\u015amig\u0142owiec A.109 to jedyna w\u0142asna konstrukcja firmy Agusta, obecnie (2023 rok) Leonardo. Prototyp A.109 nb NC 7101 pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 4 sierpnia 1971 roku. \u015awiadectwa RAI i FAA \u015bmig\u0142owiec uzyska\u0142 w dniu 1 czerwca 1975 roku. Jednocze\u015bnie \u015bmig\u0142owiec A.109 zosta\u0142 dopuszczony do lot\u00f3w wed\u0142ug przyrz\u0105d\u00f3w z jedno-osobow\u0105 za\u0142og\u0105. Kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej \u015bmig\u0142owiec A.109 uzyska\u0142 certyfikaty: Francja, Kanada, RFN, Szwecja, Szwajcaria i UK.<\/p>\n Firma Agusta zaoferowa\u0142a \u015bmig\u0142owiec A.109 w wersjach: cywilna, wojsk l\u0105dowych, lotnictwa morskiego. \u015amig\u0142owiec w wersji cywilnej by\u0142 oferowany jako szybki transport VIP, a tak\u017ce dla s\u0142u\u017cb pa\u0144stwowych: sanitarny, policyjny, stra\u017cy granicznej.<\/p>\n Pierwsze seryjne \u015bmig\u0142owce dostarczono odbiorcom z pocz\u0105tkiem 1976 roku. Ponad po\u0142ow\u0119 produkcji \u015bmig\u0142owc\u00f3w wyeksportowano do USA. We W\u0142oszech, \u015bmig\u0142owce A.109 trafi\u0142y do policji drogowej oraz do karabinier\u00f3w. Du\u017co \u015bmig\u0142owc\u00f3w dostarczono do Afryki i Azji. Z pocz\u0105tkiem 80-lat XX wieku, \u015bmig\u0142owiec A.109 poddano modernizacji. W kolejnych latach \u015bmig\u0142owiec modernizowano do zmieniaj\u0105cych si\u0119 potrzeb klient\u00f3w. \u015amig\u0142owiec by\u0142 i jest oferowany albo z podwoziem ko\u0142owym, kt\u00f3re jest chowane, albo z podwoziem – p\u0142ozy. \u015amig\u0142owiec A.109 K to wersja przeznaczona dla wojska, przystosowana do dzia\u0142ania w gor\u0105cym klimacie. Prototyp A.109 K pierwszy lot wykona\u0142a w marcu 1983 roku. \u015amig\u0142owiec A.109 X Mk II Widebody ma powi\u0119kszony kad\u0142ub, kt\u00f3ry jest szerszy. \u015amig\u0142owiec pierwszy lot wykona\u0142 we wrze\u015bniu 1984 roku.<\/p>\n W 90-latach XX wieku, firma WSK PZL \u015awidnik szukaj\u0105c zam\u00f3wie\u0144, aby nie doprowadzi\u0107 do likwidacji zak\u0142adu, w 1996 roku, zawar\u0142a umow\u0119 z firm\u0105 Agusta na produkcj\u0119 w \u015awidniku element\u00f3w strukturalnych \u015bmig\u0142owc\u00f3w Agusta A.109 (obecnie AgustaWestland AW.109). W \u015awidniku rozpocz\u0119to produkcj\u0119 kad\u0142ub\u00f3w i belek ogonowych \u015bmig\u0142owca. W 2006 roku, ze \u015awidnika dostarczono pi\u0119\u0107setny kad\u0142ub A.109. W 2001 roku, wsp\u00f3\u0142prac\u0119 rozszerzono, o produkcj\u0119 kad\u0142uba do modelu Agusta A.119 Koala (obecnie AgustaWestland AW.119). \u015awidnik mia\u0142 du\u017cy udzia\u0142 w projektowaniu i produkcji AgustaWestland AW.139. Od 2012 roku, w \u015awidniku powstaj\u0105 kompletne kad\u0142uby do modelu AW.139. W tym czasie toczono tak\u017ce rozmowy o produkcji element\u00f3w dla \u015bmig\u0142owca AW.149, gdyby jego produkcja zosta\u0142a podj\u0119ta.<\/p>\n \u015amig\u0142owiec AW-109 Trekker to jest kolejna generacja \u015bmig\u0142owca A-109. Dzi\u0119ki najlepszemu w swojej klasie ud\u017awigowi, najwi\u0119kszemu zasi\u0119gowi i doskona\u0142ym osi\u0105gom, wielozadaniowy AW-109 Trekker umo\u017cliwia operatorom realizacj\u0119 nawet najbardziej wymagaj\u0105cych zada\u0144. Dwusilnikowy AW-109 Trekker to elastyczny, wytrzyma\u0142y i niezawodny \u015bmig\u0142owiec zapewniaj\u0105cy du\u017c\u0105 \u0142adowno\u015b\u0107 i przestronn\u0105 kabin\u0119, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna szybko przekonfigurowa\u0107, dzi\u0119ki czemu idealnie nadaje si\u0119 do szerokiego zakresu zastosowa\u0144. Najwieksza w swojej klasie \u0142adowno\u015b\u0107 i osi\u0105gi \u015bmig\u0142owca AW-109 Trekker sprawiaj\u0105, \u017ce idealnie nadaje si\u0119 on do misji ratownictwa medycznego (EMS) oraz poszukiwawczo-ratowniczych (SAR). Doskona\u0142e osi\u0105gi w klasie 1 kategorii A zapewniaj\u0105 \u015bmig\u0142owcowi bezpieczny start i l\u0105dowanie na zamkni\u0119tych przestrzeniach oraz mo\u017cliwo\u015b\u0107 szybkiego reagowania na zdarzenia. W wersji sanitarnej (medycznej), przestronna kabina umo\u017cliwia sprawn\u0105 opiek\u0119 nad poszkodowanymi pacjentami na pok\u0142adzie.<\/p>\n W \u015bmig\u0142owcu zastosowano kabin\u0119 za\u0142ogi w systemie glass-cokpit, firmy Genesys Aerosystems. System minimalizuje obci\u0105\u017cenie pilota i zwi\u0119ksza jego \u015bwiadomo\u015b\u0107 sytuacyjn\u0105. Du\u017cy zapasy mocy uk\u0142adu nap\u0119dowego i pe\u0142na odporno\u015b\u0107 na zderzenia, maksymalizuj\u0105 bezpiecze\u0144stwo w ka\u017cdych warunkach lotu.<\/p>\n Nazwa angielska Trekker oznacza W\u0119drowiec. Projekt \u015bmig\u0142owca zaprezentowano w 2014 roku. \u015amig\u0142owiec zosta\u0142 zaprezentowany na targach HeliExpo 2014 roku w Anaheim w Kalifornii, USA. Prototyp pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 3 marca 2016 roku. Certyfikacj\u0119 AW-109 Trekker przeprowadzono w 2014 roku, a produkcj\u0119 rozpocz\u0119to w 2015 roku.<\/p>\n \u015amig\u0142owiec jest polowany przez jednego lub dw\u00f3ch pilot\u00f3w. \u0141adowania mie\u015bci do sze\u015bciu pasa\u017cer\u00f3w lub dw\u00f3ch pacjent\u00f3w na noszach i trzy osoby dodatkowe. \u015amig\u0142owiec ma niski poziom wibracji i niski poziom ha\u0142asu, co zapewnia wysoki komfort pasa\u017cerom i za\u0142odze.<\/p>\n W konstrukcji \u015bmig\u0142owca postanowiono zastosowa\u0107 podwozie p\u0142ozowe, kt\u00f3re w por\u00f3wnaniu z chowanym podwoziem ko\u0142owym ma kilka wa\u017cnych zalet. Konstrukcja nowego \u015bmig\u0142owca oparta jest na konstrukcji AW-109 Grand. Ca\u0142kowite przebudowano uk\u0142ad paliwowy, kt\u00f3ry jest odporny na wypadki i katastrofy. \u015amig\u0142owiec mo\u017ce by\u0107 wyposa\u017cony w hak \u0142adunkowy, o ud\u017awigu 1 400 kg. Mo\u017cna tak\u017ce zamontowa\u0107 wyci\u0105gark\u0119 ratownicz\u0105, o ud\u017awigu 272 kg. \u015amig\u0142owiec mo\u017cna wyposa\u017cy\u0107 w: radar, czujniki podczerwieni, dodatkowe reflektory szperacze, p\u0142ywaki ratunkowe, g\u0142owice optoelektroniczne i inne.<\/p>\n AW-109 Trekker zawiera nowoczesny szklany kokpit Garmin G1000HTM, kt\u00f3ry jest przeznaczony do obs\u0142ugi przez jednego pilota. W kokpicie znajduj\u0105 si\u0119 dwa wy\u015bwietlacze o przek\u0105tnej 10,4 cala, g\u0142\u00f3wny wy\u015bwietlacz lotu (PFD) i wy\u015bwietlacz wielofunkcyjny (MFD).<\/p>\n Ergonomicznie zaprojektowany kokpit, o wysokiej widoczno\u015bci oferuje pilotom tylko niezb\u0119dne dane, minimalizuj\u0105c w ten spos\u00f3b ich obci\u0105\u017cenie prac\u0105. Kokpit oferuje r\u00f3wnie\u017c opcj\u0119 trzeciego ekranu, o przek\u0105tnej 10,4 cala, kt\u00f3ry mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 jako PFD drugiego pilota.<\/p>\n \u015amig\u0142owiec jest wyposa\u017cony w technologi\u0119 widzenia syntetycznego (SVT), technologi\u0119 Highway In The Sky (HITS) oraz system rozpoznawania terenu i ostrzegania helikoptera (HTAWS), aby zapewni\u0107 pe\u0142n\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 terenu i przeszk\u00f3d w scenariuszu lotu przy s\u0142abej widoczno\u015bci.<\/p>\n \u015amig\u0142owiec posiada tr\u00f3josiowego autopilota, ruchom\u0105 map\u0119, system zarz\u0105dzania lotem (FMS), dwa radia VHF\/AM, podw\u00f3jny OmniRange o bardzo wysokiej cz\u0119stotliwo\u015bci (VOR), podw\u00f3jny globalny system pozycjonowania (GPS), elektroniczny system przyrz\u0105d\u00f3w rezerwowych (ESIS) ) i transponder Modu S. Tr\u00f3jwymiarowe naprowadzanie i szczeg\u00f3\u0142owe mapy terenu dostarczane przez \u015bmig\u0142owiec poprawiaj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci operacyjne wykonania zadania.<\/p>\n \u015amig\u0142owiec wyposa\u017cono w zesp\u00f3\u0142 napedowy z\u0142o\u017cony z dw\u00f3ch silnik\u00f3w firmy Pratt & Whitney Canada PW207C. Ka\u017cdy turbinowy silnik generuje maksymaln\u0105 moc 815 KM. Silniki s\u0105 wyposa\u017cone w system Full Authority Digital Engine Control (FADEC). <\/p>\n D\u0142ugo\u015b\u0107 ca\u0142kowita 12,96 m 42 ft 06 in. Wysoko\u015b\u0107 3,60 m 11 ft 09 in. \u015arednica wirnika no\u015bnego 10,83 m 35 ft 06 in. \u015arednica wirnika no\u015bnego 10,83 m 35 ft 06 in. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna przelotowa 281 km\/h 152 KTAS. Zasi\u0119g maksymalny 833 km 450 Mm. Maksymalny czas lotu 4 h 20 min. Maksymalna masa startowa (MTOW) 3 175 kg. Maksymalna masa startowa (zewn\u0119trzny \u0142adunek) 3 350 kg. Pojemno\u015b\u0107 zbiornika paliwa (opcja 1) 670 litr\u00f3w. Pojemno\u015b\u0107 zbiornika paliwa (opcja 2) 806 litr\u00f3w.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u015amig\u0142owiec A.109 to jedyna w\u0142asna konstrukcja firmy Agusta, obecnie (2023 rok) Leonardo. Prototyp A.109 nb NC 7101 pierwszy lot wykona\u0142 w dniu 4 sierpnia 1971 roku. \u015awiadectwa RAI i FAA \u015bmig\u0142owiec uzyska\u0142 w dniu 1 czerwca 1975 roku. Jednocze\u015bnie \u015bmig\u0142owiec A.109 zosta\u0142 dopuszczony do lot\u00f3w wed\u0142ug przyrz\u0105d\u00f3w z jedno-osobow\u0105 za\u0142og\u0105. Kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej \u015bmig\u0142owiec A.109 uzyska\u0142 certyfikaty: Francja, Kanada, RFN, Szwecja, Szwajcaria i UK.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-1723","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-smiglowce"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1723","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1723"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1723\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4115,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1723\/revisions\/4115"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1723"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1723"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1723"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}AW-109 Trekker.<\/h3>\n
Dane T-T AW-109 Trekker:<\/h3>\n