{"id":249,"date":"2012-02-01T00:00:00","date_gmt":"2012-02-01T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.polot.net\/2024\/07\/13\/lift-konkurs-fikcja-2010r-2011r\/"},"modified":"2024-07-13T18:37:45","modified_gmt":"2024-07-13T16:37:45","slug":"lift-konkurs-fikcja-2010r-2011r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=249&lang=pl","title":{"rendered":"LIFT konkurs fikcja. 2010r.-2011r."},"content":{"rendered":"<p>Konkurs na samolot szkolno-bojowy dla Polskiego Wojska. 2010 \u2013 2011 rok.<\/p>\n<p>Zintegrowany Systemu Szkolenia Personelu Lotniczego Si\u0142 Zbrojnych Rzeczpospolitej Polski.<\/p>\n<p>Poziom LIFT, czyli Lead In Fighter Trainer, a w wolnym t\u0142umaczeniu szkolenie przysz\u0142ych pilot\u00f3w samolot\u00f3w my\u015bliwskich.<\/p>\n<h3 id=\"Historia-konkursu.\"  >Historia konkursu.<\/h3>\n<p>Po raz kolejny liberalno-maso\u0144ski Rz\u0105d Rzeczypospolitej, pod kierunkiem Premiera Donalda Tuska, zadrwi\u0142 z Polskiego Narodu, z Polskiego Wojska i wystawi\u0142 nas na po\u015bmiewisko. Kolejne z\u0142ot\u00f3wki posz\u0142y w b\u0142oto, a problem pozosta\u0142 nierozwi\u0105zany. A chodzi o nowe samoloty szkolno-treningowe dla Polskiej Armii.<\/p>\n<p>Jak powiedzia\u0142 Prezydent Rzeczypospolitej Bronis\u0142aw Komorowski, grupa mechanik\u00f3w z D\u0119blina ju\u017c powinna zacz\u0105\u0107 montowa\u0107 silniki do wr\u00f3t od stodo\u0142y. ( Wypowied\u017a Bronis\u0142awa Komorowskiego \u2013 \u201ePolski Lotnik to na wrotach od stodo\u0142y poleci\u201d. Tak naprawd\u0119, by\u0142a to parafraza opinii wypowiedzianej przez Artioma Mikojana, radzieckiego, wybitnego konstruktora lotniczego, w latach 50-tych XX wieku \u2013 \u201eNawet wrota od stodo\u0142y z silnikiem polec\u0105.\u201d ). Ale po kolei.<\/p>\n<h3 id=\"PZL-I-22-Iryda.\"  >PZL I-22 Iryda.<\/h3>\n<p>Zanim liberalno-maso\u0144ski Rz\u0105d Rzeczypospolitej, pod kierunkiem Premiera Donalda Tuska, og\u0142osi\u0142 w wrze\u015bniu 2010 roku, konkurs na nowy samolot szkolno-treningowy, to ten sam Rz\u0105d w styczniu 2008 roku, wys\u0142a\u0142 28 sztuk samolot\u00f3w szkolno-bojowych I-22 Iryda na z\u0142om. Prawdopodobnie dokumentacj\u0119 I-22 Iryda zabra\u0142o wojsko i zniszczy\u0142o. Odbitki dokumentacji w PZL Mielec spalono, szablonu i wzorniki zniszczono. Rz\u0105d Premiera Donalda Tuska postawi\u0142 krzy\u017cyk nad niechcianym dzieckiem Polskiego Lotnictwa.<\/p>\n<p>Maszyna I-22 by\u0142a prawdopodobnie ostatnim samolotem szkolno-bojowym opracowanym przez Polskich konstruktor\u00f3w. Samolot, kt\u00f3ry z jednej strony by\u0142 potrzebny, a z drugiej niechciany. \u015aledz\u0105c jego ponad 20-letni\u0105 karier\u0119, odnosi si\u0119 wra\u017cenie, \u017ce powsta\u0142 on z gwa\u0142tu i p\u00f3\u017aniej dokonano na nim aborcji.\u00a0\u2028Stworzono powszechne przekonanie, \u017ce Program upad\u0142 dlatego, \u017ce samolot by\u0142 konstrukcj\u0105 nieudan\u0105. Stoi to w du\u017cej sprzeczno\u015bci z opiniami pilot\u00f3w wojskowych lataj\u0105cych na I-22 w latach 1992 \u2013 1996, w D\u0119blinie. Opinie te nie s\u0105 pe\u0142ne zachwytu, ale rzeczowo stwierdzaj\u0105, \u017ce konstrukcja jest udana cho\u0107 wymaga\u0142a pewnego dopracowania.<\/p>\n<p>Program I-22 Iryda upad\u0142 dlatego, \u017ce znani z nazwiska, wysocy Polscy politycy nie chcieli Polskiego samolotu. Najpierw blokowali dop\u0142yw funduszy, a nast\u0119pnie systematycznie likwidowali Polski Przemys\u0142 Lotniczy. O tym, \u017ce samolot by\u0142 dobr\u0105 konstrukcj\u0105, \u015bwiadczy fakt, \u017ce w ci\u0105gu swojej historii by\u0142 trzynastokrotnie pod lup\u0105 r\u00f3\u017cnych komisji i innych instytucji i \u017cadna z nich nie nakaza\u0142a przerwania dalszych prac. Nie wy\u0142\u0105czaj\u0105c dw\u00f3ch komisji powypadkowych (1987 roku i 1996 roku).<\/p>\n<p>Warto wspomnie\u0107, \u017ce Program Polskiego samolotu szkolenia zaawansowanego I-22 Iryda kosztowa\u0142 od 1978 roku, czyli w ci\u0105gu 20 lat, wg ro\u017cnych szacunk\u00f3w od 600 mln z\u0142 do 500 mln dolar\u00f3w, \u015brednio podawane jest 300 mln dolar\u00f3w, czyli 1,2 mld z\u0142, cho\u0107 liczb\u0119 t\u0119 trzeba uzna\u0107 za przybli\u017con\u0105. Nale\u017cy si\u0119 jednak\u017ce zgodzi\u0107 z opiniami, \u017ce w por\u00f3wnaniu do innych program\u00f3w odrzutowych samolot\u00f3w szkolno-bojowych doprowadzonych do tego etapu, na jakim projekt Irydy zako\u0144czono, by\u0142a to niska kwota. Blisko 28 sztuk samolot\u00f3w sta\u0142o si\u0119 niechcianymi dzie\u0107mi Polskiego Przemys\u0142u. Zainteresowa\u0142y si\u0119 nim tylko nieliczne plac\u00f3wki muzealne i Miasto Mielec. Reszta samolot\u00f3w zosta\u0142a zez\u0142omowana wiosn\u0105 2008 roku, w Kutnie.<\/p>\n<p>To by\u0142o jak pogrzeb. Konw\u00f3j wywo\u017conych z Mielca I-22 Iryda zauwa\u017cy\u0142o na ulicach Miasta i drogach dojazdowych wielu mielczan. Wszyscy opowiadali, \u017ce poczuli si\u0119 jak na pogrzebie bliskiej osoby. Ten samolot sta\u0142 si\u0119 symbolem walki o lepsz\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 Miasta. Cho\u0107 w ko\u0144cu uda\u0142o si\u0119 uratowa\u0107 mieleckie zak\u0142ady lotnicze, to wojna o kontynuowanie programu I-22 Iryda zosta\u0142a przegrana.<\/p>\n<p>Nie by\u0142oby konieczne og\u0142aszanie konkursu na samolot LIFT, gdyby w s\u0142u\u017cbie utrzymano samoloty I-22 Iryda z silnikami K-15 i awionik\u0105 firmy Sagem. Nie istnia\u0142aby tak\u017ce gro\u017aba likwidacji Szko\u0142y Orl\u0105t w D\u0119blinie, jak to jest obecnie (2012 rok). Ma\u0142o tego. Znale\u017aliby si\u0119 klienci za granic\u0105, a przypuszczalnie w 2010 roku, ruszy\u0142by program nowego samolotu szkolno-treningowego w PZL Mielec.<\/p>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/4dd12733ce373c1dafd43a411f42f35055868525\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/4dd12733ce373c1dafd43a411f42f35055868525\" alt=\"PZL I-22 nb 0204, SP-PWG. 2012 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>PZL I-22 nb 0204, SP-PWG. 2012 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<h3 id=\"Inni-oferenci.\"  >Inni oferenci.<\/h3>\n<p>Nie spos\u00f3b w tym miejscu nie napisa\u0107 o propozycji armii niemieckiej. W 1995 roku, armia niemiecka zaproponowa\u0142a Polsce kupno 15-letnich samolot\u00f3w Alpha Jet A z Luftwaffe. Sami chcieli pozby\u0107 si\u0119 niepotrzebnego im sprz\u0119tu. Plany zak\u0142ada\u0142y przej\u0119cie 40 zakonserwowanych od trzech lat maszyn. Wielu liberalnych polityk\u00f3w by\u0142o bardzo zadowolonych. Ostatecznie jednak pomys\u0142 zosta\u0142y zablokowany przez lobby skupione wok\u00f3\u0142 PZL Mielca. Propozycja by\u0142a wyj\u0105tkowo perfidna, zwa\u017cywszy na fakt, i\u017c kilka samolot\u00f3w I-22 Iryda by\u0142o ju\u017c w\u00f3wczas na stanie Szko\u0142y Orl\u0105t.<\/p>\n<p>Potrzeby Polskiego Lotnictwa dostrzegali te\u017c zagraniczni producenci. W drugiej po\u0142owie 1998 roku, mo\u017cliwo\u015bci swoich maszyn prezentowali w Polsce: Aero Vodochody ( L-139 ) i \u00f3wczesne British Aerospace ( Hawk 100 ). Firmy kusi\u0142y wizjami wsp\u00f3\u0142pracy w przedmiocie produkcji i serwisu, a potem BAE podpisa\u0142o nawet umow\u0119 z PZL Mielec o budowie cz\u0119\u015bci element\u00f3w kad\u0142uba.<\/p>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/1b3041c2fd975065ab48aaa911ae33142e2fe5cd\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/1b3041c2fd975065ab48aaa911ae33142e2fe5cd\" alt=\"Aero Vodochody L-159 ALCA nb 6061. 2005 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>Aero Vodochody L-159 ALCA nb 6061. 2005 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<p>Kolejne propozycje pojawi\u0142y si\u0119 po wyborze w grudniu 2002 roku, F-16 C\/D Block 52+ jako podstawowego samolotu wielozadaniowego Polskich Si\u0142 Powietrznych.\u00a0Podczas Air Show 2003 zawarto umow\u0119 o koprodukcji, tym razem pomi\u0119dzy RSK MiG a ARP i zak\u0142adami PZL Mielec. Jej przedmiotem by\u0142 MiG-AT, pokonany w 2001 roku, w wewn\u0105trz rosyjskim konkursie przez Jak-130.\u00a0By\u0142a tak\u017ce opcja lansowana w latach 2005 &#8211; 2006 roku, przez firm\u0119 Lockheed Martin, a promuj\u0105c samolot AT-63 Pampa, podleg\u0142ej mu \u00f3wcze\u015bnie argenty\u0144skiej firmy FMA.<\/p>\n<p>Nie zosta\u0142a r\u00f3wnie\u017c zrealizowana, koncepcja przejmowania u\u017cywanego sprz\u0119tu ameryka\u0144skiego. Chodzi\u0142o o oferty modernizacji konstrukcji: F-5 E ( Tiger Century Aircraft ) do standardu TF-5 Talon II i F-5 F ( Northrop Grumman ) do F-5 F LIFT. Niezorientowanym chc\u0119 wskaza\u0107, \u017ce samoloty TF-5\/F-5 pochodz\u0105 z jednej rodziny co samoloty T-38 Talon, a na kt\u00f3rych w\u0142a\u015bnie lataj\u0105 nasi piloci w USA, szkol\u0105c si\u0119 na pilot\u00f3w F-16 Jastrz\u0105b. Wi\u0119c propozycja ta powinna by\u0107 wnikliwie zbadana, a nie wyrzucona do kosza.<\/p>\n<p>Od 2004 roku, ponawiane by\u0142y te\u017c propozycje BAE i Aero Vodochody stworzenia na bazie D\u0119blina regionalnego centrum szkolenia, oczywi\u015bcie z maszynami oferent\u00f3w w roli g\u0142\u00f3wnej. Ide\u0119 podchwyci\u0142a strona Polska, formu\u0142uj\u0105c koncepcj\u0119 MOSL ( Mi\u0119dzynarodowy O\u015brodek Szkolenia Lotniczego ). Jej kulminacj\u0105 by\u0142a mi\u0119dzynarodowa konferencja w D\u0119blinie w lutym 2005 roku. Sprawa Mi\u0119dzynarodowego Centrum Szkolenia Lotniczego w D\u0119blinie by\u0142a d\u0142ugo \u017cywa.<\/p>\n<p>Warto przypomnie\u0107, \u017ce w\u015br\u00f3d nat\u0142oku ofert umkn\u0119\u0142a Polsce r\u00f3wnie\u017c dobra okazja. W 2007 roku, po pi\u0119ciu latach poszukiwa\u0144, Szwajcarzy znale\u017ali nabywc\u0119 swoich 18 Hawk Mk.66 zakupionych w 1992 roku. Te umiarkowanie nowoczesne samoloty, o znikomym resursie mog\u0142yby tanim kosztem rozwi\u0105za\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 z problem\u00f3w Polskiego szkolenia lotniczego. Niestety lepszym refleksem wykaza\u0142y si\u0119 Helsinki, odkupuj\u0105c je za 40 mln euro.<\/p>\n<p>Wcze\u015bniej, w marcu 2004 roku, Finlandia zaproponowa\u0142a nam rozwi\u0105zanie, kt\u00f3re do 2009 roku, uchodzi\u0142o za najbli\u017csze realizacji. Jego najwa\u017cniejszym elementem by\u0142o szkolenie w wymiarze do 3 000 h w bazie Kauhawa. Znamienne, \u017ce Finowie w r\u00f3\u017cnych wariantach propozycji dla Polski oferowali starsze, cho\u0107 zmodernizowane Hawk T.51, zostawiaj\u0105c na w\u0142asny u\u017cytek nowsze ex-szwajcarskie maszyny.<\/p>\n<p>W grze chcia\u0142 zaistnie\u0107 r\u00f3wnie\u017c ITWL ( Instytut Techniczny Wojsk Lotniczych ), oferuj\u0105c w 2006 roku, po raz kolejny g\u0142\u0119bok\u0105 modernizacj\u0119 Iskier do standardu TS-11 F.<\/p>\n<p>Idea nabycia w przetargu nowych samolot\u00f3w szkolenia zaawansowanego wykrystalizowa\u0142a si\u0119 najprawdopodobniej wiosn\u0105 2008 roku. Wtedy te\u017c wymieniono sum\u0119 250-300 mln euro na zakup 12-18 maszyn poziomu LIFT. Jeszcze w 2009 roku, minister obrony narodowej Bogdan Klich bra\u0142 pod uwag\u0119 propozycj\u0119 fi\u0144sk\u0105. Najwidoczniej sporo czasu zaj\u0119\u0142o ministrowi u\u015bwiadomienie sobie, \u017ce zakup F-16 Jastrz\u0105b i ze z\u0142omowanie 28 sztuk I-22 Iryda, nie oznacza za\u0142atwienia wszystkich problem\u00f3w Si\u0142 Powietrznych.<\/p>\n<h3 id=\"Gdzie-szkoli\u0107-Polskich-pilot\u00f3w?\"  >Gdzie szkoli\u0107 Polskich pilot\u00f3w?<\/h3>\n<p>Pytanie to wydaje si\u0119 dziwne, zw\u0142aszcza, \u017ce nadal mieli\u015bmy Szko\u0142\u0119 Orl\u0105t. Ale brak nowoczesnych samolot\u00f3w szkolnych, od momentu kiedy korzystamy z F-16 Jastrz\u0105b, jest pora\u017caj\u0105cy. Lecz by\u0142 ju\u017c pora\u017caj\u0105cy od chwili wprowadzenia na uzbrojenie szturmowych Su-22. Przeskok z TS-11 Iskra na Su-22 jest ogromny. Brak nowoczesnych samolot\u00f3w szkolnych mog\u0142o doprowadzi\u0107 do likwidacji Szko\u0142y Orl\u0105t.<\/p>\n<p>Wielu decydent\u00f3w Polskiego Lotnictwa Wojskowego podwa\u017ca\u0142o racjonalno\u015b\u0107 prowadzenia zaawansowanego szkolenia w Rzeczypospolitej Polskiej. Krytykowana by\u0142a zar\u00f3wno jako\u015b\u0107 tego procesu, jak i jego koszty. Alternatyw\u0105 by\u0142o kontynuowanie szkolenia w USA lub korzystanie z istniej\u0105cego od lipca 2000 roku, o\u015brodka NATO Flying Training in Canada ( NTFC ).<\/p>\n<p>Wysy\u0142anie pilot\u00f3w do Teksasu mia\u0142o swoje niezaprzeczalne zalety. Doskona\u0142a pogoda, mn\u00f3stwo dni lotnych i praktycznie nieograniczone przestrzenie u\u0142atwiaj\u0105 wydatnie proces szkolenia. Nie do przecenienia jest pot\u0119\u017cne, tak\u017ce bojowe, do\u015bwiadczenie instruktor\u00f3w. Nauka procedur i specjalistycznego angielskiego u \u017ar\u00f3d\u0142a, daje wi\u0119ksze prawdopodobie\u0144stwo sprawnej wsp\u00f3\u0142pracy na odpowiednim poziomie z sojusznikami z NATO.<\/p>\n<p>Ale co z tego. Skoro przez 5-lat eksploatacji F-16 Jastrz\u0105b nie wys\u0142ano je na misj\u0119 na Litw\u0119. Po co Polski podatki zap\u0142aci\u0142 za sprz\u0119t, kt\u00f3ry nie by\u0142 prawid\u0142owo wykorzystany? Ba, Polskie F-16 Jastrz\u0105b nawet nie lataj\u0105 nad Ba\u0142tykiem. Loty z pr\u0119dko\u015bci\u0105 nadd\u017awi\u0119kow\u0105 s\u0105 sporadyczne. Wysy\u0142a si\u0119 je tylko do Zachodniej Europy, na \u0107wiczenia.<\/p>\n<p>Wi\u0119c opcja szkolenia za granic\u0105 nie tylko jest bardzo droga, ale nie zwi\u0119ksza naszego poczucia bezpiecze\u0144stwa. Oznacza ona te\u017c g\u0142\u0119bsze uzale\u017cnienie si\u0119 od aktualnych mo\u017cliwo\u015bci USA i stopniow\u0105 marginalizacj\u0119 WSOSP w D\u0119blinie. Zreszt\u0105 zakup samolot\u00f3w LIFT nie musi skutkowa\u0107 ca\u0142kowit\u0105 rezygnacj\u0105 z tego rozwi\u0105zania ( finansowanego tak\u017ce jeszcze przez amerykan\u00f3w w ramach FMF ), a jedynie ograniczeniem jego rozmiar\u00f3w do najbardziej zaawansowanego etapu. W praktyce mo\u017cliwe jest wyeliminowanie szkolenia prowadzonego obecnie na maszynach T-38 C Talon.<\/p>\n<h3 id=\"Konkurs,-czy-fikcja.\"  >Konkurs, czy fikcja.<\/h3>\n<p>W dniu 10.04.2010 roku, dosz\u0142o do zamachu smole\u0144skiego. Prowadzone badanie i \u015bledztwo tej Narodowej Katastrofy zaczyna\u0142o wykazywa\u0107 nieudolno\u015b\u0107 Premiera Donalda Tuska, a tak\u017ce ba\u0142agan w resorcie MON pod kierownictwem z\u0142ego ministra Bogdana Klicha. S\u0142u\u017cbowymi poleceniami zabroniono wojskowym wypowiadania si\u0119 publicznie. Chc\u0105c jako\u015b wynagrodzi\u0107 \u017co\u0142nierzom pos\u0142usze\u0144stwo, wymy\u015blono w MON konkurs na nowy samolot szkolno-treningowy dla Polskiego Wojska.<\/p>\n<p>W dniu 2.09.2010 roku, Departament Zaopatrywania Si\u0142 Zbrojnych og\u0142osi\u0142 przetarg na dostaw\u0119 Zintegrowanego Systemu Szkolenia Personelu Lotniczego SZ RP ( poziom LIFT ). Podstaw\u0119 zam\u00f3wienia stanowi 16 samolot\u00f3w szkolno-bojowych, na kt\u00f3rych szkoli\u0107 si\u0119 mieli przyszli piloci wojskowi.<\/p>\n<p>Zintegrowanego Systemu Szkolenia Personelu Lotniczego SZ RP ( poziom LIFT ) mia\u0142y obejmowa\u0107 dostaw\u0119 16 samolot\u00f3w szkolno-bojowych, systemu szkolenia ( system planowania misji i analizy polotowej \u2013 debriefingu; system szkolenia personelu, w tym kompleksowy symulator lotu FMS \u2013 Full Mission Simulator ), pakietu logistycznego, dokumentacji techniczno-eksploatacyjnej i szkolenie personelu.<\/p>\n<p>Oczekiwany termin dostawy wszystkich samolot\u00f3w to 2015 roku. Pierwsze dwa egzemplarze powinny by\u0107 dostarczone w 2013 roku, kolejnych sze\u015b\u0107 w 2014 roku. Maszyny mia\u0142y trafi\u0107 do 41. Bazy Lotnictwa Szkolnego w D\u0119blinie, kt\u00f3r\u0105 formalnie utworzono w 2011 roku.<\/p>\n<p>Zainteresowane podmioty mia\u0142y miesi\u0105c na z\u0142o\u017cenie ofert wst\u0119pnych. Ich otwarcie zaplanowano na 4.10.2010 roku. Firmy, kt\u00f3re z\u0142o\u017c\u0105 takie oferty i spe\u0142ni\u0105 warunki udzia\u0142u w przetargu, zostan\u0105 zaproszone do negocjacji technicznych, maj\u0105cych na celu doprecyzowanie przedmiotu zam\u00f3wienia. Nast\u0119pne etapy post\u0119powania to zaproszenie do z\u0142o\u017cenia i z\u0142o\u017cenie ofert ostatecznych ( po wniesieniu wadium &#8211; 20 mln z\u0142 ) oraz zaproszenie do aukcji elektronicznej lub negocjacji w przypadku z\u0142o\u017cenia tylko jednej wa\u017cnej oferty.\u2028Samoloty mia\u0142y s\u0142u\u017cy\u0107 do szkolenia zaawansowanego przysz\u0142ych pilot\u00f3w wojskowych, w szczeg\u00f3lno\u015bci pilot\u00f3w F-16 Jastrz\u0105b. Mia\u0142y te\u017c posiada\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 realizacji zada\u0144 bojowych.<\/p>\n<p>Premier Donald Tusk zarzeka\u0142 si\u0119, i\u017c w bud\u017cecie pa\u0144stwa jest kwota 1,5 mld z\u0142 na 16 samolot\u00f3w szkoleniowych dla Polskich Si\u0142 Powietrznych. Pewnie o tym zapomnia\u0142, kiedy gwarantowa\u0142 w 2011 roku, niemcom i francuzom pomoc na ratowanie strefy euro w wysoko\u015bci 6,7 miliard\u00f3w euro. Blisko 7 miliard\u00f3w euro znalaz\u0142, a nie m\u00f3g\u0142 znale\u017a\u0107 334 000 euro na 16 samolot\u00f3w ( 1 euro = 4,5 z\u0142otych )? Tak naprawd\u0119 nie chcia\u0142 znale\u017a\u0107 funduszy na bezpiecze\u0144stwo narodowe.<\/p>\n<h3 id=\"Specyfikacja-samolotu-LIFT.\"  >Specyfikacja samolotu LIFT.<\/h3>\n<p>Wybrane elementy: \u20281. 16 maszyn typu szkolno-bojowego poziomu LIFT.\u2028 2. Symulator.\u2028 3. Pakiet logistyczny.\u00a0\u20284. Samolot powinien w zakresie szkolenia; mie\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 lot\u00f3w w warunkach VMC i IMC w dzie\u0144 i w nocy wed\u0142ug procedur VFR i IFR tak\u017ce z wykorzystaniem NVG.\u00a0\u20285. Samolot powinien w zakresie bojowym; zwalczanie cel\u00f3w powietrznych, naziemnych i nawodnych. Jako opcj\u0119 podano wykonywanie zada\u0144 rozpoznawczych.\u00a0\u20286. Samolot powinien mie\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 dzia\u0142ania poza obszarem Rzeczypospolitej.\u2028 7. Ca\u0142kowita obs\u0142uga samolot\u00f3w ma by\u0107 wykonywana na Lotnisku D\u0119blin.\u2028 8. Samoloty maj\u0105 by\u0107 fabrycznie nowe, ze wszystkimi aktualnymi \u015bwiadectwami.\u2028 9. Mo\u017cliwe by\u0142o dostarczanie samolot\u00f3w w dw\u00f3ch grupach po 8 maszyn. Pierwsza grupa niekompletne wyposa\u017cenie. Druga grupa kompletne wyposa\u017cenie i doposa\u017cenie grupy pierwszej.\u2028 10. Samolot musi korzysta\u0107 z utwardzonych DS. o wymiarach 2 000 m x 30 m.\u2028 11. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna &gt;900 km\/h na wysoko\u015bci 1 000 m.\u2028 12. Pr\u0119dko\u015b\u0107 wznoszenia &gt;60 m\/s.\u2028 13. Wskazana jest maksymalna pr\u0119dko\u015b\u0107 nadd\u017awi\u0119kowa.\u2028 14. Masa \u0142adunku bojowego &gt;2 000 kg.\u2028 15. Wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 konstrukcji \u20133 G +8 G.\u2028 16. \u017bywotno\u015b\u0107 konstrukcji co najmniej 8 000 godzin lotu.\u2028 17. Wiele parametr\u00f3w okre\u015blono jako \u2013 jak najlepsze.\u2028 18. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 pobierania paliwa w locie.\u2028 19. Kabina w uk\u0142adzie tandem, hermetyczna z jak najlepsz\u0105 widoczno\u015bci\u0105.\u00a0\u202820. Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy z\u0142o\u017cony co najmniej z jednego silnika o \u017cywotno\u015bci minimum 8 000 godzin.\u2028 21. Samolot musi posiada\u0107 system fly by wire, z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 odwzorowania charakterystyki F-16.\u2028 22. Samolot ma posiada\u0107 automatyczny pilot.\u2028 23. Samolot ma posiada\u0107 zintegrowany system nawigacyjny i bojowy.\u2028 24. Wymagano zamontowania stacji radiolokacyjnej.\u2028 25. Termin dostawy wszystkich samolot\u00f3w to 2015r. Pierwsze dwa egzemplarze powinny by\u0107 dostarczone w 2013r., kolejnych sze\u015b\u0107 w 2014 roku.\u2028 26. Pakiet logistyczny, dokumentacja techniczno-eksploatacyjna i szkolenie personelu.<\/p>\n<p>Przyj\u0119to, i\u017c w ocenie ofert ostatecznych koszt nabycia i u\u017cytkowania uzbrojenia lub sprz\u0119tu wojskowego w okresie jego przydatno\u015bci technicznej ma mie\u0107 udzia\u0142 r\u00f3wny 70%, offset \u2013 10 %, za\u015b parametry premiowane \u2013 20%. Koszt b\u0119dzie \u2013 o ile pozostanie na placu boju wi\u0119cej ni\u017c 1 oferent \u2013 przedmiotem aukcji elektronicznej.<\/p>\n<p>W stosunku do wst\u0119pnych wymaga\u0144 ( WWTT ) opublikowanych w dniu 12.06.2010 roku, przygotowanych w Biurze Analiz Rynku Uzbrojenia ( BARU ) MON i zatwierdzonych najpierw przez gen. broni pil. Andrzeja B\u0142asika ( 18.03.2010 roku), a nast\u0119pnie zaakceptowanych przez pozostaj\u0105cego ministrem Obrony Narodowej Bogdana Klicha ( 22.04.2010 roku) \u2013 nast\u0105pi\u0142y pewne zmiany, jednak znakomita wi\u0119kszo\u015b\u0107 kontrowersyjnych i bardzo zwi\u0119kszaj\u0105cych koszt przedsi\u0119wzi\u0119cia ( przesuwaj\u0105c wymagania w kierunku zastosowa\u0144 stricte bojowych ).<\/p>\n<p>W trakcie trwania konkursu-fikcji wiele wymaga\u0144 wykre\u015blono, uznaj\u0105c je jako nadinterpretacyjne i zb\u0119dne. Wiele wymaga\u0144 by\u0142o bardzo precyzyjnych i tyczy\u0142o w zasadzie cech, kt\u00f3re posiadaj\u0105 samoloty bojowe pierwszej linii. Najwi\u0119ksze zdumienie wywo\u0142a\u0142y; wymagania pr\u0119dko\u015bci nadd\u017awi\u0119kowej, posiadania nowoczesnej stacji radiolokacyjnej i tankowania w powietrzu. To ostatnie wi\u0105za\u0142o si\u0119 chyba z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 dzia\u0142ania poza obszarem Rzeczypospolitej, co jest totalnym nieporozumieniem. \u017baden kraj nie wysy\u0142a swoich samolot\u00f3w szkolnych w rejony potencjalnych walk. R\u00f3wnocze\u015bnie wida\u0107, i\u017c jednym samolotem zamierzano obdzieli\u0107 41 Baz\u0119 Lotnictwa Szkolnego w D\u0119blinie i 21 Baz\u0119 Lotnictwa Taktycznego w \u015awidwinie.\u00a0\u2028Przypomnijmy sobie jeszcze jeden fakt. Kiedy podpisywano umow\u0119 na zakup 48 maszyn F-16 Jastrz\u0105b wykazywano konieczno\u015b\u0107 zakupu w nast\u0119pnych latach kolejnych maszyn F-16 z zamiarem zast\u0105pienia wykruszaj\u0105cych si\u0119 bojowych Su-22. Przy czym nie m\u00f3wiono wy\u0142\u0105cznie o samolotach nowych. W gr\u0119 wchodzi\u0142 zakup maszyn u\u017cywanych.<\/p>\n<p>Ju\u017c na podstawie tego wykazu wida\u0107, \u017ce konkurs od samego pocz\u0105tku dla Premiera Donalda Tuska by\u0142 fikcj\u0105.<\/p>\n<h3 id=\"Oferty-konkursowe.\"  >Oferty konkursowe.<\/h3>\n<p>Do otwartego w dniu 2.09.2010 roku, przetargu mog\u0142o przyst\u0105pi\u0107 nawet kilkunastu potencjalnych oferent\u00f3w. Jednak tylko trzech uznaje si\u0119 za realnych kandydat\u00f3w do zwyci\u0119stwa. S\u0105 to: BAE Hawk, Aermacchi M-346 Master i KAI T-50. Wymienione konstrukcje zale\u017cnie od woli zamawiaj\u0105cego mog\u0105 zaoferowa\u0107 d\u0142ug\u0105 list\u0119 rozwi\u0105za\u0144, takich jak \u201eglass cokpit\u201d, wska\u017anik HUD, zintegrowane i zarazem otwarte na rozbudow\u0119 \u2013 modu\u0142owe komputery pok\u0142adowe, cyfrowe sterowanie wielokana\u0142owe, pilotowanie w my\u015bl koncepcji HOTAS, uk\u0142ad regulacji parametr\u00f3w pracy nap\u0119du FADEC, wreszcie fotele wyrzucane klasy 0-0. Awionika samolot\u00f3w potrafi symulowa\u0107 prac\u0119 system\u00f3w bojowych, w tym radaru i uzbrojenia, jak te\u017c umo\u017cliwia\u0107 zmian\u0119 charakterystyk lotnych. Podstawowe r\u00f3\u017cnice dotycz\u0105 mo\u017cliwo\u015bci nap\u0119du i samych p\u0142atowc\u00f3w powsta\u0142ych w odmiennych epokach, a wi\u0119c i wg innych za\u0142o\u017ce\u0144.\u00a0\u2028Liberalno-maso\u0144ski Rz\u0105d Rzeczypospolitej okaza\u0142 si\u0119 wyj\u0105tkowo niewyrozumia\u0142y dla potencjalnych oferent\u00f3w. Da\u0142 im czas na z\u0142o\u017cenie ofert zaledwie jeden miesi\u0105c ( do 4.10.2010 roku), przy czym swoje zam\u00f3wienie opracowywa\u0142 kilka miesi\u0119cy. Zgodzili si\u0119 na przesuniecie terminu o kolejny miesi\u0105c do 3.11.2010 roku, do godziny 09;00.<\/p>\n<p>Do dnia 3.11.2010 roku, dokumenty z\u0142o\u017cy\u0142o pi\u0119\u0107 firm: BAE Systems, Korea Aerospace Industries Ltd. ( KAI ), Alenia Aermacchi S.p.A, Aero Vodochody a.s., Patria Aviation Oy. Oznacza\u0142o to, \u017ce Rzeczypospolitej zaoferowano samoloty oparte na takich konstrukcjach, jak Hawk ( BAE Systems; Patria Aviation Oy ), M-346 ( Alenia Aermacchi S.p.A ), T-50 ( KAI ) i L-159 ( Aero Vodochody a.s. ).<\/p>\n<p>Z czasem propozycje by\u0142y coraz bardziej konkretne; Aero Vodochody z Czech, proponuj\u0105cy L-159 B PL, Alenia Aermacchi z W\u0142och z samolotem M-346 Master, BAE Systems z Wielkiej Brytanii, b\u0119d\u0105ce producentem Hawka AJT, Korea Aerospace Industries z Korei Po\u0142udniowej, oferuj\u0105ce T-50 P Golden Eagle oraz Patria Oy z Finlandii ze zmodyfikowanymi Hawkami T51\/T51A\/T66.<\/p>\n<p>Kolejnym etapem prac komisji przetargowej mia\u0142a by\u0107 formalna analiza z\u0142o\u017conych ofert. Po otwarciu ofert odby\u0142a si\u0119 konferencja prasowa. Przedstawiciele MON chwalili si\u0119 korzy\u015bciami z prowadzonego w\u0142a\u015bnie przetargu. Wypowiada\u0142 si\u0119 pan Marcin Idzik, wiceminister obrony narodowej do spraw modernizacji oraz pan Hubert Kr\u00f3likowski, dyrektor Departamentu Program\u00f3w Offsetowych w resorcie gospodarki. Zwyci\u0119zca przetargu b\u0119dzie zobowi\u0105zany do inwestycji offsetowych. Polsk\u0119 interesowa\u0142o przej\u0119cie lotniczych technologii, uruchomienie i serwis samolot\u00f3w, produkcja komponent\u00f3w, ewentualny monta\u017c maszyn w kraju.<\/p>\n<h3 id=\"Kolejne-miesi\u0105ce.\"  >Kolejne miesi\u0105ce.<\/h3>\n<p>W czerwcu 2011 roku, spo\u0142ecze\u0144stwo otrzyma\u0142o kolejn\u0105 gar\u015b\u0107 wa\u017cnych informacji. By\u0142o wiadomo, \u017ce wyboru \u017cadnej konstrukcji przez 8 miesi\u0119cy nie dokonano. Zarzekano si\u0119, \u017ce najp\u00f3\u017aniej na wiosn\u0119 2011 roku, konkurs zostanie rozstrzygni\u0119ty. Wszystkie wymienione wy\u017cej przedsi\u0119biorstwa zosta\u0142y zaproszone do kolejnego etapu przetargu. Listy wys\u0142ano w dniu 3.06.2011 roku. Termin sk\u0142adania ofert wyznaczono na 29.07.2011 roku. Jak mo\u017cna przeczyta\u0107 w oficjalnym komunikacie MON podstawowe za\u0142o\u017cenia post\u0119powania na dostaw\u0119 systemu LIFT nie uleg\u0142y zmianie. Si\u0142y Powietrzne zamierza\u0142y pozyska\u0107 zintegrowany system szkolenia tj. samoloty szkolno-bojowe, system szkolenia personelu lotniczego wraz z kompleksowym symulatorem lotu oraz pakiet logistyczny. Dokonane zmiany w wymaganiach na system LIFT, s\u0105 wynikiem wnikliwej analizy wszelkich informacji pozyskanych od potencjalnych Wykonawc\u00f3w w trakcie negocjacji technicznych maj\u0105cych na celu uszczeg\u00f3\u0142owienie przedmiotu zam\u00f3wienia. Jako jeden z priorytet\u00f3w utrzymane zosta\u0142y wymagania na zdolno\u015b\u0107 do efektywnego wykonywania zada\u0144 lekkiego samolotu bojowego. Zmieniono tak\u017ce kryteria oceny ofert. Obecnie za koszt zakupu i eksploatacji mo\u017cna otrzyma\u0107 60%, za polonizacj\u0119 5%, za offset \u2013 10%, a za spe\u0142nienie warunk\u00f3w premiowanych a\u017c 25%.\u00a0\u2028Sprawa by\u0142a bardzo dziwna. Bo oferty nie powinno si\u0119 w\u00f3wczas sk\u0142ada\u0107 ju\u017c Finlandii. Bo oni oferowali samoloty u\u017cywane.<\/p>\n<p>O ile system fly-by-wire jest jak najbardziej zrozumia\u0142y i trwanie przy stacji radiolokacyjnej by\u0142o b\u0142\u0119dem. Oferenci proponowali powszechnie stosowany na \u015bwiecie system dla maszyn szkolno-treningowych, czyli ekran symuluj\u0105cy prace stacji radiolokacyjnej na podstawie banku pami\u0119ci map i pracy innych czujnik\u00f3w ( GPS, termicznych, ostrzegaj\u0105cych o opromieniowaniu ). Jest systemem ta\u0144szym, pobieraj\u0105cym mniej energii, l\u017cejszym wagowo i osi\u0105gaj\u0105cym za\u0142o\u017cone cele szkoleniowe. Nie \u0142ud\u017amy si\u0119. Samolotu LIFT nie wy\u015blemy na wojn\u0119. Stacja radiolokacyjna ma powa\u017cne minusy; wag\u0119, gabaryty i pob\u00f3r energii elektrycznej. W tak ma\u0142ym samolocie te parametry s\u0105 niezwykle powa\u017cne i \u017ale wp\u0142ywaj\u0105 na ca\u0142\u0105 koncepcj\u0119. Dodatkowo, \u017caden z oferowanych samolot\u00f3w szkolno-bojowych nie posiada\u0142 w tym momencie stacji radiolokacyjnej.<\/p>\n<p>Usuni\u0119to oczekiwanie mo\u017cliwo\u015bci przenoszenia przez nowe samoloty zasobnik\u00f3w rozpoznawczych.<\/p>\n<p>W dniu 14.06.2011 roku, BAE Systems wycofa\u0142 si\u0119 z przetargu. \u2013 \u201ePo zapoznaniu si\u0119 z warunkami zapytania ofertowego, kt\u00f3re zosta\u0142y w spos\u00f3b oczywisty sporz\u0105dzone pod lekki samolot bojowy o wysokich osi\u0105gach, a nie pod system szkolenia pilot\u00f3w, nie mieli\u015bmy innego wyj\u015bcia ni\u017c wycofa\u0107 si\u0119 z tego przetargu.\u201d \u2013 m\u00f3wi Alan Garwood, dyrektor ds. rozwoju biznesu Grupy BAE Systems, producenta samolotu Hawk. Trudno odm\u00f3wi\u0107 prawdy tak rzeczowej argumentacji. \u201eTen drugi aspekt jest r\u00f3wnie wa\u017cny i mo\u017cemy r\u00f3wnie dobrze powiedzie\u0107 o zam\u00f3wieniu na samolot bojowo-szkolny\u201d &#8211; podkre\u015bla\u0142 szef MON Bogdan Klich. Takie postawienie sprawy wykazywa\u0142o fikcje ca\u0142ego programu.<\/p>\n<p>Z pocz\u0105tkiem lipca 2011 roku, z przetargu wycofali si\u0119 tak\u017ce Czesi.<\/p>\n<p>\u2028Nie do dnia 29.07.2011 roku, ale do ko\u0144ca sierpnia 2011 roku, resort MON przed\u0142u\u017cy\u0142 czas oczekiwania na ostateczne oferty producent\u00f3w. Wed\u0142ug wiceministra Marcina Idzika termin przed\u0142u\u017cono na pro\u015bb\u0119 jednej z firm, kt\u00f3ra mia\u0142a wiele zapyta\u0144. Nieoficjalnie wiadomo, \u017ce pytania dotyczy\u0142y g\u0142\u00f3wnie spe\u0142nienia warunk\u00f3w bojowych samolotu. Bo jak wykazali\u015bmy wy\u017cej problem by\u0142 powa\u017cny. Strona Polska \u017c\u0105da\u0142a maszyny, mo\u017cliwo\u015bciami dor\u00f3wnuj\u0105cymi F-16 Jastrz\u0105b, a to by\u0142o bardzo trudne, wr\u0119cz nierealne.<\/p>\n<p>W dniu 29.07.2011 roku, ukaza\u0142 si\u0119 Raport Komisji Jerzego Millera w sprawie zamachu smole\u0144skiego. W wyniku jego opublikowania do dymisji poda\u0142 si\u0119 minister MON Bogdan Kich. Nowym ministrem MON zosta\u0142 Tomasz Siemoniak. Musia\u0142 si\u0119 on na nowo zapozna\u0107 z programem pozyskania samolot\u00f3w LIFT, co jednak nie przeszkodzi\u0142o mu wykona\u0107 natychmiast ( 2.08.2011 roku) polecenie Premiera Donalda Tuska w sprawie rozformowania 36 SPLTr. Nie czarujmy si\u0119. Zmieni\u0142 si\u0119 szef resortu, ale nakre\u015blony kierunek bezowocnego dzia\u0142ania pozosta\u0142. Wiceszefem pozosta\u0142 nadal pan Marcin Idzik.\u2028Tak wi\u0119c nowy minister Tomasz Siemoniak przed\u0142u\u017cy\u0142 termin sk\u0142adania ofert o kolejne dwa miesi\u0105ce. Do ko\u0144ca pa\u017adziernika 2011 roku. \u201eTrwa post\u0119powanie, analizujemy r\u00f3\u017cne aspekty, zasadno\u015b\u0107 tego przetargu. Terminy zosta\u0142y przed\u0142u\u017cone, jest czas, \u017ceby to wszechstronnie przeanalizowa\u0107. Ta sprawa jest zbyt powa\u017cna z punktu widzenia szkolenia i z punktu widzenia finans\u00f3w publicznych, \u017ceby podj\u0105\u0107 decyzj\u0119 w ci\u0105gu najbli\u017cszych dni.\u201d \u2013 powiedzia\u0142 minister obrony Tomasz Siemoniak.<\/p>\n<h3 id=\"Mia\u0142y-by\u0107-samoloty-szkolno-bojowe-jest-wstyd.\"  >Mia\u0142y by\u0107 samoloty szkolno-bojowe jest wstyd.<\/h3>\n<p>Po ponad roku pozorowanych dzia\u0142a\u0144, w dniu 27.10.2011 roku, przetarg na LIFT zosta\u0142 anulowany. Jak powiedzia\u0142 odpowiedzialny za zakupy uzbrojenia wiceminister Marcin Idzik, powodem zamkni\u0119cia przetargu na samolot szkolno-bojowy by\u0142a zmiana koncepcji zakupu samolotu. Zamiast maszyny szkolno-bojowej resort chce pozyska\u0107 samolot typowo szkolny. Przecie\u017c pan Marcin Idzik uczestniczy\u0142 w tych pracach ca\u0142y czas i ani razu nie podda\u0142 w w\u0105tpliwo\u015b\u0107 za\u0142o\u017cenia Zintegrowanego Systemu Szkolenia Personelu Lotniczego SZ RP ( poziom LIFT ).<\/p>\n<p>Nowego samolotu szkolno-bojowego dla m\u0142odych Polskich pilot\u00f3w na razie nie b\u0119dzie. \u201ePrzetarg zosta\u0142 anulowany i w najbli\u017cszym czasie zostanie rozpisany nowy.\u201d \u2013 poinformowa\u0142 Marcin Idzik. \u2013 \u201eTym razem MON nie po\u0142o\u017cy ju\u017c tak du\u017cego nacisku na aspekt bojowy maszyny, a na treningowy.\u201d<\/p>\n<p>\u2028Dalsze s\u0142owa wypowiedziane na konferencji prasowej przez wiceszefa MON Marcina Idzika wo\u0142aj\u0105 o pomst\u0119 do nieba. \u201eNa decyzj\u0119 mia\u0142 wp\u0142yw raport badaj\u0105cej katastrof\u0119 ( zamach ) smole\u0144sk\u0105 komisji Jerzego Millera, stawiaj\u0105cy nacisk na szkolenie pilot\u00f3w, a tak\u017ce troska o finanse publiczne. Rezygnacja z w\u0142a\u015bciwo\u015bci bojowych pozwoli na znaczne oszcz\u0119dno\u015bci przy cenie zakupu i eksploatacji. Do dzisiaj \u017caden kraj na \u015bwiecie nie zakupi\u0142 samolotu, wykorzystywanego jednocze\u015bnie do zada\u0144 bojowych i szkolnych.\u201d No c\u00f3\u017c. Pan Marcin Idzik zapomnia\u0142 o wszystkim co m\u00f3wi\u0142 poprzednio.<\/p>\n<p>\u2028Dodatkowo MON wykona\u0142o jeszcze jeden dziwny wybieg. Marcin Idzik poinformowa\u0142, \u017ce wymagania taktyczno-techniczne do nowego przetargu przygotowuje Dow\u00f3dztwo Si\u0142 Powietrznych. \u2013 \u201eChcemy tylko sprz\u0119tu sprawdzonego.\u201d &#8211; zaznaczy\u0142. Zabieg jest dziwny, bo specyfikacje do przetargu poprzednio opracowa\u0142 resort MON i nikt wojskowych si\u0119 nie pyta\u0142.\u00a0<\/p>\n<p>Po raz kolejny Premier Donald Tusk zadrwi\u0142 z narodu. Wystawi\u0142 nas na po\u015bmiewisko. Po raz kolejny zastosowa\u0142 metod\u0119 \u2013 Co zrobi\u0107, aby nic nie zrobi\u0107.<\/p>\n<p>Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Po raz kolejny liberalno-maso\u0144ski Rz\u0105d Rzeczypospolitej, pod kierunkiem Premiera Donalda Tuska, zadrwi\u0142 z Polskiego Narodu, z Polskiego Wojska i wystawi\u0142 nas na po\u015bmiewisko. Kolejne z\u0142ot\u00f3wki posz\u0142y w b\u0142oto, a problem pozosta\u0142 nierozwi\u0105zany. A chodzi o nowe samoloty szkolno-treningowe dla Polskiej Armii.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-249","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/249","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=249"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/249\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1954,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/249\/revisions\/1954"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=249"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=249"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=249"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}