{"id":1420,"date":"2022-11-07T11:27:52","date_gmt":"2022-11-07T10:27:52","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.polot.net\/2022\/11\/07\/radary-1991r\/"},"modified":"2024-07-13T18:59:03","modified_gmt":"2024-07-13T16:59:03","slug":"radary-1991r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=1420&lang=pl","title":{"rendered":"Radary 1991r."},"content":{"rendered":"<p>Krak\u00f3w 2014-11-07<\/p>\n<h3 id=\"Kolejne-Polskie-radary.\"  >Kolejne Polskie radary.<\/h3>\n<h3 id=\"NUR-15-Odra.\"  >NUR-15 Odra.<\/h3>\n<p>NUR-15 (TRS-15 Odra) to Polski radar tr\u00f3j-wsp\u00f3\u0142rz\u0119dny, mobilny, \u015bredniego zasi\u0119gu, montowany na podwoziu samochod\u00f3w Tatra lub Jelcz. Radar zosta\u0142 opracowany przez Polski Pa\u0144stwowy Instytut Telekomunikacji (PIT), kt\u00f3ry wszed\u0142 w struktury Bumar Elektronika S.A. Podstawowym zadaniem radaru jest wype\u0142nienie luki w ewentualnym konflikcie zbrojnym, po nieprzyjacielskim ataku i zniszczeniu sta\u0142ych stacji radiolokacyjnych. Dlatego ich u\u017cytkownikiem s\u0105 si\u0142y zbrojne. W Polskich realiach NUR-15 (odmiana Odra-C) znalaz\u0142 zastosowanie w obronie Polskiego wybrze\u017ca i wszed\u0142 w system walki radioelektronicznej Nadbrze\u017cnego Dywizjonu Rakietowego, kt\u00f3ry Polska armia kupi\u0142a dla marynarki wojennej.<\/p>\n<p>Pocz\u0105tki opracowania radaru NUR-15 to 1996 rok, kiedy to ministerstwo obrony Indii podj\u0119\u0142o wsp\u00f3\u0142prace z Polskim PIT. Indyjski inwestor potrzebowa\u0142 mobilnego radaru mog\u0105cego by\u0107 transportowanym samochodami Tatra, kt\u00f3re by\u0142y u\u017cytkowane r\u00f3wnie\u017c w Indiach. Radary mog\u0142y by\u0107 tak\u017ce transportowane kolej\u0105 lub samolotem transportowym klasy Iliuszyn I\u0142-76. W Polsce zadanie to zosta\u0142o wykonane i kompletny radar dostarczono w 2001 roku. Radar w Indiach otrzyma\u0142 oznaczenie CAR-1100. Na jego bazie opracowano inne jego odmiany; dla zestaw\u00f3w rakietowych, dla marynarki wojennej, dla wojsk l\u0105dowych.<\/p>\n<p>W czasie prac nad radarem dla Indii, PIT rozpocz\u0105\u0142 r\u00f3wnie\u017c prace nad radarem dla Polskich Si\u0142 Zbrojnych. W 1999 roku, Departament Rozwoju i Wdro\u017ce\u0144 Polskiego MON zdecydowa\u0142 dofinansowa\u0107 projekt tr\u00f3j-wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnego radaru \u015bredniego zasi\u0119gu o oznaczeniu zak\u0142adowym TRS-15, kt\u00f3ry mia\u0142 w przysz\u0142o\u015bci zast\u0105pi\u0107 zestawy radarowe: odleg\u0142o\u015bciomierz N-31 i wysoko\u015bciomierz N-41.<\/p>\n<p>Prototyp TRS-15 powsta\u0142 w okresie 2001 &#8211; 2003, jako radar z\u0142o\u017cony z dw\u00f3ch podstawowych element\u00f3w: systemu antenowego, to jest Bezobs\u0142ugowej Jednostki Radarowej JBR-15 oraz systemu przetwarzana informacji i zobrazowania, czyli Ruchomego Stanowiska Wska\u017anikowego RSW-15. Aby zapewni\u0107 wymagany resurs i niezawodno\u015b\u0107 pracy, zastosowano nadajnik zbudowany na bazie lampy fali bie\u017c\u0105cej (LFB), z liniow\u0105 modulacj\u0105 cz\u0119stotliwo\u015bci, ze wzmacniaczami tranzystorowymi. Wprawdzie najnowsze systemy radiolokacyjne tego typu na \u015bwiecie budowane s\u0105 w technologii ca\u0142kowicie p\u00f3\u0142przewodnikowej, jednak zastosowanie w Odrze LFB podyktowane by\u0142o; opanowaniem tej technologii przez PIT, mniejszym skomplikowaniem konstrukcji, w tym zmniejszeniem masy anteny (przeniesiono g\u0142\u00f3wne elementy nadajnika do kabiny JBR), obni\u017ceniem jej temperatury pracy i sygnatury termicznej, a tak\u017ce uproszczeniem uk\u0142adu ch\u0142odzenia. Nad anten\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 zabudowano w p\u0142ask\u0105 anten\u0119 IFF typu APF-185. Ca\u0142y system antenowy z nap\u0119dami umieszczono na podnoszonej hydraulicznie ramie, opracowanej przez OBRUM Gliwice, kt\u00f3ra pozwala na podniesienie go na wysoko\u015b\u0107 8 metr\u00f3w.<\/p>\n<p>Pr\u00f3by fabryczne prototypu radaru przeszed\u0142 w okresie 2003 &#8211; 2004. Pierwsze cztery stacje typu NUR-15 znalaz\u0142y si\u0119 na wyposa\u017ceniu w 3. Wroc\u0142awskiej Brygadzie Radiotechnicznej w okresie 2007 &#8211; 2010.<\/p>\n<p>W tym czasie trwa\u0142y ju\u017c prace nad modernizacj\u0105 radaru. Przede wszystkim zmieniono anten\u0119 IFF \u2013 zastosowano nowy uk\u0142ad ZAI-15, przystosowany do pracy r\u00f3wnie\u017c w systemach cywilnych ICAO. Skonstruowano r\u00f3wnie\u017c konsol\u0119 zdalnego sterowania KZS-15 umieszczon\u0105 w kontenerze, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna zainstalowa\u0107 na dowolnym stanowisku dowodzenia. Jedna KZS-15 mo\u017ce sterowa\u0107 prac\u0105 do 16 radar\u00f3w Odra.<\/p>\n<p>Z pocz\u0105tkiem 2013 roku, pojawi\u0142a si\u0119 prasowa informacja o tym, \u017ce w dniu 25 stycznia 2013 roku, MON podpisa\u0142o umow\u0119 na zakup od koncernu Bumar kolejnych 8 egzemplarzy radar\u00f3w typu NUR-15 M (TRS-15). Kontrakt by\u0142 wart 330 milion\u00f3w z\u0142otych. Dostawy przewidziano na okres 2015 &#8211; 2017.<\/p>\n<p>Podstawowe dane radaru NUR-15; Zasi\u0119g 240 km, od\u015bwie\u017canie co 10 lub 5 sekund. Pasmo pracy S. Moc impulsowa 185-220 kW. Pu\u0142ap 30\u00a0000 m. Dysponuje dwoma stanowiska operatorskimi. Mo\u017ce \u015bledzi\u0107 jednocze\u015bnie ponad 250 tras obiekt\u00f3w. Radar zasilany jest z \u017ar\u00f3d\u0142a napi\u0119cia tr\u00f3jfazowego 3\u00d7400 V, 50 Hz, maksymalny pob\u00f3r mocy wynosi 40 kW. Szeroko\u015b\u0107 apertury anteny wynosi\u00a04,10 m, a wysoko\u015b\u0107 2,10 m. Czas rozwijania 20 minut. Kompletny zestaw sk\u0142ada si\u0119 z Bezobs\u0142ugowej Jednostki Radiolokacyjnej JBR-15, Ruchomego Stanowiska Wska\u017anikowego RSW-15, umieszczonych na podwoziach terenowych samochod\u00f3w ci\u0119\u017carowych oraz dw\u00f3ch holowanych agregat\u00f3w pr\u0105dotw\u00f3rczych ZPO 65 TDEZ o mocy 65kVA ka\u017cdy. Oba modu\u0142y Odry posadowiono na samochodach Tatra \u2013 JBR-15 na czteroosiowym modelu T 815-27R84 34 300 8&#215;8, a RSW-15 na trzyosiowym T 815-26WR25 26 255 6&#215;6. Oba nap\u0119dzane s\u0105 silnikami Tatra \u2013 pierwszy T3C-928.90 o mocy 300 kW (407 KM), drugi T3B-928.60 o mocy 255 kW (346 KM). Masa ca\u0142kowita JBR 28\u00a0200 kg. Masa ca\u0142kowita RSW 20\u00a0800 kg.<\/p>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/24108bffc364c604472217c2c53c1960bf9b31c5\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/24108bffc364c604472217c2c53c1960bf9b31c5\" alt=\"NUR-15 - TRS-15 Odra. 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>NUR-15 &#8211; TRS-15 Odra. 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/f669644a129f56cd66fefe37eb141ca38fb72a16\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/f669644a129f56cd66fefe37eb141ca38fb72a16\" alt=\"NUR-15 - TRS-15 Odra. Po prawej stronie. 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>NUR-15 &#8211; TRS-15 Odra. Po prawej stronie. 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<h3 id=\"NUR-21.\"  >NUR-21.<\/h3>\n<p>Trzeba jeszcze na chwile cofn\u0105\u0107 si\u0119 do 80-lat XX wieku. W\u00f3wczas to powsta\u0142a jeszcze jedna rodzina stacji radiolokacyjnych, przeznaczonych dla oddzia\u0142\u00f3w przeciwlotniczych, zmechanizowanych i pancernych. Ich cechami charakterystycznymi by\u0142; ma\u0142y i \u015bredni zasi\u0119g, szybki czas rozwini\u0119cia oraz pe\u0142na mobilno\u015b\u0107. Pierwsz\u0105 z nich by\u0142a stacja radarowa NUR-21, umieszczona na g\u0105sienicowym podwoziu transportowym SPG-1 M. Radar jest w stanie porusza\u0107 si\u0119 w bardzo trudnych warunkach terenowych. Opancerzenie pozwala na prac\u0119 urz\u0105dzenia w warunkach realnej walki. Urz\u0105dzenie jest pierwsz\u0105 stacj\u0105 radiolokacyjn\u0105 przeznaczon\u0105 typowo dla jednostek OPL wojsk l\u0105dowych.<\/p>\n<p>Stacja NUR-21 powsta\u0142a w PIT w oparciu o zdobyte do\u015bwiadczenia. Podobnie jak inne urz\u0105dzenia klasy NUR, jest ona ju\u017c w pe\u0142ni koherentna. Dzi\u0119ki najnowszej technologii ca\u0142\u0105 aparatur\u0119 nadawcz\u0105, odbiorcz\u0105, anten\u0119, agregat pr\u0105dotw\u00f3rczy i inne elementy pomocnicze umieszczono na jednym poje\u017adzie.<\/p>\n<p>Rozwini\u0119ta antena jest stosunk\u00f3w ci\u0119\u017cka i wysoka. Pojazd nie dysponuje dodatkowymi podporami. Dlatego w wybranym miejscu kierowca pojazdu wykonuje kilka k\u00f3\u0142ek, wyr\u00f3wnuj\u0105c ziemi\u0119 i tak uzyskuje si\u0119 stabilne pod\u0142o\u017ce. Anten\u0119 mo\u017cna ustawia\u0107 na poziomie niskim, \u015brednim i wysokim. Przek\u0142ada si\u0119 to na wykrycie cel\u00f3w nisko lec\u0105cych.<\/p>\n<p>Podstawowe dane NUR-21; zasi\u0119g w odleg\u0142o\u015bci 100 km. pu\u0142ap 5\u00a0000 m. Dok\u0142adno\u015b\u0107 pomiaru 300 m w odleg\u0142o\u015bci, a 1 stopie\u0144 w azymucie. Rozr\u00f3\u017cnialno\u015b\u0107 obiekt\u00f3w w zasi\u0119gu 200 m. Stacja jednocze\u015bnie mo\u017ce \u015bledzi\u0107 do 16 cel\u00f3w. Sytuacja radiolokacyjna o \u015bledzonych trasach mo\u017ce by\u0107 przekazywana do ruchomych stanowisk dowodzenia obron\u0105 przeciwlotnicz\u0105. Moc w impulsie \u226582kW. Antena paraboliczna dwuwi\u0105zkowa o wymiarach 4,5\u00d73,3 m. Obraca si\u0119 12 obrot\u00f3w\/minut\u0119.<\/p>\n<p>Identyfikacja IFF jest realizowana poprzez urz\u0105dzenie Supra\u015bl. Zobrazowanie jest realizowane jest na wska\u017aniku panoramiczno-syntetycznym WPS-12. Czas rozwini\u0119cia 3-5 minut. Za\u0142oga 4 osoby.<\/p>\n<p>Stacja jest zasilana napi\u0119ciem 3\u00d7320\/380V. Pob\u00f3r mocy 12 kVA. Ca\u0142kowity ci\u0119\u017car 34\u00a0500 kg. Zestaw jest wyposa\u017cony w radiostacj\u0119 RRC-9500. Samojezdny Pojazd G\u0105sienicowy SPG-1 M produkowany jest przez O\u015brodek Badawczo Rozwojowy Urz\u0105dze\u0144 Mechanicznych OBRUM w Gliwicach. Pojazd ma d\u0142ugo\u015b\u0107 8,0 m, szeroko\u015b\u0107 3,45 m. Posiada silnik o mocy 522 kW. Pr\u0119dko\u015b\u0107 max 65 km\/h.<\/p>\n<h3 id=\"NUR-22-Izabela.\"  >NUR-22 Izabela.<\/h3>\n<p>NUR-22 to rozwojowa wersja stacji radiolokacyjnej NUR-21, o tym samym przeznaczeniu. Opracowana przez PIT, a produkowana przez Radwar. Przeznaczona jest do wykrywania, \u015bledzenia, identyfikowania cel\u00f3w powietrznych przez oddzia\u0142y przeciwlotnicze, zmechanizowane i pancerne. W przeciwie\u0144stwie do NUR-21 zosta\u0142a zamontowana nie na podwoziu g\u0105sienicowym, ale na podwoziu ko\u0142owym samochodu Tatra-815 (cho\u0107 kabina kierowcy zosta\u0142a ca\u0142kowicie zmieniona). Ca\u0142o\u015b\u0107 umieszczono na jednym poje\u017adzie. Maksymalny zasi\u0119g wykrycia 120 km. Mo\u017ce \u015bledzi\u0107 jednocze\u015bnie 120 tras obiekt\u00f3w. Zobrazowanie jest przedstawiane na dw\u00f3ch ekranach 21 calowych. Stacja wyposa\u017cona jest w wiele urz\u0105dze\u0144 pozwalaj\u0105cych przekazywa\u0107 w trybie cyfrowym informacj\u0119 o wykrycia poszczeg\u00f3lnych obiekt\u00f3w. Identyfikacja IFF jest realizowana poprzez urz\u0105dzenie Supra\u015bl. Produkcj\u0119 uruchomiono w 1993 roku.<\/p>\n<p>Podstawowe dane NUR-22; Zasi\u0119g wykrycia w odleg\u0142o\u015bci 120 km. Pu\u0142ap wykrycia 7\u00a0000-10\u00a0000 m. Dok\u0142adno\u015b\u0107 pomiaru w odleg\u0142o\u015bci 20 m, rozr\u00f3\u017cnialno\u015b\u0107 obiekt\u00f3w 200 m. Stacja jest dobrze zabezpieczona przed dzia\u0142aniem broni chemicznej, ostrza\u0142em z broni r\u0119cznej i od\u0142amkami z granat\u00f3w.<\/p>\n<p>Pojazd Tatra-815. Zestaw jest wyposa\u017cony w dodatkowe podpory stabilizuj\u0105ce i poziomuj\u0105ce. Silnik o mocy 275 kW. Pr\u0119dko\u015b\u0107 max 65 km\/h. Za\u0142oga 3-5 osoby. Rozwiniecie zestawu wynosi 5 minut. D\u0142ugo\u015b\u0107 zestawu 10,30 m, szeroko\u015b\u0107 2,75, masa ca\u0142kowita 31\u00a0000 kg.<\/p>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/5234ab530c949e8d81a2518a6ca12b7238d9d82b\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/5234ab530c949e8d81a2518a6ca12b7238d9d82b\" alt=\"NUR-22 Izabela. 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>NUR-22 Izabela. 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<p><figure class=\"alignleft\">                    <img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/images.polot.net\/a0cbcef920b8dad604f3aee6334321038fcc37f4\" src=\"https:\/\/images.polot.net\/a0cbcef920b8dad604f3aee6334321038fcc37f4\" alt=\"NUR-22 Izabela. 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman\" class=\"lazyload\" data-action=\"zoom\"><figcaption>NUR-22 Izabela. 2017 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n<h3 id=\"TRC-20.\"  >TRC-20.<\/h3>\n<p>To kolejna Polska konstrukcja opracowana przez PIT. Radar powsta\u0142 w trakcie bada\u0144 nad systemami dla wojsk artyleryjskich, a konkretnie w czasie rozwoju artyleryjskiego systemu obrony Leniwiec. W okresie 2003 &#8211; 2006, dzi\u0119ki funduszom MON i Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wy\u017cszego oraz \u015brodk\u00f3w w\u0142asnych PIT opracowano unikalna stacj\u0119 radiolokacyjn\u0105 \u015bredniego i bliskiego zasi\u0119gu TRC-20 Brda.<\/p>\n<p>TRC-20 jest mobilnym tr\u00f3j-wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnym radarem wielofunkcyjnym, pracuj\u0105cym w pa\u015bmie C, wyposa\u017conym w cztery anteny \u015bcianowe sterowane elektronicznie (ESA), z\u00a0kt\u00f3rych ka\u017cda pokrywa \u00bc okr\u0119gu, czyli ca\u0142y azymut, bez konieczno\u015bci wykonywania fizycznego ruchu obrotowego. Anteny s\u0105 nieruchome w elewacji i azymucie. Wi\u0105zki s\u0105 sterowane elektronicznie. Ka\u017cda z\u00a0czterech cz\u0119\u015bci anteny umo\u017cliwia elektroniczne wysterowanie 44 wi\u0105zek w\u00a0azymucie i 15 w elewacji. Dzi\u0119ki zastosowaniu nieruchomej anteny, niskiej mocy \u015bredniej i szybkiej zmienno\u015bci cech emitowanego sygna\u0142u, radar charakteryzuje si\u0119 niskim prawdopodobie\u0144stwem wykrycia przez potencjalnego przeciwnika. Podczas test\u00f3w okaza\u0142o si\u0119, \u017ce radar ma niewielkie martwe strefy (4 x 1\u00a0000 m-1\u00a0500 m). Radar mo\u017ce by\u0107 stosowany przez Si\u0142y Powietrzne na poziomie taktycznym jako urz\u0105dzenie wskazuj\u0105ce cel dla pocisk\u00f3w ziemia-powietrze i artylerii konwencjonalnej. Mo\u017cliwe by\u0142oby jego wykorzystanie jako radar kontroli obszaru lotniska. Rozwijanie radaru jest bardzo szybkie; poni\u017cej 10 minut. Radar TRC-20 jest dobra baz\u0105 dla kolejnych Polskich konstrukcji.<\/p>\n<p>Ostatecznie system Leniwiec otrzyma\u0142 inn\u0105 stacj\u0119 radiolokacyjn\u0105, a radar TRC-20 pozosta\u0142 jako prototyp.<\/p>\n<p>Podstawowe dane TRC-20; Zasi\u0119g wykrywania 40-80 km. K\u0105t pracy w elewacji 0-20 stopni. Zasi\u0119g w pu\u0142apie 10\u00a0000 m. Zdolno\u015b\u0107 wykrywania obiekt\u00f3w o \u015bredniej skutecznej powierzchni odbicia od 0,001 m2, co w praktyce odpowiada zdolno\u015bci wykrycia pocisku wystrzelonego z ZU-23-2 (kal. 23 mm) w odleg\u0142o\u015bci kilku km. Cz\u0119sto\u015b\u0107 odnawiania informacji o obiektach poni\u017cej 0,5 s dla przeszukiwania oraz 0,1\u00f70,5 s przy aktywnym \u015bledzeniu. Rozr\u00f3\u017cnialno\u015b\u0107 w odleg\u0142o\u015bci 105 m. Rozr\u00f3\u017cnialno\u015b\u0107 w azymucie poni\u017cej 3 stopni. Stacja mo\u017ce \u015bledzi\u0107 jednocze\u015bnie do 120 cel\u00f3w\/tras. Nadajnik TRC-20 stanowi lampa z fal\u0105 bie\u017c\u0105c\u0105. Stacja mo\u017ce pracowa\u0107 na 500 cz\u0119stotliwo\u015bciach roboczych (ich liczba zale\u017cy od po\u0142o\u017cenia wi\u0105zki w\u00a0azymucie i elewacji). Stacja posiada dwa stanowiska operatorskie. Kontener urz\u0105dzenia wraz z anten\u0105 zabudowany jest na podwoziu samochodu ci\u0119\u017carowego Tatra 815. Maksymalny pob\u00f3r mocy nie\u00a0przekracza 64 kVA przy zasilaniu 3\u00d7400 V. Jednostka jest rozwijana w czasie kr\u00f3tszym ni\u017c 10 min.<\/p>\n<h3 id=\"RAT-31-DL.\"  >RAT-31 DL.<\/h3>\n<p>Od 2007 roku, na terenie Rzeczypospolitej funkcjonuj\u0105 trzy posterunki radiolokacyjne dalekiego zasi\u0119gu (PRDZ), wyposa\u017cone w radary NUR-12 M. S\u0105 one g\u0142\u00f3wnym elementem Polskiej cz\u0119\u015bci Systemu Backbone. Pozosta\u0142e posterunki PRDZ wyposa\u017cono we w\u0142oskie radary RAT-31 DL, opracowane przez Selex Sistemi Integrati S.p.A. Zosta\u0142y one uruchomione do 2012 roku.<\/p>\n<p>Radar RAT-31 DL jest stacj\u0105 radiolokacyjn\u0105 zbli\u017con\u0105 danymi T-T do Polskich NUR-12\/M. Radar RAT-31 DL jest produkcji w\u0142oskiej. Pozyskanie tych radar\u00f3w odby\u0142o si\u0119 w ramach natowskiego programu inwestycji w zakresie bezpiecze\u0144stwa, NATO Security Investment Program (NSIP). Program pozyskania i monta\u017cu w Polsce sze\u015bciu stacjonarnych stacji radarowych dalekiego zasi\u0119gu FADR (Fixed Air Defence Radar) nadzoruje Departament Infrastruktury MON, a realizuje Zak\u0142ad Inwestycji Organizacji Traktatu P\u00f3\u0142nocnoatlantyckiego (w przypadku zada\u0144 NSIP pe\u0142ni on funkcj\u0119 inwestora dla podwykonawc\u00f3w). Radary s\u0105 instalowane zgodnie z decyzj\u0105 Rady NATO z 25 czerwca 1998 roku. CP5A0044 (Provide Backbone Air Defence Radars for Invited Nations), o szacunkowej warto\u015bci dla Polski, to 88 mln euro, dotycz\u0105cej dostarczania radar\u00f3w dalekiego zasi\u0119gu typu Backbone dla nowo przyj\u0119tych pa\u0144stw sojuszu, tj. Polski, Czech i W\u0119gier.<\/p>\n<p>Rzeczypospolita zdecydowa\u0142a o posiadaniu sze\u015bciu PRDZ; Roskosz (NUR-12 M), Wronowicach-Wiewi\u00f3rczyn (ko\u0142o \u0141asku NUR-12 M), Brzoskwini (ko\u0142o Krakowa NUR-12 M), Szypliszki (ko\u0142o Suwa\u0142k, RAT-31 DL), \u0141abunie-Reforma (ko\u0142o Zamo\u015bcia, RAT-31 DL) i Chru\u015bciel (ko\u0142o Braniewa, RAT-31 DL). Za Polskie radary p\u0142aci\u0142a Polska z bud\u017cetu MON. Radary w\u0142oskie zakupiono ze \u015brodk\u00f3w NATO w 2003 roku. Stacje RAT-31DL (w wersji stacjonarnej) pracuj\u0105 w Polsce, Czechach, Turcji, Grecji, we W\u0142oszech i na W\u0119grzech. Wszystkie PRDZ s\u0105 podporz\u0105dkowane dow\u00f3dztwu 3. Brygady Radiotechnicznej we Wroc\u0142awiu.<\/p>\n<p>Warto wspomnie\u0107, \u017ce w 1990 roku, Polska posiada\u0142a 23 pododdzia\u0142y PRDZ, obecnie (2013 roku) 6 pododdzia\u0142\u00f3w PRDZ.<\/p>\n<p>Radary typu RAT-31 DL s\u0105 u\u017cywane w kilku krajach europejskich, w tym we W\u0142oszech i Austrii. S\u0105 opracowane w trzech podstawowych wersjach; RAT-31 DL stacjonarna (najlepsze parametry), stacjonarna (s\u0142absze parametry), RAT-31 M przewo\u017ana-mobilna (s\u0142absze parametry). Wersja przeno\u015bna zajmuje dwa kontenery i jest przystosowana do za\u0142adunku na pok\u0142ad samolotu transportowego A-400 M.<\/p>\n<p>Podstawowe dane RAT-31 DL (Radar Avvistamento Terrestre D \u2013 band L \u2013 long range) to tr\u00f3j-wsp\u00f3\u0142rz\u0119dne urz\u0105dzenie radiolokacyjne pracuj\u0105ce w pa\u015bmie L (NATO D). S\u0142u\u017cy do wykrywania obiekt\u00f3w powietrznych, ustalenia ich wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnych oraz identyfikacji IFF. Zasi\u0119g 450-470 km. Skuteczne wykrycie celu o powierzchni 1 m kwadratowy z odleg\u0142o\u015bci 320 km. Pu\u0142ap wykrycia 30\u00a0000 m. Dok\u0142adno\u015b\u0107 w odleg\u0142o\u015bci 50 m. Rozr\u00f3\u017cnialno\u015b\u0107 obiekt\u00f3w 200 m. Pr\u0119dko\u015b\u0107 obrotowa anteny; 5 lub 10 obrot\u00f3w\/minut\u0119.<\/p>\n<p>W stacji zastosowano nadajnik p\u00f3\u0142przewodnikowy z cyfrow\u0105 syntez\u0105 sygna\u0142\u00f3w DDS (Direct Digital Synthesis). Radar RAT-31DL, kt\u00f3ry jest urz\u0105dzeniem zbudowanym w zasadniczym uk\u0142adzie SST (Solid-State-Transmitter), to pierwszy tego typu radar u\u017cytkowany przez wojska radiotechniczne Si\u0142 Powietrznych RP. Oznacza to, \u017ce w przeciwie\u0144stwie np. do radaru N-12 M (TRD-1222), w konstrukcji w\u0142oskiej wyeliminowano z uk\u0142adu nadawczo-odbiorczego lampy mikrofalowe, generuj\u0105ce oraz wzmacniaj\u0105ce sygna\u0142y oraz wykorzystano wy\u0142\u0105cznie uk\u0142ady p\u00f3\u0142przewodnikowe. Pozwala to na istotne zwi\u0119kszenie niezawodno\u015bci pracy ca\u0142ego systemu.<\/p>\n<p>Antena g\u0142\u00f3wna radaru typu \u015bcianowego, o\u00a0szeroko\u015bci 11,00 m i wysoko\u015bci 7,00 m, ma powierzchni\u0119 77 m kwadratowych. Sk\u0142ada si\u0119 z 42 wierszy nadawczo-odbiorczych. W ka\u017cdym wierszu zamontowane s\u0105 52 dipole, razem 2 184 modu\u0142y nadawczo-odbiorcze. Nadajnik radaru jest p\u00f3\u0142przewodnikowy z cyfrow\u0105 syntez\u0105 sygna\u0142\u00f3w DSS sk\u0142ada si\u0119 z rozproszonych nadajnik\u00f3w tranzystorowych umieszczonych w antenie. Na ka\u017cdy wiersz anteny przypada jeden modu\u0142 nadawczy o mocy 2 kW. Maksymalna moc impulsowa sygna\u0142u sonduj\u0105cego wynosi 82 kW (42 modu\u0142y nadawcze w wierszach). Antena odbiorcza wytwarza natomiast cztery wi\u0105zki szpilkowe przeznaczone do okre\u015blania wysoko\u015bci (metod\u0105 monoimpulsow\u0105 estymacji k\u0105ta elewacji). Stacja mo\u017ce generowa\u0107 jednocze\u015bnie cztery niezale\u017cne wi\u0105zki, w dowolnym z 11 kierunk\u00f3w. Nad anten\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 umieszczono kierunkow\u0105 antena radaru wt\u00f3rnego ALE-9, zbudowan\u0105 z 35 u\u0142o\u017conych pionowo wierszy po 11 dipoli, tworz\u0105cych szyk antenowy. Do nadawania i odbioru wykorzystuje si\u0119 34 wiersze, \u015brodkowy wiersz s\u0142u\u017cy do t\u0142umienia listk\u00f3w bocznych. Antena wraz z interrogatorem SiR-S oraz szyfratorem KIR-1 tworzy zestaw IFF stacji.<\/p>\n<p>Radar RAT-31DL pracuje w dw\u00f3ch g\u0142\u00f3wnych trybach \u2013 pierwszy to \u015bledzenie cel\u00f3w powietrznych ABT (Air-Breathing Target), w tym wykrywanie i \u015bledzenie obiekt\u00f3w w trybie zmasowanego nalotu ARM (Air Raid Mass). Drugi tryb to \u015bledzenie rakiet balistycznych TBM (Tactical Ballistic Missile) przy pomocy odpowiedniej przystawki antenowej. Dzi\u0119ki uk\u0142adowi \u015bledzenia TBM stacja mo\u017ce estymowa\u0107 prawdopodobny punkt startu, punkt upadku oraz spodziewan\u0105 trajektori\u0119 lotu pocisku balistycznego. Radar jest przystosowany do pracy w trudnych warunkach meteorologicznych, a tak\u017ce w przypadku wyst\u0119powania zak\u0142\u00f3ce\u0144 biernych i czynnych. Stacja jest zasilana z klasycznej sieci energetycznej. Zasilanie awaryjne zapewniaj\u0105 dwa agregaty pr\u0105dotw\u00f3rcze firmy Caterpillar 3400 CD, kt\u00f3re s\u0105 w gor\u0105cej rezerwie.<\/p>\n<h3 id=\"System-GUNICA.\"  >System GUNICA.<\/h3>\n<p>System rozpoznania radioelektronicznego GUNICA jest system rozpoznania pok\u0142adowych uk\u0142ad\u00f3w elektronicznych statk\u00f3w powietrznych i pocisk\u00f3w kierowanych.<\/p>\n<p>\u015awiatowy post\u0119p w dziedzinie elektroniki powodowa\u0142, \u017ce sowiecki sprz\u0119t eksploatowany w Wojsku Polskim szybko sta\u0142 si\u0119 s\u0142abym. Opr\u00f3cz wyra\u017anych minus\u00f3w takiej sytuacji, by\u0142 jednak niezaprzeczalny plus \u2013 mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozwoju w\u0142asnych, nowoczesnych system\u00f3w, po 1989 roku. I tak si\u0119 sta\u0142o.<\/p>\n<p>Rozpoznanie rynku tego typu system\u00f3w wykaza\u0142o, \u017ce s\u0105 one bardzo drogie w zakupie, a producenci nie zapewniaj\u0105 modyfikacji urz\u0105dze\u0144 wraz z post\u0119pem technicznym. Zastanawiano si\u0119 tak\u017ce nad zakupem pasywnych system\u00f3w tego typu. Jednak one maj\u0105 ma\u0142e zdolno\u015bci precyzyjnego wykrycia \u017ar\u00f3de\u0142 emisji. Systemy takie u\u017cywa wojsko Czech oraz USA na granicy z Meksykiem. Dlatego dobrym posuni\u0119ciem by\u0142o opracowanie tych system\u00f3w w Rzeczypospolitej Polskiej w ramach w\u0142asnej bazy naukowo-technicznej.<\/p>\n<p>Oko\u0142o 1993 roku, Przemys\u0142owy Instytut Telekomunikacji przyst\u0105pi\u0142 do opracowywania nowoczesnych system\u00f3w rozpoznania radioelektronicznego. Do wsp\u00f3\u0142pracy przyst\u0105pi\u0142o wiele krajowych instytucji, w tym Instytut Radiolokacji Wojskowej Akademii Technicznej. Prace te zako\u0144czono sukcesem i wdro\u017cono do uzbrojenia Si\u0142 Zbrojnych RP system ELINT\/ESM i urz\u0105dze\u0144 Bre\u0144-2 (dla Wojsk L\u0105dowych) oraz Bre\u0144-R \/ Srokosz (dla Marynarki Wojennej). Zadanie finansowano ze \u015brodk\u00f3w Ministerstwa Obrony Narodowej i Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wy\u017cszego.<\/p>\n<p>Dalsz\u0105 konsekwencj\u0105 by\u0142o opracowanie takiego systemu dla Si\u0142 Powietrznych. System rozpoznania radioelektronicznego dla Si\u0142 Powietrznych nazwano GUNICA. Testy fabryczne prowadzono w okresie 2001 &#8211; 2005. System ten skompletowano w 2005 roku i przeprowadzono pa\u0144stwowe testy poligonowe.<\/p>\n<p>Podczas tych bada\u0144 prototyp stacji przepracowa\u0142 300 godz. Przeprowadzono wszystkie sprawdzenia przewidziane w programie, mi\u0119dzy innymi sprawdzono mo\u017cliwo\u015bci stacji pod k\u0105tem wykonywania zada\u0144 bojowo-rozpoznawczych oraz jej wsp\u00f3\u0142pracy z otoczeniem sieciowym. Zweryfikowano tak\u017ce dok\u0142adno\u015b\u0107 namierzania i okre\u015blania parametr\u00f3w sygna\u0142\u00f3w elektronicznych cel\u00f3w powietrznych w warunkach poligonowych. Do bada\u0144 wykorzystano realne loty samolot\u00f3w An-28 Bryza 1R, Jak-40, Su-22, MiG-29 oraz \u015bmig\u0142owca Mi-14P\u0141.<\/p>\n<p>W 2006 roku, podpisano umow\u0119 wdro\u017ceniow\u0105. Zadanie by\u0142o realizowane przez Instytut Radioelektroniki Wojskowej Akademii Technicznej oraz firm\u0105 AM Technologies (AMT) z Warszawy. Jednak dopiero od 2009 roku, system rozpocz\u0119to wprowadza\u0107 na uzbrojenie Polskich Si\u0142 Powietrznych. Reprezentuje on \u015bwiatowy poziom pod wzgl\u0119dem zastosowanych rozwi\u0105za\u0144 konstrukcyjnych oraz funkcjonalno\u015bci. Poniewa\u017c finansowanie wdra\u017cania systemu do Wojska Polskiego nie by\u0142o p\u0142ynne, dlatego system zd\u0105\u017cy\u0142 przej\u015b\u0107 modyfikacje. Powsta\u0142a odmiana oznaczona Gunica-M (Master) oraz prostsze konfiguracje ze stacjami pobocznymi (podleg\u0142ymi) Gunica-S (Slave).<\/p>\n<p>Podstaw\u0105 technologiczn\u0105 systemu GUNICA jest stacja Bre\u0144-2\/R. Urz\u0105dzenie Bre\u0144-2\/R opracowa\u0142 Polski instytut PIT przy wsp\u00f3\u0142udziale Microtech Int. Ltd. Badania pa\u0144stwowe wersji okr\u0119towej zako\u0144czono w 1997 roku, decyzj\u0105 o podj\u0119ciu produkcji. Bre\u0144-R jest urz\u0105dzeniem klasy RWR\/ESM, kt\u00f3rego podstawowymi funkcjami s\u0105: wykrywanie \u017ar\u00f3de\u0142 emisji radiolokacyjnej do okr\u0119\u017cnej i bez przeszukiwania, okre\u015blenie parametr\u00f3w technicznych \u017ar\u00f3de\u0142 emisji (amplituda, szeroko\u015b\u0107 impulsu, cz\u0119stotliwo\u015b\u0107, k\u0105t), \u015bledzenie obiekt\u00f3w, b\u0119d\u0105cych \u017ar\u00f3d\u0142ami emisji, w czasie rzeczywistym. Kolejnym etapem rozwoju system\u00f3w rodziny Bre\u0144-R by\u0142o jego zastosowanie jako Bloku Toru Wykrywania (BTW) stacji rozpoznania MUR20 typu ELINT.\u00a0Do 2006 roku, wykonano 11 egzemplarzy r\u00f3\u017cnych wersji tego urz\u0105dzenia.<\/p>\n<p>System GUNICA przeznaczony jest do pracy w systemie rozpoznania Si\u0142 Powietrznych, s\u0142u\u017cy do zautomatyzowanego rozpoznawania stacji radiolokacyjnych i innych \u017ar\u00f3de\u0142 emisji, montowanych na statkach powietrznych oraz platformach naziemnych i nawodnych. System zapewnia wykrywanie sygna\u0142\u00f3w generowanych przez stacje radiolokacyjne, transpondery SIF\/IFF, interrogatory IFF, systemy nawigacji TACAN\/RSBN, DME i generatory zak\u0142\u00f3ce\u0144. Realizowany w ka\u017cdej stacji pomiar parametr\u00f3w odbieranych sygna\u0142\u00f3w oraz przetwarzanie danych pomiarowych umo\u017cliwiaj\u0105 m.in. identyfikacj\u0119 typu emisji, przechwyt informacji transponder\u00f3w SIF\/IFF (w modach cywilnych), rozpoznawanie radarowych \u017ar\u00f3de\u0142 emisji, okre\u015blanie parametr\u00f3w zak\u0142\u00f3ce\u0144. Mo\u017cliwa jest tak\u017ce archiwizacja wynik\u00f3w rozpoznania oraz rejestracja wskazanych przez operatora zbior\u00f3w danych pomiarowych w celu p\u00f3\u017aniejszej analizy i uzupe\u0142nienia bazy danych. Potencja\u0142 stacji mo\u017ce by\u0107 w pe\u0142ni wykorzystany, gdy wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 one z jednej strony z innymi podobnymi lub takimi samymi stacjami rozpoznania realizuj\u0105c prac\u0119 systemow\u0105, z drugiej strony z nadrz\u0119dnym systemem kierowania rozpoznaniem i walk\u0105 elektroniczn\u0105. Pracuj\u0105c w systemie, w kt\u00f3rym jedna ze stacji pe\u0142ni rol\u0119 stacji wiod\u0105cej, Gunica pozwala na \u015bledzenie obiekt\u00f3w powietrznych oraz dowi\u0105zywanie informacji z rozpoznania do obiekt\u00f3w \u015bledzonych przez system radiolokacyjny. Na podstawie obserwacji dzia\u0142ania zestawu stacji Gunica potwierdzono, \u017ce system spe\u0142nia funkcje wykrywania sygna\u0142\u00f3w, namierzania, lokalizowania i identyfikowania ich \u017ar\u00f3de\u0142 emisji metod\u0105 triangulacyjn\u0105 i TDoA oraz \u017ce wsp\u00f3\u0142pracuje z prototypem obiektu zautomatyzowanego systemu dowodzenia i kierowania rozpoznaniem elektronicznym Si\u0142 Powietrznych Wo\u0142czenica.<\/p>\n<p>Przekazanie systemu rozpoznania elektronicznego w sk\u0142adzie: stacja g\u0142\u00f3wna GUNICA M oraz dw\u00f3ch stacji bocznych GUNICA S nast\u0105pi\u0142o 27 stycznia 2010 roku, w Lidzbarku Warmi\u0144skim. System GUNICA jest pierwszym w kraju tak zaawansowanym i wszechstronnym systemem rozpoznania elektronicznego. Wchodz\u0105ce w sk\u0142ad systemu; stacja g\u0142\u00f3wna GUNICA M oraz dwie, docelowo trzy stacje boczne GUNICA S zapewniaj\u0105 wykrywanie sygna\u0142\u00f3w generowanych przez stacje radiolokacyjne, transpondery SIF\/IFF, interrogatory IFF, systemy nawigacji TACAN\/RSBN, DME i generatory zak\u0142\u00f3ce\u0144. Stacje s\u0142u\u017c\u0105 do zautomatyzowanego rozpoznawania radar\u00f3w i innych urz\u0105dze\u0144, generuj\u0105cych sygna\u0142y w zakresie cz\u0119stotliwo\u015bci 0,5 GHz\u201318 GHz.<\/p>\n<p>Urz\u0105dzenie r\u00f3wnocze\u015bnie spe\u0142nia funkcje: \u2013 urz\u0105dzenia typu ELINT \u2013 zapewnia pe\u0142n\u0105 analiz\u0119 sygna\u0142u na potrzeby baz danych o emiterach; \u2013 urz\u0105dzenia typu ESM \u2013 zapewnia szybk\u0105 ocen\u0119 sytuacji radioelektronicznej w przestrzeni obj\u0119tej rozpoznaniem; \u2013 typowego namiernika \u2013 zapewnia pomiar kierunku na \u017ar\u00f3d\u0142o emisji (ZE) z dok\u0142adno\u015bci\u0105 umo\u017cliwiaj\u0105c\u0105 jednoznaczne przywi\u0105zanie ZE do nosiciela; \u2013 urz\u0105dzenia g\u0142\u00f3wnego lub bocznego systemu lokalizacji ZE metod\u0105 TDoA.<\/p>\n<p>System rozpoznania pasywnego umo\u017cliwia zdobywanie informacji o obiektach elektronicznych przeciwnika promieniuj\u0105cych energi\u0119 elektromagnetyczn\u0105. W odr\u00f3\u017cnieniu od stacji radiolokacyjnych stacje rozpoznania nie emituj\u0105 energii elektromagnetycznej, dlatego s\u0105 praktycznie niewykrywalne przez potencjalnego przeciwnika. Jako urz\u0105dzenia pasywne posiadaj\u0105 odbiorniki mikrofalowe o du\u017cej czu\u0142o\u015bci, co umo\u017cliwia odbieranie sygna\u0142\u00f3w w zakresie 0,5 GHz\u201318 GHz w odleg\u0142o\u015bciach wi\u0119kszych ni\u017c zasi\u0119g stacji radiolokacyjnych. Po przeprowadzonej analizie odebranego sygna\u0142u ugrupowanie bojowe kompanii rozpoznania, z\u0142o\u017cone z dw\u00f3ch\u2013trzech\u2013czterech stacji, mo\u017ce okre\u015bli\u0107 azymut, odleg\u0142o\u015b\u0107, przynale\u017cno\u015b\u0107, sk\u0142ad oraz rodzaj pracy \u017ar\u00f3d\u0142a sygna\u0142u, a z wykorzystaniem stacji Gunica (metody TDoA) \u2013 jego wysoko\u015b\u0107.<\/p>\n<p>Zasi\u0119g stacji rozpoznania pok\u0142adowych system\u00f3w elektronicznych jest ograniczony jedynie horyzontem radiowym i w przybli\u017ceniu stanowi 125% zasi\u0119gu pracuj\u0105cej stacji radiolokacyjnej. Ka\u017cdy samolot, okresowo lub nawet przez d\u0142u\u017cszy czas, emituje energi\u0119 elektromagnetyczn\u0105, ze swoich pok\u0142adowych urz\u0105dze\u0144 elektronicznych (uk\u0142ad\u00f3w nawigacji, identyfikacji \u201esw\u00f3j\u2013obcy\u201d, radiolokator\u00f3w pok\u0142adowych oraz stacji radiolokacyjnych). Sygna\u0142y te s\u0105 odbierane przez stacje boczne, kt\u00f3re automatycznie przesy\u0142aj\u0105 je do stacji g\u0142\u00f3wnej. Ta dokonuje pomiaru czasu ich przybycia. Po odj\u0119ciu czasu przybycia sygna\u0142\u00f3w ze stacji bocznych w stacji g\u0142\u00f3wnej jest obliczana r\u00f3\u017cnica czasu ich odebrania przez poszczeg\u00f3lne stacje boczne. Na tej podstawie oprogramowanie stacji g\u0142\u00f3wnej precyzyjnie okre\u015bla po\u0142o\u017cenie \u015bledzonego samolotu.<\/p>\n<p>Aparatur\u0119 stacji zabudowano na platformie umieszczonej na samochodzie Tatra-815, wyposa\u017conym w ram\u0119 pod-kontenerow\u0105 dla kontener\u00f3w klasy 1C. Uk\u0142ad funkcjonalny i konstrukcja stacji zapewniaj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 jej obs\u0142ugiwania na jednej zmianie przez dow\u00f3dc\u0119 stacji i operatora. Stacja jest rozwijana i zwijana przez trzyosobow\u0105 obs\u0142ug\u0119 na nieprzygotowanych stanowiskach w czasie nieprzekraczaj\u0105cym 10 min. Stacja zosta\u0142a wyposa\u017cona w system ch\u0142odzenia i mo\u017ce by\u0107 eksploatowana w temperaturach od \u201340 stopni C do \u201350 stopni C.<\/p>\n<h3 id=\"GCA-2000.\"  >GCA-2000.<\/h3>\n<p>Radary precyzyjnego podej\u015bcia i kontroli obszaru lotniska GCA-2000 firmy ITT Exelis.<\/p>\n<p>ITT Corporation jest globaln\u0105 firm\u0105, kt\u00f3rej g\u0142\u00f3wna siedziba znajduje si\u0119 w USA. Dzia\u0142a w obszarach obrony, bezpiecze\u0144stwa, ruchu i kontroli przep\u0142ywu. G\u0142\u00f3wnymi odbiorcami produkt\u00f3w s\u0105; transport lotniczy, transport l\u0105dowy i przemys\u0142. Korporacja jest jedn\u0105 z dziesi\u0119ciu najwi\u0119kszych w us\u0142ugach obronnych w oparciu o wysoko rozwini\u0119t\u0105 elektronik\u0119. Firma zosta\u0142a za\u0142o\u017cona w 1920 roku, jako Mi\u0119dzynarodowy Telefon &amp; Telegraf (IT&amp;T). W 1999 roku, firma osi\u0105gn\u0119\u0142a zysk 4,6 miliard\u00f3w dolar\u00f3w i zatrudnia\u0142a 38\u00a0000 pracownik\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie. Obecna struktura korporacji powsta\u0142a w 2006r.. W 2011r. z ITT Corporation zosta\u0142a wydzielona sp\u00f3\u0142ka o nazwie ITT Exelis w Kalifornii, kt\u00f3ra przej\u0119\u0142a podmioty ga\u0142\u0119zi obronnej. Firma prowadzi kilkana\u015bcie inwestycji na ca\u0142ym \u015bwiecie o znacznej warto\u015bci. Na przyk\u0142ad modernizacja radar\u00f3w PAR na wojskowych lotniskach Royal Air Force, o warto\u015bci 125 milion\u00f3w dolar\u00f3w. PAR-2000 jest system wybranym przez 6 kraj\u00f3w; USA, UK, Brazylia, Kanada, Turcja, Rumunia.<\/p>\n<p>W dziedzinie stacji radiolokacyjnych podstaw\u0105 systemu jest zaawansowany technologicznie radar PAR-GAC-2000. Wyposa\u017cony w uk\u0142ady elektroniczne bezlampowe. Zobrazowanie przedstawiane jest na du\u017cych kolorowych wy\u015bwietlaczach wielowidmowych. Radar przeznaczony jest do precyzyjnych podej\u015b\u0107 od zakresu 20 NM. System jest z powodzeniem u\u017cywany w trudnych warunkach, w tym przy silnym wietrze i innych niekorzystnych warunk\u00f3w pogodowych. Producentem zestaw\u00f3w jest firma Gilfillan ITT Industries.<\/p>\n<p>Po wst\u0105pieniu Polski do NATO, zacz\u0119to poszukiwa\u0107 zachodnich system\u00f3w precyzyjnego podej\u015bcia do l\u0105dowania na lotniskach wojskowych, celem zast\u0105pienia sprz\u0119tu sowieckiego. Rozmowy nabra\u0142y rozp\u0119du w chwil\u0105 podpisania w 2003 roku, du\u017cego kontraktu na zakup 48 sztuk WSB (wielozadaniowych samolot\u00f3w bojowych), kt\u00f3re zmaterializowa\u0142y si\u0119 w postaci samolot\u00f3w F-16 Jastrz\u0105b. Wyb\u00f3r pad\u0142 na radary PAR\/GCA-2000 firmy ITT. Yankeska agencja obrotu uzbrojeniem (DCSA) przesy\u0142a w\u00f3wczas do Kongresu USA dokumentacj\u0119 dotycz\u0105c\u0105 potencjalnej sprzeda\u017cy trzech lotniskowych system\u00f3w radiolokacyjnych, tzw. GCA (Ground Controlled Approach System &#8211; radar do okre\u015blenia sytuacji og\u00f3lnej oraz precyzyjnego podej\u015bcia). W 2006 roku, wspomniane radary zosta\u0142y zamontowane na trzech gruntownie zmodernizowanych lotniskach Krzesiny, Powidz, Mi\u0144sk Mazowiecki. Nast\u0119pnie dokupiono dwa zestawy przewo\u017ane. Jeden z nich u\u017cytkowa\u0142o Lotnisko \u0141ask.<\/p>\n<p>Poniewa\u017c urz\u0105dzenie spisuj\u0105 si\u0119 poprawnie, dlatego po kilku latach MON zdecydowa\u0142o (2012 roku) o zakupie kolejnych 9 tego typu urz\u0105dze\u0144 dla innych wojskowych lotnisk w Polsce. Sprz\u0119t trafi do; \u0141asku, \u015awidwina, Malborka, D\u0119blina, Inowroc\u0142awia, Babich Do\u0142\u00f3w, Siemirowic i Dar\u0142owa oraz jeden przewo\u017any. Lokalizacja tych urz\u0105dze\u0144 na Lotnisku Dar\u0142owo i Inowroc\u0142aw, wynika z potencjalnej mo\u017cliwo\u015bci bazowania na nich nowo zakupionych \u015bmig\u0142owc\u00f3w. Radary zostan\u0105 zainstalowane w 2014 roku, a do tego roku eksploatowali\u015bmy sowieckie RSP-10 i wcze\u015bniejsze modele. Kontrakt jest szacowany na oko\u0142o 100 milion\u00f3w $. Sprzeda\u017c odbywa si\u0119 w ramach yankeskiego programu Foreign Military Sales. Je\u015bli dany kraj wybra\u0142 sprz\u0119t z USA to przedstawia zapytanie do administracji USA, o przedstawienie oferty sprzeda\u017cy. Gdy Kongres wyda pozytywn\u0105 decyzj\u0119, og\u0142asza si\u0119 przetarg po\u015brednik\u00f3w (firm maj\u0105cych stosowny certyfikat) i powstaje oferta w formie umowy mi\u0119dzynarodowej. Umowa zawiera zobowi\u0105zania offsetowe. W jej ramach yankesi przeka\u017c\u0105 Wojskowym Zak\u0142adom Elektronicznym S.A. w Zielonce technologi\u0119 serwisowania system\u00f3w GCA-2000. Dzi\u0119ki temu to Polacy, po up\u0142ywie dwuletniej gwarancji, b\u0119d\u0105 mogli sami serwisowa\u0107 sprz\u0119t.<\/p>\n<p>Radar PAR\/GCA-2000 wyst\u0119puje w kilku podstawowych zestawach; zar\u00f3wno cywilnych jak i wojskowych. Wykonywane s\u0105 w wersjach stacjonarnych, montowanych na sta\u0142ych stanowiskach na lotniskach oraz wersjach mobilnych (przewo\u017anych). Taki radar mo\u017cna transportowa\u0107 na podwoziach samochodowych, platformach kolejowych i samolotami. Ca\u0142y radar mie\u015bci si\u0119 na pok\u0142adzie samolotu transportowego C-130 Herkules.<\/p>\n<p>Zestaw radiolokacyjny GCA-2000 (Ground Control Approach), jest przeznaczony do obserwacji przestrzeni powietrznej w pobli\u017cu lotnisk cywilnych i wojskowych oraz sprowadzania samolot\u00f3w do l\u0105dowania w ka\u017cdych warunkach meteorologicznych. Pe\u0142ni on funkcje radaru precyzyjnego podej\u015bcia (PAR) i radaru kontroli zbli\u017cania (ASR) przy wykorzystaniu tego samego zestawu anten. Jest r\u00f3wnie\u017c wyposa\u017cony w radar wt\u00f3rny (SSR\/IFF), zapewniaj\u0105c pe\u0142n\u0105 kontrol\u0119 ruchu podchodz\u0105cych do l\u0105dowania i l\u0105duj\u0105cych samolot\u00f3w. Rodzaje pracy PAR i ASR mo\u017cna wykorzystywa\u0107 niezale\u017cnie lub jednocze\u015bnie. W rodzaju pracy PAR zestaw anten skanuje przestrze\u0144 w p\u0142aszczy\u017anie poziomej (k\u0105t azymutu) i pionowej (k\u0105t elewacji). Informacje o azymucie, elewacji i odleg\u0142o\u015bci samolot\u00f3w zobrazowane s\u0105 na ekranie, wskazuj\u0105c ich pozycj\u0119 wzgl\u0119dem \u015bcie\u017cki zni\u017cania i linii kursu (przed\u0142u\u017cenia osi drogi startowej). GCA-2000 kontroluje wiele kurs\u00f3w podej\u015b\u0107 do l\u0105dowa\u0144 bez konieczno\u015bci fizycznego przemieszczania systemu, czy te\u017c jego oblotu, czyli sprawdzania poprawno\u015bci wskaza\u0144 poprzez wykonanie lot\u00f3w kontrolnych, po zmianie kierunku podej\u015bcia.<\/p>\n<p>W rodzaju pracy ASR na wska\u017aniku PPI (Plan Position Indicator) zobrazowane jest po\u0142o\u017cenie statk\u00f3w powietrznych we wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnych odleg\u0142o\u015b\u0107\/azymut, czyli jest to zobrazowanie typowe dla wska\u017anika panoramicznego, z pier\u015bcieniami odleg\u0142o\u015bci i znacznikami azymutu. Ale dodatkowo zobrazowane s\u0105: sektory zabezpieczane przez ASR i PAR, sektory niezabezpieczane (emission blanking areas), pozycja radaru PAR i pokrywany przeze\u0144 obszar, cyfrowa mapa terenu, przeszkody terenowe, aktualna pogoda (opady deszczu) oraz znaczniki kalibruj\u0105ce radar w czasie rzeczywistym. Radar potrafi monitorowa\u0107 poprawno\u015b\u0107 wskaza\u0144 wykorzystuj\u0105c w tym celu co\u015b w rodzaju radiolatarni (electronic alignment Bacon) ustawionej w pewnej od niego odleg\u0142o\u015bci. Kombinacja mechanicznych obrot\u00f3w i elektronicznego skanowania przestrzeni anten\u0105 azymutaln\u0105 zapewnia informacj\u0119 o ruchu w zakresie k\u0105ta pe\u0142nego (360 stopni). W rodzaju ASR radar mo\u017ce \u015bledzi\u0107 trasy do 250 statk\u00f3w powietrznych.<\/p>\n<p>Podstawowe dane techniczne; Ca\u0142y system oparty jest na mikrofalowych uk\u0142adach elektronicznych. Nie ma w nim lamp. Posiada trzy anteny; azymutu, elewacji, identyfikacji (SSR\/IFF Secondary Surveillance Radar). Sk\u0142ada si\u0119 z trzech blok\u00f3w; antenowy (Sensor Subsystem), operacyjny (Operations Subsystem), zasilania (Power Conditioning Subsystem). System zapewnia wykrycie obiekt\u00f3w powietrznych w obecno\u015bci silnych zak\u0142\u00f3ce\u0144 biernych i deszczu (trzy poziomy intensywno\u015bci). Radar wyposa\u017cony jest w kolorowe wska\u017aniki zobrazowuj\u0105ce tr\u00f3jwymiarow\u0105 sytuacj\u0119 l\u0105dowa\u0144 w uk\u0142adzie wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnych k\u0105t\u00f3w azymutu i elewacji w rodzaju pracy PAR lub po\u0142o\u017cenie statk\u00f3w powietrznych w uk\u0142adzie odleg\u0142o\u015b\u0107\/azymut w rodzaju pracy ASR. W rodzaju PAR zobrazowuj\u0105 one pozycj\u0119 samolotu, jego odchylenie od linii kursu i \u015bcie\u017cki zni\u017cania oraz w oddzielnym bloku \u2013 informacje o locie (flight information). Pozycja samolotu jest wy\u015bwietlana w formie znacznika, mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c w\u0142\u0105czy\u0107 zobrazowanie historii trasy w postaci serii zmniejszaj\u0105cych si\u0119 znacznik\u00f3w. Wszystkie informacje s\u0105 prezentowane w odniesieniu do punktu przyziemienia, a nie pozycji radaru. Radar wykrywa obiekty o skutecznej powierzchni od 1 m kwadratowego. Zasi\u0119g w pracy PAR 20 NM (37 km). Od\u015bwie\u017canie co 1 sekund\u0119. Zasi\u0119g w pracy ASR 30 NM (55 km). Pu\u0142ap 8\u00a0000 ft (2\u00a0400 m). Od\u015bwie\u017canie w zale\u017cno\u015bci od pr\u0119dko\u015bci obrotowej, max 5 sekund przy 60 obr\/minut\u0119. K\u0105t elewacji 0-20 stopni. \u015aledzi do 250 obiekt\u00f3w\/tras.<\/p>\n<p>Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>NUR-15 (TRS-15 Odra) to Polski radar tr\u00f3j-wsp\u00f3\u0142rz\u0119dny, mobilny, \u015bredniego zasi\u0119gu, montowany na podwoziu samochod\u00f3w Tatra lub Jelcz. Radar zosta\u0142 opracowany przez Polski Pa\u0144stwowy Instytut Telekomunikacji (PIT), kt\u00f3ry wszed\u0142 w struktury Bumar Elektronika S.A. Podstawowym zadaniem radaru jest wype\u0142nienie luki w ewentualnym konflikcie zbrojnym, po nieprzyjacielskim ataku i zniszczeniu sta\u0142ych stacji radiolokacyjnych. Dlatego ich u\u017cytkownikiem s\u0105 si\u0142y zbrojne. W Polskich realiach NUR-15 (odmiana Odra-C) znalaz\u0142 zastosowanie w obronie Polskiego wybrze\u017ca i wszed\u0142 w system walki radioelektronicznej Nadbrze\u017cnego Dywizjonu Rakietowego, kt\u00f3ry Polska armia kupi\u0142a dla marynarki wojennej.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-1420","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nawigacja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1420","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1420"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1420\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3805,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1420\/revisions\/3805"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1420"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1420"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1420"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}