Opis zdj\u0119cia: Drogowy Odcinek Lotniskowe Chociw – Wiechnowice, na drodze wojew\u00f3dzkiej Nr 726, Wojew\u00f3dztwo \u0141\u00f3dzkie, Powiat Tomasz\u00f3w. Z DOL korzysta\u0142y samoloty z lotniska Nowe Miasto nad Pilic\u0105. Po prawej stronie PPS.<\/p>\n
Dlatego z ko\u0144cem 50-lat, zrodzi\u0142a si\u0119 koncepcja wykorzystania dr\u00f3g publicznych, jako dr\u00f3g startowych. Koncepcja zyska\u0142a aprobat\u0119 MON. Wytypowano oko\u0142o 30 lokalizacji, kt\u00f3re mo\u017cna by\u0142oby przekszta\u0142ci\u0107 w DOL. Poniewa\u017c wojsko o wszystkim decydowa\u0142o, nie zasi\u0119gano \u017cadnej opinii lokalnych rad narodowych. Jest to o tyle istotne, \u017ce na czas wykonywania lot\u00f3w z DOL, dany odcinek drogi krajowej lub wojew\u00f3dzkiej by\u0142 ca\u0142kowicie wy\u0142\u0105czany z ruchu publicznego, co prowadzi\u0142o do trudno\u015bci komunikacyjnych. Tak jak w przypadku nowych lotnisk, tak samo i w przypadku DOL wszystkie obiekty zlokalizowano w p\u00f3\u0142nocno-zachodniej cz\u0119\u015bci kraju. Typowano drogi wojew\u00f3dzkie i drogi krajowe. Nie brano pod uwag\u0119 dr\u00f3g powiatowych, poniewa\u017c s\u0105 one w\u0105skie, kr\u0119te i zwykle mia\u0142y gorsz\u0105 nawierzchni\u0119. Unikano skrzy\u017cowa\u0144 drogowych, przejazd\u00f3w kolejowych, most\u00f3w, napowietrznych linii energetycznych i telefonicznych. Wybierano tereny zalesione, ale tak\u017ce nie gardzono obszarami typowo rolniczymi. Niekt\u00f3re lokalizacje znalaz\u0142y si\u0119 na dawnych germa\u0144skich szlakach komunikacyjnych, na kierunku wsch\u00f3d-zach\u00f3d, kt\u00f3re w Polskiej rzeczywisto\u015bci nie mia\u0142y tak du\u017cego znaczenia. Przy lokalizacji DOL mniej zawracano uwag\u0119 na typowy w Polsce kierunek wiatr\u00f3w wsch\u00f3d-zach\u00f3d. Wynika\u0142o to z os\u0142ony drogi przed wiatrami poprzez pobliskie tereny le\u015bne.<\/p>\n DOL technicznie nie jest skomplikowan\u0105 budowl\u0105 i z lotniczego lub satelitarnego rozpoznania jest trudny do zlokalizowania. D\u0142ugo\u015b\u0107 DOL wynosi od 2 000 m do 2 300 m. Szeroko\u015b\u0107 od 15 m do 30 m, chocia\u017c typowe by\u0142y 20 metrowe. Na obu ko\u0144cach takiego odcinka zlokalizowano p\u0142aszczyzny postoju i obs\u0142ugi samolot\u00f3w. Wymiary tych p\u0142aszczyzn s\u0105 bardzo r\u00f3\u017cne, ale przewa\u017cnie maj\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107 100 m, a szeroko\u015b\u0107 50 m.<\/p>\n Samoloty typu Lim-2 i Lim-5 oraz wszystkie pochodne by\u0142y pierwszymi samolotami my\u015bliwskimi, kt\u00f3re korzysta\u0142y z DOL. Lecz prawdziwa rewolucja nast\u0105pi\u0142a w chwili kiedy z DOL zacz\u0119\u0142y korzysta\u0107 samoloty typu MiG-21. Wed\u0142ug dost\u0119pnych informacji, pierwszym pilotem, kt\u00f3ry wykona\u0142 start i l\u0105dowanie korzystaj\u0105c z DOL by\u0142 kapitan Zbigniew Biedrzycki z 4. PLM w Goleniowie. By\u0142 to 1965 lub 1966 rok. Do operacji z DOL zawsze typowano najlepszych i najbardziej do\u015bwiadczonych pilot\u00f3w. Do ko\u0144ca 60-lat, wszystkie Pu\u0142ki mia\u0142y przynajmniej kilku pilot\u00f3w z uprawnieniami do operacji na DOL. Loty wykonywano na r\u00f3\u017cnych typach samolot\u00f3w MiG-21. Wed\u0142ug informacji dost\u0119pnych w Muzeum Si\u0142 Powietrznych w D\u0119blinie, tak\u017ce samoloty Su-7 korzysta\u0142y z DOL. Kolejne maszyny, kt\u00f3rych piloci tak\u017ce uzyskali uprawnienia do operacji z tego typu l\u0105dowisk, to byli piloci Su-20 i Su-22, a tak\u017ce MiG-23 oraz MiG-21 bis. W 90-latach, jeszcze przed wst\u0105pieniem Polski do NATO, na DOL na terenie Polski, loty wykonywali piloci z UK (samoloty Jaguar i Tornado), Szwecji (JA.37 Viggen), RFN (Tornado), W\u0142ochy (AMX International) i inni.<\/p>\n W Polsce, po przemianach ustrojowych w 1989 roku, Wojsko Polskie chcia\u0142o zachowa\u0107 DOL i mo\u017cliwo\u015b\u0107 korzystania z nich. Problemem okaza\u0142 si\u0119 jednak wyb\u00f3r nowego wielozadaniowego samolotu bojowego. Samolot Lockheed F-16 Jastrz\u0105b nie mia\u0142y zdolno\u015bci korzystania z DOL. Natomiast JAS.39 Grippen tak\u0105 zdolno\u015b\u0107 posiada\u0142, co by\u0142o jednym z wa\u017cnych argument\u00f3w dla przyj\u0119cia oferty Szwedzkiej.<\/p>\n Do chwili obecnej (2017 rok) zdolno\u015b\u0107 korzystania z DOL zachowa\u0142y samoloty MiG-29 i Su-22, kt\u00f3re \u0107wicz\u0105 na DOL Kliniska. Jednak ostatnie odnotowane tam \u0107wiczenia odby\u0142y si\u0119 w 2006 roku.<\/p>\n Wed\u0142ug informacji z dow\u00f3dztwa Polskich Si\u0142 Powietrznych, po wst\u0105pieniu do NATO wytypowano jeszcze kilka potencjalnych DOL, ale chronione s\u0105 jako informacje niejawne. Mo\u017cna tylko si\u0119 domy\u015bla\u0107, \u017ce zosta\u0142y one wytypowane we wschodniej cz\u0119\u015bci Rzeczypospolitej. Problem w tym, \u017ce musia\u0142yby one by\u0107 zdolne do przyjmowania samolot\u00f3w Lockheed F-16 Jastrz\u0105b, a to wymaga wi\u0119kszych nak\u0142ad\u00f3w finansowych. Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, i\u017c z ponad 25 drogowych odcink\u00f3w lotniskowych, do u\u017cytku obecnie nadaje si\u0119 zaledwie kilka. Oko\u0142o pi\u0119ciu. Ministerstwo Obrony Narodowej przyznaje, \u017ce wiele DOL straci\u0142y sw\u00f3j charakter. Musimy jednak pamieta\u0107, \u017ce MON nigdy oficjalnie nie zrezygnowa\u0142o z takich l\u0105dowisk. W tym temacie wiele z\u0142ego, w ostatnich 25 latach, zrobi\u0142y maso\u0144sko-liberalno-postkomunistyczne rz\u0105dy, kt\u00f3re jawnie d\u0105\u017cy\u0142y do os\u0142abiania Wojska Polskiego.<\/p>\n Sporym problemem Polskich odcink\u00f3w drogowych jest tak\u017ce zbyt ma\u0142a szeroko\u015b\u0107 dost\u0119pnych DOL. Wed\u0142ug nieoficjalnych informacji, powinny one mie\u0107 szeroko\u015b\u0107 30 m i wi\u0119cej. Wszyscy piloci, kt\u00f3rzy l\u0105dowali na DOL o szeroko\u015bci 20 metr\u00f3w twierdzili, \u017ce \u201eTo l\u0105dowanie na sznurowadle. Zbli\u017casz si\u0119, a droga jak by\u0142a w\u0105ska, tak dalej jest w\u0105ska. To by\u0142 spory stres. Marginesu b\u0142\u0119du nie by\u0142o, bo wypadni\u0119cie na bok z drogi to katastrofa. Ale jest to umiej\u0119tno\u015b\u0107 do opanowania.\u201d RWY na lotnisku to szeroko\u015b\u0107 40-60 metr\u00f3w.<\/p>\n Obecnie (2017 rok) wiele kraj\u00f3w na \u015bwiecie i w Europie zachowuje mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykorzystywania dr\u00f3g publicznych do obs\u0142ugi samolot\u00f3w, zwykle ci\u0119\u017ckiego transportu wojskowego. Nosz\u0105 one nazw\u0119 angielsk\u0105 \u201eHighway Strip\u201d. Drogi s\u0105 tak zbudowane, i\u017c \u015brodkowy pas, kt\u00f3ry zwykle rozdziela dwie jezdnie, jest tak\u017ce betonowy (asfalto-betonowy) i bariery tam zamontowane mo\u017cna stosunkowo szybko rozebra\u0107. Przygotowanie tego typu l\u0105dowiska zajmuje oko\u0142o 24-48 godzin. D\u0142ugo\u015b\u0107 takiego odcinka wynosi 2 500 – 3 500 metr\u00f3w. Na obu ko\u0144cach znajduj\u0105 si\u0119 p\u0142aszczyzny postojowe, kt\u00f3re zwykle s\u0105 parkingami (MOP – miejsce obs\u0142ugi podr\u00f3\u017cnych). Tego typu DOL maj\u0105 by\u0107 wykorzystywane nie tylko w czasie wojny, ale tak\u017ce w sytuacji kl\u0119sk \u017cywio\u0142owych i innych kataklizm\u00f3w. Tego typu filozofi\u0119 prowadzi na przyk\u0142ad Australia.<\/p>\n Po inwazji Tureckiej na Cypr, w 1974 roku, w greckiej cz\u0119\u015bci Cypru zbudowano trzy DOL na autostradach. S\u0105 one \u0142atwo rozpoznawalne po specyficznej \u015brodkowej linii oraz oznaczeniach tak zwanych celownik\u00f3w, czyli strefy dotykowej. Jeden po\u0142o\u017cony jest na autostradzie Limassol-Nicosia (5 200 m, 17 100 ft), drugi na autostradzie Limassol-Larnaca (5 000 m, 16 000 ft), trzeci to znacznie mniejszy pas po\u0142o\u017cony na autostradzie Limassol-Paphos w pobli\u017cu mi\u0119dzynarodowego lotniska w Pafos.<\/p>\n Finlandia by\u0142a tym krajem, kt\u00f3ry z powodu swojej specyfiki, starty samolot\u00f3w z dr\u00f3g publicznych i zamarzni\u0119tych jezior stosowa\u0142 ju\u017c w okresie zimowej wojny z zaraz\u0105 moskiewsk\u0105 ju\u017c w 1939-1940 roku. Z pocz\u0105tkiem nowego wieku, w doktrynie obronnej Finlandii pojawi\u0142a si\u0119 na nowo potrzeba, aby wszystkie samoloty si\u0142 powietrznych mog\u0142y korzysta\u0107 z dr\u00f3g. W 2015 roku i 2016 roku, Finlandia przeprowadzi\u0142a manewry si\u0142 powietrznych, z udzia\u0142em Szwecji, podczas kt\u00f3rych wszystkie samoloty operowa\u0142y z dr\u00f3g publicznych. Podobne rozwi\u0105zania stosuje Szwecja, nieprzerwanie od 1940 roku. Pierwsze drogowe odcinki lotniskowe w Szwecji powsta\u0142y oko\u0142o 1949 roku. Mia\u0142y one d\u0142ugo\u015b\u0107 1 500 metr\u00f3w. Sze\u015bcio-dniowa wojna na Bliskim Wschodzie da\u0142a asumpt dla Szwecji dla rozwoju sieci takich l\u0105dowisk. Samolot wielozadaniowy AJ.37 Viggen zosta\u0142 zaprojektowany specjalnie dla korzystania z v\u00e4gbas, dos\u0142ownie oznaczaj\u0105ce \u201ebazy dr\u00f3g\u201d. Podobnie projektowano kolejne my\u015bliwce. W ostatnich pi\u0119tnastu latach Szwecja ograniczy\u0142a korzystanie z DOL, ale odbywa wsp\u00f3lne \u0107wiczenia z Finlandi\u0105 od 2015 roku) korzystaj\u0105c z drogowych odcink\u00f3w.<\/p>\n W by\u0142ym CCCP istnia\u0142o wiele \u0410\u044d\u0440\u043e\u0434\u0440\u043e\u043c\u043d\u044b\u0439 \u0423\u0447\u0430\u0441\u0442\u043e\u043a \u0414\u043e\u0440\u043e\u0433\u0438. Na obecn\u0105 chwil\u0119 (2017 rok) trudno jest wykaza\u0107, czy si\u0142y powietrzne pa\u0144stwa moskiewskiego korzystaj\u0105 z DOL.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Pierwsze drogowe odcinki lotniskowe na \u015bwiecie powsta\u0142y pod koniec drugiej wojny \u015bwiatowej. Germa\u0144cy w swojej desperacji zacz\u0119li wykorzystywa\u0107 odcinki autostrad, jako tymczasowe lotniska.\u00a0 Tak rozwin\u0105\u0142 si\u0119 system Reichsautobahn, kt\u00f3ry jednak nie pom\u00f3g\u0142 zwyci\u0119sko zako\u0144czy\u0107 wojny, a nawet zachowa\u0107 granice z marca 1938 roku (aneksja Austrii). Pocz\u0105tkowo DOL posz\u0142y w zapomnienie. Jednak agresywna postawa moskiewskiego doprowadzi\u0142a do rozgorzenia zimnej wojny. W 50-latach, po obu stronach \u017celaznej kurtyny system DOL by\u0142 rozwijany. W Europie by\u0142y to nast\u0119puj\u0105ce kraje: NRD, Polska, Czechos\u0142owacja, RFN, Szwajcaria.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-1744","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-lotniska"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1744","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1744"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1744\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2518,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1744\/revisions\/2518"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1744"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1744"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1744"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}