{"id":1418,"date":"2022-11-04T18:18:23","date_gmt":"2022-11-04T17:18:23","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.polot.net\/2022\/11\/04\/radary-jawor-1960r\/"},"modified":"2024-07-13T18:59:03","modified_gmt":"2024-07-13T16:59:03","slug":"radary-jawor-1960r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/polot.net\/?p=1418&lang=pl","title":{"rendered":"Radary Jawor 1960r."},"content":{"rendered":"

Krak\u00f3w 2013-11-04<\/p>\n

Radary.<\/h3>\n

Rodzina radar\u00f3w Jawor.<\/h3>\n

W 1956 roku, w Przemys\u0142owym Instytucie Telekomunikacyjnym (PIT) rozpocz\u0119to opracowywanie nowej serii stacji radiolokacyjnych pod kryptonimem Jawor. Te radary mia\u0142y mie\u0107 znacznie lepsze parametry techniczne, ni\u017c rodzina radar\u00f3w typu Nysa. Zosta\u0142y okre\u015blone jako Radiolokacyjne stacje wykrywania i naprowadzania (RSWN). Fina\u0142em prac badawczo-rozwojowych by\u0142 radar zbudowany w 1961 roku.<\/p>\n

Istotn\u0105 cech\u0105 zestaw\u00f3w radiolokacyjnych by\u0142a ich mobilno\u015b\u0107, ewentualnie mo\u017cliwo\u015b\u0107 przewo\u017cenia. R\u00f3\u017cnica polega\u0142a na tym, \u017ce typu mobilne by\u0142y montowane na podwoziach samochodowych, a typy przewo\u017ane na przyczepach, czyli konstrukcja posiadaj\u0105ca w\u0142asne ko\u0142a jezdne. Poniewa\u017c w tym okresie, Polski Przemys\u0142 Samochodowy nie produkowa\u0142 ci\u0119\u017car\u00f3wek o odpowiednio du\u017cej no\u015bno\u015bci, dlatego podj\u0119to wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z fabryk\u0105 samochod\u00f3w Tatra w Czechos\u0142owacji. Pierwszy egzemplarz mobilnego radaru Jawor zamontowano na samochodzie ci\u0119\u017carowym Tatra-111, kt\u00f3re by\u0142y produkowane w okresie 1942 – 1962. Radar Jawor (1961 rok) wraz z radiowysoko\u015bciomierzem Bogota tworzy\u0142 tr\u00f3j-wsp\u00f3\u0142rz\u0119dny zestaw wykrywania i naprowadzania w\u0142asnego lotnictwa na wykryty cel powietrzny.<\/p>\n

Podstawowe dane stacji radiolokacyjnej Jawor-1; Zasi\u0119g 150-200 km. Pasmo pracy L, a wed\u0142ug nowych oznacze\u0144 D. Zakres cz\u0119stotliwo\u015bci 1-2 GHz. D\u0142ugo\u015b\u0107 fali 30-15 cm. Moc w impulsie 1\u00a0500 kW. Szeroko\u015b\u0107 impulsu wynosi\u0142a 3 ps. Cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 powtarzania 400 Hz. Stacja by\u0142a wykonana w technice lampowej. W okresie 1963 – 1969, w WZR-RAWAR, na podwozu samochodu Tatra-138 zbudowano kilkadziesi\u0105t zestaw\u00f3w Jawor-Bogota.<\/p>\n

Radar Jawor-M.<\/h3>\n

W 1963 roku, Ministerstwo Obrony Narodowej Polski zwi\u0119kszy\u0142o wymagania i z\u0142o\u017cy\u0142o zam\u00f3wienie na radar oznaczony kryptonimem Jawor-M. Wsp\u00f3lne wysi\u0142ki PIT (Przemys\u0142owego Instytutu Telekomunikacji w Warszawie) i WZR RAWAR (producent) doprowadzi\u0142y do powstania w 1966 roku, stacji radiolokacyjnej wykrywania i naprowadzania oznaczonej Jawor-M. Podstawow\u0105 zmian\u0105, by\u0142o wykorzystanie w budowie uk\u0142ad\u00f3w p\u00f3\u0142przewodnikowych i tranzystorowych. Zastosowano uk\u0142ady koherentny i autokoherentny TSE z podw\u00f3jnym odejmowaniem na lampach pami\u0119ciowych. Wymiary anteny wzros\u0142y do 9 m. Zasi\u0119g zwi\u0119kszy\u0142 si\u0119 nieznacznie, ale wzros\u0142a jako\u015b\u0107 uzyskiwanego echa radarowego. Zestaw sk\u0142ada si\u0119 z radaru Jawor-M i wysoko\u015bciomierza Bogota-M. Zestaw zawiera 1 012 lamp, 381 tranzystor\u00f3w oraz 1 464 pozosta\u0142ych element\u00f3w p\u00f3\u0142przewodnikowych. Produkcja ruszy\u0142a w 1967 roku i zbudowano kilkadziesi\u0105t zestaw\u00f3w. Podstawowe dane stacji radiolokacyjnej Jawor-M; Zasi\u0119g 180 km. Jawor-M by\u0142 u\u017cytkowany w Wojsku Polskim do 1988 roku.<\/p>\n

\"Radar
Radar Jawor-M Justyna-51. 2012 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

Radar Jawor-2M, Justyna.<\/h3>\n

Polski radar Jawor-2M to trzecia generacja stacji radiolokacyjnych typu Jawor. Prototyp zosta\u0142 zbudowany w 1971 roku i wykonano testy. Tak\u017ce w 1971 roku, ruszy\u0142a produkcja na potrzeby Wojska Polskiego i na eksport. Zasadnicza produkcja dla Wojska Polskiego to okres 1975 – 1978, kiedy zbudowano ponad 50 zestaw\u00f3w radar\u00f3w. Opracowano wersj\u0119 mobiln\u0105 i przewo\u017an\u0105. G\u0142\u00f3wne zespo\u0142y radaru umieszczono na trzech samochodach Tatra-148, a pozosta\u0142e na pi\u0119ciu przyczepach. Czas rozwini\u0119cia 30-180 minut. Jawor-2M ma anten\u0119 o rozpi\u0119to\u015bci 16 m i niskoszumne wzmacniacze parametryczne w torze odbiorczym. Opracowano tak\u017ce wersje eksportowe, zale\u017cne od preferencji zamawiaj\u0105cego. Radary te r\u00f3\u017cn\u0105 si\u0119; zasi\u0119giem, mo\u017cliwo\u015bciami bojowymi, konstrukcj\u0105 anten, systemami rozwijania, liczb\u0105 pojazd\u00f3w, kolorami maskuj\u0105cymi. Zadania tych radar\u00f3w by\u0142y identyczne, co wyj\u015bciowego Jawor-2M.<\/p>\n

Podstawowe dane radaru Jawor-2M; Posiada anten\u0119 paraboliczn\u0105 o rozpi\u0119to\u015bci 16 m. Zasi\u0119g 350 km. Pracuje w zakresie fali o d\u0142ugo\u015bci decymetrowej, zakres pracy cz\u0119stotliwo\u015bci pasmo L. Jest to stacja 2-kana\u0142owa (kana\u0142 A i B), pracuj\u0105cych z przesuni\u0119ciem cz\u0119stotliwo\u015bci. Zasi\u0119g 350-360 km. Zasi\u0119g pu\u0142apu 25\u00a0000-35\u00a0000 m. Antena ma trzy zakresy pr\u0119dko\u015bci obrotowej 3, 6, 9 obr\/min. Dok\u0142adno\u015b\u0107 600 m w odleg\u0142o\u015bci. Dok\u0142adno\u015b\u0107 w azymucie 1 stopie\u0144. Rozr\u00f3\u017cnia obiekty odleg\u0142e od siebie minimum 1\u00a0500 m w odleg\u0142o\u015bci i 2 stopnie w azymucie. Wyposa\u017cona w uk\u0142ady przeciw-zak\u0142\u00f3ceniowe. Na ko\u0144cach anteny g\u0142\u00f3wnej umieszczono anteny KLB, czyli kompensacje listk\u00f3w bocznych.<\/p>\n

Jawor-2M by\u0142 u\u017cytkowany w Wojsku Polskim do 1998 roku. Opr\u00f3cz wersji Jawor-2M powsta\u0142y kolejne odmiany. Jawor-M2M opracowany w 1975 roku, oraz Jawor-M2ML opracowany w 1984 roku. Oba typy by\u0142y na wyposa\u017ceniu Wojska Polskiego do oko\u0142o 2005 roku.<\/p>\n

W skansenie radiolokacji w \u0141omnicy, ko\u0142o Jeleniej G\u00f3ry mo\u017cna by\u0142o zobaczy\u0107 kompletn\u0105 stacj\u0119 radiolokacyjn\u0105 Jawor-2M, kt\u00f3ra w Wojsku Polskim by\u0142a nazywana Justyna. Ten zestaw zosta\u0142 zbudowany w 1978 roku i by\u0142 w 100% sprawny technicznie. Prezentowany zestaw sk\u0142ada si\u0119 z trzech samochod\u00f3w marki Tatra-148 i trzech przyczep. Brak jest dw\u00f3ch mniej istotnych przyczep. Samoch\u00f3d Tatra-148 by\u0142 produkowany w okresie 1969 – 1982 i by\u0142 bardzo popularny w krajach socjalistycznych. Uk\u0142ad jezdny trzy-osiowy. Nap\u0119d 6×6. Przednia o\u015b skr\u0119tna z pojedynczymi ko\u0142ami, tylne ko\u0142a bli\u017aniaki. Silnik umieszczony przed kabin\u0105.<\/p>\n

\"Jawor-2M
Jawor-2M w\u00f3z antenowy. Po bokach przyczepy. \u0141omnica 2010 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

\"Jawor-2M
Jawor-2M w\u00f3z antenowy. Po bokach przyczepy. \u0141omnica 2010 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

\"Jawor-2M
Jawor-2M w\u00f3z wska\u017anikowy. \u0141omnica 2010 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

Opis zdj\u0119cia: Po lewej stronie w\u00f3z zasilaj\u0105cy w energi\u0119 elektryczn\u0105, po prawej w\u00f3z wska\u017anikowy. \u0141omnica 2010 rok.<\/p>\n

\"Jawor-2M
Jawor-2M w\u00f3z wska\u017anikowy. \u0141omnica 2010 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

\"Jawor-2M
Jawor-2M w\u00f3z wska\u017anikowy. \u0141omnica 2010 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

\"Jawor-2M
Jawor-2M w\u00f3z wska\u017anikowy. \u0141omnica 2010 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

Radiowysoko\u015bciomierz RW-31.<\/h3>\n

RW-31 to stacja radiolokacyjna do pomiaru wysoko\u015bci. Stanowi rozwiniecie radaru Bogota. Zosta\u0142a opracowana w 1972 roku i jest przeinaczona do wsp\u00f3\u0142pracy z radarami dwuwsp\u00f3\u0142rz\u0119dnymi serii Jawor.Podstawowe dane radaru RW-3; Zasi\u0119g 240 km. Moc 800 kW. Pracuje w pa\u015bmie S. Zestaw sk\u0142ada si\u0119 z trzech samochod\u00f3w typu Tarta-148 i dw\u00f3ch przyczep. Jest samoch\u00f3d antenowy (na zdj\u0119ciu poni\u017cej), nadawczo-odbiorczy i operacyjny.<\/p>\n

\"Radiowysoko\u015bciomierz
Radiowysoko\u015bciomierz RW-31. 2012 rok. Zdj\u0119cie Karol Placha Hetman<\/figcaption><\/figure>\n

Radiotechniczny Batalion Dywizji Lotnictwa My\u015bliwskiego.<\/h3>\n

Batalion Radiotechniczny Dywizji Lotnictwa My\u015bliwskiego by\u0142 g\u0142\u00f3wnym elementem scalaj\u0105cym system radarowy. Prowadzi\u0142 radiolokacyjne rozpoznanie obiekt\u00f3w powietrznych, kontrol\u0119 lot\u00f3w w obszarze w\u0142asnego lotniska, naprowadzanie samolot\u00f3w na rozpoznane cele. W szczeg\u00f3\u0142owych zadaniach by\u0142o; terminowe wykrywanie i rozpoznawanie obiekt\u00f3w powietrznych, prowadzenie ci\u0105g\u0142ej obserwacji wykrytych cel\u00f3w, prowadzenie ci\u0105g\u0142ej obserwacji w\u0142asnych samolot\u00f3w i \u015bmig\u0142owc\u00f3w, bie\u017c\u0105ce dostarczanie wszystkich niezb\u0119dnych informacji na stanowiska dowodzenia, przyjmowanie z podleg\u0142ych jednostek informacji i przekazywanie je na stanowiska dowodzenia. Zadania te, batalion realizowa\u0142 poprzez w\u0142asne posterunki oraz posterunki podleg\u0142ych pu\u0142k\u00f3w.<\/p>\n

W 80-latach, Batalion Radiotechniczny Dywizji Lotnictwa My\u015bliwskiego by\u0142 wyposa\u017cony w;<\/p>\n

    \n
  • dwie radiolokacyjne stacje wykrywania i naprowadzania \u015bredniego zasi\u0119gu; Jawor-M, Jawor-M2, Jawor-M2M (RO-51), Jawor-M2ML (RO-51ML), Jawor-M2P (RO-52), NUR-31 (RO-82).<\/li>\n
  • dwie radiolokacyjne stacje wykrywania cel\u00f3w nisko lec\u0105cych; P-15, RT-17.<\/li>\n
  • jedna radiolokacyjna stacja wst\u0119pnego wykrywania o fali metrowej; P-12<\/li>\n
  • cztery stacje pomiaru wysoko\u015bci; Bogota-M, PRW-9, PRW-11, PRW-13, PRW-16, Nida (RW-31), NUR-41 (RW-32).<\/li>\n
  • dwa zestawy aparatury p\u00f3\u0142automatycznego zdejmowania i zbierania pierwotnej informacji radiolokacyjnej z podleg\u0142ych pu\u0142k\u00f3w; WP-03U.<\/li>\n
  • dwa ruchome punkty dowodzenia i naprowadzania; RPDN-1, RPDN-2.<\/li>\n
  • dwie radiolinie do przekazywania informacji na stanowisko dowodzenia Dywizji Lotnictwa My\u015bliwskiego; RL-30-1, RL-30-1M, RL-30-2M.<\/li>\n
  • ruchome warsztaty sprz\u0119tu radiolokacyjnego; KRAS-1R, RWEM, SKN, SKN-P, SKN-6W, PS\u0141-2M.<\/li>\n
  • pi\u0119\u0107 (sze\u015b\u0107) radiostacji kr\u00f3tko-falowych do przyjmowania meldunk\u00f3w z terenu (podleg\u0142ych punkt\u00f3w) na stanowisku dowodzenia; R-118, R-140. W systemie automatycznym; R-122, R-137.<\/li>\n<\/ul>\n

    Cz\u0119\u015b\u0107 informacji pochodzi z artyku\u0142u Pu\u0142kownika Doktora In\u017cyniera Henryka Czy\u017cyk pod tytu\u0142em \u201eWojska Radiotechniczne w Wojskach Lotniczych\u201d z 2009 roku, dost\u0119pnego w Internecie.<\/p>\n

    Punkt Radio-Naprowadzania (PRN).<\/h3>\n

    Punkt Radio-Naprowadzania (PRN) to by\u0142 ten element nawigacji lotniczej stworzony dla bezpiecznego podej\u015bcia samolot\u00f3w do l\u0105dowania. Na wojskowych lotniskach w Polsce zacz\u0119to je organizowa\u0107 w 60-latach. W 70-tych latach w jego sk\u0142ad wchodzi\u0142y nast\u0119puj\u0105ce elementy; Radiolatarnia PAR-8SS, radionamiernik APR-6, latarnia lotniskowa KNS-1PM, radiostacje R-831 i R-137. By\u0142 to zwi\u0105zek wielko\u015bci plutonu.<\/p>\n

    Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    W 1956 roku, w Przemys\u0142owym Instytucie Telekomunikacyjnym (PIT) rozpocz\u0119to opracowywanie nowej serii stacji radiolokacyjnych pod kryptonimem Jawor. Te radary mia\u0142y mie\u0107 znacznie lepsze parametry techniczne, ni\u017c rodzina radar\u00f3w typu Nysa. Zosta\u0142y okre\u015blone jako Radiolokacyjne stacje wykrywania i naprowadzania (RSWN). Fina\u0142em prac badawczo-rozwojowych by\u0142 radar zbudowany w 1961 roku.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-1418","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nawigacja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1418","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1418"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1418\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3807,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1418\/revisions\/3807"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1418"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1418"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1418"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}