Opis zdj\u0119cia: Droga startowa by\u0142ego sowieckiego lotniska w Brzegu. W oddali fabryka czekolady firmy Cadbury.<\/p>\n
Opis zdj\u0119cia: 1 Sk\u0142ad paliw – MPS Nr 1. 2 Osiedle Skarbimierz. 3 Sk\u0142ad paliw – MPS Nr 2. 4 CPPS i g\u0142\u00f3wna droga ko\u0142owania. 5 DS (RWY). 6 Centrum firmy Biedronka. 7 Schrono-hangar Aeroklubu Opolskiego. 8 Teren niemieckiego obozu jenieckiego i koncentracyjnego. 9 Po\u0142udniowa strefa roz\u015brodkowania samolot\u00f3w i PPS. 10 Firma Keiper. 11 Firma Cadbury. 12 Zachodnia strefa roz\u015brodkowania samolot\u00f3w i PPS.<\/p>\n Sowieci w Brzegu zaj\u0119li znaczny obszar. Nie przeszkodzi\u0142o im to w dalszym powi\u0119kszaniu terenu bazy. W 50-latach XX wieku, baza osi\u0105gn\u0119\u0142a obszar maksymalny oko\u0142o 680 hektar\u00f3w. Lotnisko mia\u0142o d\u0142ugo\u015b\u0107 oko\u0142o 5 000 m, a szeroko\u015b\u0107 ponad 2 000 m. Wraz z wprowadzaniem na uzbrojenie coraz szybszych samolot\u00f3w poddawano modernizacji DS (RWY) na kierunku 09\/27. Modernizacja polega\u0142a nie tylko na wyd\u0142u\u017caniu RWY, ale tak\u017ce na jej poszerzaniu. Pocz\u0105tkowo (oko\u0142o 1955 roku) powi\u0119kszy\u0142a si\u0119 do d\u0142ugo\u015bci 1 900 m i szeroko\u015bci 40 m, by pod koniec 60-lat osi\u0105gn\u0105\u0107 2 500 m x 60 m. Powierzchnia 150 000 m kwadratowych. Nawierzchnia betonowa, zdolna by\u0142a do przyjmowanie samolot\u00f3w transportowych typu An-12 i An-22.<\/p>\n Drogi ko\u0142owania. Pocz\u0105tkowo drogi ko\u0142owania by\u0142y gruntowe, lecz stosunkowo szybko zacz\u0119to wykorzystywa\u0107 drug\u0105 i trzeci\u0105 drog\u0119 ko\u0142owania jako drog\u0119 startow\u0105. Z czasem powsta\u0142y betonowe DK wiod\u0105ce z hangar\u00f3w do RWY. R\u00f3wnolegle do g\u0142\u00f3wnej drogi startowej, po stronie p\u00f3\u0142nocnej, w odleg\u0142o\u015bci 300 m ulokowano g\u0142\u00f3wn\u0105 drog\u0119 ko\u0142owania. \u0141\u0105cznie powsta\u0142o ponad 8 000 m dr\u00f3g ko\u0142owania, o \u015bredniej szeroko\u015bci 20 m.<\/p>\n Stojanki. Ju\u017c w 50-latach powsta\u0142y betonowe indywidualne stanowiska postoju samolot\u00f3w. Najpierw usytuowano je wzd\u0142u\u017c drugiej i trzeciej drogi startowej. Jednocze\u015bnie pozwolono drzewom samosiejkom rosn\u0105\u0107 i os\u0142ania\u0107 stojanki. Obszar ten (po\u0142udniowa cz\u0119\u015b\u0107 lotniska) sta\u0142 si\u0119 pierwszym rejonem roz\u015brodkowania. Z uwagi na du\u017c\u0105 liczb\u0119 stacjonuj\u0105cych w Brzegu samolot\u00f3w, drugi obszar roz\u015brodkowania umieszczono w p\u00f3\u0142nocno-zachodniej cz\u0119\u015bci lotniska. W 60-latach, z uwagi na do\u015bwiadczenia wojny w Wietnamie, stojanki otoczono z trzech stron wa\u0142ami ziemnymi o wysoko\u015bci do 4 m, a zaledwie kilka lat p\u00f3\u017aniej zacz\u0119to budowa\u0107 pierwsze schronohangary. W sumie powsta\u0142y 54 indywidualne miejsca postoju samolot\u00f3w, 40 w rejonie roz\u015brodkowania po\u0142udniowego i 14 w rejonie roz\u015brodkowania p\u00f3\u0142nocno-zachodniego. W uzupe\u0142nieniu napiszemy, \u017ce w strukturze dr\u00f3g mo\u017cemy dostrzec kilka indywidualnych miejsc postoju samolot\u00f3w wzoru germa\u0144skiego, kt\u00f3rych budowane rozpocz\u0119to jeszcze podczas drugiej wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n Schronohangary. Ostatecznie na terenie lotniska powsta\u0142o 30 schrono-hangar\u00f3w zwanych z sowiecka ubnia (\u0142ubnia). Schrono-hangary wykonano w dw\u00f3ch wersjach. Sowieckie schrono-hangary mia\u0142y oznaczenia AU \u2013 angar ubnia. Wersja AU-11 mie\u015bci samolot typu MiG-21, wersja AU-16 samolot typu Su-27. Typowe wymiary pierwszych hangar\u00f3w stosowanych w Uk\u0142adzie Warszawskim to 12 m x 24 m x 6 m. (Kolejno\u015b\u0107 wymiar\u00f3w podajemy tak jak wymiary samolot\u00f3w, czyli rozpi\u0119to\u015b\u0107 x d\u0142ugo\u015b\u0107 x wysoko\u015b\u0107). Takie wymiary pozwala\u0142y umie\u015bci\u0107 w hangarze samoloty eksploatowane w Brzegu; Jak-25, Jak-27, Jak-28. Problem powsta\u0142 z chwil\u0105 wprowadzenia do eksploatacji kolejnych dw\u00f3ch typ\u00f3w; MiG-25 i Su-24. Ten pierwszy nie mie\u015bci\u0142 si\u0119 na szeroko\u015b\u0107, a ten drugi na wysoko\u015b\u0107. Konieczne by\u0142o zbudowanie wi\u0119kszych schrono-hangar\u00f3w.<\/p>\n PPS (P\u0142aszczyzny Postojowe Samolot\u00f3w). Lotnisko dysponowa\u0142o trzema PPS. Jedna PPS by\u0142a ulokowana w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci lotniska. Od po\u0142udniowej strony mia\u0142a wa\u0142, z jednej strony, o nawierzchni betonowej. P\u0142aszczyzna mia\u0142a wymiary 400 m x 50 m. Jej powierzchnia to 20 000 m kwadratowych. Obecnie (2010 roku) jest ju\u017c rozebrana. Druga PPS, przypuszczalne pe\u0142ni\u0142a funkcje CPPS (Centralnej P\u0142aszczyzny Postoju Samolot\u00f3w), z uwagi na najmniejsz\u0105 odleg\u0142o\u015b\u0107 od siedziby dow\u00f3dztwa. Usytuowana by\u0142a przy g\u0142\u00f3wnej drodze ko\u0142owania. Jej wielko\u015b\u0107 i konstrukcja by\u0142a identyczna jak pierwszej PPS. Obecnie (2010 roku) zosta\u0142a tak\u017ce rozebrana. Trzecia PPS by\u0142a najmniejsza. Ma wymiary oko\u0142o 40 m x 100 m i powierzchni\u0119 4 000 m kwadratowych. Przypuszczalnie by\u0142a to w czasie drugiej wojny \u015bwiatowej p\u0142aszczyzna przed nieistniej\u0105cym ju\u017c hangarem.<\/p>\n Wie\u017ce kontroli lot\u00f3w. Jedna wie\u017ca kontroli lot\u00f3w jest umieszczona w pobli\u017cu g\u0142\u00f3wnej DK (drogi ko\u0142owania) na zach\u00f3d od CPPS. Obecnie (2010 rok) budynek jeszcze stoi. Oko\u0142o 1985 roku, sowieci rozpocz\u0119li wznosi\u0107 now\u0105 wie\u017ce kontroli lot\u00f3w, kt\u00f3r\u0105 zlokalizowali pomi\u0119dzy CPPS, a RWY (oko\u0142o 30 m od CPPS). Obiektu tego nie uko\u0144czono. Po 1993 roku, nie wiadomo by\u0142o co z obiektem zrobi\u0107. Na kr\u00f3tki czas sta\u0142 si\u0119 siedzib\u0105 Powiatowego Zarz\u0105du Dr\u00f3g. Dzisiaj (2010 rok) po budynku nie ma \u015bladu. W tym miejscu jest parking firmy Keiper.<\/p>\n Hangary lotnicze. W historii lotnisko Brzeg dysponowa\u0142o kilkom hangarami. Pierwszy hangar powsta\u0142 prawdopodobnie oko\u0142o 1935 roku. W sumie do ko\u0144ca 80-lat, na terenie lotniska mog\u0142o by\u0107 nawet 8 hangar\u00f3w, r\u00f3\u017cnej wielko\u015bci i przeznaczenia. Cztery z nich usytuowano nie w jednej linii, lecz w \u0142uku, a pozosta\u0142e nieco dalej. Wszystko to mia\u0142o na celu zmniejszenie skuteczno\u015bci ewentualnego ataku lotniczego. Obecnie (2010 rok) jako obiekty pozosta\u0142o tylko 5 hangar\u00f3w i \u017caden z nich nie pe\u0142ni funkcji lotniczej. Przewa\u017cnie zaj\u0119\u0142y je firmy przemys\u0142owe. Na przyk\u0142ad firma Okpol (producent okien) lub zwi\u0105zek wyznaniowy \u015bwiadk\u00f3w jehowy.<\/p>\n MPS. Na terenie obiektu sowieci pozostawili dwie bazy materia\u0142\u00f3w p\u0119dnych i samar\u00f3w. Jedna zlokalizowana na po\u0142udniu, druga mniejsza na wschodzie. \u0141\u0105czna pojemno\u015b\u0107 zbiornik\u00f3w podziemnych i naziemnych wynosi\u0142a 23 000 m sze\u015bciennych. Oba MPS-y ani na chwil\u0119 nie przesta\u0142y spe\u0142nia\u0107 swojej funkcji paliwowej i obecnie (2010 rok) tak\u017ce to czyni\u0105. G\u0142\u00f3wnie funkcjonuj\u0105 jako sk\u0142ad celny. Lecz do obecnych czas\u00f3w, firmy kt\u00f3re je eksploatowa\u0142y i eksploatuj\u0105 wywo\u0142ywa\u0142y zastanowienie. Nie mo\u017cna przedstawi\u0107 jaka jest w\u0142asno\u015b\u0107 istniej\u0105cego maj\u0105tku, ale napiszemy tylko, \u017ce obiekty te by\u0142y w kr\u0119gu \u201eafery paliwowej\u201d. W spraw\u0119 zamieszane by\u0142y 1 263 firm. Zarzuty postawiono 330 osobom, a 50 os\u00f3b zosta\u0142o aresztowanych. Sprawa swoje korzenie mia\u0142a w przekszta\u0142ceniach w\u0142asno\u015bciowych po 1989 roku, i ci\u0105g\u0142a si\u0119 przez kilkana\u015bcie lat.<\/p>\n Pozosta\u0142e zaplecze by\u0142o tak\u017ce imponuj\u0105ce. Istnia\u0142a ca\u0142a baza remontowa, zdolna do wykonywania najbardziej skomplikowanych napraw. Z bazy remontowej korzysta\u0142y nie tylko pu\u0142ki bazuj\u0105ce w Brzegu, ale tak\u017ce z innych lotnisk na terenie Polski, NRD i Czechos\u0142owacji.<\/p>\n Na terenie bazy by\u0142y tak\u017ce dwa bombo-sk\u0142ady, strzelnica samolotowa, baza samochodowa, bunkier dowodzenia, system schron\u00f3w, wartownie, posterunki. Do tego nale\u017cy do\u0142\u0105czy\u0107 budynki koszar, dow\u00f3dztwa, sto\u0142\u00f3wki, wi\u0119zienie NKWD \u2013 KGB, osiedle oficerskie (10 blok\u00f3w), kantyn\u0119, sklepy, szko\u0142\u0119, basen, obiekty sportowe. Zaopatrzenie bazy realizowane by\u0142o przy pomocy trzech \u015brodk\u00f3w komunikacyjnych. Transportem drogowym (ko\u0142owym), poprzez bocznice kolejow\u0105 i oczywi\u015bci transportem powietrznym.<\/p>\n Dzisiaj trudno sobie wyobrazi\u0107, jak \u017cy\u0142o si\u0119 mieszka\u0144com Piastowskiego Brzegu z garnizonem sowieckim i lotniskiem, kt\u00f3rego droga startowa by\u0142a odleg\u0142a od centrum miasta zaledwie o 4 km. Z kt\u00f3rego to lotniska startowa\u0142y dniem i noc\u0105 samoloty, kt\u00f3re wywo\u0142ywa\u0142y ha\u0142as i p\u0119kaj\u0105ce szyb w oknach.<\/p>\n Od 1945 roku, sowieci zaj\u0119li lotnisko i miasto Brzeg. Traktowali oni te, jak i inne obiekty w Polsce, jak swego rodzaju zdobycze wojenne. I wcale nie zamierzali je opuszcza\u0107. Zaj\u0119cie lotniska i obiekt\u00f3w towarzysz\u0105cych mo\u017cna by\u0142oby wyt\u0142umaczy\u0107, a przede wszystkim nale\u017ca\u0142oby oprze\u0107 na odpowiedniej umowie mi\u0119dzynarodowej. Lecz wa\u0142\u0119sanie si\u0119 uzbrojonych so\u0142dat\u00f3w, przez blisko 50 lat, po ulicach miasta (le\u017c\u0105cego w granicach Polski, kt\u00f3re to granice wielcy tego \u015bwiata bez naszego udzia\u0142u okre\u015blili) to by\u0142o niesamowite. Nazwijmy spraw\u0119 po imieniu \u2013 Brzeg by\u0142 do 1993 roku, okupowany przez Moskw\u0119. Ma\u0142o karne wojsko sowieckie wielokrotnie dopuszcza\u0142o si\u0119 pobi\u0107, przemocy, gwa\u0142t\u00f3w, akt\u00f3w wandalizmu i kradzie\u017cy. Byli du\u017co bardziej agresywni ni\u017c komunistyczny aparat Polski. Szczeg\u00f3lnie pod wp\u0142ywem alkoholu, kt\u00f3ry dla wielu z nich by\u0142 jedyn\u0105 rozrywk\u0105. Polska milicja rzadko odwa\u017ca\u0142a si\u0119 na interwencj\u0119. Mieszka\u0144cy byli bezsilni.<\/p>\n Pierwsza demonstracja antysowiecka wybuch\u0142a w pa\u017adzierniku 1956 roku. Z okrzykami: \u201ePrecz z ruskimi, Precz z Rokossowskim\u201d, mieszka\u0144cy Brzegu pomaszerowa\u0142 pod koszary. \u017b\u0105dano usuni\u0119cia sowieckich patroli z ulic. Demonstranci \u017c\u0105dali, by sekretarz Komitetu Powiatowego PZPR J\u00f3zef Ba\u0142awajder doprowadzi\u0142 do usuni\u0119cia wojsk sowieckich z Brzegu. Oczywi\u015bcie nic takiego si\u0119 nie sta\u0142o. Jednak odwaga mieszka\u0144c\u00f3w zaowocowa\u0142a. \u017bo\u0142nierze sowieccy wycofali si\u0119 z ulicy Starobrzeskiej, a tamtejsze mieszkania przydzielono potrzebuj\u0105cym. Uczestnik\u00f3w demonstracji nie represjonowano. Niew\u0105tpliwie by\u0142 to sukces, w obliczu ewentualnego odwetu.<\/p>\n W kolejnych latach sytuacja si\u0119 stabilizowa\u0142a, z uwagi na odpowiedni system rotacji \u017co\u0142nierzy sowieckich w Polsce. Maksymalny czas pobytu w Polsce dla \u017co\u0142nierza to 5 lat. Tylko nieliczni przebywali w Polsce d\u0142u\u017cej. Mimo has\u0142a \u2013 \u201eKurica nie ptica, Polsza nie zagranica\u201d, \u017co\u0142nierze sowieccy pobyt u nas traktowali jako nagrod\u0119. Czuli si\u0119 w Polsce jak na Zachodzie.<\/p>\n Poniewa\u017c \u017cycie nie znosi pr\u00f3\u017cni, wytworzy\u0142y si\u0119 swoiste uk\u0142ady mi\u0119dzy ludno\u015bci\u0105 Polsk\u0105 a \u017co\u0142nierzami sowieckimi. Tu po\u0142\u0105czy\u0142 ich wsp\u00f3lny interes. Panuj\u0105cy w Polsce w 80-latach kryzys gospodarczy, puste p\u00f3\u0142ki w sklepach, zmusza\u0142 mieszka\u0144c\u00f3w do wypraw do sowieckich sklep\u00f3w na terenie garnizonu. By\u0142y one lepiej zaopatrzone. By\u0142a w nich czekolada, inne s\u0142odycze, konserwy, pasta do z\u0119b\u00f3w, myd\u0142o i za grosze kawior, kt\u00f3rego i tak nikt nie kupowa\u0142. Moskale przywozili tak\u017ce zabawki i zegarki. My z kolei oferowali\u015bmy im jajka, owoce i warzywa, kt\u00f3rych odczuwali wyra\u017any brak. Lecz ten handel by\u0142 ukryty, poza sklepami. Znanym towarem by\u0142o paliwo i alkohol. Ale sowieci tak\u017ce oferowali tak zwane artyku\u0142y gospodarcze; krany, rury, przewody, \u017car\u00f3wki, a nawet umywalki i wanny. Proceder ten nasili\u0142 si\u0119 w momencie zbli\u017cania si\u0119 ko\u0144ca ich bytno\u015bci w Polsce. W\u00f3wczas w ofercie pojawi\u0142 si\u0119 ekwipunek \u017co\u0142nierski, a nawet bro\u0144 i amunicja.<\/p>\n Osobi\u015bcie mia\u0142em kontakty handlowe z sowietami. W 80-latach, we Wroc\u0142awiu, podczas imprez modelarskich, kupowa\u0142em od oficer\u00f3w sowieckich modele samolot\u00f3w, kt\u00f3rych w\u00f3wczas w naszych sklepach brakowa\u0142o. \u017bo\u0142nierze ci byli ubrani po cywilnemu. Biegle w\u0142adali j\u0119zykiem Polskim, ale ich akcent by\u0142 typowo wschodni. Na pytania sk\u0105d przyjechali, pada\u0142a odpowied\u017a \u2013 \u201eBrzeg\u201d. I zwykle wi\u0119cej nie chcieli m\u00f3wi\u0107. Natomiast ch\u0119tnie i du\u017co opowiadali o samolotach.<\/p>\n Niewiele wiemy o wyczynach sowieckich pilot\u00f3w na Polskim niebie. Ale blisko\u015b\u0107 miasta (do centrum zaledwie 4 km) dostarcza\u0142y mieszka\u0144com wielu w\u0105tpliwych atrakcji. Naoczni \u015bwiadkowie nie chcieli i nie chc\u0105 m\u00f3wi\u0107, boj\u0105c si\u0119 o siebie i swoich najbli\u017cszych. Najbardziej dokuczliwy by\u0142 ha\u0142as. Je\u015bli kto\u015b s\u0142ysza\u0142 lec\u0105cy nisko F-16 Jastrz\u0105b, to niech wie, \u017ce ha\u0142as MiG-25 by\u0142 czterokrotnie wi\u0119kszy. Cz\u0119sto p\u0119ka\u0142y i wypada\u0142y z okien szyby. Spada\u0142y dach\u00f3wki. Trz\u0119s\u0142o si\u0119 wszystko w domach, do tego stopnia, i\u017c potrafi\u0142y p\u0119ka\u0107 mury. W 1989 roku, w Polskiej Telewizji mogli\u015bmy zobaczy\u0107 kilka reporta\u017cy na ten temat.<\/p>\n W okolicach miasta Brzeg by\u0142y wypadki. W Ma\u0142ujewicach od\u0142amki rakiet zniszczy\u0142y ca\u0142kowicie dach stodo\u0142y i uszkodzi\u0142y ganek domu. Innym za\u015b razem pocisk wystrzelony z dzia\u0142ka pok\u0142adowego wpad\u0142 do zagrody i ci\u0119\u017cko rani\u0142 kobiet\u0119. W \u0141ukowicach silny podmuch powietrza (pilot w\u0142\u0105czy\u0142 dopalacz) zrzuci\u0142 komin. W 1988 roku, pocisk rakietowy \u201ewczepi\u0142 si\u0119\u201d z prowadnicy. Upad\u0142 na podw\u00f3rko jednego z opolskich rolnik\u00f3w. Eksplodowa\u0142 niszcz\u0105c zabudowania. pilot\u00f3w. Podczas lotu prac\u0119 przerwa\u0142y oba silniki. Nie da\u0142o si\u0119 ich ponownie uruchomi\u0107, ponadto samolot sta\u0142 si\u0119 niesterowny. Piloci otrzymali rozkaz katapultowania si\u0119 z samolotu, maszyna z oko\u0142o 10 000 kg paliwa spad\u0142aby na Brzeg. Za\u0142oga wyprowadzi\u0142a samolot na terenu niezabudowane i opu\u015bci\u0142a samolot. Jeden z pilot\u00f3w zgin\u0105\u0142 od wybuchu rozbijaj\u0105cego si\u0119 samolotu, drugiemu wybuch spali\u0142 spadochron i zmar\u0142 w drodze do szpitala. Obu lotnik\u00f3w pochowano na cmentarzu w Brzegu.<\/p>\n Przemiany spo\u0142eczno gospodarcze w Polsce, zapocz\u0105tkowane w 1989 roku, p\u00f3\u0142wolnymi wyborami doprowadzi\u0142y, \u017ce temat sowieckich baz nie by\u0142 ju\u017c tematem tabu. W 1989 roku, dosz\u0142o do kilku demonstracji ulicznych, w kt\u00f3rych uczestnicy pod has\u0142ami \u201eSowieci do domu\u201d, \u201eCzo\u0142gi do Wo\u0142gi\u201d, \u201ePrecz z sowieck\u0105 okupacj\u0105\u201d; okazali swoj\u0105 niech\u0119\u0107 do bytno\u015bci moskali w Polsce. Wypadki i incydenty lotnicze z udzia\u0142em sowieckich samolot\u00f3w sta\u0142y si\u0119 w\u00f3wczas kart\u0105 przetargow\u0105. Pami\u0119tajmy, \u017ce w 1990 roku, w Polsce stacjonowa\u0142o oko\u0142o 200 sowieckich samolot\u00f3w bojowych, a lotniska by\u0142y stale rozbudowywane.<\/p>\n W dniu 15 wrze\u015bnia 1989 roku, w Brzegu odby\u0142 si\u0119 wiec Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 "Pow\u015bci\u0105gliwo\u015bci i Pracy" zorganizowany przez Wiktora Krzewickiego (p\u00f3\u017aniejszego redaktor naczelnego "Kuriera Brzeskiego"). Zgromadzi\u0142 on ponad 2 000 mieszka\u0144c\u00f3w Brzegu i okolic. Demonstranci domagali si\u0119 wycofania wojsk sowieckich, urealnienia op\u0142at za ich pobyt i zakazu przejazd\u00f3w przez miasto transporter\u00f3w, ci\u0119\u017car\u00f3wek i wprowadzenia zakazu nocnych lot\u00f3w.<\/p>\n Dopiero 20 lutego 1990 roku, zast\u0119pca szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego gen. dywizji Franciszek Pucha\u0142a, wprowadzi\u0142 zakaz wykonywania lot\u00f3w szkoleniowych z lotniska Brzeg w porze nocnej, mi\u0119dzy godzin\u0105 22.00-6.00, na samolotach bojowych i szkolno-bojowych oraz zakaz wykonywania lot\u00f3w na samolotach MiG-25 w Polskiej przestrzeni powietrznej w dzie\u0144 i w nocy na zakresach ponadd\u017awi\u0119kowych.<\/p>\n W dniu 22 lutego 1990 roku, przemarsz z Rynku w Brzegu pod koszary sowieckie zorganizowa\u0142a "Solidarno\u015b\u0107 Walcz\u0105ca" i Ruch M\u0142odzie\u017cy Niezale\u017cnej, jako wyraz protestu przeciw pobytowi obcych wojsk w Polsce.<\/p>\n W dniu 6 wrze\u015bnia 1990 roku, w Legnicy odby\u0142o si\u0119 pierwsze spotkanie 19 miast i gmin na terenie kt\u00f3rych stacjonowali sowieci. Zebrani krytycznie ocenili dotychczasowe stosunki \u017co\u0142nierzy sowieckich i ludno\u015bci Polskiej. Zwr\u00f3cono uwag\u0119 na \u0142amanie postanowie\u0144 tycz\u0105cych przelot\u00f3w samolot\u00f3w i \u015bmig\u0142owc\u00f3w. Zawi\u0105zano stowarzyszenie gmin z siedzib\u0105 w Legnicy, kt\u00f3rego celem by\u0142a presja na okre\u015blenie statusu przebywania moskali w Polsce oraz ustalenie terminu ich wyprowadzki.<\/p>\n W dniu 7 wrze\u015bnia 1990 roku, minister spraw zagranicznych Krzysztof Skubiszewski, przyj\u0105\u0142 ambasadora CCCP\/Rosji w naszym kraju Jurija Kaszlewa i wr\u0119czy\u0142 mu not\u0119 Rz\u0105du Rzeczypospolitej do rz\u0105du CCCP, skierowan\u0105 na r\u0119ce ministra spraw zagranicznych CCCP Eduarda Szewardnadze. W nocie Rzeczypospolita Polska proponowa\u0142a rozpocz\u0119cie rozm\u00f3w na temat wycofania wojsk sowieckich z Polski. By\u0142o tak\u017ce wspomnienie o ewentualnym zado\u015b\u0107uczynieniu za szkody wynik\u0142e z pobytu w naszym kraju. W dniu 14 wrze\u015bnia 1990 roku, w podobnych warunkach wr\u0119czono drug\u0105 not\u0119. W por\u00f3wnaniu do pierwszej zawiera\u0142a bardziej uszczeg\u00f3\u0142owione propozycje. W dniu 17 wrze\u015bnia 1990 roku, Partia Wolno\u015bci, z p\u00f3\u017aniejszym radnym Miasta Brzeg Mariuszem Soko\u0142owskim na czele, ponownie protestowa\u0142a. Wtedy wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce sowieci nigdy nie opuszcz\u0105 Brzegu.<\/p>\n W tym czasie, specjalne komisje wojew\u00f3dzkich oddzia\u0142\u00f3w ochrony \u015brodowiska dokonywa\u0142y ju\u017c inspekcji sowieckich baz, po k\u0105tem ochrony \u015brodowiska. To co inspektorzy tam zastali by\u0142o przera\u017caj\u0105c. \u015acieki fekalne sp\u0142ywa\u0142y bezpo\u015brednio do rzek. Kot\u0142ownie nie posiada\u0142y \u017cadnych urz\u0105dze\u0144 odpylaj\u0105cych. Gleba by\u0142a nasi\u0105kni\u0119ta produktami ropopochodnymi.<\/p>\n W grudniu 1990 roku, rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 oficjalne rozmowy mi\u0119dzy Polsk\u0105 a CCCP w sprawie wycofania z terytorium Polski wojska. Kolejne tury rozm\u00f3w odbywa\u0142y si\u0119 na przemian w Warszawie i w Moskwie. By\u0142o ich w sumie pi\u0119tna\u015bcie. Strona Polska zaproponowa\u0142a, aby wojska opu\u015bci\u0142y Polsk\u0119 do grudnia 1991 roku. Moskale upierali si\u0119 przy po\u0142owie 1994 roku, uzasadniaj\u0105c to tym, \u017ce wycofanie ich wojsk z Polski jest elementem procesu wycofywania wojsk z NRD (oko\u0142o 600 000). Podczas styczniowej tury rozm\u00f3w w Moskwie w 1991 roku, gen. Wiktor Dubynin wyg\u0142osi\u0142 zaskakuj\u0105ce o\u015bwiadczenie: \u201eNiezwyci\u0119\u017cona i dumna armia sowiecka, kt\u00f3ra kiedy\u015b pokona\u0142a germa\u0144c\u00f3w, wyjdzie z Polski wtedy, kiedy uzna to za stosowne, drogami i szlakami, kt\u00f3re uzna za stosowne, z rozwini\u0119tymi sztandarami, w spos\u00f3b, kt\u00f3ry sama ustali, a je\u017celi kto\u015b b\u0119dzie jej w tym przeszkadza\u0142 – to nie bierze ona odpowiedzialno\u015bci za bezpiecze\u0144stwo ludno\u015bci Polski\u201d.<\/p>\n Ostatecznie jednak obie strony, id\u0105c na obustronny kompromis uzgodni\u0142y, w podpisanym w maju 1992 roku, dokumencie, \u017ce do 15 listopada 1992 roku, opuszcz\u0105 Polsk\u0119 jednostki bojowe armii sowieckiej, a reszta jednostek (pomocnicze, \u0142\u0105cznikowe) ewakuowana b\u0119dzie do ko\u0144ca 1993 roku. W rozliczeniach finansowo – maj\u0105tkowych przyj\u0119to tak zwan\u0105 \u201eopcj\u0119 zerow\u0105\u201d. Oficjaln\u0105 dat\u0105 rozpocz\u0119cia wycofywania z Polski wojsk jest data 8 kwiecie\u0144 1991 roku, (trwa\u0142y jeszcze rozmowy dotycz\u0105ce terminu zako\u0144czenia wyj\u015bcia tych wojsk), kiedy to w uroczystej oprawie (w strugach lej\u0105cego deszczu) z bazy w Bornem – Sulinowie wyjecha\u0142 eszelon ze sprz\u0119tem i \u017co\u0142nierzami stacjonuj\u0105cej tam brygady rakiet operacyjno – taktycznych.<\/p>\n W Brzegu sowieci maj\u0105tek nieruchomy przekazywali etapami i jednocze\u015bnie bardzo wolno. Na pocz\u0105tek przekazywano obiekty najmniej istotne. Jednocze\u015bnie dokonywali demonta\u017cu wszystkiego co tylko da\u0142o si\u0119 wywie\u015b\u0107 do Moskwy.<\/p>\n W dniu 16 marca 1993 roku, 50 ostatnich sowieckich \u017co\u0142nierzy opu\u015bci\u0142o Brzeg. Dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej (17 marca 1993 roku) w Urz\u0119dzie Miejskim p\u0142k Borys Potapow, ostatni dow\u00f3dca wojsk sowieckich w Brzegu i Stanis\u0142aw Branowicki, pe\u0142nomocnik wojewody opolskiego, podpisali protok\u00f3\u0142 przekazania 7 obiekt\u00f3w poradzieckich oraz teren\u00f3w wielko\u015bci ponad 16 ha.<\/p>\n Co pozosta\u0142o po moskalach? Powy\u0142amywane p\u0142oty. Domy z powybijanymi szybami, zamiast firanek gazety. Zdemontowane klamki, grzejniki, krany, umywalki, balustrady. Powyrywane z chodnik\u00f3w p\u0142ytki. Zapach zgnilizny i brudu ni\u00f3s\u0142 si\u0119 daleko w miasto. Gleba ska\u017cona ponad jakiekolwiek wyobra\u017cenie cieczami ropopochodnymi. \u015amieci, \u015bmieci jeszcze raz \u015bmieci. Tak wygl\u0105da\u0142 teren by\u0142ych sowieckich koszary.<\/p>\n Pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 bazy ulega\u0142a dewastacji. Problem by\u0142 w nieuregulowanych sprawach w\u0142asno\u015bciowych. Lecz powoli istniej\u0105ce powojskowe obiekty by\u0142y zagospodarowywane na cele cywilne. Powstawa\u0142y zak\u0142ady us\u0142ugowe i drobny przemys\u0142. W hangarach pomieszczono; betoniarni\u0119, tartak, zak\u0142ad blacharski, fabryk\u0119 okien. Jeden hangar zaj\u0119li \u015bwiadkowie jehowi.<\/p>\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 schrono-hangar\u00f3w wykorzystano na magazyny.<\/p>\n Jeden z obiekt\u00f3w wraz z przyleg\u0142ym terenem zaj\u0119\u0142a firma recyklinguj\u0105ca dawny sprz\u0119t Wojska Polskiego, cz\u0119sto okre\u015blana niew\u0142a\u015bciwie jako z\u0142omowisko.<\/p>\n Nie powiod\u0142a si\u0119 jednak pr\u00f3ba utworzenia w Brzegu filii Aeroklubu Opolskiego, a w przysz\u0142o\u015bci mo\u017ce utworzenia nowego aeroklubu. Aeroklub przej\u0105\u0142 2 lub 3 schrono-hangary. Dla dzia\u0142alno\u015bci lotniczej przewidywano obszar o powierzchni 140 hektar\u00f3w. Niestety. W\u0142adze zdecydowa\u0142y o nie utrzymywaniu obiektu z funkcj\u0105 lotniskow\u0105.<\/p>\n W nieuko\u0144czonej wie\u017cy kontroli lot\u00f3w przez pewien czas funkcjonowa\u0142 Powiatowy Zarz\u0105d Dr\u00f3g Brzeg. Cz\u0119\u015b\u0107 obiekt\u00f3w nadal czeka na w\u0142a\u015bciciela. Przede wszystkim najtrudniej znale\u017a\u0107 nabywc\u00f3w na obiekty o typowym przeznaczeniu militarnym. W po\u0142udniowej cz\u0119\u015b\u0107 rozebrano kilka schrono-hangar\u00f3w. Obecnie (2010 rok) RWY jest systematycznie rozbierana, a gruz betonowy wykorzystywany do budownictwa.<\/p>\n Ogromny obszar w\u0142a\u015bciwego lotniska, po licznych debatach, postanowiono przeznaczy\u0107 pod zak\u0142ady przemys\u0142owe firm z du\u017cym kapita\u0142em, jako stref\u0119 przemys\u0142ow\u0105. Liczy\u0142a ona \u0142\u0105cznie 460 hektar\u00f3w. W 2007 roku, przeprowadzono parcelacje tego obszaru. Do 2009 roku, sprzedano 260 hektar\u00f3w. W\u0142adzom Skarbimierza i Brzegu uda\u0142o si\u0119 \u015bci\u0105gn\u0105\u0107 (do 2010 roku) trzy du\u017ce firmy; Keiper (producent foteli samochodowych), Cadbury (producent czekolady i gumy do \u017cucia), Biedronka (sie\u0107 handlowa). Fabryka Keiper ruszy\u0142a w 2009 roku, i zatrudni\u0142a 230 os\u00f3b. Cadbury zosta\u0142a uruchomiona w 2010 roku. Biedronka ze swoim logistyczno-magazynowym centrum ruszy\u0142 w 2011 roku.<\/p>\n Skarbimierz stoi aktualnie przed du\u017c\u0105 szans\u0105 stania si\u0119 jedn\u0105 z najnowocze\u015bniej zurbanizowanych miejscowo\u015bci w Polsce. Zaniedbania XX wieku, mog\u0105 paradoksalnie by\u0107 dobrym bod\u017acem do rozwoju. Tu nie potrzeba nic wyburza\u0107 i przebudowywa\u0107. Trzeba tworzy\u0107 od podstaw. A ludzie w Skarbimierzu s\u0105 operatywni i ch\u0119tni do dzia\u0142ania. Spis ulic dla Miasta Skarbimierz Osiedle; Akacjowa, Brzozowa, Cisowa, D\u0119bowa, Ja\u015bminowa, Kasztanowa, Klonowa, Modrzewiowa, Motoryzacyjna, Parkowa, Smak\u00f3w, Topolowa, Wierzbowa.<\/p>\n Powierzchnia miasta to 14,6 km kwadratowego. Zamieszkuje w nim 37 609 os\u00f3b (dane z 2008 roku). Kod pocztowy 49-300. Strefa telefoniczna +48 77. Tablice rejestracyjne samochod\u00f3w OB. Brzeg to bardzo \u0142adne Piastowskie Miasto gdzie skupia\u0142a si\u0119 kultura Polska, czeska i pruska. O niezwykle bogatej historii i du\u017cej liczbie zabytk\u00f3w. Szczeg\u00f3lnie godny zobaczenia jest odrestaurowany Piastowski Zamek z Mauzoleum Piast\u00f3w i stale powi\u0119kszan\u0105 ekspozycj\u0105.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Opis zdj\u0119cia: 1 Sk\u0142ad paliw – MPS Nr 1. 2 Osiedle Skarbimierz. 3 Sk\u0142ad paliw – MPS Nr 2. 4 CPPS i g\u0142\u00f3wna droga ko\u0142owania. 5 DS (RWY). 6 Centrum firmy Biedronka. 7 Schrono-hangar Aeroklubu Opolskiego. 8 Teren niemieckiego obozu jenieckiego i koncentracyjnego. 9 Po\u0142udniowa strefa roz\u015brodkowania samolot\u00f3w i PPS. 10 Firma Keiper. 11 Firma Cadbury. 12 Zachodnia strefa roz\u015brodkowania samolot\u00f3w i PPS.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-1822","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-lotniska"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1822","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1822"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1822\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2491,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1822\/revisions\/2491"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1822"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1822"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1822"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Rozw\u00f3j infrastruktury lotniska Brzeg.<\/h3>\n
\u017bycie pod presj\u0105.<\/h3>\n
\u201eSowieci do domu.\u201d<\/h3>\n
Przemiany po 1993 roku.<\/h3>\n
Miasto Skarbimierz obecnie. 2010 rok.<\/h3>\n
Miasto Brzeg obecnie. 2010 rok.<\/h3>\n