{"id":1461,"date":"2022-12-08T14:18:49","date_gmt":"2022-12-08T13:18:49","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.polot.net\/2022\/12\/08\/silnik-turbinowy-pzl-gtd-350-1961r\/"},"modified":"2024-07-13T19:11:07","modified_gmt":"2024-07-13T17:11:07","slug":"silnik-turbinowy-pzl-gtd-350-1961r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=1461&lang=pl","title":{"rendered":"Silnik turbinowy PZL GTD-350. 1961r."},"content":{"rendered":"<p>Krak\u00f3w 2022-12-08<\/p>\n<h3 id=\"Silnik-turbinowy-PZL-GTD-350-do-nap\u0119du-\u015bmig\u0142owca-PZL-Mi-2.\"  >Silnik turbinowy PZL GTD-350 do nap\u0119du \u015bmig\u0142owca PZL Mi-2.<\/h3>\n<p>Sowieckie \u015bmig\u0142owce Mil Mi-1 oraz Mil Mi-4 by\u0142y nap\u0119dzane silnikami t\u0142okowymi. Na Zachodzie doj\u015b\u0107 powszechnie wprowadzono ju\u017c silniki turbinowe. Moskale mieli du\u017ce trudno\u015bci z opracowaniem w\u0142asnych silnik\u00f3w turbinowych dla nap\u0119du \u015bmig\u0142owc\u00f3w. Nielegalnie uda\u0142o si\u0119 im pozyska\u0107 Ameryka\u0144ski silnik Allison 250. Na jego podstawie zesp\u00f3\u0142 in\u017cyniera Siergieja Izotowa opracowa\u0142 w\u0142asny silnik, kt\u00f3ry oznaczono GTD-350. Pierwsze uruchomienie silnika nast\u0105pi\u0142o w 1961 roku. Silnik w zespole dw\u00f3ch egzemplarzy zosta\u0142 wykorzystany w \u015bmig\u0142owcu Mi-2. Poniewa\u017c moce przerobowe w gospodarce CCCP by\u0142y niewystarczaj\u0105ce, dlatego w 1966 roku, zawarto porozumienie na produkcj\u0119 licencyjn\u0105 silnik\u00f3w GTD-350 w zak\u0142adach PZL WSK Rzesz\u00f3w. By\u0142o to tym bardziej celowe, \u017ce ca\u0142a produkcja \u015bmig\u0142owc\u00f3w Mi-2 zosta\u0142a umieszczona w Polsce w PZL \u015awidnik. W Polsce zbudowano ponad 10 000 egzemplarzy silnik\u00f3w GTD-350, a blisko 1 000 egzemplarzy zbudowano w CCCP.<\/p>\n<p>Silnik turbinowy typu GTD-350 jest przeznaczony do pracy w dwusilnikowym uk\u0142adzie nap\u0119dowym \u015bmig\u0142owca PZL Mi-2.<\/p>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/a7dc1edf9057a193adb1fc6e3c9437814847f1d0\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/a7dc1edf9057a193adb1fc6e3c9437814847f1d0\" alt=\"GTD-350. 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>GTD-350. 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/4db2c1cca4da380add46b768167709f776e09da4\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/4db2c1cca4da380add46b768167709f776e09da4\" alt=\"GTD-350. 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>GTD-350. 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/3bfd95e0327cd974ab1984f532aa3e5f6f92174c\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/3bfd95e0327cd974ab1984f532aa3e5f6f92174c\" alt=\"GTD-350. 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>GTD-350. 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/2ec70808a0cea4dc3dc49484c043290d3b368873\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/2ec70808a0cea4dc3dc49484c043290d3b368873\" alt=\"Przek\u0142adnia W2. 2022 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>Przek\u0142adnia W2. 2022 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<p>Pierwsze wersje silnika GTD-350 mia\u0142y resurs mi\u0119dzyremontowy zaledwie 200 godzin. W tym czasie, resurs \u015bmig\u0142owca Mil Mi-2 wynosi\u0142 1 000 godzin. In\u017cynierowie z PZL WSK Rzesz\u00f3w wprowadzili wiele istotnych modyfikacji, dla wyd\u0142u\u017cenia resursu silnika. Uda\u0142o si\u0119 wyd\u0142u\u017cy\u0107 resurs silnika do 1 000 godzin.<\/p>\n<p>Silnik sk\u0142ada si\u0119 z 7-stopniowej spr\u0119\u017carki osiowej oraz jednego stopnia promieniowego (od\u015brodkowego). Dwa kana\u0142y powietrzne prowadz\u0105 spr\u0119\u017cone powietrze do pojedynczej puszkowej komory spalania umieszczonej w tyle silnika. Komora spalania jest cz\u0119\u015bciowo odwr\u00f3conego przep\u0142ywu, czyli konstrukcja opracowana przez Frank Whittle. Paliwo do komory spalania jest dostarczane przez dwa wtryskiwacze; jeden roboczy, umieszczony centralnie i jeden zap\u0142onowy umieszczony nieco z boku, zintegrowany ze \u015bwiec\u0105 zap\u0142onow\u0105. Spr\u0119\u017carka nap\u0119dzana jest przez pojedyncz\u0105 turbin\u0119. Kolejna wolna, 2-stopniowa turbina nap\u0119dza g\u0142\u00f3wn\u0105 przek\u0142adni\u0119. Silnik posiada cztery otwory wylotu spalin, po dwa na stron\u0119 lew\u0105 i praw\u0105. Ale tylko dwa otwory s\u0105 wykorzystywane. Je\u015bli silnik jest zamontowany po lewej stronie to wyloty po prawej s\u0105 za\u015blepione i na odwr\u00f3t. Moc startowa wynosi 313 kW (425 KM), moc nominalna wynosi 235 kW (329 KM). Pr\u0119dko\u015b\u0107 obrotowa spr\u0119\u017carki wynosi 45 000 obr\/min. Pr\u0119dko\u015b\u0107 obrotowa turbiny nap\u0119dowej wynosi 24 000 obr\/min. Pr\u0119dko\u015b\u0107 obrotowa wyj\u015bcia z silnika wynosi 5 904 obr\/min. Zu\u017cycie paliwa przy starcie wynosi 0,496 kg\/kWh. Rozruch silnika elektryczny pr\u0105do-rozrusznikiem.<\/p>\n<p>Moc z silnik\u00f3w przekazywana jest poprzez wsp\u00f3ln\u0105 dla dw\u00f3ch silnik\u00f3w przek\u0142adni\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105 typu W2 do wirnika no\u015bnego odbieraj\u0105cego moc bezpo\u015brednio z przek\u0142adni g\u0142\u00f3wnej. Z przek\u0142adni g\u0142\u00f3wnej jest wyprowadzony tak\u017ce nap\u0119d do \u015bmig\u0142a ogonowego, za po\u015brednictwem przek\u0142adni po\u015brednicz\u0105cej i tylnej oraz do agregat\u00f3w \u015bmig\u0142owcowych.<\/p>\n<p>Silnik GTD-350 by\u0142 produkowany w kilku wersjach: GTD-350, GTD-350P, GTD-350W, GTD-350W2. Silniki r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 modyfikacjami i zastosowanymi materia\u0142ami. Silniki GTD-350 produkowane w Rzeszowie okaza\u0142y si\u0119 bardzo trwa\u0142e i ma\u0142o awaryjne. Niestety, umowa zawarta z CCCP nie pozwala\u0142a na modyfikacj\u0119 silnika, aby go zastosowa\u0107 w innych konstrukcjach lotniczych. Ale pamietajmy, \u017ce ju\u017c w 1961 roku, silnik GTD-350 by\u0142 konstrukcyjne przestarza\u0142y i stosunkowo paliwo\u017cerny. Silnik na godzin\u0119 pracy, w nominalnych parametrach, zu\u017cywa\u0142 100 litr\u00f3w nafty lotniczej.<\/p>\n<h3 id=\"Dane-T-T-silnika-PZL-GTD-350:\"  >Dane T-T silnika PZL GTD-350:<\/h3>\n<p>D\u0142ugo\u015b\u0107 1,35 m. Szeroko\u015b\u0107 0,52 m. Wysoko\u015b\u0107 0,68 m. Masa 135 kg. Silnik ma moc 294 kW. Moc startowa wynosi 313 kW (425 KM), moc nominalna wynosi 235 kW (329 KM). Pr\u0119dko\u015b\u0107 obrotowa spr\u0119\u017carki wynosi 45 000 obr\/min. Pr\u0119dko\u015b\u0107 obrotowa turbiny nap\u0119dowej wynosi 24 000 obr\/min. Pr\u0119dko\u015b\u0107 obrotowa wyj\u015bcia z silnika wynosi 5 904 obr\/min. Zu\u017cycie paliwa przy starcie wynosi 0,496 kg\/kWh. Temperatura spalin przed turbin\u0105 wynosi 970 stopni Celsjusza.<\/p>\n<p>Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sowieckie \u015bmig\u0142owce Mil Mi-1 oraz Mil Mi-4 by\u0142y nap\u0119dzane silnikami t\u0142okowymi. Na Zachodzie doj\u015b\u0107 powszechnie wprowadzono ju\u017c silniki turbinowe. Moskale mieli du\u017ce trudno\u015bci z opracowaniem w\u0142asnych silnik\u00f3w turbinowych dla nap\u0119du \u015bmig\u0142owc\u00f3w. Nielegalnie uda\u0142o si\u0119 im pozyska\u0107 Ameryka\u0144ski silnik Allison 250. Na jego podstawie zesp\u00f3\u0142 in\u017cyniera Siergieja Izotowa opracowa\u0142 w\u0142asny silnik, kt\u00f3ry oznaczono GTD-350. Pierwsze uruchomienie silnika nast\u0105pi\u0142o w 1961 roku. Silnik w zespole dw\u00f3ch egzemplarzy zosta\u0142 wykorzystany w \u015bmig\u0142owcu Mi-2. Poniewa\u017c moce przerobowe w gospodarce CCCP by\u0142y niewystarczaj\u0105ce, dlatego w 1966 roku, zawarto porozumienie na produkcj\u0119 licencyjn\u0105 silnik\u00f3w GTD-350 w zak\u0142adach PZL WSK Rzesz\u00f3w. By\u0142o to tym bardziej celowe, \u017ce ca\u0142a produkcja \u015bmig\u0142owc\u00f3w Mi-2 zosta\u0142a umieszczona w Polsce w PZL \u015awidnik. W Polsce zbudowano ponad 10 000 egzemplarzy silnik\u00f3w GTD-350, a blisko 1 000 egzemplarzy zbudowano w CCCP.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[43],"tags":[],"class_list":["post-1461","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-silniki-lotnicze"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1461","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1461"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1461\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4721,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1461\/revisions\/4721"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1461"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1461"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1461"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}