\u017bywio\u0142owo rozwijaj\u0105ce si\u0119 lotnictwo wojskowe potrzebowa\u0142odu\u017cej ilo\u015bci wyszkolonej m\u0142odzie\u017cy, zdolnej do pilotowania, w niedalekiejprzysz\u0142o\u015bci, wojskowych statk\u00f3w powietrznych. Podstawowe szkolenie prowadzono waeroklubach, kt\u00f3re wci\u0105\u017c potrzebowa\u0142y lekkich samolot\u00f3w wielozadaniowych. Mia\u0142yone odznacza\u0107 si\u0119 \u0142atwo\u015bci\u0105 pilota\u017cu, kr\u00f3tkim startem i l\u0105dowaniem, ekonomi\u0105u\u017cytkowania i wysokimi walorami eksploatacyjnymi. Wschodni s\u0105siad, CCCP samboryka\u0142 si\u0119 z takimi problemami i nie by\u0142 w stanie nic zaproponowa\u0107. Z drugiejstrony, nie wchodzi\u0142 w gr\u0119 import z zachodu. Polscy konstruktorzy lotniczy, cz\u0119stozdobywaj\u0105ce pierwsze do\u015bwiadczenia jeszcze w czasach II Rzeczypospolitej, a nast\u0119pnieprzez 15 lat trwania PRL-u zdobyli kolejne do\u015bwiadczenie. <\/p>\n
W 1959r. do zadania przyst\u0105pi\u0142 niewielki zesp\u00f3\u0142 w O\u015brodkuKonstrukcji Lotniczych dzia\u0142aj\u0105cy w\u00f3wczas przy WSK PZL Ok\u0119cie. Na czele zespo\u0142ustan\u0105\u0142 mgr in\u017c. Ryszard Or\u0142owski. Za\u0142o\u017cenia przewidywa\u0142y skonstruowaniesamolotu w uk\u0142adzie wolnono\u015bnego g\u00f3rnop\u0142ata, o konstrukcji ca\u0142kowiciemetalowej. Uk\u0142ad nasuwa\u0142 si\u0119 automatycznie, wzi\u0105wszy pod uwag\u0119 do\u015bwiadczenia zsamolotami Piper L-4 oraz PZL-101 Gawron wywodz\u0105cy si\u0119 konstrukcji Jak-12.Jak-12 by\u0142 ju\u017c konstrukcj\u0105 przestarza\u0142\u0105, a PZL-101 Gawron by\u0142 produkowany g\u0142\u00f3wnie,jako maszyna rolnicza. <\/p>\n
Do nap\u0119du samolotu przewidziano p\u0142aski silnik t\u0142okowy WN-6RBo mocy 1 x 136 kW (1 x 185 KM), konstrukcji mgr in\u017c. Witolda Narkiewicza. <\/p>\n
Warunki techniczne zesp\u00f3\u0142 PZL Ok\u0119cie uzgodni\u0142 z AeroklubemPRL i wiosn\u0105 1960r. przyst\u0105piono do pracy. Jednak prace sz\u0142y wolno, bo programby\u0142 tylko resortowym i finansowanie by\u0142o skromne. <\/p>\n
Przy niewielkich rozmiarach samolot mia\u0142 posiada\u0107 stosunkowodu\u017ce wn\u0119trze, zdolne nawet pomie\u015bci\u0107 rannego na noszach. <\/p>\n
W lutym 1961r. zosta\u0142 uko\u0144czony prototyp do pr\u00f3bstatycznych. Pierwszy prototyp przeznaczony do pr\u00f3b w locie otrzyma\u0142rejestracj\u0119 SP-PAZ. Jednak z uwagi na brak silnika, samolot s\u0142u\u017cy\u0142 doprezentacji oficjelom partyjnym. Liczono na zwi\u0119kszenie subwencji dla programu.W wrze\u015bniu 1961r. samolot pokazano na XXX MTP, a nast\u0119pnie na Wystawie XV-leciaPrzemys\u0142u Lotniczego. Silnik dostarczono w grudniu 1961r. Poniewa\u017c silnikjeszcze nie przeszed\u0142 pr\u00f3b pa\u0144stwowych i nie mia\u0142 wa\u017cnego \u015bwiadectwa, dlategoniemo\u017cliwy by\u0142 oblot samolotu. Dlatego w dniu 23.12.1961r. wykonano tylko pr\u00f3byko\u0142owania z niewielkimi skokami. Dopiero w dniu 24.04.1962r. samolot zosta\u0142oblatany. Oblatywaczem by\u0142 Mieczys\u0142aw Mi\u0142osz, pilot do\u015bwiadczalny WSK PZLOk\u0119cie. <\/p>\n
Samolot charakteryzowa\u0142 si\u0119 obszernym kad\u0142ubem, wej\u015bcie dokabiny zapewnia\u0142y dwie pary drzwi z ka\u017cdej strony. We wn\u0119trzu by\u0142y 4indywidualne fotele i du\u017cy baga\u017cnik. Podwozie by\u0142o wysokie, jednogoleniowe,wsparte dwiema parami zastrza\u0142\u00f3w. Amortyzatory umieszczono we wn\u0119trzu goleni.Skrzyd\u0142o proste wyposa\u017cone w szczelinowe klapy, lotki, a na kraw\u0119dzi natarciasta\u0142e sloty. Konstrukcja by\u0142a ca\u0142kowicie metalowa. Pokrycie wykonano z du\u017cychp\u0142askich blach. Tylko niewielkie przej\u015bcie pomi\u0119dzy zasadniczym kad\u0142ubem, aos\u0142on\u0105 silnika pokryto blach\u0105 fa\u0142dowan\u0105 (\u017c\u0142obkowan\u0105). P\u00f3\u017aniej sta\u0142a si\u0119 onawyr\u00f3\u017cnikiem konstrukcji pokrycia ca\u0142ej Wilgi. Usterzenie klasyczne, bez skosukraw\u0119dzi natarcia. Piast\u0119 \u015bmig\u0142a schowano pod du\u017cym sto\u017ckiem.<\/p>\n
Wilga (1) rejestracja SP-PAZ. 1962r. Zdj\u0119cie PZL Ok\u0119cie<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Pierwsze loty ujawni\u0142y obawy konstruktor\u00f3w, i\u017c zwi\u0119kszona o140 kg masa wp\u0142ynie niekorzystnie na w\u0142a\u015bciwo\u015bci lotne. Ponad to, skrzyniowatykad\u0142ub uniemo\u017cliwia\u0142 obserwacj\u0119 tylnej p\u00f3\u0142sfery, co eliminowa\u0142o konstrukcj\u0119 zzada\u0144 holowniczych i obserwacyjnych. Potwierdzi\u0142o si\u0119, \u017ce je\u015bli co\u015b jest dowszystkiego to jest do niczego. Jednak najwi\u0119kszym problemem okaza\u0142 si\u0119 silnik,kt\u00f3ry pracowa\u0142 nier\u00f3wno i wymaga\u0142 dalszych poprawek. <\/p>\n \u00a0<\/p>\n Wilga 2<\/span><\/p>\n Prace nad samolotem oznaczonym ju\u017c w\u00f3wczas Wilga 1przerwano. Podj\u0119to decyzje, i\u017c rozpocznie si\u0119 prace nad nowym samolotembardziej dostosowanym dla potrzeb APRL. Ju\u017c w lutym 1962r. opracowano projektwst\u0119pny samolotu oznaczonego, jako Wilga 2. Z pocz\u0105tkiem kwietnia 1962r.rozpocz\u0119to prace nad projektem konstrukcyjnym Wilga 2. Pracami kierowaliin\u017cynierowie Bronis\u0142aw \u017burakowski, Andrzej Frydrychiewicz i Andrzej Kandybowicz(obliczenia).<\/p>\n Ten drugi przej\u0105\u0142 p\u00f3\u017aniej kierownictwo nad projektem. Zasadniczoprace posz\u0142y w kierunku zmniejszenia masy p\u0142atowca i zapewnienia lepszejwidoczno\u015bci do ty\u0142u. W efekcie liczono na popraw\u0119 osi\u0105g\u00f3w i charakterystyk wlocie. <\/p>\n W tym czasie samolot uzyska\u0142 oznaczenie fabryczne PZL-104,to samo, co jego nieudany poprzednik PZL-104 Wilga 1, mimo, \u017ce r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119znacznie. By\u0142o to podyktowane wzgl\u0119dami formalno-prawnymi, a co za tym idziesposobem finansowania. Po prostu w resorcie uznano by, \u017ce powstaje innakonstrukcja. Nowy kad\u0142ub otrzyma\u0142 znacznie bardziej wysmuklony kad\u0142ub z oknem wtyle kabiny. Przekonstruowano p\u0142at. Zamontowano w nim wi\u0119kszy zbiornik paliwa,cho\u0107 zrezygnowano z mo\u017cliwo\u015bci podwieszania dodatkowego zbiornika paliwa. Cech\u0105charakterystyczn\u0105 pokrycia by\u0142o zastosowanie blachy fa\u0142dowanej (\u017c\u0142obkowanej),zamiast klasycznych, nitowanych pod\u0142u\u017cnic. Usterzenie pionowe otrzyma\u0142o silnyskos, co przy okazji, przyda\u0142o konstrukcji niezaprzeczalnego wdzi\u0119ku. Zupe\u0142nieprzekonstruowano podwozie, zwi\u0119kszaj\u0105c jego rozstaw. Zastosowanoamortyzatory-wahacze. Na samolocie zamontowano silnik PZL WN-6R\/B2 o mocy 1 x136 kW (1 x 185 KM). <\/p>\n W tym momencie zdecydowano o powstaniu nast\u0119puj\u0105cych wersjisamolotu;<\/p>\n Wilga 2 P \u2013 \u0142\u0105cznikowo-pasa\u017cerska.<\/p>\n Wilga 2 A \u2013 do holowania szybowc\u00f3w i wywo\u017cenia skoczk\u00f3wspadochronowych.<\/p>\n Wilga 2 S \u2013 sanitarna, zabieraj\u0105ca na pok\u0142ad lekarza i dw\u00f3chchorych na noszach. <\/p>\n \u00a0<\/p>\n Dla przyspieszenia programu, pierwsze p\u0142aty kryto p\u0142\u00f3tnem.P\u00f3\u017aniej wymieniano je na kryte blach\u0105. Pierwszy prototyp wykonano w wersjiWilga 2 P. Otrzyma\u0142 rejestracj\u0119 SP-PAR i zosta\u0142 oblatany w dniu 1.08.1963r.,przez pilota Mieczys\u0142awa Mi\u0142osza. Ju\u017c w dniu 5.08.1963r. urz\u0105dzono pokaz dlaoficjeli. <\/p>\n Zainteresowanie Indonezji nowym samolotem i zawarta z nimiumowa znacznie przyspieszy\u0142a prace. Ju\u017c w grudniu 1963r. uko\u0144czono drugiprototyp. Zosta\u0142 on oznaczony Wilga C, bo do nap\u0119du u\u017cyto silnika zachodniegoContinental 0-470-13A o mocy 1 x 166 kW (1 x 225 KM) ze \u015bmig\u0142em przestawianymMc Cauley 2A34C50-90A2, o \u015brednicy 2,2 m. Nie trudno zauwa\u017cy\u0107, \u017ce by\u0142 towariant przeznaczony dla odbiorc\u00f3w p\u0142ac\u0105cych tward\u0105 walut\u0105. Np. Indonezja. Takamaszyna otrzyma\u0142a rejestracj\u0119 SP-PBF i zosta\u0142a oblatana w dniu 30.12.1963r., apilotem by\u0142 in\u017cynier Jerzy J\u0119drzejewski. <\/p>\n Na podstawie umowy licencyjnej, zawartej z Indonezj\u0105, zko\u0144cem 1963r. uruchomiono w WSK PZL Ok\u0119cie produkcj\u0119 serii informacyjnej WilgaC. Pierwsze samoloty Wilga C, w tym prototyp SP-PBF, wykonano, jako dwustery wodmianie pasa\u017cerskiej. Dlatego oznaczono je jako Wilga 2CD. Nast\u0119pnie budowanowersje z jednymi sterownicami, kt\u00f3re oznaczono Wilga 2CP.<\/p>\n W dniu 11.12.1964r. pierwsza Wilga 2CD wys\u0142ana z Polski wskrzyniach, zosta\u0142a odebrana w Indonezji. Zosta\u0142a tam zmontowana, oblatana i wdniu 29.12.1964r. pokazana publicznie przedstawicielom w\u0142adz cywilnych iwojskowych. Og\u00f3\u0142em dostarczono do Indonezji 12 egzemplarzy samolotu Wilga C; 6sztuk w 1964r., 5 sztuk w 1965r. oraz 1 sztuk\u0119 w 1966r.. Indonezja samakupowa\u0142a silniki i \u015bmig\u0142a. Indonezja zakupi\u0142a tak\u017ce prawa do produkcjilicencyjnej Wilga C. W wytw\u00f3rni LIP Nurato w Bandungu podj\u0119to produkcjelicencyjn\u0105, a budowane tam maszyny oznaczono PZL-104 Gelatik (nazwa wywodzi si\u0119od gatunku miejscowego ptaka). W 1965r. z Polski wys\u0142ano pierwsze podzespo\u0142y icz\u0119\u015bci do monta\u017cu ponad 40 samolot\u00f3w. W Indonezji powsta\u0142o 5 odmian samolotu. \u00a0<\/p>\n W 1965r. w Indonezji uko\u0144czono testy skok\u00f3w spadochronowychi zrzutu \u0142adunk\u00f3w na spadochronach z samolot\u00f3w Wilga CP. <\/p>\n \u00a0<\/p>\n Dalsze prace<\/span><\/p>\n Na pocz\u0105tku marca 1964r. uko\u0144czono kolejne dwa prototypyoznaczone Wilga 2P. W oznaczeniach samolotu Wilga starano si\u0119 unika\u0107 liczby 2pozostaj\u0105c wy\u0142\u0105cznie przy oznaczeniach literowych. Program samolot\u00f3w dlaIndonezji by\u0142 w toku realizacji. Konstruktorzy mogli si\u0119 skupi\u0107 nad odmian\u0105samolotu dla APRL. Wersj\u0119 t\u0119 opracowano i zbudowano wiosna 1965r. i oznaczonojako Wilga CA. W okresie od 6.04.1965r. do 7.05.1965r. przeprowadzono pr\u00f3byholowania szybowc\u00f3w, wywo\u017cenia skoczk\u00f3w spadochronowych i og\u00f3lnego okre\u015bleniaprzydatno\u015bci samolotu w aeroklubie.<\/p>\n W okresie lata i jesieni 1965r. prowadzono pr\u00f3by samolotuWilga w wersji rolniczej ze zbiornikiem dla 500 kg chemikali\u00f3w. Program tenzosta\u0142 przerwany, jako nieperspektywiczny. <\/p>\n Wszystkie te maszyny by\u0142y nap\u0119dzane przez krajowy silnik PZLWN-6RB2. Trzeci z prototyp\u00f3w Wilga 2P nosi\u0142 rejestracje SP-PCD, oblatany19.03.1964r. Na samolocie testowano r\u00f3\u017cne rodzaju os\u0142ony silnika, chwytypowietrza i kolektory wydechowe (podkad\u0142ubowe, boczne, dzielone na praw\u0105 i lew\u0105stron\u0119). Do\u015bwiadczenia te by\u0142y zwi\u0105zane z pr\u00f3b\u0105 rozwi\u0105zania problem\u00f3wutrzymania sta\u0142ej temperatury silnika, poniewa\u017c w locie z ma\u0142\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105dochodzi\u0142o do przypadk\u00f3w zatarcia.<\/p>\n W dniu 8.05.1964r. pilot mgr in\u017c. Jerzy Andrzejewskiustanowi\u0142 krajowy rekord wysoko\u015bci dla tego typu samolot\u00f3w, uzyskuj\u0105c6\u00a0836 m. <\/p>\n Czwarty prototyp z rejestracj\u0105 SP-PEA, tak\u017ce oblatano19.03.1964r.. By\u0142 to egzemplarz pokazowy, kompletny, z now\u0105 os\u0142on\u0105 silnika istarannie wykonany. Zosta\u0142 pokazany na XXXIII MTP w Poznaniu w 1964r.. <\/p>\n Na pocz\u0105tku 1965r. oddano do pr\u00f3b kolejne dwa prototypy. Nr05 SP-PEB i Nr 06 SP-PEC (pokazano na XXXIV MTP). Nr 05 SP-PEB odby\u0142 rajdpropagandowy po krajach ba\u0142ka\u0144skich. Samolot mia\u0142 efektowne malowanie,utrzymane w tonacji; b\u0142\u0119kit, \u017c\u00f3\u0142ty, wi\u015bniowy i napis Tour de Balkan. Liczba 65oznacza\u0142a rok. Pilotami byli Witold \u0141ukomski i Jerzy Zi\u0119borak. Dystans3\u00a0500 km. Trasa;Warszawa-Krak\u00f3w-Arad-Deva-Bukareszt-Sofia-Belgrad-Zagrzeb-Belgrad-Budapeszt-Krak\u00f3w-Warszawa.Og\u00f3lnie rajd okaza\u0142 si\u0119 udany, cho\u0107 wyst\u0105pi\u0142y problemy z silnikiem. <\/p>\n W okresie 1964r.-1965r. prototyp Wilga 2P udost\u0119pnionoaeroklubowi, dla przeprowadzenia pr\u00f3bnej eksploatacji. W jej wyniku podj\u0119toprodukcj\u0119 10 egzemplarzy oznaczonych, jako Wilga 2A. Produkcj\u0119 uko\u0144czono wlistopadzie 1965r., jednak APRL ich nie przyj\u0105\u0142 z uwagi na k\u0142opoty z silnikiem.<\/p>\n Wskazywano na brak stabilno\u015bci w utrzymaniu odpowiedniejtemperatury silnika. Nad programem zebra\u0142y si\u0119 chmury. Stwierdzono, \u017ce nie mamo\u017cliwo\u015bci skutecznego dopracowania silnika i prace nad nim przerwano. Zacz\u0119toposzukiwa\u0107 nowego rozwi\u0105zania w postaci innego nap\u0119du. <\/p>\n W dalszym ci\u0105gu liczono na kolejne zam\u00f3wienia p\u0142yn\u0105ce zzagranicy. Wersj\u0119 Wilga CL oblatano w dniu 15.03.1966r.. Samolot otrzyma\u0142silnik Continental 0-470-L o mocy 1 x 169 kW (1 x 230 KM). Litera L oznacza\u0142aw\u0142a\u015bnie typ silnika. Samolot by\u0142 wyposa\u017cony luksusowo we wn\u0119trzu. Goleniepodwozia otrzyma\u0142y owiewki. <\/p>\n \u00a0<\/p>\n Wilga 3<\/span><\/p>\n Z uwagi na nierozwi\u0105zane problemy z Polskim silnikiem PZLWN-6RB2, zwr\u00f3cono uwag\u0119 na silnik Iwczenko AI-14 R o mocy 260 KM. By\u0142a to ju\u017cwiekowa konstrukcja, ale dobrze znana we wschodnim ko\u0142chozie. Silnik zosta\u0142opracowany w CCCP w 1950r. na podstawie rozwi\u0105za\u0144 ameryka\u0144skich. Silnik jest9-cylindrow\u0105 gwiazd\u0105 ch\u0142odzon\u0105 powietrzem, do kt\u00f3rego dodano reduktor, st\u0105doznaczenie liter\u0105 R. Reduktor powodowa\u0142, \u017ce silnik by\u0142 dostosowany do \u015bmig\u0142a o\u015brednicy a\u017c 2,65 m i dysponowa\u0142 \u015bwietnym ci\u0105giem. Pierwsze uruchomienienast\u0105pi\u0142o w 1950r.. Zbudowano go w ilo\u015bci kilku tysi\u0119cy egzemplarzy. W CCCPsilnik pos\u0142u\u017cy\u0142 mi\u0119dzy innymi do nap\u0119du \u015bmig\u0142owc\u00f3w Kamowa K-15, K-18, K-26 orazsamolot\u00f3w Jakowlew Jak-12 i Jak-18. Co istotne, silnik produkowano w Polsce wPZL Kalisz od 1956r. do 2007r.. Pos\u0142u\u017cy\u0142 do nap\u0119du samolotu PZL-101 Gawron.Silnik by\u0142 produkowany tak\u017ce w Czechos\u0142owacji i Chinach. <\/p>\n Nie by\u0142o to rozwi\u0105zanie idealne, ale racjonalne, abyuratowa\u0107 program. Wskazywano, \u017ce silnik jest ci\u0119\u017cszy o 3 kg, ale dysponuje moc\u0105wi\u0119ksz\u0105, a\u017c o 55 kW (75 KM). Spala tak\u017ce wi\u0119cej paliwa. Jednak zmiana okaza\u0142asi\u0119 celowa. Adaptacja silnika nie by\u0142a \u0142atwa. Dotychczasowy nap\u0119d to p\u0142askibokser, a proponowany to gwiazda. Nale\u017ca\u0142o przebudowa\u0107 przedni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kad\u0142uba iopracowa\u0107 nowe \u0142o\u017ce silnika. Z technicznego punktu widzenia nie stanowi\u0142o toproblemu. W dodatku wywa\u017cenie samolotu nie uleg\u0142o zmianie. Jednak samolotstraci\u0142 na estetyce. Prz\u00f3d okaza\u0142 si\u0119 t\u0119py, mimo zastosowania jak najlepszejos\u0142ony. Lecz, z czasem wszyscy zaakceptowali taki wygl\u0105d maszyny. <\/p>\n Samolot z nowym nap\u0119dem oznaczono Wilga 3. Pierwszymegzemplarzem by\u0142 przebudowany SP-PAR. ze wzgl\u0119d\u00f3w formalno-partyjnych oblotwykonano w dniu 31.12.1965r.. Tak stoi w oficjalnych dokumentach, cho\u0107 m\u00f3g\u0142 by\u0107wykonany faktycznie w styczniu 1966r.. Pilotem by\u0142 Antoni Szyma\u0144ski. Podczaspierwszych test\u00f3w uzyskano doskona\u0142e wznoszenie, wynosz\u0105ce 12 m\/s (samolot bezobci\u0105\u017cenia). Wyniki test\u00f3w by\u0142y dobre. Dlatego zdecydowano przebudowa\u0107 10maszyn nieodebranych przez APRL, na samoloty Wilga 3. Szybko znale\u017ali si\u0119 nanie nabywcy. Rumunia zakupi\u0142a 6 maszyn, Polskie Lotnictwa sanitarne 1 sztuk\u0119,APRL przej\u0105\u0142 2 sztuki, a 1 sztuka pozosta\u0142a w wytw\u00f3rni. <\/p>\n Poniewa\u017c od prezentacji samolotu Wilga 2 do prezentacjiWilga 3 min\u0119\u0142y cztery lata, opracowano now\u0105 seri\u0119 odmian samolotu. <\/p>\n Wilga 3 P \u2013 pasa\u017cersko-\u0142\u0105cznikowa.<\/p>\n Wilga 3 A \u2013 aeroklubowa.<\/p>\n Wilga 3 AD \u2013 aeroklubowa przeznaczona do szkolenia, dwuster.<\/p>\n Wilga 3 S \u2013 sanitarna.<\/p>\n Wilga 3 R \u2013 rolnicza.<\/p>\n Samolot Wilga 3 A rejestracja SP-CRI zosta\u0142a pokazana ugerma\u0144c\u00f3w w Hanowerze w dniach 28.04.1966r.-8.05.1966r.. <\/p>\n Pierwszy egzemplarz sanitarny Wilga 3S rejestracja SP-CRKzosta\u0142a oblatana 30.04.1966r.. W czerwcu wystawiono ja na XXXV MTP. Latemsamolot przeszed\u0142 testy fabryczne i pa\u0144stwowe. W pa\u017adzierniku samolot otrzyma\u0142\u015bwiadectwo typu wydane przez Inspektorat Kontroli Cywilnych Statk\u00f3wPowietrznych. Drugi egzemplarz Wilga 3S SP-CRB oblatano tak\u017ce w 1966r. i by\u0142 onju\u017c pierwszym seryjnym. <\/p>\n W trakcie produkcji wprowadzano inne zmiany i udoskonalenia.Dlatego postanowiono nadal oferowa\u0107 na zagraniczne rynki samolot Wilga zp\u0142askim silnikiem Continental 0-470-L o mocy 169 kW (230 KM) w poprawionejwersji, kt\u00f3ra oznaczono Wilga 3C. Oblot nast\u0105pi\u0142 11.06.1966r.. Nieco p\u00f3\u017aniejzmieniono oznaczenie na Wilga 32. Mniejsze \u015bmig\u0142o tego samolotu pozwoli\u0142o naskr\u00f3cenie goleni podwozia o 0,26 m. Ten samolot oznaczono Wilga 32X ipowszechnie nazywano kr\u00f3tkonogi. Samolot otrzyma\u0142 rejestracj\u0119 SP-PBN i zosta\u0142oblatany 12.091967r., przez Witolda \u0141ukomskiego. Certyfikat brytyjski BCARwydano 31.03.1969r..<\/p>\n Wilga 3 podczas statycznych pr\u00f3b wytrzyma\u0142o\u015bciowych. Zdj\u0119ciePZL Ok\u0119cie<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Wilga 35<\/span><\/p>\n Poniewa\u017c zebrano ju\u017c spory baga\u017c do\u015bwiadcze\u0144 z test\u00f3w ieksploatacji samolot\u00f3w, dlatego postanowiono dokona\u0107 kilka poprawek. Now\u0105odmian\u0119 oznaczono roboczo Wilga 3 i p\u00f3\u0142, 3 \u00bd lub 3,5, co ostatecznieprzerodzi\u0142o si\u0119 w Wilga 35. Co ciekawe przekonstruowano ca\u0142kowicie podwozie.Przyczynkiem by\u0142a ch\u0119\u0107 powi\u0119kszenia rozstawu. Tylne podwozie otrzyma\u0142olaminowana p\u0142oz\u0119 i ma\u0142e k\u00f3\u0142eczko. Zmiany obj\u0119\u0142y tak\u017ce kabin\u0119. Opracowano nowefotele, kt\u00f3re teraz s\u0105 przesuwne i maj\u0105 wi\u0119kszy zakres regulacji. Powi\u0119kszonotak\u017ce baga\u017cnik. <\/p>\n Prototyp Wilga 35 A z rejestracj\u0105 SP-PLA powsta\u0142 poprzezprzer\u00f3bk\u0119 jednego z egzemplarzy samolotu Wilga 3. Pierwszy lot wykonano w dniu29.06.1967r., a pilotem by\u0142 Witold \u0141ukomski. <\/p>\n Wilga 35 to naprawd\u0119 dopracowany i udany samolot. Ma dobrecharakterystyki lotne, kr\u00f3tki start i dobieg. Okaza\u0142 si\u0119 ekonomiczny wu\u017cytkowaniu. Znacznie przewy\u017csza\u0142 starszego PZL-101 Gawron. <\/p>\n Od 3.08.1967r. do po\u0142owy wrze\u015bnia 1967r. Wilga 35 odby\u0142arajd reklamowy do CCCP i Finlandii. Pilotem by\u0142 Jerzy J\u0119drzejewski. Podczastego rajdu, w dniach 6-21.08.1967r. samolot wykonywa\u0142 loty w Wilnie, w ramachPolskiej Wystawy Przemys\u0142owej. Nast\u0119pnie samolot polecia\u0142 tras\u0105; Wielkie\u0141uki-Leningrad-Helsinki-Jamijarvi-Lapeuranta-Numela-Rayhola-Leningrad-Wielkie\u0141uki-Wilno-Warszawa. <\/p>\n Produkcja seryjna Wilga 35 ruszy\u0142a z pocz\u0105tkiem 1968r., a\u015bwiadectwo typu wydano w dniu 31.03.1969r.. Samolot otrzyma\u0142 tak\u017ce \u015bwiadectwobrytyjskie BCAR, konieczne dla prowadzenia eksportu. <\/p>\n Samolot budowano w wersjach;<\/p>\n Wilga 35 P \u2013 pasa\u017cersko-\u0142\u0105cznikowa.<\/p>\n Wilga 35 A \u2013 aeroklubowa do holowania szybowc\u00f3w i wywo\u017ceniaskoczk\u00f3w spadochronowych. Debiut na XI Szybowcowych Mistrzostwach \u015awiata 68 wLesznie. <\/p>\n Wilga 35 S \u2013 sanitarna, dw\u00f3ch chorych na noszach, lekarz ipilot.<\/p>\n Wilga 35 podczas produkcji w WSK PZL Ok\u0119cie. 1982r. Zdj\u0119ciePZL Ok\u0119cie<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Podwozie typu narty<\/span><\/p>\n Z pocz\u0105tkiem 1970r. wypr\u00f3bowano na prototypie Wilga 35SP-PLA po\u0142\u0105czenie podwozia ko\u0142owego wsp\u00f3lnie z nartami, opuszczane i podnoszoneza pomoc\u0105 d\u017awignik\u00f3w pneumatycznych. Jednak to rozwi\u0105zanie okaza\u0142o si\u0119stosunkowo skomplikowane i ma\u0142o praktyczne. Dlatego powr\u00f3cono do tradycyjnegosystemu, czyli \u015bci\u0105gania k\u00f3\u0142 i w ich miejscu monta\u017cu nart.<\/p>\n Wilga 35 SP-WHN z nartami. 1980r. Zdj\u0119cie PZL Ok\u0119cie<\/p>\n Wilga 35 SP-WHN z nartami. 1980r. Zdj\u0119cie PZL Ok\u0119cie<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Sprzeda\u017c samolot\u00f3w Wilga35\/32<\/span><\/p>\n Promocj\u0105 samolotu zajmowa\u0142o si\u0119 przedsi\u0119biorstwo PHZ Pezetel(Przedsi\u0119biorstwo Handlu Zagranicznego). Przedsi\u0119biorstwo to nale\u017ca\u0142o doCentrali Handlu Zagranicznego, czyli konstrukcji handlowej wymy\u015blonej na kremludla prowadzenia handlu z wolnym \u015bwiatem. Centrale Handlu Zagranicznegoposiada\u0142y specjalny przywilej prowadzenia obrotu gospodarczego w walutachwymienialnych, w szczeg\u00f3lno\u015bci handlu z podmiotami zagranicznymi. CHZ by\u0142yobowi\u0105zkowymi po\u015brednikami we wszystkich kontaktach handlowych z zagranic\u0105 dlakrajowych podmiot\u00f3w gospodarczych. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 CHZ posiada\u0142o quasi-monopol nahandel zagraniczny, w tym sprzeda\u017c za granic\u0119 us\u0142ug np. in\u017cynieryjnych czybudowlanych, w okre\u015blonych bran\u017cach. Niekt\u00f3re, jak np. Baltona i Pewex,posiada\u0142y dodatkowo przywilej handlu detalicznego za waluty wymienialne lubspecjalne bony na terenie kraju. CHZ by\u0142y przedmiotem szczeg\u00f3lnej kontroli s\u0142u\u017cbspecjalnych oraz umocowaniem dla s\u0142u\u017cb wywiadu i kontrwywiadu. Po upadku realnegosocjalizmu znaczna cz\u0119\u015b\u0107 CHZ zosta\u0142a sprywatyzowana, cz\u0119\u015b\u0107 przekszta\u0142cono w sp\u00f3\u0142kiakcyjne obecne na gie\u0142dzie. Sta\u0142y si\u0119 elementem uw\u0142aszczenia nomenklatury.Obecnie (2013r.), z powodu braku lustracji, dekomunizacji i niezlikwidowaniasiatek obcych wywiad\u00f3w, nadal s\u0105 dogodnym elementem do inwigilowania gospodarkiRzeczypospolitej. <\/p>\n Wilga 35 zosta\u0142a zakupiona przez Rumuni\u0119 (8 sztuk, 1969r.),Bu\u0142gari\u0119 (3 sztuki, 1969r.), W\u0119gry (8 sztuki, 1970r.), Wenezuel\u0119 (2 sztuk Wilga32, 1970r.), Indonezja (6 sztuk Wilga 32, 1970r.). Dwa W\u0119gierskie samoloty wmiejscu tylnych foteli otrzyma\u0142y dodatkowy zbiornik paliwa, a zasi\u0119g wzr\u00f3s\u0142 do1\u00a0000 km. Kolejne dostawy; germa\u0144cy-NRD (6 sztuk, 1971r.), Egipt (19 sztukWilga 35). Pojedyncze sztuki zakupi\u0142y osoby prywatne z Francji i UK (2 sztuki,G-AZYJ, G-BCIC, 1972r.). Czechos\u0142owacja (3 sztuki, 1974r.), CCCP (dlaorganizacji DOSAAF). W drugiej po\u0142owie 70-lat samoloty zakupi\u0142y osoby lubinstytucje z; Austrii, Hiszpanii, germa\u0144cy-RFN, USA, Szwajcarii i Kanady. <\/p>\n Wilga 35 rejestracja C-GCIN kanadyjska. 1984r. Zdj\u0119cie LAC<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Szwajcarzy zakupili jedn\u0105 sztuk\u0119 Wilga 32 dla szko\u0142ylotniczej Eichenberger AG w Buttwil. Z uwagi na przepisy ochrony \u015brodowiska,samolot wyposa\u017cono w specjalny t\u0142umik, kt\u00f3ry obni\u017cy\u0142 ha\u0142as silnika do 67 dB.Samolot wykorzystywano do holowania szybowc\u00f3w. <\/p>\n R\u00f3wnie\u017c w Polsce poza APRL i Wojskiem Polskim, wieleinstytucji i przedsi\u0119biorstw naby\u0142o samoloty Wilga 35. Np. Odlewnie Radomskie(SP-NEA), Gazo-budowa Zabrze (SP-NKA), WSK Warszawa-Ok\u0119cie (SP-WEA). <\/p>\n Wilga 35 rejestracja SP-WEA 1983r. Zdj\u0119cie PZL Ok\u0119cie<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Wilga wci\u0105\u017c by\u0142a promowana. Samolot prezentowano w;germani-RFN w Hanowerze (1974r.), moskwie (1974r.), Pary\u017c (31 Salon Lotniczy1975r.).<\/p>\n Najwi\u0119ksz\u0105 popularno\u015bci\u0105 Wilga cieszy\u0142a si\u0119 w Indonezji. Poponad 40 samolotach Gelatik (odpowiednik Wilga 2), uruchomiono produkcj\u0119zmodyfikowanej wersji Lindpur Gelatik 32 (odpowiednik Wilga 32). Niekt\u00f3recz\u0119\u015bci do jego produkcji dostarczano z WSK PZL Ok\u0119cie. W Indonezji popularnasta\u0142a si\u0119 odmiana rolnicza, a to z uwagi na podj\u0119cie walki ze szkodnikami las\u00f3wi upraw. Efekty okaza\u0142y si\u0119 bardzo dobre. Zbiorniki na chemikalia wykorzystywanotak\u017ce jako zbiorniki paliwa do przebazowania. Czas lotu takiego samolotu to 5godzin. Produkcj\u0119 Lindpur Gelatik 32 uko\u0144czono w 1975r. po zbudowaniu 40 (39)samolot\u00f3w. <\/p>\n Co ciekawe, PZL Ok\u0119cie zbudowa\u0142o wersje rolnicz\u0105 wWarszawie. Oblot nast\u0105pi\u0142 w 1978r.. Samolot zosta\u0142 wyposa\u017cony w 300 litrowyzbiornik dla chemikali\u00f3w. Jednak, nie by\u0142o ch\u0119tnych nabywc\u00f3w, a to z prostegopowodu; Polska w ofercie mia\u0142a ju\u017c rolniczego Kruk i Dromader.<\/p>\n Do 1979r. zbudowano 511 egzemplarzy samolot\u00f3w Wilga wr\u00f3\u017cnych wersjach i odmianach. Jest to liczba imponuj\u0105ca, ale mog\u0142aby by\u0107jeszcze wi\u0119ksza, gdyby nie zakusy w\u0142adzy komunistycznej na likwidacj\u0119 PolskiegoPrzemys\u0142u Lotniczego pod koniec 60-lat. Zamierzano zlikwidowa\u0107 PZL Ok\u0119cie i najej gruzach uruchomi\u0107 wytw\u00f3rni\u0119 \u015blusarskich narz\u0119dzi. Nawet na pewien okreswstrzymano produkcj\u0119 samolot\u00f3w Wilga. Wilga Nr 500 zosta\u0142a przekazana do CCCP. <\/p>\n W kolejnych latach samoloty Wilga zosta\u0142y zakupione przezkolejne kraje; Austria, Belgia, Egipt, Hiszpania, Jugos\u0142awia, Kuba, Mongolia,Nowa Zelandia, Turcja. W 1984r. zbudowano 700-egzemplarz samolotu Wilga.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Wilga i sukcesy sportowePolskich pilot\u00f3w.<\/span><\/p>\n W 70-tych i 80-latach, samolot Wilga okaza\u0142 si\u0119 niepobitym wlotniczych zawodach sportowych (rajdy lotnicze i w lataniu precyzyjnym), wkraju i za granic\u0105. Polscy piloci zgarniali dos\u0142ownie wszystko. Nie by\u0142o imprezy,z kt\u00f3rej nie przywie\u017aliby kr\u0105\u017ck\u00f3w. Inne kraje tak\u017ce zacz\u0119\u0142y startowa\u0107 wzawodach na samolotach Wilga. Na niewiele im to si\u0119 zda\u0142o. Bo zwyci\u0119stwo, tonie tylko kwestia samolotu, ale przede wszystkim mi\u0142o\u015b\u0107 do latania, kt\u00f3ra jestw Polskim Narodzie jak w \u017cadnym innym.<\/p>\n Jeden z najlepszych Polskich pilot\u00f3w sportowych, Jan Baran zAeroklubu Rzeszowskiego po sukcesie w Mistrzostwach Europy w lataniuprecyzyjnym w 1982r.. Jan Baran, zdobywca pi\u0119ciu medali. Zawodowo zwi\u0105zany zrzeszowsk\u0105 WSK, potem PLL LOT. Zgin\u0105\u0142 w 1984r., w katastrofie samolotu Wilga wIrlandii. Zdj\u0119cie Bernard Koszewski. <\/p>\n \u00a0<\/p>\n Wilga 40<\/span><\/p>\n Mimo sukcesu, jaki odnios\u0142a Wilga 35, in\u017cynierowie nieustawali nad jej rozwojem. Opracowano kolejn\u0105 wersj\u0119, Wilga 40. Zbudowano ja w1969r.. Konstruktorem prowadz\u0105cym by\u0142 in\u017cynier B. \u017burakowski. Pierwszy prototypWilga 40 Nr PR090 rejestracja SP-PHB zosta\u0142 oblatany w dniu 12.07.1969r.. Testyuko\u0144czono w maju 1971r.. Podstaw\u0105 by\u0142 nowy, wzmocniony p\u0142at z automatycznymiskrzelami. K\u0105t pochylenia skrzyd\u0142a zwi\u0119kszono z 8 stopni do 12 stopni. Zwi\u0119kszonowznos do 2 stopni. Poziome usterzenie przerobiono na p\u0142ytowe. Zbiornik paliwapowi\u0119kszono ze 195 litr\u00f3w do 300 litr\u00f3w. Samolot osi\u0105gn\u0105\u0142 zasi\u0119g 1\u00a0000 km,przy poprzednim wynosz\u0105cym 680 km. Wzros\u0142a masa u\u017cyteczna. Masa ca\u0142kowitawynios\u0142a teraz 1\u00a0400 kg. Silnik pozosta\u0142 ten sam, ale \u015bmig\u0142o zastosowanonowe, z \u0142opatami z kompozytu, US-123. Prowadzono tak\u017ce testy ze sprawniejszym\u015bmig\u0142em US-124. <\/p>\n Wilga 40 Nr PR090 rejestracja SP-PHB. 1970r. Zdj\u0119cie PZLOk\u0119cie <\/p>\n \u00a0<\/p>\n W marcu 1971r. oblatano drugi prototyp Wilga 40 Nr PR091rejestracja SP-PHC. Samolot otrzyma\u0142 du\u017cy baga\u017cnik umieszczony pod kad\u0142ubem. <\/p>\n Opracowano tak\u017ce wersj\u0119 Wilga 43 z silnikiem Continental0-470-K. Prototyp Wilga 43 Nr PR092 rejestracja SP-PHE zosta\u0142 oblatany ju\u017c wmarcu 1970r.. Maszyna mia\u0142a klasyczne skrzyd\u0142o. <\/p>\n Podj\u0119to tak\u017ce prace nad samolotem Wilga 45, kt\u00f3rej nieuko\u0144czono. <\/p>\n Przymierzano si\u0119 tak\u017ce do Wilgi z silnikiem turbo\u015bmig\u0142owym.Samolot otrzyma\u0142 ju\u017c oznaczenie PZL-104 Turbo-Wilga 35 M. Chciano zastosowa\u0107silnik Allison 250-B15, o mocy startowej 243 kW (330 KM).\u00a0 <\/p>\n \u00a0<\/p>\n Wilga 35H \/ 80H<\/span><\/p>\n Samolot postanowiono wyposa\u017cy\u0107 w p\u0142ywaki i umo\u017cliwi\u0107korzystanie ze zbiornik\u00f3w wodnych. Wersje t\u0119 opracowano po sugestiach p\u0142yn\u0105cychz Kanady. Zastosowano kanadyjskie p\u0142ywaki CAP-300E. Taki samolot ze znakamirozpoznawczymi SP-WBK zosta\u0142 oblatany w Kandzie w dniu 31.10.1979r.. <\/p>\n Wilga 35H rejestracja SP-WBK z p\u0142ywakami. 1979r. Zdj\u0119cie PZLOk\u0119cie<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Nie by\u0142a to jedyna odmiana samolotu z p\u0142ywakami. W 1982r.opracowano wersj\u0119 Wilga 80\/1400 (80H), przeznaczona na rynek Kanady. Jako nap\u0119dpozostawiono silnik PZL AI-14RD o mocy 206 kW (280 KM).<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Wilga 35 dla Wojska Polskiego<\/span><\/p>\n Ju\u017c w czerwcu 1971r. na Lotnisku Ok\u0119cie zademonstrowanowojskow\u0105 odmian\u0119 samolotu. Maszyny trafi\u0142y do Wojska Polskiego z pocz\u0105tkiem1972r.. Wprowadzono wersje Wilga 35P \u2013 pasa\u017cersko-\u0142\u0105cznikowa oraz Wilga 35S \u2013sanitarna. Samoloty otrzyma\u0142y malowanie w kamufla\u017c. Odmiana Wilga 35S na pok\u0142adzabiera\u0142a opr\u00f3cz pilota, lekarza i dw\u00f3ch rannych na noszach. Na pok\u0142adzie mo\u017cnaby\u0142o choremu poda\u0107 kropl\u00f3wk\u0119. By\u0142 aparat z butl\u0105 tlenow\u0105, apteczka, podstawowyzestaw narz\u0119dzi lekarskich. Kabina jest wentylowana i ogrzewana. Samolototrzyma\u0142 dodatkowy chwyt powietrza na g\u00f3rnej powierzchni os\u0142ony silnika.Odmiana Wilga 35P otrzyma\u0142a dodatkowe wyposa\u017cenie \u0142\u0105czno\u015bciowe. Samolot mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107,jako retranslator \u0142\u0105czno\u015bci UKF mi\u0119dzy samolotami i naziemnymi stanowiskamidowodzenia, przy wykorzystaniu stacji typu Neptun. Samoloty Wilga w wojskuzast\u0105pi\u0142y wys\u0142u\u017cone maszyny Jak-12 A, Jak-12 M.<\/p>\n Z pocz\u0105tkiem 80-lat ka\u017cdy pu\u0142k lotniczy posiada\u0142 na stanieprzynajmniej jeden samolot Wilga 35. By\u0142y one u\u017cytkowane do ko\u0144ca 90-lat, niedoczekawszy si\u0119 nast\u0119pcy. <\/p>\n Wilga 35P przeznaczona dla Wojska Polskiego. 1972r. Zdj\u0119cieLAC<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Wilga 80<\/span><\/p>\n Jak wspomnia\u0142em powy\u017cej, Wilga mia\u0142a ju\u017c brytyjskie\u015bwiadectwo typu. Aby poszerzy\u0107 ewentualne rynki zbytu, w 1979r. opracowanowersj\u0119 Wilga 80 dostosowana do przepis\u00f3w USA FAR. Jako nap\u0119dpozostawiono silnik AI-14RA.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Wilga 88 \/ PZL-105 Flaming<\/span><\/p>\n Stan wojenny na pewien czas wstrzyma\u0142 prace rozwojowesamolotu. Dopiero w 1983r., po pewnych roszadach w kierownictwie PZL Ok\u0119cie,prace ruszy\u0142y na nowo. Trwa\u0142y one do ko\u0144ca 80-lat. <\/p>\n Zasadniczym kierunkiem tych prac, by\u0142a poprawacharakterystyk pr\u0119dko\u015bciowych samolotu. Chciano to osi\u0105gn\u0105\u0107 poprzezograniczenie opor\u00f3w aerodynamicznych. Zbudowano nowy l\u017cejszy p\u0142at, kt\u00f3ry dlausztywnienia podparto pojedynczym zastrza\u0142em. Gruntownie przebudowano podwozie,kt\u00f3re otrzyma\u0142o charakterystyczne owiewki. W kabinie pojawi\u0142 si\u0119 pi\u0105ty fotel. Ztego te\u017c wzgl\u0119du zmieniony by\u0142 kad\u0142ub samolotu. Og\u00f3lnie by\u0142a to konstrukcja takdalece odbiegaj\u0105ca od samolotu Wilga, \u017ce nazwano now\u0105 konstrukcj\u0119 Flaming.Mo\u017cna tak\u017ce stwierdzi\u0107, i\u017c by\u0142 to powr\u00f3t do nieudanej koncepcji Wilga 1.<\/p>\n Pierwszy prototyp zosta\u0142 oblatany w dniu 9.11.1989r., apilotem by\u0142 in\u017c. Jerzy J\u0119drzejewski. \u0141\u0105cznie zbudowano 3 prototypy; dwaprototypy z silnikami M-14P i AI-14RDP (jego wersja licencyjna) oraz PZL-105L zsilnikiem Textron Lycoming IO-720 o mocy 295 kW (400 KM), kt\u00f3ry mia\u0142 da\u0107pocz\u0105tek wersji eksportowej. Zak\u0142adano produkcj\u0119 wersji; sportowej,osobowo-pasa\u017cerskiej (4-5 pasa\u017cer\u00f3w lub 450 kg \u0142adunku), rolniczej (zezbiornikiem na 500 kg chemikali\u00f3w) oraz patrolowej, sanitarnej i geologicznej.<\/p>\n PZL-105 Flaming SP-PRC z silnikiem AI-14RDP 2012r. Zdj\u0119cieKarol Placha Hetman<\/p>\n PZL-105 L Flaming SP-PRD z silnikiem Textron Lycoming IO-7202012r. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Podczas test\u00f3w w locie wyst\u0105pi\u0142y problemy trudne dorozwi\u0105zania. Samolot mia\u0142 niew\u0142a\u015bciwe charakterystyki przeci\u0105gania. Nawet niestan\u0105\u0142 do test\u00f3w pa\u0144stwowych, nie uzyskuj\u0105c dopuszczenia do u\u017cytkowania.Przemiany spo\u0142eczno-gospodarcze w Polsce spowodowa\u0142y, \u017ce zak\u0142ad PZL Ok\u0119cie mia\u0142spore problemy finansowe. Dlatego skupiono si\u0119 na konstrukcji PZL-130 Orlik, kt\u00f3ryzosta\u0142 zam\u00f3wiony przez Polskie Wojsko. <\/p>\n \u00a0<\/p>\n Wilga 2000 PZL-104 M<\/span><\/p>\n Jednak samolot Wilga by\u0142 tak udan\u0105 i popularn\u0105 konstrukcj\u0105,\u017ce grzechem by\u0142oby nie oferowanie odm\u0142odzonej wersji tego samolotu. Z du\u017cymtrudem zbudowano prototyp nowej wersji, korzystaj\u0105c z do\u015bwiadcze\u0144 samolotuFlaming. Do zasadniczych zmian nale\u017ca\u0142o przebudowane skrzyd\u0142o. Usuni\u0119to slotnad kad\u0142ubem. Tam gdzie by\u0142o to mo\u017cliwe poprawiono aerodynamik\u0119. Zastosowanonowoczesn\u0105 awionik\u0119 produkowan\u0105 na zachodzie. Zastosowano nowy nap\u0119d w postacisilnika w uk\u0142adzie bokser Lycoming. W ten spos\u00f3b powr\u00f3cono do pierwotnychzamierze\u0144 z pocz\u0105tku 60-lat. <\/p>\n Produkcje podj\u0119to w 1998r.. Lecz rynek wewn\u0119trzny by\u0142 ju\u017cinny. Aerokluby by\u0142y na w\u0142asnym rozrachunku i nie wszystkich by\u0142o sta\u0107 na nowysprz\u0119t. <\/p>\n Pewnym ratunkiem okaza\u0142o si\u0119 zam\u00f3wienie partii samolot\u00f3wprzez Stra\u017c Graniczn\u0105. Ta odmiana otrzyma\u0142a oznaczenie PZL-104MF Wilga 2000. Nasamolocie zamontowano system obserwacyjny Argus-2000 z\u0142o\u017cony z kamery FLIR(podczerwie\u0144) stabilizowanej \u017cyroskopowo i posiadaj\u0105cy mo\u017cliwo\u015b\u0107 rejestracjiobrazu. Celem systemu by\u0142o wykorzystanie samolot\u00f3w do \u015bcigania os\u00f3b nielegalnieprzekraczaj\u0105cych granic\u0119 pa\u0144stwow\u0105. Stra\u017c Graniczna zakupi\u0142a 5 takichsamolot\u00f3w.<\/p>\n Jeszcze wcze\u015bniej, bo w dniu 19.09.1999r. oblatano odmian\u0119 PZL-104MWWilga 2000 Hydro z p\u0142ywakami.<\/p>\n Wilga 2000 Stra\u017cy Granicznej 2005r. Zdj\u0119cie Karol PlachaHetman<\/p>\n Wilga 2000 rejestracja SP-VSE Stra\u017cy Granicznej 2012r.Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/p>\n \u00a0<\/p>\n R\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy samolotami Wilga 80, a Wilga 2000 jest kilka. Napierwszy rzut zauwa\u017ca si\u0119 inny zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy, z\u0142o\u017cony z p\u0142askiego6-cylindrowego silnika, kt\u00f3ry nap\u0119dza tr\u00f3j\u0142opatowe \u015bmig\u0142o. Kolejnym elementemjest zupe\u0142nie przebudowane podwozie. Golenie zosta\u0142y obudowane spor\u0105 owiewk\u0105,kszta\u0142tem zbli\u017con\u0105 do sp\u0142aszczonego sto\u017cka. Na lewej goleni zamontowanoreflektor do l\u0105dowania. Skrzyd\u0142o zosta\u0142o pozbawione slotu nad kad\u0142ubem. Nagrzbiecie kad\u0142uba, przed usterzeniem pionowym pojawi\u0142 si\u0119 du\u017cy nap\u0142yw(poprzednio by\u0142 znacznie mniejszy). Pozosta\u0142e zmiany s\u0105 we wn\u0119trzu kad\u0142uba. <\/p>\n W 2001r. powsta\u0142a odmiana PZL-104MN Wilga 2000. Lecz by\u0142 toczas, kiedy PZL Ok\u0119cie by\u0142o wystawione na sprzeda\u017c. Zak\u0142ad zosta\u0142 zakupionyprzez EADS w 2002r.. W nowej rzeczywisto\u015bci w\u0142a\u015bcicielskiej i po drako\u0144skichredukcjach stanowisk pracowniczych, program Wilga egzystowa\u0142 wy\u0142\u0105cznie napapierze. <\/p>\n W 2003r. nowy w\u0142a\u015bciciel, firma EDAS przeprowadzi\u0142a pr\u00f3bynowej odmiany Wilga 2000 PZL-104 M wyposa\u017conej w system obserwacji POP-200.System sk\u0142ada si\u0119 z g\u0142owice optoelektronicznej stabilizowanej \u017cyroskopowo,wyposa\u017conej w kamer\u0119 TV i kamer\u0119 FLIR. G\u0142owica jest serowania joystickiem zprawego fotela. Obraz okazywany jest na monitorach ciek\u0142okrystalicznych izapisywany na ta\u015bmach magnetycznych. Mo\u017cna znacznikiem oznaczy\u0107 cel i b\u0119dzie onautomatycznie \u015bledzony. System ten zamontowano na pierwszym egzemplarzu Wilga2000 PZL-104 M rejestracja SP-WHG. Z uwagi na brak nabywc\u00f3w program przerwano.<\/p>\n Wilga 2000 PZL-104 M SP-WHG prototyp z systemem POP-200.2003r. Zdj\u0119cie EADS-PZL<\/p>\n \u00a0<\/p>\n W 2005r. jeszcze raz zwr\u00f3cono uwag\u0119 na samolot Wilga. Powsta\u0142awersja PZL-104 MA Wilga 2000. Zamontowano bardziej op\u0142ywow\u0105 mask\u0119 silnika.Za\u0142o\u017cono wyd\u0142u\u017cony wa\u0142 i tr\u00f3j\u0142opatowe \u015bmig\u0142o. Uwag\u0119 zwraca r\u00f3wnie\u017c p\u0142etwa przedstatecznikiem pionowym oraz wingletki. Zmieniono r\u00f3wnie\u017c rozk\u0142ad przyrz\u0105d\u00f3wwewn\u0105trz kabiny oraz wzbogacono awionik\u0119. Zmiany te spowodowa\u0142y popraw\u0119charakterystyk przelotowych (pr\u0119dko\u015b\u0107, zasi\u0119g), przy pogorszeniu cech STOL inieco wi\u0119kszym ha\u0142asie od zespo\u0142u nap\u0119dowego.<\/p>\n By\u0142 to czas, kiedy samolot Wilga by\u0142 produkowany napojedyncze zam\u00f3wienia. Mo\u017cna by\u0142o naby\u0107 samolot w dowolnej konfiguracjiwyposa\u017cenia oferowanego przez przemys\u0142 lotniczy. Do jednego samolotu oferowaner\u00f3\u017cne podwozie. Z d\u0142ugimi goleniami lub kr\u00f3tszymi, zale\u017cnie od wybranego\u015bmig\u0142a, a dok\u0142adnie jego \u015brednicy. Stosowano ogumienie klasyczne lub balonowe.Podwozie p\u0142ywakowe lub narty. <\/p>\n Pojawi\u0142 si\u0119 tak\u017ce pakiet udoskonale\u0144 aerodynamicznych, kt\u00f3ryswoje pod\u0142o\u017ce mia\u0142 chyba w celach marketingowych ni\u017c praktycznych. Na ko\u0144cachskrzyde\u0142 dodano niewielkie winglety. Na g\u00f3rnej powierzchni p\u0142ata pojawi\u0142y si\u0119 6kierownic aerodynamicznych (!?). Pod kad\u0142ubem, na jego ko\u0144cu pojawi\u0142a si\u0119 du\u017cakierownica aerodynamiczna. Nap\u0142yw przed usterzeniem pionowym znaczniepowi\u0119kszono. Wed\u0142ug opinii niekt\u00f3rych Polskich pilot\u00f3w zastosowany pakiet niemia\u0142 wi\u0119kszego sensu.<\/p>\n Du\u017ce zmiany zasz\u0142y w kabinie. Od razu w oczy rzucaj\u0105 si\u0119\u0142adne indywidualne fotele, kt\u00f3re mo\u017cna obszy\u0107 dowolnego koloru sk\u00f3r\u0105 (eco),cz\u0119sto pod kolor ca\u0142ego samolotu. Dowolna jest tapicerka \u015bcian, sufitu ipod\u0142ogi. R\u00f3\u017cne s\u0105 warianty o\u015bwietlenia wn\u0119trza kabiny. Przed pilotem pojawi\u0142si\u0119 nowy typ wolantu, kt\u00f3ry Polskim pilotom kojarzy si\u0119 z samolotem Spitfire. Jestto w zasadzie dr\u0105\u017cek sterowy stylizowany na wolant. Pomys\u0142 ten pojawi\u0142 si\u0119 wczasie, kiedy PZL Ok\u0119cie produkowa\u0142 samolot Wilga 88 i ubiegano si\u0119 ocertyfikat USA FAR. Niemal wszystkie samoloty na rynku p\u00f3\u0142nocnoameryka\u0144skim maj\u0105 wolanty i trudno jest przekona\u0107 tamtejszych u\u017cytkownik\u00f3w dodr\u0105\u017ck\u00f3w sterowych. Mo\u017cna by\u0142o wprowadzi\u0107 tradycyjny wolant. Jednak wymaga\u0142obyto przebudowy ca\u0142ego sterowania i nowej certyfikacji, a to s\u0105 koszty. Oczywi\u015bciesamolot mo\u017ce by\u0107 dwusterem. Deska rozdzielcza jest tak du\u017ca, i\u017c mo\u017cna na niejzamontowa\u0107 dowolne przyrz\u0105dy awioniczne. Ograniczeniem mo\u017ce by\u0107 ilo\u015b\u0107potrzebnej energii elektrycznej i waga. <\/p>\n \u00a0<\/p>\n Koniec produkcji<\/span><\/p>\n W 2008r. wyprodukowano ostatni egzemplarz samolotu rodzinyWilga. Samolotem tym by\u0142a Wilga 2000 PZL-104 MA Nr 0060024 przeznaczona dlanabywcy z Islandii. Jest to 997 egzemplarz samolotu Wilga. Najwi\u0119cej zbudowanowersji Wilga 35 i Wilga 80; 935 sztuk.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Moja subiektywna ocena<\/span><\/p>\n Wilga 35 \/ 80 to fantastyczny samolot. Przy masie startowej,w pe\u0142ni za\u0142adowany, odrywa si\u0119 od gruntu po 100-120 m. Potrafi uko\u0144czy\u0107 dobiegna dystansie poni\u017cej 200 m. Uk\u0142ad g\u00f3rnop\u0142ata, a w\u0142a\u015bciwie grzbietop\u0142ata,sprawia, \u017ce pilotowanie jest proste. L\u0105dowanie w wybranym terenie to kwestianiewielkich ruch\u00f3w manetk\u0105 i sterownicami. Samolot bez problemu holuje za sob\u01053 szybowce. Po ich wyczepieniu na 300 m w ci\u0105gu dw\u00f3ch minut wraca na lotnisko.I to bez obawy o zbytnie sch\u0142odzenie silnika. Szybko si\u0119 demontuje prawe drzwii zabiera 3-4 skoczk\u00f3w spadochronowych, a kiedy opuszcz\u0105 oni samolot pilotspokojnie zmniejsza gaz i leci 90 km\/h szybko schodz\u0105c z pu\u0142apu. Po l\u0105dowaniu zabierakolejn\u0105 grup\u0119 spadochroniarzy. I tak nawet kilkana\u015bcie razy. <\/p>\n Zasi\u0119g samolotu jest wystarczaj\u0105cy, cho\u0107 pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowanie jest osza\u0142amiaj\u0105ca. I to jest chyba g\u0142\u00f3wny pow\u00f3d umiarkowanego sukcesu nakontynencie Ameryka\u0144skim. Konstrukcja jest (w dzisiejszej dobie elektroniki)prosta, \u017ceby nie powiedzie\u0107 prostacka. Ale dzi\u0119ki temu nic si\u0119 tam nie psuje, anaprawy s\u0105 banalne, dos\u0142ownie przy u\u017cyciu dw\u00f3ch kluczy, kombinerek i\u015brubokr\u0119ta.<\/p>\n Obecnie (2013r.) jest powszechne mniemanie, i\u017c samolot jestnieekonomiczny, bo zu\u017cywa za du\u017co paliwa. S\u0105 konstrukcje, kt\u00f3re przy pr\u0119dko\u015bciprzelotowej 250 km\/h zu\u017cywaj\u0105 40 litr\u00f3w paliwa na godzin\u0119 (ale one nie poholuj\u0105szybowca i nie wyl\u0105duje na kartoflisku). Jednak Wilga to w\u00f3\u0142 roboczy,bezpieczny i pewny. Zbudowany, aby w aeroklubie holowa\u0107 szybowce od rana dowieczora lub wywozi\u0107 skoczk\u00f3w spadochronowych. Aby jaki\u015b przedsi\u0119biorca zabra\u0142z warsztatu naprawion\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 wielkiej maszyny i zawi\u00f3z\u0142 j\u0105 szybko na miejsce,l\u0105duj\u0105c obok na \u0142\u0105ce. Aby wykona\u0107 patrol ogromnego obszaru le\u015bnego podczasletnich po\u017car\u00f3w. <\/p>\n Nie cierpi\u0119 komunist\u00f3w i PRL-u. Lecz oni przynajmniej dbali(na sw\u00f3j spos\u00f3b) o rodzimy przemys\u0142 lotniczy. W trudnych czasach gospodarkiplanowej powsta\u0142y nieprzemijaj\u0105ce Polskie konstrukcje lotnicze. Obecne maso\u0144sko-liberalneRz\u0105dy Rzeczypospolitej wyzby\u0142y si\u0119 Polskiego Przemys\u0142u Lotniczego. Terazw\u0142a\u015bcicielami praw do PZL-104 Wilga (za kt\u00f3re nic nie zap\u0142acili) s\u0105 Hiszpanie,a w\u0142a\u015bciwie EADS w koncernie Airbus Military. Hiszpanie PZL-106 Kruk ju\u017cwskrzesili. Niewykluczone, \u017ce kiedy\u015b wskrzesz\u0105 PZL-104 Wilga. <\/p>\n \u00a0<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n Krak\u00f3w 3.12.2013r.<\/p>\n 181b Rozdzia\u0142<\/p>\n 24.04.1962r.<\/p>\n PZL Ok\u0119cie PZL-104 Wilga<\/p>\n Polska<\/p>\n Samolot dyspozycyjny.<\/p>\n Wilga 35 nale\u017cy do lekkich samolot\u00f3w klasy 4-miejscowej. Maw\u0142asno\u015bci kr\u00f3tkiego startu i l\u0105dowania. Bywa okre\u015blana jako samolotwielozadaniowy; sportowy, holownik szybowc\u00f3w, transportowy, \u0142\u0105cznikowy, sanitarnyi specjalny. Spotyka si\u0119 tak\u017ce okre\u015blenia samolot dyspozycyjny lub awionetka. G\u00f3rnop\u0142atze sta\u0142ym podwoziem, o konstrukcji ca\u0142kowicie metalowej.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Skrzyd\u0142a proste, wolnono\u015bne, jednod\u017awigarowe, metalowe,kryte blach\u0105 \u017c\u0142obkowan\u0105 (fa\u0142dowan\u0105). W kesonie zamontowano dwa zbiornik paliwa,kt\u00f3ry mo\u017cna demontowa\u0107 i wymienia\u0107 na nowy. Na ca\u0142ej d\u0142ugo\u015bci kraw\u0119dzi natarcia(r\u00f3wnie\u017c nad kabin\u0105) zamontowano sta\u0142e sloty. Na kraw\u0119dzi sp\u0142ywu zamontowanoklapy oraz lotki. Lotki wywa\u017cono masowo. <\/p>\n \u00a0<\/p>\n Kad\u0142ub ca\u0142kowicie metalowy, o konstrukcji p\u00f3\u0142skorupowej.Rozpoczyna si\u0119 os\u0142on\u0105 zespo\u0142u nap\u0119dowego. Silnik przymocowany jest do \u0142o\u017ca, aono z kolei do kad\u0142uba. Kad\u0142ub technologicznie zosta\u0142 podzielony na cz\u0119\u015b\u0107przedni\u0105, mieszcz\u0105c\u0105 kabin\u0119 i cz\u0119\u015b\u0107 ogonow\u0105 w postaci sto\u017cka. Pokrycie blach\u0105fa\u0142dowan\u0105, kt\u00f3ra eliminuje stosowanie pod\u0142u\u017cnic. Wej\u015bcie do kabiny zapewniaj\u0105du\u017ce drzwi umieszczone na lewej i prawej burcie. Maj\u0105 wymiary 1,5 m x 1,0 m. S\u0105otwierane do g\u00f3ry r\u0119cznie. Istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 ich awaryjnego zrzutu, czydemonta\u017cu kiedy z samolotu korzystaj\u0105 skoczkowie spadochronowi.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Usterzenie klasyczne, poziome podparte zastrza\u0142ami.Statecznik poziomy nie dzielony, jednod\u017awigarowy, o konstrukcji p\u00f3\u0142skorupowej,o znacznej powierzchni, z kompensacj\u0105 rogow\u0105. Usterzenie pionowe o obrysier\u00f3wnoleg\u0142oboku, ma du\u017cy skos. Statecznik pionowy jednod\u017awigarowy kryty blachafa\u0142dowan\u0105. Stery pokryte s\u0105 tak\u017ce blach\u0105 fa\u0142dowan\u0105. Ster poziomy wyposa\u017cono wsterowana klapk\u0119 wywa\u017caj\u0105c\u0105. <\/p>\n \u00a0<\/p>\n Podwozie tr\u00f3jpodporowe z ko\u0142em ogonowym. Wszystkie ko\u0142apojedyncze. Podwozie przednie osadzone na amortyzowanym wahaczu. Zastosowanoko\u0142a z ogumieniem 500 x 150, a nast\u0119pnie szersze 500 x 200 bezd\u0119tkowe oci\u015bnieniu zaledwie 1,5 atm. Opony produkowano w Stomilu Pozna\u0144. Zastosowano pocz\u0105tkowohamulce szcz\u0119kowe, a nast\u0119pnie hamulce tarczowe. Hamulce s\u0105 uruchamianeinstalacj\u0105 hydrauliczn\u0105. Zastosowano amortyzatory powietrzno-olejowe, anast\u0119pnie gazowo-olejowe dwustopniowe, nape\u0142niane azotem. Tylne podparciewykonano z kompozytu (szk\u0142o epoksydowe) z niewielkim k\u00f3\u0142kiem. Nast\u0119pnie tylnepodparcie wykonano jako kr\u00f3tk\u0105 gole\u0144 z ma\u0142ym k\u00f3\u0142kiem i amortyzatoremgazowo-olejowym. Tylne podwozie jest sterowane linkowo poprzez wychyleniaorczyka. <\/p>\n Ju\u017c w 1970r. pod kierunkiem in\u017c. T. Zwamickiego opracowanopodwozie typu narty. S\u0105 one zawieszone razem z ko\u0142ami. S\u0105 one podnoszone lubopuszczane przy pomocy uk\u0142adu d\u017awignik\u00f3w pneumatycznych. Rozwi\u0105zanie okaza\u0142o si\u0119niepraktyczne i zastosowano tradycyjne podwozie nartowe.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy to ju\u017c bardzo leciwa konstrukcja (1950r.)AI-14 R lub AI-14 RA o mocy startowej 191 kW (260 KM). Rozruch silnikapneumatyczny. \u015amig\u0142o dwu\u0142opatowe, nastawne, drewniane US-122 lub z \u0142opatamikompozytowymi US-123 lub US-124. W skrzyd\u0142ach umieszczono dwa zbiorniki paliwao \u0142\u0105cznej pojemno\u015bci 195 litr\u00f3w.<\/p>\n Alternatywny zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy to silnik Continental 0-470-13Ao mocy 169 kW (230 KM). Jest to p\u0142aski 6-cylindrowy silnik w uk\u0142adzie bokser.Silnik nap\u0119dza dwu\u0142opatowe \u015bmig\u0142o metalowe samonastawne typu Mc Couley2A34C50-90A2, o \u015brednicy 2,20 m. <\/p>\n \u00a0<\/p>\n Podstawowe przyrz\u0105dy lotniczo-nawigacyjne. Niemal wszystkieby\u0142y produkowane w Polsce. Radiostacja R-800 lub R-800 M. P\u00f3\u017aniej zastosowanoradiostacj\u0119 R-860 lub R-860 M. Radiokompas ARK-9. <\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n Krak\u00f3w 3.12.2013r.<\/p>\n 181b Rozdzia\u0142 24.04.1962r.<\/span><\/span><\/p>\n PZL Ok\u0119cie<\/span> PZL-104 Wilga<\/span><\/p>\n Polska<\/span><\/p>\n Samolot dyspozycyjny.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Zestawienie<\/span><\/p>\n \u00a0<\/p>\n W 2008r. wyprodukowano ostatni egzemplarz samolotu rodzinyWilga. Samolotem tym by\u0142a Wilga 2000 PZL-104 MA Nr 0060024 przeznaczona dlanabywcy z Islandii. Jest to 997 egzemplarz samolotu Wilga. Najwi\u0119cej zbudowanowersji Wilga 35 i Wilga 80; 935 sztuk.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Pilotem by\u0142 in\u017cynier Jerzy J\u0119drzejewski. Samolot z silnikiem Continental 0-470-13A o mocy 1 x 166 kW (1 x 225 KM) dla Indonezji. Samolot wykonano jako dwuster. Czasami oznaczony dok\u0142adnie Wilga 2CD<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-195","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/195","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=195"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/195\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5408,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/195\/revisions\/5408"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=195"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=195"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=195"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nWilga 35 – Konstrukcja<\/h3>\n
Przeznaczenie<\/h3>\n
Skrzyd\u0142a<\/h3>\n
Kad\u0142ub<\/h3>\n
Usterzenie<\/h3>\n
Podwozie<\/h3>\n
Zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy<\/h3>\n
Wyposa\u017cenie awioniczne<\/h3>\n
\n\n
\n \nDane T-T<\/th>\n <\/th>\n Wilga C<\/th>\n Wilga 35<\/th>\n <\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n \n Wymiary<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Miano<\/td>\n<\/tr>\n \n R<\/td>\n <\/td>\n 11,14<\/td>\n 11,12 (11,40)<\/td>\n M.<\/td>\n<\/tr>\n \n D<\/td>\n <\/td>\n 8,25<\/td>\n 8,10<\/td>\n M.<\/td>\n<\/tr>\n \n H<\/td>\n <\/td>\n 2,85<\/td>\n 2,96 (2,94)<\/td>\n M.<\/td>\n<\/tr>\n \n Pow. no\u015bna<\/td>\n <\/td>\n 15,50<\/td>\n 15,50<\/td>\n M2<\/td>\n<\/tr>\n \n Masa<\/td>\n W\u0142asna<\/td>\n 670<\/td>\n 820<\/td>\n Kg<\/td>\n<\/tr>\n \n <\/td>\n Ca\u0142kowita<\/td>\n 1 150<\/td>\n <\/td>\n Kg<\/td>\n<\/tr>\n \n <\/td>\n Max<\/td>\n <\/td>\n 1 230<\/td>\n Kg<\/td>\n<\/tr>\n \n <\/td>\n \u0141adunku<\/td>\n 480<\/td>\n 380-410<\/td>\n Kg<\/td>\n<\/tr>\n \n <\/td>\n Paliwo<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Kg<\/td>\n<\/tr>\n \n Pr\u0119dko\u015b\u0107<\/td>\n Max<\/td>\n 203<\/td>\n 205<\/td>\n Km\/h<\/td>\n<\/tr>\n \n <\/td>\n Max<\/td>\n <\/td>\n 194<\/td>\n Km\/h<\/td>\n<\/tr>\n \n <\/td>\n Wznoszenia<\/td>\n <\/td>\n 5,25-6,30 m\/s<\/td>\n <\/td>\n<\/tr>\n \n <\/td>\n Przelotowa<\/td>\n 180<\/td>\n 173<\/td>\n Km\/h<\/td>\n<\/tr>\n \n <\/td>\n L\u0105dowania<\/td>\n 53<\/td>\n 65<\/td>\n Km\/h<\/td>\n<\/tr>\n \n Zasi\u0119g<\/td>\n Max<\/td>\n 600<\/td>\n 670<\/td>\n Km<\/td>\n<\/tr>\n \n <\/td>\n Z \u0142adunkiem<\/td>\n 600<\/td>\n 680<\/td>\n Km<\/td>\n<\/tr>\n \n Pu\u0142ap<\/td>\n <\/td>\n 4 650<\/td>\n 4 300<\/td>\n M.<\/td>\n<\/tr>\n \n Rozbieg<\/td>\n Dobieg<\/td>\n 120\/100<\/td>\n 125\/210<\/td>\n M.<\/td>\n<\/tr>\n \n Silnik<\/td>\n Typ<\/td>\n Continental 0-470-13A<\/td>\n PZL AI-14R<\/td>\n <\/td>\n<\/tr>\n \n <\/td>\n Ci\u0105g<\/td>\n 166 kW<\/td>\n 191 kW<\/td>\n <\/td>\n<\/tr>\n \n Za\u0142oga<\/td>\n <\/td>\n 1+3<\/td>\n 1+3<\/td>\n <\/td>\n<\/tr>\n \n Liczba<\/td>\n sztuk<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n \n\n
\n \nDane T-T<\/th>\n <\/th>\n PZL-105 Flaming<\/th>\n Wilga 2000 PZL-104 MA<\/th>\n <\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n \n Wymiary<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Miano<\/td>\n<\/tr>\n \n R<\/td>\n <\/td>\n 12,70<\/td>\n 11,28<\/td>\n M.<\/td>\n<\/tr>\n \n D<\/td>\n <\/td>\n 8,60<\/td>\n 8,62<\/td>\n M.<\/td>\n<\/tr>\n \n H<\/td>\n <\/td>\n 2,80<\/td>\n 2,58<\/td>\n M.<\/td>\n<\/tr>\n \n Pow. no\u015bna<\/td>\n <\/td>\n 16,90<\/td>\n 15,50<\/td>\n M2<\/td>\n<\/tr>\n \n Masa<\/td>\n W\u0142asna<\/td>\n 955<\/td>\n 968<\/td>\n Kg<\/td>\n<\/tr>\n \n <\/td>\n Ca\u0142kowita<\/td>\n 1 670<\/td>\n 1 450<\/td>\n Kg<\/td>\n<\/tr>\n \n <\/td>\n Max<\/td>\n 1 670<\/td>\n 1 400<\/td>\n Kg<\/td>\n<\/tr>\n \n <\/td>\n \u0141adunku<\/td>\n 715<\/td>\n 400<\/td>\n Kg<\/td>\n<\/tr>\n \n <\/td>\n Paliwo<\/td>\n 270 litr\u00f3w<\/td>\n 400 litr\u00f3w<\/td>\n Kg<\/td>\n<\/tr>\n \n Pr\u0119dko\u015b\u0107<\/td>\n Max<\/td>\n 250<\/td>\n 243<\/td>\n Km\/h<\/td>\n<\/tr>\n \n <\/td>\n Max<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Km\/h<\/td>\n<\/tr>\n \n <\/td>\n Wznoszenia<\/td>\n 5,3<\/td>\n 4,7<\/td>\n <\/td>\n<\/tr>\n \n <\/td>\n Przelotowa<\/td>\n 230<\/td>\n 208<\/td>\n Km\/h<\/td>\n<\/tr>\n \n <\/td>\n L\u0105dowania<\/td>\n 95<\/td>\n 93<\/td>\n Km\/h<\/td>\n<\/tr>\n \n Zasi\u0119g<\/td>\n Max<\/td>\n 1 000<\/td>\n 1 240<\/td>\n Km<\/td>\n<\/tr>\n \n <\/td>\n Z \u0142adunkiem<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n Km<\/td>\n<\/tr>\n \n Pu\u0142ap<\/td>\n <\/td>\n 5 500<\/td>\n 3 500<\/td>\n M.<\/td>\n<\/tr>\n \n Rozbieg<\/td>\n Dobieg<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n M.<\/td>\n<\/tr>\n \n Silnik<\/td>\n Typ<\/td>\n PZL M-14P<\/td>\n Textron Lycoming IO-540-KIB5<\/td>\n <\/td>\n<\/tr>\n \n <\/td>\n Ci\u0105g<\/td>\n 206 kW (280 KM)<\/td>\n 300 HP<\/td>\n <\/td>\n<\/tr>\n \n Za\u0142oga<\/td>\n <\/td>\n 1+4<\/td>\n 1+3<\/td>\n <\/td>\n<\/tr>\n \n Liczba<\/td>\n sztuk<\/td>\n 3<\/td>\n <\/td>\n <\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n
\n
\n<\/span><\/h1>\n
\n\n
\n \nTyp<\/th>\n Oznaczenie<\/th>\n Data<\/th>\n Uwagi<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n \n Wilga 1<\/td>\n Prototyp SP-PAZ<\/td>\n 24.04.1962r.<\/td>\n Oblatywaczem by\u0142 Mieczys\u0142aw Mi\u0142osz. Zbudowano jeden do pr\u00f3b statycznych i jeden do pr\u00f3b w locie. Silnik WN-6RB o mocy 143 kW.<\/td>\n<\/tr>\n \n Wilga 2 (2 P)<\/td>\n Prototyp SP-PAR<\/td>\n 1.08.1963r.<\/td>\n Oblatywaczem by\u0142 Mieczys\u0142aw Mi\u0142osz. Silnik WN-6RB2 o mocy 136 kW.<\/td>\n<\/tr>\n \n Wilga C<\/td>\n Prototyp SP-PBF<\/td>\n 30.12.1963r.<\/td>\n Pilotem by\u0142 in\u017cynier Jerzy J\u0119drzejewski. Samolot z silnikiem Continental 0-470-13A o mocy 1 x 166 kW (1 x 225 KM) dla Indonezji. Samolot wykonano jako dwuster. Czasami oznaczony dok\u0142adnie Wilga 2CD<\/td>\n<\/tr>\n \n Wilga C<\/td>\n Seria informacyjna<\/td>\n 01.1964r.<\/td>\n <\/td>\n<\/tr>\n \n Wilga C<\/td>\n Seria dla Indonezji<\/td>\n 29.12.1964r.<\/td>\n W dw\u00f3ch wersjach 2CD i 2CP. Montowane w Indonezji. 12 maszyn.<\/td>\n<\/tr>\n \n PZL-104 Gelatik<\/td>\n Wilga C budowana w Indonezji<\/td>\n <\/td>\n Produkcja licencyjna 40 maszyn w 5 odmianach.<\/td>\n<\/tr>\n \n Wilga 2P<\/td>\n Trzeci prototyp Nr 03 SP-PCD<\/td>\n 19.03.1964r.<\/td>\n Silnik WN-6RB2 o mocy 136 kW.<\/td>\n<\/tr>\n \n Wilga 2P<\/td>\n Czwarty prototyp Nr 04 SP-PEA<\/td>\n 19.03.1964r.<\/td>\n By\u0142 to egzemplarz pokazowy, kompletny, z now\u0105 os\u0142on\u0105 silnika i starannie wykonany. Zosta\u0142 pokazany na XXXIII MTP w Poznaniu w 1964r.<\/td>\n<\/tr>\n \n Wilga<\/td>\n Nr 05 SP-PEB<\/td>\n 02.1965r.<\/td>\n Nr 05 SP-PEB odby\u0142 rajd propagandowy po krajach ba\u0142ka\u0144skich.<\/td>\n<\/tr>\n \n Wilga<\/td>\n Nr 06 SP-PEC<\/td>\n 02.1965r.<\/td>\n <\/td>\n<\/tr>\n \n Wilga CA<\/td>\n Odmiana dla APRL<\/td>\n 1965r.<\/td>\n Silnik WN-6RB2 o mocy 136 kW.<\/td>\n<\/tr>\n \n Wilga CR<\/td>\n Odmiana rolnicza<\/td>\n 1965r.<\/td>\n Silnik WN-6RB2 o mocy 136 kW.<\/td>\n<\/tr>\n \n Wilga 2A<\/td>\n Pierwsza seria<\/td>\n 11.1965r.<\/td>\n 10 sztuk dla APRL, nie odebranych przez zamawiaj\u0105cego z powodu niedopracowanego silnika.<\/td>\n<\/tr>\n \n Wilga CL<\/td>\n Prototyp na eksport<\/td>\n 15.03.1966r.<\/td>\n Silnik Continental 0-470-L o mocy 1 x 169 kW (1 x 230 KM). Samolot z luksusowym wn\u0119trzem.<\/td>\n<\/tr>\n \n Wilga 3<\/td>\n Prototyp SP-PAR<\/td>\n 31.12.1965r.<\/td>\n Pierwszy egzemplarz z silnikiem AI-14 R. Prototyp zosta\u0142 przebudowany z drugiego prototypu Wilga 2P<\/td>\n<\/tr>\n \n Wilga 3<\/td>\n Pierwsza seria 10 sztuk<\/td>\n 1966r.<\/td>\n Seria 10 maszyn powsta\u0142a poprzez przebudow\u0119 maszyn nie odebranych przez APRL<\/td>\n<\/tr>\n \n Wilga 3S<\/td>\n Prototyp sanitarny SP-CRK<\/td>\n 30.04.1966r.<\/td>\n <\/td>\n<\/tr>\n \n Wilga 3S<\/td>\n Seryjny sanitarny<\/td>\n 1966r.<\/td>\n SP-CRB by\u0142 pierwszym seryjnym sanitarnym.<\/td>\n<\/tr>\n \n Wilga 3C\/32<\/td>\n Prototyp na eksport<\/td>\n 11.06.1966r..<\/td>\n Z p\u0142askim silnikiem Continental 0-470-L o mocy 169 kW (230 KM)<\/td>\n<\/tr>\n \n Wilga 32X<\/td>\n Prototyp na eksport SP-PBN<\/td>\n 12.091967r.<\/td>\n Z p\u0142askim silnikiem Continental 0-470-L o mocy 169 kW (230 KM). Certyfikat brytyjski BCAR wydano 31.03.1969r..<\/td>\n<\/tr>\n \n Wilga 35A<\/td>\n Prototyp SP-PLA<\/td>\n 29.06.1967r.,<\/td>\n Prototyp powsta\u0142 z przer\u00f3bki jednego z egzemplarzy Wilga 3<\/td>\n<\/tr>\n \n Wilga 35A<\/td>\n Seryjny<\/td>\n Od 1967r.<\/td>\n Dla APRL<\/td>\n<\/tr>\n \n Wilga 35P<\/td>\n Seryjny<\/td>\n <\/td>\n Pasa\u017cersko-\u0142\u0105cznikowa.<\/td>\n<\/tr>\n \n Wilga 35S<\/td>\n Seryjny<\/td>\n <\/td>\n Sanitarna, dw\u00f3ch chorych na noszach, lekarz i pilot.<\/td>\n<\/tr>\n \n Lindpur Gelatik 32<\/td>\n Seryjny w Indonezji<\/td>\n 1970r.-1975r.<\/td>\n Odpowiednik samolotu Wilga 32. Zbudowano 40 sztuk<\/td>\n<\/tr>\n \n Wilga 40<\/td>\n Nr PR090 rejestracja SP-PHB<\/td>\n 12.07.1969r.<\/td>\n Prototyp z automatycznymi skrzelami.<\/td>\n<\/tr>\n \n Wilga 40<\/td>\n Nr PR091 rejestracja SP-PHC<\/td>\n 03.1971r.<\/td>\n Drugi prototyp z automatycznymi skrzelami.<\/td>\n<\/tr>\n \n Wilga 43<\/td>\n Nr PR092 rejestracja SP-PHE<\/td>\n 03.1970r.<\/td>\n Z silnikiem Continental 0-470-K. Skrzyd\u0142o normalne.<\/td>\n<\/tr>\n \n Wilga 35<\/td>\n Seryjna dla Wojska Polskiego<\/td>\n 1972r.<\/td>\n Budowane w wersji Wilga 35P oraz Wilga 35S<\/td>\n<\/tr>\n \n Wilga 35 H<\/td>\n rejestracja SP-WBK<\/td>\n 31.10.1979r.<\/td>\n Wilga 35H z p\u0142ywakami dla Kanady<\/td>\n<\/tr>\n \n Wilga 80<\/td>\n <\/td>\n 1979r.<\/td>\n Wilga 80 to Wilga zbudowana zgodnie z przepisami FAI.<\/td>\n<\/tr>\n \n PZL-105 Flaming<\/td>\n Prototyp SP-PRC<\/td>\n 9.11.1989r.<\/td>\n Z silnikiem AI-14RDP. Obecnie (2013r.) w MLP Czy\u017cyny. Dwa prototypy<\/td>\n<\/tr>\n \n PZL-105L Flaming<\/td>\n Prototyp SP-PRD<\/td>\n 1989r.-1990r.<\/td>\n Z silnikiem Textron Lycoming IO-720. Jeden prototyp. Obecnie (2013r.) w MLP Czy\u017cyny.<\/td>\n<\/tr>\n \n PZL-104M Wilga 2000<\/td>\n Prototyp SP-WHG<\/td>\n 1995r.<\/td>\n <\/td>\n<\/tr>\n \n PZL-104MF Wilga 2000<\/td>\n Seryjny<\/td>\n 1998r.<\/td>\n Seria dla Stra\u017cy Granicznej.<\/td>\n<\/tr>\n \n PZL-104MW Wilga 2000 Hydro<\/td>\n Prototyp<\/td>\n 19.09.1999r.<\/td>\n Wilga 2000 z p\u0142ywakami<\/td>\n<\/tr>\n \n PZL-104MN Wilga 2000<\/td>\n Prototyp<\/td>\n 2001r.<\/td>\n <\/td>\n<\/tr>\n \n PZL-104 MA Wilga 2000<\/td>\n Prototyp<\/td>\n 2005r.<\/td>\n <\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"