Silnik wyst\u0119puje w dw\u00f3ch wariantach; Wariant konwencjonalnego startu i l\u0105dowania (CTOL) stosowany w samolotach F-35 A i F-35 C oraz wariant dwucyklowego kr\u00f3tkiego startu i l\u0105dowania w pionie (STOVL) stosowany w samolotach F-35 B. Ta duga odmiana ma dodatkowy wentylator z przodu do pionowego ci\u0105gu (wentylator podnosz\u0105cy) oraz ruchom\u0105 dysz\u0119 wylotow\u0105 dla ci\u0105gu poziomego i podnosz\u0105cego.<\/p>\n Podstaw\u0105 dla silnika F135 by\u0142 silnik Pratt & Whitney F119, kt\u00f3ry jest u\u017cywany w samolotach F-22 Raptor. Silnik F135 konkurowa\u0142 z silnikiem General Electric\/Rolls-Royce F136. Silnik F135 powsta\u0142 w firmie Lockheed Corporation Skunk Works, kt\u00f3ra stara\u0142a si\u0119 opracowa\u0107 trudno-wykrywalny my\u015bliwiec uderzeniowy STOVL dla Korpusu Piechoty Morskiej USA, w ramach programu DARPA z 1986 roku. Wentylator podnosz\u0105cy powsta\u0142 z wykorzystaniem wentylator pierwszego stopnia z silnika F119. Pozosta\u0142e elementy wykorzystano z silnika F100. Chodzi\u0142o o sprawdzenie trafno\u015bci koncepcji. Na ko\u0144cu silnika dodano kierowan\u0105 dysz\u0119 wylotow\u0105. W czasie test\u00f3w potwierdzi\u0142y si\u0119 przyj\u0119te za\u0142o\u017cenia. Dokonano modyfikacji poszczeg\u00f3lnych modu\u0142\u00f3w silnika dla zwi\u0119kszenia ci\u0105gu, zar\u00f3wno w pracy klasycznej jak i w uk\u0142adzie podnosz\u0105cym.<\/p>\n Po wyborze silnika F135 do programu do\u0142\u0105czy\u0142y firmy Rolls-Royce i Hamilton Sundstrand. Firma Rolls-Royce by\u0142a odpowiedzialna za system podnoszenia pionowego dla samolotu STOVL. Firma Hamilton Sundstrand by\u0142a odpowiedzialna za elektroniczny system sterowania silnikiem.<\/p>\n Pierwsze silniki produkcyjne Pratt & Whitney F135 dostarczono w 2009 roku. Od 2009 roku, opracowano trwalsz\u0105 odmian\u0119 silnika F135. Jednak wynik\u0142y trudno\u015bci bo w silniku przed turbin\u0105 panowa\u0142y wy\u017csze temperatury ni\u017c zak\u0142adano, a to nie sprzyja\u0142o wyd\u0142u\u017ceniu \u017cywotno\u015bci \u0142opatek wirnika. Postanowiono wykorzysta\u0107 nowsze technologie, ale to zwi\u0119kszy\u0142o koszty programu, silnika i samego samolotu. W czasie dalszych test\u00f3w okaza\u0142o si\u0119, \u017ce wyst\u0105pi\u0142y p\u0119kni\u0119cia \u0142opatek turbiny. Nale\u017ca\u0142o je przeprojektowa\u0107, a to zwi\u0119kszy\u0142o ich wag\u0119. W lipcu 2014 roku, dosz\u0142o do awarii wentylatora. Urwa\u0142y si\u0119 jego \u0142opatki i przebi\u0142y zbiorniki paliwa. Powodem by\u0142o zbyt du\u017ce wyd\u0142u\u017cenie \u0142opatek i tarcie o wewn\u0119trzny stojan, inicjuj\u0105c zbli\u017caj\u0105c\u0105 si\u0119 awari\u0119. Pojawiaj\u0105ce si\u0119 problemy, rozwi\u0105zywano systematycznie. W 2015 roku, z powodu wykrycia kolejnych mikop\u0119kniem\u0107 nale\u017ca\u0142o po raz kolejny zwiesi\u0107 loty samolot\u00f3w Lockheed Martin F-35.<\/p>\n Podnoszenie dla wersji STOVL w zawisie jest uzyskiwane z dwustopniowego wentylatora podnoszenia umieszczonego przed silnikiem oraz ruchomej dyszy wylotowej. Turbina niskiego ci\u015bnienia nap\u0119dza wentylator podno\u015bnika poprzez przed\u0142u\u017cenie wa\u0142u z przodu wirnika niskiego ci\u015bnienia i sprz\u0119g\u0142o. Podczas pionowego podnoszenia nie jest u\u017cywany dopalacz silnika. W locie konwencjonalnym dopalacz zwi\u0119ksza ci\u0105g silnika o 52 %, ale kosztem znacznego wzrostu zu\u017cycia paliwa. Samolot w locie konwencjonalnym, bez u\u017cycia dopalacza, ma pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 1,2 Ma, a z dopalaniem 1,6 Ma. Dysza wylotowa silnika i klapki regulowanej dyszy s\u0105 pokryte ceramicznymi materia\u0142ami poch\u0142aniaj\u0105cymi promienie radarowe (RAM). Klapek jest 15.<\/p>\n Silnik wyposa\u017cono w uk\u0142ad monitorowania w czasie rzeczywistym. W centrum serwisowym, stan silnika jest oceniany na bie\u017c\u0105ce bez udzia\u0142u pilota. W 2017 roku, firma Pratt and Whitney og\u0142osi\u0142a, \u017ce silnik w wersji obecnej spe\u0142nia postawione przed nim kryteria. Firma jednocze\u015bnie poda\u0142a, \u017ce przyst\u0105pi\u0142a do opracowania wersji zmodyfikowanych Block 1 i Block 2.<\/p>\n W Polskich samolotach F-35 A b\u0119d\u0105 u\u017cywane silniki klasyczne F135-PW-100.<\/p>\n Silnik ma dwa wa\u0142y, przep\u0142yw osiowy, dwa przep\u0142ywy. D\u0142ugo\u015b\u0107 220 cali (559 cm). \u015arednica 46 cali (117 cm) maks., 43 cale (109 cm) na wlocie wentylatora. Sucha masa 3750 funt\u00f3w (1 701 kg). Wsp\u00f3\u0142czynnik obej\u015bcia 0,57:1. Ci\u0105g bez dopalania 28 000 lbf (128 kN). Ci\u0105g z dopalaniem 43 000 lbf (191 kN). Ca\u0142kowity stosunek ci\u015bnie\u0144 28:1.<\/p>\n Silnik sk\u0142ada si\u0119 3-stopniowy wentylator, 6-stopniowa spr\u0119\u017carka wysokoci\u015bnieniowa, pier\u015bcieniowa komora spalania, 1-stopniowa turbina wysokoci\u015bnieniowa, 2-stopniowa turbina niskoci\u015bnieniowa.<\/p>\n Opracowa\u0142 Karol Placha Hetman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Silnik wyst\u0119puje w dw\u00f3ch wariantach; Wariant konwencjonalnego startu i l\u0105dowania (CTOL) stosowany w samolotach F-35 A i F-35 C oraz wariant dwucyklowego kr\u00f3tkiego startu i l\u0105dowania w pionie (STOVL) stosowany w samolotach F-35 B. Ta duga odmiana ma dodatkowy wentylator z przodu do pionowego ci\u0105gu (wentylator podnosz\u0105cy) oraz ruchom\u0105 dysz\u0119 wylotow\u0105 dla ci\u0105gu poziomego i podnosz\u0105cego.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[43],"tags":[],"class_list":["post-1383","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-silniki-lotnicze"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1383","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1383"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1383\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4722,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1383\/revisions\/4722"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1383"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1383"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polot.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1383"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Dane T-T silnika F135-PW-100:<\/h3>\n