{"id":174,"date":"2011-08-25T00:00:00","date_gmt":"2011-08-25T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.polot.net\/2024\/07\/13\/pzl-s-1-1945r\/"},"modified":"2024-07-13T20:07:12","modified_gmt":"2024-07-13T18:07:12","slug":"pzl-s-1-1945r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=174&lang=pl","title":{"rendered":"PZL S-1 1945r."},"content":{"rendered":"

Krak\u00f3w 25.08.2011r.<\/p>\n

018b Rozdzia\u0142 1945.11.15.<\/p>\n

PZL S-1<\/p>\n

Polska<\/p>\n

Historia<\/h2>\n

\"\"
<\/figcaption><\/figure>\n

Samolot szkolno-\u0142\u0105cznikowy PZL S-1. Prawdopodobnie jedyne ocala\u0142e zdj\u0119cie tej Polskiej konstrukcji. Zdj\u0119cie prawdopodobnie wykonano na Lotnisku Ok\u0119cie. Samolot ju\u017c nosi bia\u0142o-czerwone szachownice. 1945r.<\/p>\n

Pr\u00f3b\u0119 zbudowania Polskiego samolotu szkolnego podj\u0119to ju\u017c w Zamo\u015bciu na prze\u0142omie 1944r.\/1945r.. Samoistnie powsta\u0142a grupa konstruktor\u00f3w-in\u017cynier\u00f3w wyk\u0142adowc\u00f3w zamojskiej szko\u0142y; por. Michalski, ppor. Dylewicz i st. sier\u017c. Maszy\u0144ski. Lecz \u015bmia\u0142ego projektu nie uda\u0142o im si\u0119 zrealizowa\u0107.<\/p>\n

Jednak pr\u00f3by budowy Polskiego samolotu szkolno-\u0142\u0105cznikowego nadal podejmowano. I to tak\u017ce w Zamo\u015bciu. Na wiosn\u0119 1945r. ( wed\u0142ug innych \u017ar\u00f3de\u0142, ju\u017c w grudniu 1944r. ) in\u017cynier porucznik Eugeniusz Stankiewicz, wyk\u0142adowca Zjednoczonej Wojskowej Szko\u0142y Lotniczej zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do szefa szko\u0142y pp\u0142k pilota Miko\u0142aja Go\u0142oborod\u017akiego ( by\u0142ego dow\u00f3dcy 6 Arminej Szko\u0142y Lotniczej Armii Czerwonej ), kt\u00f3ry faktycznie kierowa\u0142 szko\u0142\u0105, pomimo, \u017ce w styczniu 1945r. komendantem szko\u0142y zosta\u0142 genera\u0142 brygady J\u00f3zef Smaga. Tym razem inicjatywa Eugeniusza Stankiewicza zosta\u0142a przyj\u0119ta. \u2013\u201eNiech pr\u00f3buj\u0105. Maj\u0105 zaj\u0119cie. I tak my zdecydujemy co dalej\u201d \u2013 powiedzia\u0142 jeden z sowieckich oficer\u00f3w. Utworzono w\u00f3wczas zesp\u00f3\u0142 do opracowania samolotu szkolno-\u0142\u0105cznikowego. Opr\u00f3cz Eugeniusza Stankiewicza do zespo\u0142u weszli; ppor. Zdzis\u0142aw Cymera i ppor. W\u0142adys\u0142aw Rutkowski.<\/p>\n

Projekt samolotu otrzyma\u0142 oznaczenie S-1, od nazwiska Eugeniusza Stankiewicza, cho\u0107 prawdopodobnie w pierwszych tygodniach zesp\u00f3\u0142 u\u017cywa\u0142 innego oznaczenia.<\/p>\n

W czerwcu 1945r. zesp\u00f3\u0142 pracuj\u0105cy nad samolotem zosta\u0142 przeniesiony do Mielca. By\u0142a to decyzja odg\u00f3rna. Mielec w tym czasie by\u0142 tak\u017ce zarz\u0105dzany przez oficer\u00f3w sowieckich. Lecz bez w\u0105tpienia warunki warsztatowe w Mielcu by\u0142y zdecydowanie lepsze.<\/p>\n

Zesp\u00f3\u0142 wykorzystywa\u0142 w pracy niekt\u00f3re elementy z samolot\u00f3w Po-2 i UT-2. Przede wszystkim silnik Szewcowa M-11. Prace nad samolotem bieg\u0142y bardzo szybko. Ju\u017c w sierpniu 1945r. przyst\u0105piono do budowy prototypu S-1 nr 45-001. Nie budowano prototypu do pr\u00f3b statycznych. Dzi\u0119ki energii konstruktora, pracowito\u015bci wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w i ofiarno\u015bci pracownik\u00f3w warsztatu, maszyn\u0119 zbudowano w ci\u0105gu 3,5 miesi\u0105ca. Prototyp by\u0142 gotowy w listopadzie 1945r.. Gotowa by\u0142a tak\u017ce pe\u0142na dokumentacja samolotu.<\/p>\n

W dniu 15.11.1945r. na lotnisku fabrycznym w Mielcu samolot S-1 zosta\u0142 oblatany przez sowieckiego pilota Piotra Kondratienko. By\u0142 to pierwszy samolot Polskiej konstrukcji oblatany po 1945r. w Mielcu. By\u0142 pierwsz\u0105 konstrukcj\u0105 budowana dla Wojska Polskiego, a drug\u0105 w og\u00f3le po II wojnie \u015bwiatowej oblatan\u0105 w Polsce.<\/p>\n

W grudniu 1945r. cz\u0119\u015bciowo zdemontowany samolot S-1 drog\u0105 ko\u0142ow\u0105 zosta\u0142 przetransportowany do Warszawy, a wed\u0142ug innych \u017ar\u00f3de\u0142 na pocz\u0105tku kwietnia 1946r. wykona\u0142 przelot z Mielca do Warszawy. Niemniej jednak samolot znalaz\u0142 si\u0119 na Lotnisku Ok\u0119cie ( oraz Lotnisku Mokotowskim ) i zosta\u0142 przekazany do dyspozycji Dow\u00f3dztwa Lotnictwa Wojskowego.<\/p>\n

Hakiem na samolot okaza\u0142a si\u0119 jego budowa bez oblicze\u0144 aerodynamicznych i wytrzyma\u0142o\u015bciowych. Dlatego nie m\u00f3g\u0142 ( rzekomo ) otrzyma\u0107 homologacji. Tak jakby nie mo\u017cna by\u0142o tych oblicze\u0144 uzupe\u0142ni\u0107. Mimo to, samolot wykaza\u0142y si\u0119 dobrymi osi\u0105gami i pomy\u015blnie przechodzi\u0142 kolejne testy. W testach tych uczestniczy\u0142 tak\u017ce konstruktor Eugeniusz Stankiewicz.<\/p>\n

W dniu 14.05.1946r. in\u017cynier porucznik Eugeniusz Stankiewicz wykonywa\u0142 kolejny lot na samolocie S-1. W burzliwej atmosferze nad Warszaw\u0105, samolot zosta\u0142 rozbity przy ul Cha\u0142ubi\u0144skiego i ul Nowogrodzkiej ( ul Cha\u0142ubi\u0144skiego i al. Jerozolimskich ). Pilot odni\u00f3s\u0142 niewielkie obra\u017cenia, ale samolot zosta\u0142 podobno ca\u0142kowicie rozbity.<\/p>\n

Wypadek ten by\u0142 doskona\u0142ym pretekstem do przerwania jakichkolwiek dalszych prac nad t\u0105 konstrukcj\u0105. Otwarcie podano, \u017ce samolot by\u0142 niedopracowany. Nosi\u0142 cechy konstrukcji amatorskiej. Dokumentacja wymaga\u0142a zweryfikowania. P\u0142atowiec powinien by\u0107 zbudowany od nowa.<\/p>\n

Czy by\u0142a to prawda? No c\u00f3\u017c. Samolot osi\u0105gami ( przy takim samym silniku ) bi\u0142 na g\u0142ow\u0105 nie\u015bmierteln\u0105 sowieck\u0105 konstrukcje Po-2. Przypomn\u0119, \u017ce Po-2, jako CSS-13 zacz\u0119to w Polsce budowa\u0107 w 1948r.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
<\/th>\nPo-2<\/th>\nS-1<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna<\/td>\n150 km\/h<\/td>\n180 km\/h<\/td>\n<\/tr>\n
Pr\u0119dko\u015b\u0107 przelotowa<\/td>\n120 km\/h<\/td>\n150 km\/h<\/td>\n<\/tr>\n
Zasi\u0119g max<\/td>\n300 km<\/td>\n600 km<\/td>\n<\/tr>\n
Pu\u0142ap<\/td>\n3 000 m<\/td>\n3 800 m<\/td>\n<\/tr>\n
Silnik Szewcowa<\/td>\nM-11 D<\/td>\nM-11 D<\/td>\n<\/tr>\n
Zbiornik paliwa<\/td>\n126 litr\u00f3w<\/td>\n126 litr\u00f3w<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Wed\u0142ug mnie, post\u0105pienie z samolotem S-1, to by\u0142o dzia\u0142anie typowo polityczne. Nie pierwsze i nie ostatnie, tycz\u0105ce Polskich konstrukcji.<\/p>\n

Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n

\n

Krak\u00f3w 25.08.2011r.<\/p>\n

018b Rozdzia\u0142 1945.11.15.<\/h3>\n

PZL S-1<\/h1>\n

Polska<\/h3>\n

Konstrukcja<\/h3>\n

Samolot PZL S-1 zosta\u0142 zbudowany tylko w jednym lotnym egzemplarzu. Nie budowano prototypu do bada\u0144 statycznych. Samolot opracowano jako szkolno-treningowy i \u0142\u0105cznikowy dla Polskiego Wojska. Samolot jest jednosilnikowym, dwumiejscowym, dwusterowym, zastrza\u0142owym g\u00f3rnop\u0142atem, zbudowanym w uk\u0142adzie klasycznym. Wiele element\u00f3w zaczerpni\u0119to z sowieckich samolot\u00f3w UT-2 i Po-2. Konstrukcja drewniano-metalowo-p\u0142\u00f3cienna.<\/p>\n

Skrzyd\u0142o proste, jednocz\u0119\u015bciowe, dwud\u017awigarowe, podparte r\u00f3wnoleg\u0142ymi zastrza\u0142ami, dodatkowo wzmocnione stalowymi ci\u0119gnami. Obrys skrzyd\u0142a trapezowy, a ko\u0144c\u00f3wki eliptyczne. Keson skrzyd\u0142a pokryto sklejk\u0105, a reszt\u0119 p\u0142\u00f3tnem. Profil skrzyd\u0142a gruby, a\u017c 20 procentowy. Lotki o ma\u0142ej ci\u0119ciwie i du\u017cej d\u0142ugo\u015bci umieszczono w centralnych cz\u0119\u015bciach sp\u0142ywu skrzyde\u0142. Mniej wi\u0119cej tak jak si\u0119 instaluje klapy zaskrzyd\u0142owy, kt\u00f3rych S-1 nie posiada\u0142. Przy zmodyfikowanym uk\u0142adzie sterowania, lotki mog\u0142yby s\u0142u\u017cy\u0107 za klapy ( klapo-lotki ).<\/p>\n

Kad\u0142ub smuk\u0142y. Konstrukcja drewniana kratownica, usztywniona stalowymi ci\u0119gnami. Przednia cz\u0119\u015b\u0107, tu\u017c za silnikiem kryta blach\u0105 duraluminiow\u0105. Reszta kad\u0142uba kryta sklejk\u0105. Sam ogon kryty p\u0142\u00f3tnem. Indywidualne, dwie otwarte kabiny. Wyposa\u017cono je tylko w niewielkie wiatrochrony. Obie kabiny identycznie wyposa\u017cone. Fotele i tablice rozdzielcze zaczerpni\u0119te z samolotu Po-2.<\/p>\n

Usterzenie klasyczne, z podzia\u0142em na stery i stateczniki. Konstrukcja drewniana. Stateczniki kryte sklejk\u0105, stery p\u0142\u00f3tnem. Usterzenie poziome podparte zastrza\u0142ami. Statecznik poziomy i pionowy po\u0142\u0105czono dodatkowo stalowymi ci\u0119gnami dla usztywnienia konstrukcji.<\/p>\n

Podwozie sta\u0142e. podparte w trzech punktach z p\u0142oz\u0105 ogonow\u0105. Ko\u0142a przyj\u0119te z Po-2. Pneumatyki wysokoci\u015bnieniowe. Podwozie g\u0142\u00f3wne ze sta\u0142\u0105 osi\u0105, podparte dwiema parami goleni. Golenie zabudowano owiewk\u0105. Amortyzatory ze sznur\u00f3w gumowych ukryte pod owiewkami. P\u0142oza ogonowa w kszta\u0142cie p\u00f3\u0142resora ze spr\u0119\u017cyny pi\u00f3rowej. <\/p>\n

Nap\u0119d<\/h3>\n

Silnik to przestarza\u0142a ju\u017c w\u00f3wczas konstrukcja Szewcowa M-11 D, o mocy 92 kW ( 125 KM ). Silnik 5-cylindrowa gwiazda ch\u0142odzona powietrzem. Silnik os\u0142oni\u0119to pier\u015bcieniem Townenda. \u015amig\u0142o drewniane dwu\u0142opatowe sta\u0142e, o \u015brednicy 2,35 m. Zbiornik paliwa przej\u0119ty jak i silnik z maszyny Po-2, mie\u015bci\u0142 126 litr\u00f3w paliwa. Silnik uruchamiano spr\u0119\u017conym powietrzem z butli b\u0119d\u0105cej wyposa\u017ceniem lotniska. Nie by\u0142o mo\u017cna uruchomi\u0107 silnika w powietrzu.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
Dane T-T<\/th>\n<\/th>\nPZL S-1\u00a0 1945r.<\/th>\n<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
Wymiary<\/td>\n<\/td>\n<\/td>\nMiano<\/td>\n<\/tr>\n
R<\/td>\n<\/td>\n13,00<\/td>\nM.<\/td>\n<\/tr>\n
D<\/td>\n<\/td>\n8,50<\/td>\nM.<\/td>\n<\/tr>\n
H<\/td>\n<\/td>\n3,20<\/td>\nM.<\/td>\n<\/tr>\n
Pow no\u015bna<\/td>\n<\/td>\n20,0<\/td>\nM2<\/td>\n<\/tr>\n
Masa<\/td>\nW\u0142asna<\/td>\n700<\/td>\nKg<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\nCa\u0142kowita<\/td>\n950<\/td>\nKg<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\nMax<\/td>\n1\u00a0000<\/td>\nKg<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\n\u0141adunku<\/td>\n250<\/td>\nKg<\/td>\n<\/tr>\n
Pr\u0119dko\u015b\u0107<\/td>\nMax<\/td>\n180<\/td>\nKm\/h<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\nWznoszennia<\/td>\n3<\/td>\nM\/s<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\nPrzelotowa<\/td>\n150<\/td>\nKm\/h<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\nL\u0105dowania<\/td>\n55<\/td>\nKm\/h<\/td>\n<\/tr>\n
Zasi\u0119g<\/td>\nMax<\/td>\n600<\/td>\nKm<\/td>\n<\/tr>\n
Pu\u0142ap<\/td>\n<\/td>\n3\u00a0800<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
Rozbieg<\/td>\nDobieg<\/td>\n100 \/ 100<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
Silnik<\/td>\nTyp<\/td>\nM-11 D<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\nCi\u0105g<\/td>\n92 kW ( 125 KM )<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
Za\u0142oga<\/td>\n<\/td>\n2<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
Ilo\u015b\u0107 sztuk<\/td>\n<\/td>\n1<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\"Rysunek
Rysunek PZL S-1<\/figcaption><\/figure>\n

Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n

\n
\n

\"\"
<\/figcaption><\/figure>\n

Krak\u00f3w 25.08.2011r.<\/p>\n

018b Rozdzia\u0142 1945.11.15.<\/p>\n

PZL S-1<\/p>\n

Polska<\/p>\n

Zestawienie<\/h2>\n

Zbudowano tylko jeden lotny prototyp PZL S-1 nr 45-001, w PZL Mielec. Nie budowano p\u0142atowca do pr\u00f3b statycznych i kolejnych lotnych prototyp\u00f3w. Prototyp uleg\u0142 rozbiciu.<\/p>\n

Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pr\u00f3b\u0119 zbudowania Polskiego samolotu szkolnego podj\u0119to ju\u017c w Zamo\u015bciu na prze\u0142omie 1944r.\/1945r.. Samoistnie powsta\u0142a grupa konstruktor\u00f3w-in\u017cynier\u00f3w wyk\u0142adowc\u00f3w zamojskiej szko\u0142y; por. Michalski, ppor. Dylewicz i st. sier\u017c. Maszy\u0144ski. Lecz \u015bmia\u0142ego projektu nie uda\u0142o im si\u0119 zrealizowa\u0107.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-174","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-samoloty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/174","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=174"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/174\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5407,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/174\/revisions\/5407"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=174"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=174"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=174"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}