grudniu 2000 r. pu\u0142k rozwi\u0105zano, a w jego miejsce utworzono istniej\u0105cy do dzisiaj 2 O\u015brodek Szkolenia Lotniczego. Radomskie lotnisko tak jak i praktycznie ka\u017cde inne opr\u00f3cz dni chwa\u0142y i \u015bwietno\u015bci musia\u0142o pozna\u0107 smak tragicznych wydarze\u0144. Ju\u017c w osiem lat od powstania lotniska dosz\u0142o do pierwszej, tragicznej w skutkach katastrofy. W 1935 roku z kolejnego lotu nie powr\u00f3ci\u0142 Stanis\u0142aw Kr\u0119giel. Zgin\u0105\u0142 czternastego sierpnia 1935 roku w czasie wykonywania samodzielnego lotu szkolnego na samolocie Hanriot H 19<br \/>Do wrze\u015bnia 1939 roku w katastrofach zgin\u0119\u0142o jeszcze trzech pilot\u00f3w. W dniu wybuchu wojny podczas ewakuacji lotniska pilotuj\u0105c samolot Lublin R XIII zgin\u0105\u0142 porucznik pilot Wincenty Na\u0142\u0119cz. Wr\u00f3\u0107my teraz do katastrofy, kt\u00f3ra w historii wojskowego lotnictwa zapisana zosta\u0142a, jako \u201ekatastrofa wojskowego samolotu szkolnego w Pionkach\u201d. By\u0142 trzeci wrze\u015bnia 1974 roku. Starszy kapral podchor\u0105\u017cy pilot Andrzej Szelka by\u0142 s\u0142uchaczem trzeciego roku Wy\u017cszej Oficerskiej Szko\u0142y Lotnicze w D\u0119blinie &#8211; ucze\u0144 pilot 60 lpsz w Radomiu, I eskadra szkolna. Feralnego dnia na samolocie TS 11 Iskra wykonywa\u0142 pierwszy samodzielny lot do strefy, kt\u00f3ry kwalifikowany by\u0142, jako lot egzaminacyjny. W czasie lotu w strefie samolot zderzy\u0142 si\u0119 z ziemi\u0105 z bardzo du\u017c\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105, pilot nie katapultowa\u0142 si\u0119 i poni\u00f3s\u0142 \u015bmier\u0107.<\/p>\n<ul>\n<li>Po powrocie z lotu egzaminacyjnego pilot, nie zg\u0142aszaj\u0105c wcze\u015bniej \u017cadnych problem\u00f3w, zderzy\u0142 si\u0119 z ziemi\u0105, przy pr\u0119dko\u015bci 700km\/h, ponosz\u0105c \u015bmier\u0107 \u2013 tak z kolei zosta\u0142a zapisana ta katastrofa w \u017cargonie wojskowym. W chwili \u015bmierci starszy kapral podchor\u0105\u017cy Andrzej Szelka mia\u0142 dwadzie\u015bcia cztery lata.<br \/>Obecnie na miejscu tragedii znajduje si\u0119 niewielki pomnik. Ustawiony jest w \u015brodku lasu i dotarcie do niego jest mocno utrudnione. Przedstawicielowi naszej redakcji uda\u0142o si\u0119 tego dokona\u0107 dzi\u0119ki wyj\u0105tkowej mapie narysowanej dos\u0142ownie na kolanie przez jednego z pracownik\u00f3w nadle\u015bnictwa. Niestety sam pomnik znajduje si\u0119 w do\u015b\u0107 kiepskim stanie technicznym. P\u0142yta, kt\u00f3ra stanowi g\u0142\u00f3wn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 niewielkiego monumentu wymaga od\u015bwie\u017cenia. W r\u00f3wnie z\u0142ym stanie jest krzy\u017c. Trzeba go po prostu wymieni\u0107.<br \/>Na tej katastrofie nie ko\u0144cz\u0105 si\u0119 jednak tragiczne wydarzenia lotnicze, kt\u00f3ra maj\u0105 zwi\u0105zek z naszym miastem. Do kolejnego wypadku lotniczego tym razem w pobliskim Przeje\u017adzie dosz\u0142o w trzyna\u015bcie lat po katastrofie z 1974 roku.<\/li>\n<li>Po katapultowaniu si\u0119 ucznia instruktor zosta\u0142 pora\u017cony os\u0142on\u0105 kabiny i gazami prochowymi i nie by\u0142 w stanie opu\u015bci\u0107 swojej kabiny. \u015amier\u0107 poni\u00f3s\u0142 pp\u0142k Cisi\u0144ski \u2013 tak zwi\u0119\u017ale opisuj\u0105 te katastrof\u0119 wojskowe archiwa. Do tragedii dosz\u0142o dok\u0142adnie pi\u0119tnastego czerwca 1987 roku. W samolocie TS 11 Iskra o numerze 0105 znajdowa\u0142 si\u0119 pp\u0142k Kazimierz Cisi\u0144ski oraz ucze\u0144 st.kpr.pchor. Dariusz Borowiec.<\/li>\n<li>W dniu 15 czerwca 1987 roku pp\u0142k Cisi\u0144ski wykonywa\u0142 lot do strefy z uczniem na nauk\u0119 wykonywania wprowadzenia i wyprowadzenia z korkoci\u0105gu. Z kolejnego korkoci\u0105gu za\u0142oga nie mog\u0142a wyprowadzi\u0107, ucze\u0144 pilot katapultowa\u0142 si\u0119 bezpiecznie. Prawdopodobnie w czasie katapultowania ucznia z I kabiny pp\u0142k Cisi\u0144ski dozna\u0142 obra\u017ce\u0144, kt\u00f3re uniemo\u017cliwi\u0142y mu bezpieczne opuszczenie samolotu. Samolot zderzy\u0142 si\u0119 z ziemi\u0105, pilot poni\u00f3s\u0142 \u015bmier\u0107. Po\u015bmiertnie awansowany do stopnia pu\u0142kownika \u2013 czytamy z kolei w jednym z opracowa\u0144 lotniczych.<br \/>Pu\u0142kownik pilot Kazimierz Cisi\u0144ski urodzi\u0142 si\u0119 w 1936 roku. 1960 roku otrzyma\u0142 promocj\u0119 na stopie\u0144 podporucznika i zosta\u0142 pilotem wojskowym. W swojej karierze lotniczej pe\u0142ni\u0142 obowi\u0105zki pilota instruktora, starszego pilota, dow\u00f3dcy klucza, zast\u0119pcy dow\u00f3dcy eskadry oraz dow\u00f3dcy eskadry. By\u0142 pilotem klasy mistrzowskiej, legitymowa\u0142 si\u0119 nalotem 4730 godzin, w tym na TS-11 &quot;Iskra&quot; 3273 godz. Wykonywa\u0142 loty na wielu typach samolot\u00f3w: CSS-13, Jak-18, Jak-11, Junak 3, TS-8 &quot;Bies&quot;, UTMiG-15, Lim-1, Lim-2, An-2, TS-11 &quot;Iskra&quot;. Lata\u0142 du\u017co i ch\u0119tnie, wyszkoli\u0142 wiele pokole\u0144 uczni\u00f3w. W gwarze lotniczej takich pilot\u00f3w nazywa si\u0119 &quot;Pilotami z krwi i ko\u015bci&quot;. Wyrozumia\u0142y i wymagaj\u0105cy, dobry organizator szkolenia lotniczego. Systematycznie podnosi\u0142 swoje kwalifikacje, w roku 1982 uko\u0144czy\u0142 studia in\u017cynierskie w WOSL, w 1985 r. studia magisterskie na UMCS w Lublinie. \u017bonaty, \u017cona Wiktoria, syn Jacek i c\u00f3rka Ewa. Syn kontynuuje tradycje rodzinne, jest oficerem \u2013 nosi stalowy mundur.<br \/>Dwudziestego sz\u00f3stego marca ubieg\u0142ego roku w ko\u015bciele garnizonowym w Radomiu ods\u0142oni\u0119ta zosta\u0142a tablica upami\u0119tniaj\u0105ca pilot\u00f3w, kt\u00f3rzy w latach 1935 \u2013 2009 wystartowali z radomskiego lotniska i zgin\u0119li. Znajduj\u0105 si\u0119 na niej w sumie trzydzie\u015bci dwa nazwiska. List\u0119 ofiar otwiera szeregowy ucze\u0144 Stanis\u0142aw Kr\u0119giel, kt\u00f3ry poni\u00f3s\u0142 \u015bmier\u0107 w 1935 roku, a zamykaj\u0105 dwaj piloci bia\u0142oruscy, pu\u0142kownicy Aleksander Marficki i Aleksander \u017burawlewicz, ofiary katastrofy samolotu Su-27 z 30 sierpnia 2009 roku. Przed nimi umieszczono nazwiska pilot\u00f3w Grupy Akrobacyjnej \u017belazny, kt\u00f3rzy zgin\u0119li podczas pokazu na wcze\u015bniejszej edycji AIR SHOW, 1 wrze\u015bnia 2007 roku: pp\u0142k. rez. pil. Lecha Marchelewskiego i in\u017c. pil. Piotra Banachowicza. Uroczystego ods\u0142oni\u0119cia tablicy dokona\u0142 mi\u0119dzy innymi \u00f3wczesny dow\u00f3dca Si\u0142 Powietrznych genera\u0142 Andrzej B\u0142asik, kt\u00f3ry kilkana\u015bcie dni p\u00f3\u017aniej zgin\u0105\u0142 w katastrofie samolotu prezydenckiego pod Smole\u0144skiem.\n<p>Materia\u0142 zebra\u0142 i opracowa\u0142 ROMAN FIDO<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wbrew pozorom nie b\u0119dzie to kolejny materia\u0142 o katastrofie samolotu prezydenckiego pod Smole\u0144skiem. B\u0119dzie jednak bezpo\u015brednio odwo\u0142ywa\u0142 si\u0119 do lotnictwa. Nasze miasto by\u0142o, bowiem \u015bwiadkiem dw\u00f3ch katastrof samolot\u00f3w wojskowych. Dla pilot\u00f3w by\u0142 to ostatni lot w ich \u017cyciu. Dzi\u015b wracamy pami\u0119ci\u0105 do tamtych wydarze\u0144. Kto dzi\u015b pami\u0119ta, \u017ce lasy okalaj\u0105ce nasze miasto skrywaj\u0105 tragiczne wydarzenia, kt\u00f3re wpisa\u0142y si\u0119 w histori\u0119 polskiego lotnictwa?  Kto dzi\u015b dok\u0142adnie pami\u0119ta, gdzie rozbi\u0142y si\u0119 samoloty? Wojskowe aeroplany sta\u0142y si\u0119 grobem dla dw\u00f3ch pilot\u00f3w.\u00a0 <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-256","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tragedie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/256","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=256"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/256\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3279,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/256\/revisions\/3279"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=256"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=256"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=256"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}